رفلاكس نوزاد ؛ علائم، علت‌ها و راه‌های درمان

0
398
رفلاکس نوزاد
زمان مطالعه: 6 دقیقه

رفلاکس نوزاد هنگامی اتفاق می افتد که مواد غذایی از معده کودک برمی گردد و باعث ضعف کودک می شود. رفلاکس در نوزادان به ندرت جدی می شود و با افزایش سن کودک کمتر بروز می کند. اما رفلاکس نوزادان پس از 18 ماهگی غیرطبیعی است.

رفلاکس در نوزادان سالم چند بار در روز اتفاق می افتد. تا زمانی که کودک شما از نظر جسمی سالم و رشد خوبی داشته باشد، رفلاکس معده نگران کننده نیست. به ندرت، رفلاکس نوزادان می تواند نشانه ای از یک مشکل پزشکی مانند آلرژی، انسداد در سیستم گوارش یا بیماری رفلاکس معده به دستگاه گوارش باشد.

علائم رفلاکس نوزاد

به‌طور کلی رفلاکس نوزاد نگران‌کننده نیست و احتمال اینکه محتویات معده به‌اندازه‌ای اسیدی باشند که گلو یا مری را تحریک کنند و مشکلاتی را به وجود بیاورند، بسیار اندک است.

در صورتی که نوزاد علائم زیر را دارد باید به پزشک مراجعه کنید:

  • نوزاد وزن اضافه نمی‌کند.
  • به‌شدت استفراغ می‌کند، طوری که محتویات معده با فشار از دهان او خارج می‌شود (استفراغ جهنده، projectile vomiting).
  • مایعی سبز یا زرد بالا می‌آورد.
  • خون یا موادی شبیه تفالهٔ قهوه را بالا می‌آورد.
  • از خوردن غذا امتناع می‌کند.
  • در مدفوع او خون وجود دارد.
  • دچار مشکل تنفسی یا سرفهٔ مزمن شده است.
  • در ۶ ماهگی یا پس از آن شروع به استفراغ کرده است.
  • پس از خوردن غذا به‌طور غیرطبیعی، کج‌خلق و تحریک‌پذیر می‌شود.

بعضی از این موارد می‌تواند نشانه‌ٔ مشکلات جدی ولی درمان‌پذیری مانند GERD یا انسداد در دستگاه گوارش باشد.

علت رفلاکس نوزاد

در نوازدان حلقهٔ ماهیچه‌ای میان مری و معده که اسفنکتر تحتانی مری (lower esophageal sphincter ، LES) نام دارد، هنوز کاملا رشد نکرده است. این مسئله موجب می‌شود که اسفنکتر تحتانی مری در زمان نامناسب باز شود و محتویات معده به سمت بالای مری نوزاد جریان پیدا کند. در حالت طبیعی LES فقط باید زمانی باز شود که کودک غذایی را می‌بلعد و در زمان‌های دیگر باید بسته بماند تا محتویات معده در جای خود باقی بمانند و به مری برنگردند.

عوامل رفلاکس نوزاد در کودکان مختلف، مشترک بوده و در بیشتر موارد اجتناب‌ناپذیر هستند. این عوامل عبارت‌اند از:

  • دراز کشیدن نوزاد در بیشتر مواقع؛
  • رژیم‌ غذایی‌ای که بیشتر مایع است؛
  • زودرس بودن و پیش از موعد به دنیا آمدن نوزادان.

گاهی رفلاکس نوزاد درنتیجهٔ شرایط جدی‌تری ایجاد می‌شود، از جمله:

بیماری رفلاکس معده به مری یا GERD

رفلاکس مقداری اسید دارد که می‌تواند پوشش داخلی مری را تحریک کند و به آن آسیب برساند.

تنگی پیلور (pyloric stenosis)

در این بیماری دریچه‌ٔ میان معده و رودهٔ کوچک تنگ می‌شود که از تخلیهٔ محتویات معده به رودهٔ کوچک جلوگیری می‌شود.

پیلور

عدم‌تحمل غذایی

وجود پروتئینی در شیر گاو، رایج‌ترین علت این مشکل است.

ازوفاژیت ائوزینوفیلیک

نوع خاصی از گلبول‌های سفید خون (به نام ائوزینوفیل، eosinophil) تجمع پیدا کرده و به پوشش داخلی مری آسیب می‌زنند.

عوارض رفلاکس نوزاد

معمولا رفلاکس نوزاد به‌طور خودبه‌خود و بدون ایجاد مشکل جدی برای کودک برطرف می‌شود. ولی اگر کودک مشکل جدی‌تری مانند بیماری رفلاکس معده به مری داشته باشد، به‌خوبی و به‌طور طبیعی رشد نخواهد کرد.

بعضی از پژوهش‌ها نشان می‌دهد نوزادانی که به‌طور مکرر دچار استفراغ می‌شوند، ممکن است که پس از دوران کودکی بیشتر مستعد ابتلابه بیماری رفلاکس معده به مری باشند.

تشخیص علت رفلاکس نوزاد

در ابتدا پزشک کودک را معاینهٔ فیزیکی می‌کند و درمورد علائم و نشانه‌های رفلاکس او سؤالاتی می‌پرسد. اگر کودک سالم باشد، رشد طبیعی داشته باشد و شاد به‌نظر برسد، معمولا نیازی به آزمایش‌های بیشتر وجود ندارد.

در صورت نیاز به آزمایش و بررسی بیشتر، پزشک می‌تواند موارد زیر را توصیه کند:

سونوگرافی

از این تصویربرداری برای شناسایی تنگی پیلور استفاده می‌شود.

تست‌های آزمایشگاهی

از آزمایش خون و ادرار می‌توان برای شناسایی یا رد کردن علل احتمالی استفراغ مکرر و وزن‌گیری ناکافی استفاده کرد.

پایش pH مری

پزشک برای اندازه‌گیری اسیدیتهٔ مری، لولهٔ باریکی را از درون بینی یا دهان نوزاد وارد مری می‌کند. این لوله به دستگاهی متصل است که میزان اسیدیته را بررسی می‌کند. ممکن است لازم باشد که کودک در زمان انجام این بررسی در بیمارستان بماند.

تصویربرداری با اشعهٔ ایکس

استفاده از این تصاویر به شناسایی ناهنجاری‌های موجود در مجرای گوارشی مانند انسداد کمک می‌کند. ممکن است پیش از تصویربرداری به کودک مایع کنتراست داده شود. (مایع کنتراست که حاوی باریم است، مانند پوششی روی دیوارهٔ داخلی مجرای گوارشی را می‌پوشاند و موجب می‌شود تصاویر شفاف‌تر و واضح‌تری به دست بیاید.)

آندوسکوپی فوقانی (upper endoscopy)

لولهٔ ویژه‌ای مجهزبه لنز دوربین و چراغ (آندوسکوپ) از دهان کودک وارد مری، معده و بخش ابتدایی رودهٔ کوچک می‌شود. ممکن است که برای تجزیه‌وتحلیل بیشتر، نمونه‌هایی از بافت نیز برداشته شود. معمولا آندوسکوپی نوزادان و کودکان با بیهوشی عمومی انجام می‌شود.

روش های درمان رفلاکس در نوزادان

در اکثر موارد رفلاکس نوزادی با تغییرات ساده ای در روش غذا دادن به صورت خدو به خود برطرف می شود مانند:

  • حجم غذای کمتر و در دفعات بیشتر
  • توقف غذا دادن برای آروغ زدن کودک
  • راست نگه داشتن کودک در حین غذا دادن و بعد از آن

نوزاد

برای آزمودن اینکه آیا رفلاکس ناشی از آلرژی به پروتئین شیر گاوی استٰ پزشک کودک ممکن است به شما پیشنهاد دهد چنانچه به فرزندتان شیر می  دهیدٰ محصولات لبنی و گوشت را از رژیم غذاییتان حذف نمایید.

اگر به کودکتان فرمول غذایی خاصی را می دهید، گاهی اوقات تغییر فرمولاسیون غذایی کمک کننده می باشد.

دارودرمانی

دارو: داروهای مسدود کننده اسید، در مواردی که رفلاکس نوزادی حاد نیست توصیه نمی شود. استفاده کوتاه مدت از مسدود کننده H-2 مانند رانیتیدین و یا پمپ مهار کننده پروتون مانند امپرازول (Prevacid) ارزش امتحان کردن برای کودکانی را دارد که افزایش وزن ندارند و یا از خوردن غذا اجتناب می کنند، و یا شواهدی از ابتلا به ازوفاژیت و یا آسم و رفلاکس مزمن دارند.

شایان ذکر است که کودکان سالمی که این داروها را مصرف کنند ممکن است با افزایش خطر عفونت های روده و تنفسی دارد. علاوه بر این استفاده طولانی مدت از پمپ مهار کننده پروتون منجر به مشکلاتی در جذب آهن و کلسیم در نوزاد می شود.

بیشتر بخوانید:رفلاکس معده چیست ؛ علت، علائم و درمان اسید معده

جراحی

در موراد نادری، ماهیچه هایی که رها می شوندتا غذا را به سمت معده هدایت نمایند (اسفنکتر تحتانی مری)، نیازدارند که از طریق جراحی محکم تر شوند تا از برگشت اسید به مری جلوگیری نمایند. این فرآیند فوندوپلیکاسیون معمولا برای کودکان معدودی به کار می رود که با رفلاکس حاد دست و پنجه نرم می کنند که منجر به تداخل در تنفس و رشد می شود.

سبک زندگی و درمان های خانگی

برای حداقل کردن رفلاکس در نوزادان این نکات را در نظر بگیرید:

کودک را به حالت راست و عمودی باشد. به کودکتان در حالتی که به صورت عمودی می باشد غذا بدهید و در صورت امکان فرزندتان را در وضعیت نشسته ۳۰ دقیقه بعد از آن نگه دارید. گرویته می تواند به محتویات معده این امکان را بدهد که در جای خود باقی بمانند. دقت داشته باشید در حین فرو رفتن غذا کودکتان را تکان ندهید.

وعده های غذایی را بیشتر و مقدار هر وعده را کمتر کنید: چنانچه از شیشه شیر استفاده می کنید، به کودکتان مقدار کمتری از حالت معمول غذا بدهید، و یا در صورتیکه از شیر خودتان تغذیه می کند مدت زمان شیردهی را کوتاه تر کنید.

زمانی را به آروغ زدن کودک اختصاص دهید: آروغ زدن های متوالی در حین و بعد از غذا خوردن می تواند از افزایش هوا در معده کودک جلوگیری نماید. برای آروغ زدن کودکتان را به صورت عمودی بنشانید، دستان خود را پشت سر او قرار دهید. از آروغ زدن بچه بر روی شانه خود خودداری کنید که منجر به وارد شدن فشار به شکم کودک می شود.

کودک را به پشت بخوابانید: اکثر کودکان باید به پشت خوابانده شوند (تاق باز) تا بخوابندٰ حتی اگر به رفلاکس مبتلا باشند.

نکات بیشتر

در روش های درمان قدیمی تر برای رفلاکس کودکان، سفت کردن فرمول غذایی و یا شیر مادر با برنج توصیه شده است. امروزه به صورت جهانی توصیه نمی شود. در صورتیکه غذای کودک را سفت تر کنید، ممکن است متوجه تف کردن و برگرداندن کمتر غذا شویدٰ اما برخی تحقیقات پیشنهاد می کنند که تعداد رفلاکس ها در حقیقت ثابت باقی می ماند. سفت کردن فرمول غذایی کالری غیر ضروری اضافی وارد رژیم غذایی کودک می کند و ممکن است منجر به خفگی و انسداد و یا سایر مشکلات در حین تغذیه گردد. سفت کردن شیر مادر به نظر موثر نمی رسد به این دلیل که آنزیم های شیر مادر منجر به شکسته شدن نشاسته شیر شده و موجب رقیق شدن شیر می گردند.

سخن آخر

به یاد داشته باشید، رفلاکس در نوزادان معمولا دلیل جدی برای نگرانی ندارد. فقط تعداد زیادی از لباس های دم دستی را برای اروغ زدن نگه دارید تا از این مسئله خلاص شوید. در صورتی که پس از ۱۸ ماهگی رفلاکس کودک شما ادامه داشته باشد، یا علائم غیرعادی مشاهده کردید توصیه می‌کنیم هر چه سریع‌تر با پزشک متخصص کودکان مشورت کنید.

برگرفته از: Newborn Reflexes

ممنونیم که تا پایان این مقاله همراه ما بودید. سوالات خود را از ما بپرسید.

0

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید