درمان بوی بد دهان ناشی از معده؛ بهترین روش گیاهی و دارویی

چگونه می‌توان بوی بد دهان ناشی از معده را درمان و برطرف کرد؟

بوی بد دهان یا هالیتوزیس یکی از مشکلات رایج است که در بسیاری از موارد به دلیل خوردن غذاهای دارای سیر، پیاز یا ماهی رخ می‌دهد. بااین‌حال گاهی دلیل اصلی، در دهان نیست بلکه در معده، مری یا روده‌ها پنهان شده است.

در چنین شرایطی، استفاده از روش‌های ساده خانگی یا خوشبوکننده‌های دهان معمولاً اثر ماندگاری ندارند، چون علت اصلی بوی بد دهان جای دیگری است. برای رفع این مشکل، لازم است اختلال گوارشی زمینه‌ای شناسایی و درمان شود.

در ادامه، مؤثرترین راهکارهای درمان بوی بد دهان ناشی از مشکلات معده و روده را معرفی خواهیم کرد.

بهبود هضم و سلامت روده

داشتن یک رژیم غذایی سالم، نقش مهمی در پیشگیری و کنترل بوی بد دهان دارد. مصرف زیاد غذاهای فرآوری‌شده و خوراکی‌های شیرین می‌تواند تعادل باکتری‌های مفید در دهان و روده را به هم بزند. این خوراکی‌ها علاوه بر افزایش خطر پوسیدگی دندان، ممکن است باعث نفخ، هضم ناقص غذا و در نهایت بوی بد دهان شوند.

برای بهبود سلامت دستگاه گوارش و کاهش هالیتوزیس، بهتر است با یک کارشناس تغذیه مشورت کنید تا بر اساس شرایط بدنتان، یک برنامه غذایی مناسب و اصولی دریافت کنید.

درمان رفلاکس معده و GERD

رفلاکس اسید معده و بازگشت محتویات معده به مری، یکی از شایع‌ترین علت‌های بوی بد دهان است. این مشکل معمولاً با علائمی مثل سوزش سر دل، احساس طعم ترش در دهان و بوی ناخوشایند همراه است. به همین خاطر کنترل رفلاکس نقش مهمی در کاهش بوی بد دهان دارد.

برای کنترل رفلاکس و کاهش بوی دهان به نکات زیر توجه کنید:

• در موارد خفیف، می‌توان از آنتی‌اسیدهای بدون نسخه برای کاهش اسید معده استفاده کرد.
• اگر علائم به‌صورت مکرر و بیش از دو بار در هفته تکرار ‌شوند، پزشک ممکن است برای شما داروهای مهارکننده پمپ پروتون (PPI) -داروهای کاهنده اسید معده – تجویز کند.
• ترجیحاً بهتر است از غذاهای تحریک‌کننده مانند خوراکی‌های اسیدی (مثل گوشت، لبنیات، غذاها و خوراکی‌های ترش و شور)، قهوه، نوشابه، شکلات، نعنا و غذاهای چرب یا تند استفاده نکنید.
• بلافاصله بعد از غذا نخوابید.
• سیگار را ترک کنید.
• وزن خود را در محدوده سالم نگه دارید.

پرهیز از خوردن غذاهای محرک

واکنش بدن هر فرد به غذاهای مختلف با دیگری متفاوت است؛ بااین‌حال یک سری از خوراکی‌ها هستند که به‌طورکلی باعث تشدید بوی بد دهان یا هالیتوزیس می‌شوند. اگر دچار بوی بد دهان هستید، بهتر است مصرف این خوراکی‌ها را محدود کنید و واکنش بدنتان را نسبت به آن‌ها بررسی کنید. از جمله این غذاها و خوراکی‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• الکل؛
• قهوه؛
• سبزیجاتی مانند بروکلی و گل‌کلم؛
• لبنیات؛
• ماهی و تن ماهی؛
• سیر و پیاز؛
• غذاهای ترش و ادویه‌دار؛
• خیارشور.

رعایت بهداشت دهان و دندان

حتی اگر منشأ بوی بد دهان معده یا دستگاه گوارش باشد، باز هم رعایت بهداشت دهان و دندان نقش مهمی در کنترل و کاهش آن دارد؛ چون تجمع باکتری‌ها در دهان بوی بد را تشدید می‌کند.

برای حفظ سلامت دهان و کاهش بوی بد دهان، به نکات زیر توجه کنید:

• مسواک زدن حداقل دو بار در روز؛
• استفاده روزانه از نخ دندان؛
• شست‌وشوی دهان با دهان‌شویه مناسب؛
• تمیز کردن سطح زبان با تمیزکننده زبان؛
• مراجعه منظم به دندان‌پزشک (حداقل هر ۶ ماه یک‌بار) برای جرم‌گیری و بررسی سلامت لثه‌ها.

ایجاد تغییرات در سبک زندگی

اگر بوی بد دهان شما مدت زیادی است ادامه دارد، بهتر است به عادت‌های روزانه خود توجه بیشتری داشته باشید. بعضی تغییرات ساده در سبک زندگی می‌توانند به کاهش بوی دهان کمک کنند. در این راستا می‌توانید اقدامات زیر را انجام دهید:

• استفاده از دهان‌شویه (ترجیحاً با رایحه نعنا) برای خنثی کردن موقت بو؛
• کاهش یا حذف مصرف الکل؛
• نوشیدن آب کافی برای جلوگیری از خشکی دهان؛
• ترک سیگار و سایر محصولات تنباکویی.

درمان باکتری‌های مضر مثل هلیکوباکتر پیلوری و مشکلات روده‌ای

معده و روده محل زندگی تعداد باکتری‌های زیادی هستند. وقتی تعادل بین باکتری‌های مفید و مضر به هم می‌خورد، بعضی مواد بدبو تولید می‌شوند که می‌توانند باعث بوی بد دهان شوند.

یکی از این باکتری‌ها «هلیکوباکتر پیلوری» است که می‌تواند باعث زخم معده و بوی بد دهان شود. اگر این عفونت به‌موقع تشخیص داده شود، می‌توان با استفاده از آنتی‌بیوتیک تعداد باکتری‌های مضر را کاهش داد تا بوی بد دهان هم رفع شود.

درمان بیماری‌های لثه

التهاب لثه یا پریودنتیت معمولاً بدون درد شروع می‌شود، اما به‌مرور زمان می‌تواند بوی بد دهان را شدیدتر کند. از سوی دیگر تجمع پلاک و جرم روی دندان‌ها محیط مناسبی برای رشد باکتری‌های بدبو ایجاد می‌کند. برای رفع این مشکلات باید به دندان‌پزشک مراجعه کنید.

مدیریت بیماری التهابی روده (IBD)

بیماری‌هایی مثل کرون و کولیت اولسروز هم گاهی باعث افزایش بوی بد دهان می‌شوند. دلیل هم این است که التهاب گسترده در دستگاه گوارش می‌تواند تعادل طبیعی باکتری‌ها در دهان و معده را به هم بزند و باعث بوی ناخوشایند شود. درمان این بیماری‌ها به همراه تغییر سبک زندگی و کنترل التهاب معمولاً به کاهش بوی بد دهان کمک می‌کند.

مدیریت سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS)

اگرچه بوی بد دهان جزء علائم اصلی سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) نیست، اما در برخی افراد این مشکل منجر به بوی دهان می‌شود. برای درمان IBS باید رژیم غذایی خود را اصلاح کنید، میزان استرستان را کنترل کنید و در نهایت اگر لازم بود از داروهایی که به تنظیم حرکات روده کمک می‌کنند، استفاده کنید.

درمان‌های طبیعی و خانگی برای بوی بد دهان ناشی از معده

درمان‌های خانگی معمولاً علت اصلی بوی بد دهان را برطرف نمی‌کنند؛ اما می‌توانند به‌طور موقت باعث کاهش بو و احساس بهتر در دهان شوند:

• جویدن سبزیجات معطر مثل ریحان، جعفری و نعنا برای آزاد شدن ترکیبات خوش‌بو؛
• خوردن سیب، مرکبات، مواد تخمیری و پروبیوتیک‌ها (مانند ماست) یا آناناس تازه؛
• نوشیدن چای سبز برای کاهش باکتری‌های مولد بو؛
• استفاده از دهان‌شویه حاوی روغن درخت چای (بدون بلعیدن آن)؛
• شست‌وشوی دهان با محلول رقیق جوش‌شیرین برای متعادل کردن اسیدیته دهان.

آیا می‌توان بوی بد دهان ناشی از معده را با روش‌های پزشکی و دارویی درمان کرد؟

درمان بوی بد دهان ناشی از مشکلات گوارشی بیشتر بر برطرف کردن علت اصلی متمرکز است تا از بین بردن موقت بوی دهان. برای درمان این مشکلات، راه‌های زیادی وجود دارد که عبارت‌اند از:

• آنتی‌بیوتیک‌ها: آنتی‌بیوتیک‌ها به‌طور مستقیم برای بوی بد دهان تجویز نمی‌شوند، مگر اینکه علت، عفونت لثه یا دندان باشد. در این شرایط، پزشک ممکن است داروهایی مثل آموکسی‌سیلین یا کلیندامایسین تجویز کند.
• داروهای کاهش‌دهنده اسید معده: برای بوی بد دهان ناشی از مشکلات معده، معمولاً از داروهایی مانند فاموتیدین یا امپرازول استفاده می‌شود. اگر زخم معده به دلیل عفونت با باکتری هلیکوباکتر پیلوری باشد، باید برای درمان آن از آنتی‌بیوتیک‌هایی مانند کلاریترومایسین یا مترونیدازول به ‌همراه بیسموت استفاده شود.
• مکمل‌ها: در برخی افراد مصرف مکمل‌هایی مانند روی (Zinc)، به‌طور قابل‌توجهی بوی بد دهان را کاهش می‌دهد. روی این کار را با خنثی کردن ترکیبات بد بوی گوگردی انجام می‌دهد.

در همه این موارد، مهم‌ترین قدم تشخیص دقیق است. در واقع درمان زمانی مؤثر خواهد بود که علت اصلی مشکل برطرف شود و در واقع نباید هدف صرفاً رفع بوی دهان باشد.

آیا بوی بد دهان من واقعاً از معده است؟

اولین قدم برای اینکه بفهمید بوی بد دهانتان از معده نشات می‌گیرد یا نه، این است که به نشانه‌ها دقت کنید. از نشانه‌های رایج بوی بد دهان ناشی از اختلالات گوارشی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• احساس طعم ترش یا اسیدی در انتهای گلو؛ به‌طوری‌که انگار محتویات معده به سمت بالا برگشته و طعم ناخوشایندی در دهان باقی‌مانده است.
• حالت تهوع، نفخ یا احساس سنگینی بعد از غذا؛ به‌خصوص زمانی که حتی با خوردن مقدار کمی غذا، خیلی زود احساس پری می‌کنید.
• آروغ یا گازهای بدبو؛ که معمولاً پس از مصرف غذاهایی مثل سیر، پیاز یا خوراکی‌های چرب بیشتر می‌شوند.
• درد یا ناراحتی در ناحیه شکم؛ که ممکن است به‌صورت سوزش خفیف، دل‌پیچه یا احساس فشار بروز کند.
• اسهال یا یبوست؛ که می‌تواند نشانه به هم خوردن تعادل دستگاه گوارش باشد.

اگر همراه با بوی بد دهان، این علائم را هم دارید، به ‌احتمال ‌زیاد بوی بد دهان به مشکلات گوارشی مربوط است. البته نباید فراموش نکنید که این نشانه‌ها ممکن است دلایل دیگری هم داشته باشند؛ بنابراین بهتر است حتماً با پزشک مشورت کنید تا علت اصلی مشخص شود.

بوی بد دهان ناشی از معده و مشکلات گوارشی چگونه است؟

افرادی که دچار بیماری‌های گوارشی هستند، معمولاً متوجه بوی غیرعادی در دهان خود می‌شوند. این بو بسته به نوع مشکل گوارشی متفاوت است، اما معمولاً یکی از حالت‌های زیر را دارد:

• بوی گندیده یا شبیه تخم‌مرغ فاسد: این رایج‌ترین بویی است که افراد مبتلا به اختلالات دستگاه گوارش احساس می‌کنند. این بو معمولاً حاصل گازهای سولفوردار تولیدشده در معده یا روده است.
• بوی شیرین یا میوه‌ای شبیه استون: این بو را بیشتر افراد مبتلا به دیابت احساس می‌کنند. این بوی شیرین و کمی تند می‌تواند نشانه افزایش سطح کتون در بدن باشد.
• بوی قارچی یا کپک مانند: این بو شبیه بوی یک چیز کپک زده است و گاهی هم شبیه به بوی رطوبت در یک فضای نمناک است . این مورد معمولاً به رشد باکتری‌ها یا قارچ‌ها در دهان یا معده مربوط می‌شود.
• بوی تند و ناخوشایند مدفوع: این بو نشان می‌دهد که روده‌ها دچار مشکلاتی مثل یبوست شده‌اند. دلیل هم این است که تجمع مواد زائد در بدن زیاد شده است.
• بوی ماهی یا بویی شبیه به ادرار یا دریا: این بوها را اغلب افرادی احساس می‌کنند که دچار نارسایی کلیوی یا مشکلاتی در تصفیه سموم بدن هستند.

از این رو اولین گام برای پیدا کردن علت اصلی بوی نامطبوع دهان، تشخیص دقیق نوع بو است؛ زیرا هر نوع بو می‌تواند به بخش خاصی از دستگاه گوارش یا اندام‌های دیگر مربوط باشد.

علت بوی بد ناشی از معده چیست؟

عوامل مختلفی می‌توانند باعث ایجاد بوی ناخوشایند دهان شوند. برخی از مهم‌ترین مشکلات گوارشی که باعث بوی بد دهان می‌شوند، عبارت‌اند از:

• انسداد روده: زمانی که حرکت طبیعی مواد غذایی و دفع مواد زائد در روده مختل می‌شود و گازهای بدبو در بدن تجمع پیدا می‌کنند.
• ریفلاکس معده به مری: حالتی که اسید معده به سمت مری برمی‌گردد و باعث ایجاد طعم یا بوی ترش و اسیدی در دهان می‌شود.
• سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS): اختلالی که با نفخ، گاز و حرکات غیر طبیعی روده همراه است و می‌تواند گازهای گوگردی با بوی نامطبوع تولید کند.
• بیماری‌های کلیوی: در صورت اختلال عملکرد کلیه‌ها، مواد سمی در بدن باقی می‌مانند و ممکن است دهان بویی شبیه آمونیاک یا ماهی پیدا کند.
• رشد بیش‌ازحد باکتری‌های روده: به هم خوردن تعادل بین باکتری‌های مفید و مضر دستگاه گوارش باعث تولید بوی بد می‌شود.
• عفونت‌های دستگاه گوارش: این عفونت‌ها معمولاً با علائمی مانند تهوع، تب و بوی دهان تند همراه هستند.
• عفونت هلیکوباکتر پیلوری: این باکتری‌ در معده زندگی می‌کند و می‌تواند باعث زخم معده، ریفلاکس و بوی ترش دهان شود.
• بیماری‌های کبدی: زمانی که کبد نتواند سموم را به‌درستی دفع کند، این مواد در بدن تجمع یافته و دهان بویی شبیه گوگرد یا فلز می‌گیرد.
• مشکلات کیسه صفرا: سنگ یا التهاب کیسه صفرا ممکن است هضم چربی‌ها را مختل کرده و به افزایش بوی نامطبوع دهان منجر شود.

چه زمانی باید برای بوی بد دهان ناشی از معده به پزشک مراجعه کرد؟

اگر با وجود رعایت توصیه‌های مربوط به سبک زندگی و درمان‌های خانگی، بوی بد دهان شما هیچ تغییری نکرد، باید قطعاً به پزشک مراجعه کنید.

توجه کنید که در کنار بوی بد دهان، علائم زیر را هم دارید، باید حتماً به پزشک مراجعه کنید؛ چون ممکن است نشان‌دهنده شرایط جدی‌تر باشند:

• ترشحات پشت حلق و احساس یک طعم ماندگار در دهان (ترش، تلخ یا اسیدی) ؛
• احساس وجود خلط بد بو و چسبنده در گلو ؛
• مشاهده یک لایه ضخیم زرد رنگ روی زبان همراه با حس طعم بد مداوم در دهان؛
• احساس بوی تعفن ناشی از پوسیدگی دندان.

توصیه‌ای از تیم دارو دات کام به شما

اگر بوی بد دهان شما با علائمی مانند سوزش سر معده، نفخ، طعم ترش در گلو یا احساس پری بعد از غذا همراه است، به‌احتمال‌زیاد،دستگاه گوارش شما دچار مشکل شده است. در این شرایط به‌جای کارهایی که موقتاً بوی دهان را برطرف می‌کنند، بهتر است به پزشک یا متخصص گوارش مراجعه کنید تا علت اصلی شناسایی و درمان به شکل مؤثر آغاز شود.

تیم دارو دات کام توصیه می‌کند از خوددرمانی طولانی‌مدت با آنتی‌اسیدها یا آنتی‌بیوتیک‌ها خودداری کنید و با رعایت رژیم غذایی متعادل، نوشیدن آب کافی و ترک سیگار، سلامت معده و دهان خود را به‌طور هم‌زمان حفظ کنید.