حقایقی درباره آلزایمر و بهترین روش های درمان آن

0
699
آلزایمر
زمان مطالعه: 9 دقیقه

بیماری آلزایمر یک بیماری مغزی پیش‌رونده و غیرقابل ‌برگشت است که به آرامی حافظه و قدرت تفکر را از بین برده و حتی توانایی انجام کارهای ساده را از فرد می‌گیرد. بیماری آلزایمر به آرامی شروع می‌شود. این بیماری در وهله اول قسمت‌هایی از مغز که کنترل حافظه و زبان را به عهده دارند دربر می‌گیرد. آلزایمر یک بیماری پیش‌رونده است. این بدان معناست که به مرور زمان قسمت‌های بیشتری از مغز آسیب می‌بیند. زمانی که این اتفاق می‌افتد، علائم بیشتری دیده شده و بیماری تشدید می‌شود. بیماری آلزایمر یک بیماری مهلک است که در نهایت بر تمام شرایط زندگی فرد تأثیر می‌گذارد.

مراحل بیماری آلزایمر

سیر معمول بیماری آلزایمر و مراحل و مدت زمان هر یک از آن ها به صورت زیر است:

  • مرحله اولیه یا خفیف؛ ۲ تا ۴ سال
  • مرحله میانی یا متوسط؛ ۲ تا ۱۰ سال
  • مرحله نهایی یا شدید؛ ۱ تا ۳ سال

پزشکان همچنین از ۷ مرحله بالینی عمده ارائه شده توسط دکتر بری ریزبرگ (Dr. Barry Reisberg) که متعلق به مقیاس جهانی از هم گسیختگی ذهنی است، برای کمک به تشخیص استفاده می کنند.

اجماع جهانی در خصوص سیستم مرحله‌بندی وجود ندارد. اما بیشتر متخصصان ممکن است از سیستم های مرحله‌بندی که با آن ها آشنایی بیشتری دارنداستفاده کنند. برای اطلاع از هر یک از این مراحل و اقداماتی که می توانید برای افراد مبتلا به آلزایمر پیش‌رونده انجام دهید، در ادامه این مقاله همراه ما باشید.

۱-آلزایمر پیش بالینی یا بدون اختلال

ممکن است فرد با توجه به سابقه خانوادگی مثبت از احتمال ابتلای خود به آلزایمر مطلع باشد. یا پزشک نشانه‌هایی را شناسایی نماید که که خطر ابتلا به آلزایمر را در فرد بالا می برند.

اگر در خطر ابتلا به آلزایمر قرار داشته باشید پزشک با شما در خصوص مشکلات حافظه گفتگو خواهد کرد. با این حال معمولا در مراحل اولیه هیچ علامت قابل توجهی وجود ندارد. در این مرحله، فرد کاملا مستقل است و حتی ممکن است از بیماری خود اطلاع نداشته باشد.

۲ اختلال بسیار خفیف و یا فراموشکاری در حد طبیعی

بیماری آلزایمر عمدتا افراد مسن (بالاتر از ۶۵ سال) را درگیر می کند. در این سن ، داشتن مشکلات عملکردی خفیف نظیر فراموشکاری، طبیعی است. با این حال در مرحله دوم آلزایمر، میزان افت عملکرد فرد در مقایسه با هم سن و سالانش بیشتر از میزان طبیعی خواهد بود.

به عنوان مثال فرد ممکن است کلمات آشنا، نام اعضای خانواده و یا محل قرار دادن اشیا را فراموش کند. در این مرحله علائم با فعالیت های کاری یا اجتماعی تداخل ندارند. مشکلات حافظه در این مرحله همچنان خفیف هستند و دوستان یا اعضای خانواده ممکن است متوجه آن ها نشوند.

بیشتر بخوانید: حملات پانیک چیست و چگونه درمان می شود؟

۳-اختلال یا زوال خفیف

علایم و مراحل بیماری آلزایمر در این مرحله خیلی مشخص نیستند‌. اگر چه این مرحله حدود ۷ سال طول می کشد با این حال علایم در مدت ۲ تا ۴ سال آشکار خواهند شد.

در این مرحله فقط افراد نزدیک بیمار متوجه علاپم می شوند. کیفیت کار بیمار کاهش پیدا کرده و فرد در یادگیری مهارت های جدید دچار مشکل خواهد شد. دیگر علایم مرحله ۳ از مراحل بیماری آلزایمر عبارتند از:

  • گم شدن حتی در یک مسیر آشنا
  • دشواری در یادآوری کلمات یا اسامی صحیح
  • ناتوانی در به یاد آوردن آنچه که فرد اکنون خوانده است.
  • ناتوانی در به یاد آوردن اسامی یا شناخت افراد جدید
  • گم کردن اشیای ارزشمند یا قرار دادن آن ها در مکان نامناسب
  • کاهش تمرکز در آزمایش‌ها و بررسی های پزشکی

پزشک ممکن است برای شناسایی علل کاهش حافظه مصاحبه سختگیرانه‌ای با فرد مشکوک انجام دهد. در این مرحله بیمار مبتلا به آلزایمر نیازمند مشاوره است. به خصوص زمانی که مسئولیت های کاری پیچیده ای داشته باشد. فرد در این مرحله اضطراب و انکار خفیف تا متوسط را نیز تجربه می‌نماید.

مغز

۴-آلزایمر خفیف یا زوال متوسط

مرحله ۴ حدود ۲ سال طول می کشد و مشخصه آن، قابل تشخیص شدن آلزایمر می باشد. در این مرحله از مراحل بیماری آلزایمر خود فرد یا عزیزان وی ممکن است در انجام کارهای روزانه پیچیده دچار مشکل شوند.

تغییرات خلق و خو نظیر گوشه گیری و انکار نیز بیش از پیش تظاهر پیدا می کنند. کاهش پاسخ عاطفی نیز در این مرحله شایع است. علایم جدید زوال که در مرحله ۴ پدیدار می‌شود، عبارتند از:

  • کاهش آگاهی از وقایع در جریان یا وقایع اخیر
  • فراموش کردن سوابق شخصی
  • دشواری در مدیریت امور مالی و صورتحساب ها
  • ناتوانی در شمارش معکوس از ۱۰۰ به صورت ۷ تا ۷ تا

پزشک همچنین به مواردی که در مرحله ۳ اشاره شد نیز توجه خواهد کرد. با این حال در اغلب موارد تغییری در آن ها احساس نمی شود. در این مرحله فرد شرایط آب و هوایی و وقایع و آدرس های مهم را به یاد می آورد. اما ممکن است برای نوشتن چک، سفارش دادن غذا و خرید خوار و بار نیازمند کمک باشد.

۵ دمانس متوسط یا زوال متوسط تا شدید

مرحله ۵ حدود ۱ تا ۱.۵ سال طول می کشد و نیازمند حمایت های فراوان می باشد. افرادی که از حمایت کافی برخوردار نیستند معمولا دچار احساس پرخاشگری و ظن به دیگران می شوند.

افراد در این مرحله نام خود و اعضای نزدیک خانواده را به یاد می آورند. اما در یادآوری وقایع مهم، شرایط آب و هوایی و آدرس فعلی محل اقامتشان مشکل دارند.

در این مرحله از مراحل بیماری آلزایمر فرد در رابطه با زمان و مکان دچار سردرگمی شده و در شمارش معکوس به مشکل بر خواهد خورد. در مرحله ۵ فرد در انجام وظایف روزانه به کمک دیگران احتیاج پیدا کرده و قادر نخواهد بود به صورت مستقل زندگی کند.

در این مرحله مسائل بهداشتی و تغذیه ای مشکل ساز نیست. با این حال فرد ممکن است در انتخاب لباس مناسب برای شرایط آب و هوایی و یا مدیریت مسائل مالی دچار مشکل شود.

۶-آلزایمر متوسط تا شدید

در مرحله ۶ از مراحل بیماری آلزایمر ۵ ویژگی قابل شناسایی وجود دارند که در مدت زمان ۲.۵ سال تظاهر پیدا می کنند:

مرحله ۶a

لباس ها : علاوه بر اینکه فرد در انتخاب لباس ها مشکل دارد. برای پوشیدن صحیح آن ها نیز نیازمند کمک دیگران است.

مرحله ۶b

بهداشت : کاهش بهداشت دهان آغاز شده و فرد برای تنظیم دمای آب در هنگام استحمام نیازمند کمک دیگران خواهد بود.

مرحله ۶تا ۶e

توالت : در ابتدا فرد فراموش می کند که سیفون را کشیده و یا نوار بهداشتی را دور بی اندازد. با پیشرفت بیماری، کنترل مثانه و روده از بین رفته و فرد نیازمند پوشک خواهد بود.

در مرحله ۶ از مراحل بیماری آلزایمر وضعیت حافظه وخیم تر می شود. شمارش معکوس از ۱۰ به پایین دشوار می شود. فرد همچنین در شناسایی اعضای خانواده دچار اشتباه شده و تغییرات شخصیتی از خود بروز خواهد داد. فرد در این مرحله موارد زیر را تجربه می کند:

  • ترس از تنهایی
  • بی قراری
  • خستگی
  • خجالت
  • شک
  • پارانویا
  • فرد همچنین دچار لکنت زبان شده و از این حالت خود خسته می شود.

مشاوره در خصوص مشکلات رفتاری و روانشناختی بسیار حائز اهمیت است. در این مرحله فرد برای مراقبت از خود، انجام وظایف روزانه و حفظ بهداشت خود نیازمند کمک دیگران است. همچنین بیمار در این مرحله دچار پرخوابی در طول روز و بی خوابی در هنگام شب می شود.

۷ آلزایمر شدید

این مرحله به چند زیر مرحله تقسیم می شود که هر یک ۱ تا ۱.۵ سال طول می کشند:

مرحله ۷a

تکلم فرد به ۶ کلمه یا کمتر محدود می شود. به نحوی که پزشک در هنگام گفتگو با بیمار مجبور است صحبت های خود را چند بار تکرار کند.

مرحله ۷b

قدرت تکلم فرد تا حد ۱ کلمه قابل فهم کاهش پیدا می کند.

مرحله ۷c

سرعت فرد کاهش پیدا می کند.

مرحله ۷d

فرد نمی تواند به صورت مستقل بایستد یا بنشیند.

مرحله ۷e

ظاهر اخم آلود جایگزین خنده می شود.

مرحله ۷f

فرد نمی تواند سر خود را بالا بگیرد.

حرکات بدن روز به روز دشوارتر و دردناک تر می شوند. حدود ۴۰ درصد افراد مبتلا به آلزایمر دچار کوتاهی و سفت شدگی عضلات، تاندون ها و دیگر بافت‌ها خواهند شد.

فرد همچنین رفلکس های دوران کودکی، نظیر حالت مکش را تجربه می‌کند. در این مرحله توان فرد برای واکنش به محیط از بین می رود و فرد برای انجام تقریبا تمام فعالیت های روزمره نظیر خوردن غذا یا حرکت نیازمند کمک دیگران خواهد بود. برخی افراد در این مرحله بی حرکت می شوند. شایع ترین علت مرگ فرد در مرحله ۷ آلزایمر، پنومونی یا عفونت ریه می باشد.

عوامل خطر

سن

افزایش سن مهمترین عامل خطر شناخته شده در ابتلاء به آلزایمر است. آلزایمر جزئی از روند طبیعی پیر شدن نیست اما خطر ابتلاء به آن با افزایش سن به خصوص پس از 65 سالگی افزایش می یابد. تقریباً نیمی از افراد بالای 85 سال مبتلا به آلزایمر می شوند.

افرادی که تغییرات ژنتیکی نادری دارند که آنها را مستعد ابتلاء به آلزایمر می کند اغلب در 40 یا 50 سالگی علائم را تجربه می کنند.

سابقه خانوادگی و وراثت

خطر ابتلاء به آلزایمر در افرادی که یکی از اقوام درجه یک آنها والدین یا خواهر و برادر سابقه ابتلاء داشته اند بیشتر است. دانشمندان موفق به شناسایی جهش هایی در سه ژن شده اند که منجر به ابتلاء فرد به آلزایمر می شود. اما این جهش های ژنتیکی مسئول کمتر از 5 % موارد ابتلاء به آلزایمر هستند. اغلب مکانیسم های ژنتیکی دخیل در بروز آلزایمر هنوز شناخته شده نیست. مهمترین ژن دخیل در ابتلاء به آلزایمر آپولیپوپروتئین e4 می باشد.

جنس

احتمال ابتلاء زنان نسبت به مردان بیشتر است. شاید این بدان علت باشد که میانگین طول عمر زنان بیش از مردان است.

اختلالات شناختی خفیف

افراد مبتلا به اختلالات شناختی خفیف (MCI) افرادی هستند که مشکل حافظه دارند یا کارایی شناختی آنها بیش از آنچه برای سن شان انتظار می رود کاهش یافته است اما به حدی نیست که به عنوان فرد دارای زوال عقل در نظر گرفته شود. در این افراد خطر ابتلاء به دمانس یا زوال عقل افزایش می یابد اما قطعی نیست. در این شرایط اقدام به موقع برای در پیش گرفتن الگوی زندگی سالم و راهکارهایی برای جبران کمبود حافظه می تواند در پیشگیری از ابتلاء به دمانس موثر باشد.

سابقه ضربه سر

افرادی که در گذشته ضربه شدید سر را تجربه کرده اند با احتمال بیشتری در معرض خطر ابتلاء به آلزایمر می باشند.

سبک زندگی و سلامت قلب

هیچ عاملی از شیوه زندگی وجود ندارد که به طور قطعی با خطر ابتلاء به آلزایمر ارتباط داشته باشد. هر چند شواهدی وجود دارد مبنی بر اینکه همان عواملی که فرد را مستعد بیماری های قلبی می کنند، احتمال ابتلاء به آلزایمر را نیز افزایش می دهند. این عوامل می تواند شامل موارد زیر باشد:

–    ورزش نکردن

–    استعمال دخانیات

–    پرفشاری خون

–    کلسترول خون بالا

–    دیابت کنترل نشده

–    رژیم غذایی با میوه و سبزی ناکافی

–    عدم فعالیت اجتماعی

این عوامل خطر با دمانس عروقی (نوعی دمانس که باعث آسیب عروق مغزی می شود) نیز مرتبط اند. تلاش برای ارتقاء سلامت قلب با همکاری تیم درمان، احتمالاً در پیشگیری از ابتلاء به آلزایمر و دمانس عروقی مؤثر است.

حفظ فعالیت ذهنی و یادگیری و اشتغال به فعالیت های اجتماعی در تمام طول زندگی:

نتایج حاصل از مطالعات نشان می دهد که بین حفظ کار ذهنی و فعالیت های اجتماعی و ارتباط به آلزایمر ارتباط عکس وجود دارد.

نکته طلایی

عواملی که ممکن است خطر ابتلاء به آلزایمر را کاهش دهند شامل موارد زیر است:

–    سطح بالاتر تحصیلات و تحصیلات تکمیلی

–    داشتن شغلی پر دغدغه و فعال

–    داشتن فعالیت هایی که ذهن را به چالش می کشد مانند مطالعه، بازی کردن، نواختن یک آلت موسیقی

–    دارا بودن ارتباطات اجتماعی مداوم

درمان آلزایمر

پس از نزدیک به ۲۰ سال، یک داروی جدید آلزایمر را نهادهای نظارتی در ایالات متحده تأیید کرده‌اند و به این ترتیب زمینه استفاده از آن در بریتانیا هم فراهم شده است.

“آدوکانوماب” (Aducanumab) به جای علائم آلزایمر، عامل اصلی این بیماری را هدف قرار می‌دهد که شایع‌ترین شکل زوال شناخت (دمانس) است.

این دارو می‌تواند برای حداقل ۱۰۰ هزار نفر در بریتانیا که نوع خفیف این بیماری را دارند مناسب باشد اما تأیید آن در بریتانیا ممکن است بیش از یک سال طول بکشد.

سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) گفته است: “شواهد قابل توجهی وجود دارد که نشان می‌دهد آدوکانوماب پلاک‌های آمیلوئید بتا را در مغز کاهش می‌دهند” و این “احتمالاً فواید قابل توجهی برای بیماران خواهد داشت”.

درمان آلزایمر

نهادهای خیریه از این داروی جدید استقبال کرده‌اند اما دانشمندان در مورد تأثیر آن اختلاف نظر دارند.

در مارس ۲۰۱۹ ، کارآزمایی بین المللی آدوکانوماب که حدود ۳۰۰۰ بیمار در آن شرکت داشتند، متوقف شد چون تجزیه و تحلیل‌ها نشان داد این دارو که ماهی یک بار تزریق می‌شود، در کاستن از سرعت تخریب حافظه و مشکلات شناختی، فرقی با دارونما ندارد.

اما بعد در همان سال بایوجن، شرکت آمریکایی تولیدکننده، یافته‌های بیشتری را تجزیه و تحلیل کرد و نتیجه گرفت که این دارو “در دوزهای بالاتر موثر است.” این شرکت همچنین گفت این دارو سرعت از دست رفتن مهارت‌های شناختی را به میران قابل‌ملاحظه‌ای کاهش می‌دهد.

آدوکانوماب، آمیلوئید را هدف قرار می‌دهد، پروتئینی که در مغز افراد مبتلا به آلزایمر تجمع‌های غیرطبیعی ایجاد می‌کند که به سلول‌ها آسیب می‌رساند و مهارت‌های شناختی را رو به زوال و تخریب می‌برد و مشکلاتی ایجاد می‌کند مثل:

  • مشکلات حافظه و تفکر
  • مشکل برقراری ارتباط
  • گیجی

تصور می‌شود بیش از ۳۰ میلیون نفر در سراسر جهان مبتلا به آلزایمر هستند که بیشترشان بالای ۶۵ سال دارند.

در دهه گذشته، بیش از ۱۰۰ داروی آلزایمر بی‌فایده از کار درآمده‌اند. آدوکانوماب هم دارویی معجزه‌آسا نیست و بسیاری از پزشکان در مورد فواید آن تردید دارند، اما تأیید آن در آمریکا، به تحقیقات در مورد زوال شناخت جان تازه‌ای می‌بخشد که به طور سنتی، در مقایسه با سرطان و بیماری‌های قلبی بودجه کمی داشته است.

سخن آخر

علت اصلی ایجاد این بیماری نامشخص بوده و همین عامل باعث شده است که نتوان راه حل دقیقی برای پیشگیری از آن در نظر گرفت. اما به طور کلی دنبال کردن سبک زندگی سالم و دوری کردن از ریسک فاکتور های آلزایمر می تواند به شما برای کاهش ریسک ابتلا کمک کند.

به نقل از مجله ی NHS  کار هایی که برای پیشگیری می توان انجام داد شامل موارد زیر است:

  • سیگار نکشیدن
  • به حداقل رساندن مصرف الکل
  • داشتن رژیم سالم و متوازن، که روزانه شامل حداقل پنج بخش میوه و سبزیجات باشد
  • حداقل 150 دقیقه در هفته ورزش هوازی با شدت متوسط( مثل دوچرخه سواری و یا دو سریع)، یا هر چقدر که می توانید
  • اطمینان پیدا کردن از این که فشار خون شما با تست های معمول چک و کنترل می شود
  • اگر که دیابت دارید مطمئن شوید که رژیم غذایی درستی داشته و داروهایتان را مصرف می کنید

البته همان‌طور که می دانید هر چقدر که از ذهنتان بیشتر کار کشیده و آن را فعال تر نگه دارید فاصله تان را از بیماری های زوال عقل بیشتر می کنید. شما می توانید با انجام کار هایی مثل یادگیری موسیقی، زبان جدید، کتاب خواندن، مشارکت کردن در فعالیت های جمعی، ورزش جمعی و حتی یادگیری عادت های جدید بیشتر از زندگی لذت ببرید.

ممنونیم که تا پایان این مقاله همراه ما بودید. سوالات خود را از ما بپرسید.

0

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید