نحوه مصرف قرص سیتاگلیپتین/متفورمین برای دیابت نوع ۲

داروی سیتاگلیپتین متفورمین چیست؟

سیتاگلیپتین متفورمین، یک داروی ترکیبی موثر برای درمان دیابت نوع ۲ است که با بهره‌گیری از هم‌افزایی دو ماده، کنترل قند خون را بهینه می‌کند. سیتاگلیپتین با مهار آنزیم DPP-۴، مانع از غیرفعال شدن هورمون‌های اینکرتین شده و با افزایش ترشح انسولین و کاهش گلوکاگون، تنظیم گلوکز را تحریک می‌کند.

در کنار آن، متفورمین با کاهش تولید قند توسط کبد و جذب آن از روده و همچنین بهبود حساسیت سلول‌ها به انسولین، استفاده بافت‌های بدن از گلوکز را افزایش می‌دهد. این ترکیب دارویی با هدف اثرگذاری همزمان بر دو مسیر متفاوت، به بیماران کمک می‌کند تا سطح قند خون خود را بهتر مدیریت کنند.

قرص سیتاگلیپتین/متفورمین برای چه علائم و بیماری‌هایی تجویز می‌شود؟

قرص سیتاگلیپتین/متفورمین برای کاهش قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 استفاده می‌شود و معمولاً به مدیریت قند خون در طول روز و کنترل دیابت نوع دو کمک می‌کند.

بررسی دوزهای دارو قرص سیتاگلیپتین/متفورمین

دوزهای مختلف قرص سیتاگلیپتین/متفورمین با توجه به فرم دارویی، سابقه مصرف متفورمین و وضعیت کلی بیمار متغیر است و در اشکال مختلفی نظیر قرص‌های خوراکی معمولی و آهسته‌رهش در دسترس هستند.

تنظیم دقیق دوز باید با در نظر گرفتن اثربخشی درمان، تحمل گوارشی بیمار و هدف‌گذاری برای رسیدن به حداکثر دوز قابل تحمل متفورمین انجام شود.

در ادامه، دوزهای مختلف دارو در شرایط مختلف را بررسی می‌کنیم:

دوزهای معمول برای قرص خوراکی

دوزهای متداول این قرص در حالت معمول، شامل موارد زیر است:

• بیماران بدون مصرف قبلی متفورمین: سیتاگلیپتین ۵۰ متفورمین ۵۰۰، ۲ بار در روز.
• بیماران با مصرف قبلی متفورمین: ۵۰ میلی‌گرم سیتاگلیپتین، ۲ بار در روز + همان دوز متفورمین قبلی.
• حداکثر دوز: ۱۰۰ میلی‌گرم سیتاگلیپتین و ۲۰۰۰ میلی‌گرم متفورمین در روز.
• کودکان: توسط پزشک تعیین می‌شود.

دوزهای قرص آهسته رهش

اگر پزشک این دارو را در حالت آهسته رهش (حالتی که در آن ماده موثره دارو به آرامی و در طول زمان طولانی‌تری در بدن آزاد می‌شود) تجویز کند، شامل دوزهای زیر می‌شود:

• بدون مصرف قبلی متفورمین: ۱۰۰ میلی‌گرم سیتاگلیپتین + ۱۰۰۰ میلی‌گرم متفورمین، یک بار در روز.
• با مصرف قبلی متفورمین: ۱۰۰ میلی‌گرم سیتاگلیپتین + همان دوز متفورمین قبلی.
• حداکثر دوز: ۱۰۰ میلی‌گرم سیتاگلیپتین و ۲۰۰۰ میلی‌گرم متفورمین در روز.
• کودکان: توسط پزشک تعیین می‌شود.

نکته مهم! در فرمولاسیون‌های ترکیبی ثابت، مقدار سیتاگلیپتین مشخص است و نباید از سقف ۱۰۰ میلی‌گرم در روز تجاوز کند. با این حال، برای بیماران مبتلا به اختلال عملکرد کلیه متوسط که نیاز به کاهش دوز سیتاگلیپتین (مانند ۵۰ یا ۲۵ میلی‌گرم) دارند، استفاده از قرص‌های ترکیبی مناسب نبوده و باید اجزای دارو به صورت جداگانه تجویز شوند.

شرایط تغییر دوز برای سالمندان چیست؟

در سالمندان، درمان معمولاً از پایین‌ترین دوز آغاز می‌شود و عملکرد کلیه‌ها باید با دقت بررسی گردد.

در صورت بروز شرایط ویژه همچون مشکلات قلبی یا عکسبرداری می‌توان دوز دارو را تغییر داد؟

بله؛ در صورت ابتلا به نارسایی قلبی، مصرف دارو در صورت نیاز متوقف می‌شود و در بیمارانی که نیاز به مطالعات رادیولوژیکی با کنتراست دارند، ممکن است مصرف دارو قبل یا بعد از تصویربرداری موقتا قطع شود.

آیا ایجاد تغییرات در دوز مصرفی قرص سیتاگلیپتین/متفورمین مجاز است؟

خیر، ایجاد تغییرات در دوز مصرفی قرص سیتاگلیپتین/متفورمین بدون مشورت و دستور پزشک مجاز نیست و می‌تواند بسیار خطرناک باشد.

دلیل این امر عبارت است از:

• نوسان خطرناک قند خون
• بروز عوارض جانبی متفورمین مانند عوارض گوارشی شدید (اسهال و تهوع) یا بروز عارضه خطرناک اسیدوز لاکتیک (تجمع اسید در بدن)
• اختلال در عملکرد کلیه

بنابراین، هرگونه تغییر در مقدار یا تعداد دفعات مصرف دارو باید صرفاً تحت نظر پزشک معالج و بر اساس نتایج آزمایش‌های دوره‌ای انجام شود.

قرص سیتاگلیپتین/متفورمین 50 mg/500 mg خرید

کدام داروها، عملکردی مشابه یا نزدیک با سیتاگلیپتین+متفورمین دارند؟

داروهای زیر نیز برای کاهش قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 استفاده می‌شوند و عملکردی مشابه با این دارو دارند:

• امپاگلیفلوزین (Empagliflozin)
• داپاگلیفلوزین (Dapagliflozin)
• لیناگلیپتین (Linagliptin)
• متفورمین+پیوگلیتازون (Pioglitazone+Metformin)
• متفورمین+گلی بن کلامید (Glibenclamide+Metformin)
• متفورمین+امپاگلیفلوزین (Empagliflozin+Metformin)
• متفورمین+داپاگلیفلوزین (Dapagliflozin+Metformin)
• امپاگلیفلوزین+لیناگلیپتین (Empagliflozin+Linagliptin)
• امپاگلیفلوزین+لیناگلیپتین+متفورمین (Empagliflozin+Linagliptin+Metformin)

نحوه مصرف سیتاگلیپتین و متفورمین

این دارو معمولاً دو بار در روز (یک بار صبح و یک بار شب) همراه با وعده‌های غذایی مصرف می‌شود. مصرف دارو همراه با غذا به کاهش عوارض گوارشی ناشی از متفورمین کمک می‌کند.

• نوع قرص (معمولی یا آهسته‌رهش)؛ اگر قرص معمولی مصرف می‌کنید، آن را با یک لیوان کامل آب ببلعید.
• قرص آهسته‌رهش (ER)؛ اگر قرص آهسته‌رهش (ER) مصرف می‌کنید، قرص را نشکنید و نجوید، زیرا این کار باعث آزادسازی ناگهانی کل دارو و افزایش عوارض می‌شود. قرص‌های آهسته‌رهش معمولاً یک بار در روز (معمولاً با شام) مصرف می‌شوند.

چقدر طول می‌کشد تا قرص سیتاگلیپتین/متفورمین اثر کند؟

مدت زمان مصرف قرص سیتاگلیپتین/متفورمین

این دارو معمولا به مدت چند ماه تا چند سال استفاده شده و بسته به کنترل قند خون توسط پزشک تنظیم می‌شود.

قبل از مصرف قرص سیتاگلیپتین+متفورمین به این نکات توجه کنید

قبل از مصرف قرص سیتاگلیپتین+متفورمین، برای جلوگیری از عوارض و اطمینان از اثربخشی دارو، توجه به نکات زیر ضروری است:

• اگر به سیتاگلیپتین، متفورمین یا هر یک از اجزای تشکیل‌دهنده این دارو حساسیت دارید، نباید از آن استفاده کنید.
• عملکرد کلیه شما باید قبل از شروع درمان بررسی شود. اگر دچار نارسایی کلیه هستید، مصرف این دارو ممکن است خطرناک باشد یا نیاز به تنظیم دوز داشته باشد.
• در صورت سابقه نارسایی قلبی یا حمله قلبی اخیر، پزشک باید مطلع باشد، زیرا مصرف این دارو در این شرایط نیازمند احتیاط خاص است.
• ممکن است علائم مختلفی از قند خون پایین را احساس کنید. اگر تغییرات رفتاری مشابه مستی، تاری دید، عرق سرد، گیجی، ضربان قلب سریع، سردرد یا حالت تهوع داشتید، سریعا به پزشک مراجعه کنید.
• اگر سابقه اسیدوز لاکتیک (تجمع اسید در خون) دارید یا شرایطی که خطر آن را افزایش می‌دهد (مانند کم‌آبی شدید بدن)، مصرف این دارو ممنوع است.
• قبل و در حین مصرف دارو، ممکن است پزشک آزمایش خون برای بررسی عملکرد کلیه، قند خون و هموگلوبین A1C درخواست کند.
• اگر قرار است جراحی انجام دهید یا آزمایش‌های رادیولوژی با تزریق ماده حاجب (کنتراست) داشته باشید، ممکن است نیاز به قطع موقت دارو داشته باشید که باید با نظر پزشک هماهنگ شود.

آیا مصرف داروی ترکیبی سیتاگلیپتین/متفورمین در دوران بارداری مجاز است؟

مصرف داروی ترکیبی سیتاگلیپتین/متفورمین در دوران بارداری معمولاً توصیه نمی‌شود و باید با احتیاط فراوان و صرفاً تحت نظر پزشک متخصص انجام شود.

آیا مصرف داروی سیتاگلیپتین/متفورمین در دوران شیردهی مجاز است؟

مصرف داروی سیتاگلیپتین/متفورمین در دوران شیردهی معمولا توصیه نمی‌شود، زیرا داده‌های کافی در مورد ایمنی سیتاگلیپتین برای نوزاد وجود ندارد و احتمال انتقال آن از طریق شیر مادر وجود دارد.

بنابراین پزشکان معمولا درمان را به داروهای ایمن‌تر مانند متفورمین به تنهایی یا انسولین تغییر می‌دهند و مصرف خودسرانه این داروی ترکیبی در این دوران مجاز نیست.

آیا مصرف قرص ترکیبی سیتاگلیپتین/متفورمین برای باروری مضر است؟

اطلاعاتی مبنی بر کاهش باروری در اثر مصرف قرص سیتاگلیپتین / متفورمین وجود ندارد، اما مشورت با پزشک توصیه می‌شود.

در صورت فراموشی مصرف سیتاگلیپتین/متفورمین چه باید کرد؟

دوز فراموش شده را در اسرع وقت مصرف کنید؛ اما چنانچه تقریبا زمان دوز بعدی رسیده است، از مصرف دوز فراموش شده صرف نظر کنید و دو دوز را همزمان نخورید.

در صورت مصرف بیش از حد سیتاگلیپتین/متفورمین چه باید کرد؟

مصرف بیش از حد این دارو می‌تواند باعث اسیدوز لاکتیک شود. در صورت بروز علائم شدید مانند غش یا مشکل تنفسی، فوراً با 115 یا مراکز کنترل مسمومیت تماس بگیرید.

آیا احتمال اوردوز با داروی قرص سیتاگلیپتین/متفورمین وجود دارد؟

بله، مصرف بیش از حد قرص سیتاگلیپتین / متفورمین می‌تواند باعث اسیدوز لاکتیک و عوارض جدی شود.

عوارض جانبی داروی سیتاگلیپتین+متفورمین

به عوارض رایج و جدی این دارو همچون عوارض گوارشی متفورمین در ادامه اشاره کرده‌ایم:

• نفخ، احساس پری، هوا یا گاز اضافی در معده یا روده
• سوء هاضمه
• کمبود یا از دست دادن قدرت
• درد عضلانی
• دفع گاز
• گلودرد
• گرفتگی یا آبریزش بینی
• استفراغ
• درد شدید معده (ممکن است نشانه پانکراتیت باشد)
• زرد شدن سفیدی چشم یا پوست (می‌تواند نشانه مشکلات کبدی باشد)
• اضطراب
• تاری دید
• لرز
• عرق سرد
• گیجی
• پوست سرد و رنگ‌پریده
• افسردگی
• سرگیجه
• ضربان قلب سریع
• سردرد
• افزایش گرسنگی
• از دست دادن هوشیاری
• ابهام ذهنی
• حالت تهوع
• کابوس‌ها
• عدم تفکر واضح
• تشنج
• لرزش
• لکنت زبان
• خستگی یا ضعف غیرمعمول

واکنش آلرژیک جدی

حساسیت شدید (مثل آنافیلاکسی یا آنژیوادم) به سیتاگلیپتین، متفورمین یا هر یک از اجزای فرمولاسیون می‌تواند رخ دهد. برخی از افرادی که از متفورمین و سیتاگلیپتین استفاده می‌کنند، دچار اسیدوز لاکتیک می‌شوند که می‌تواند خطرناک باشد.

تداخل دارویی سیتاگلیپتین+متفورمین با دیگر داروها

این قرص کاهش قند خون ترکیبی، با داروهای زیادی تداخل دارد. تداخلات دارویی جانیومت یا همان قرص سیتاگلیپتین/متفورمین شامل موارد زیر هستند:

• انسولین یا هر داروی دیابت دیگر: پزشک شما ممکن است بخواهد هنگام شروع مصرف سیتاگلیپتین، دوز این داروها را کاهش دهد تا خطر افت قند خون شدید (هیپوگلیسمی) را کاهش دهد.
• کتوکونازول
• ایتراکونازول
• ریتوناویر
• کلاریترومایسین
• دیگوکسین
• قرص‌های استروئیدی، مانند پردنیزولون
• قرص‌هایی که باعث افزایش ادرار می‌شوند (ادرارآورها)، مانند فوروزماید
• داروهایی که برای درمان مشکلات قلبی و فشار خون بالا مصرف می شوند
• هورمون‌های مردانه و زنانه، مانند تستوسترون، استروژن یا پروژسترون

برای چه کسانی مصرف سیتاگلیپتین+متفورمین ممنوع است؟

سیتاگلیپتین+متفورمین برای برخی افراد مناسب نیست. برای اطمینان از بی‌خطر بودن آن برای شما، قبل از شروع مصرف دارو، در صورت وجود موارد زیر به پزشک خود اطلاع دهید:

• سابقه واکنش آلرژیک به متفورمین یا سیتاگلیپتین
• دیابت کنترل نشده
• مشکلات کبدی یا کلیوی
• مشکلات پانکراس
• عفونت شدید
• سنگ کیسه صفرا یا سطح بسیار بالای تری گلیسیرید در خون
• تحت درمان نارسایی قلبی هستید یا اخیرا دچار حمله قلبی شده‌اید
• مشکلات شدید گردش خون یا مشکلات تنفسی دارید
• مصرف زیاد الکل

ممکن است لازم باشد قبل از جراحی و آزمایش‌های پزشکی خاص، مصرف دارو را متوقف کنید.

در صورت نیاز به موارد زیر، به پزشک خود اطلاع دهید:

• آزمایش مانند اشعه ایکس یا اسکن شامل تزریق ماده رنگی حاوی ید به خون
• جراحی که در آن به خواب می‌روید (با بیهوشی عمومی)
• باردار یا شیرده هستید، یا قصد بارداری دارید

آیا می‌توان بعد از مصرف سیتاگلیپتین+متفورمین رانندگی کرد؟

در صورت بروز علائم کاهش قند خوندر اثر مصرف بیش از حد این قرص، رانندگی یا کار با ماشین‌آلات سنگین توصیه نمی‌شود.

شرایط نگهداری از سیتاگلیپتین+متفورمین

دارو را در ظرف دربسته در دمای اتاق ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتیگراد، دور از گرما، رطوبت و نور مستقیم نگهداری کنید. از یخ زدگی جلوگیری کنید.

تمام داروها را دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی نگه دارید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر این دارو را مصرف می‌کنید، در صورت بروز علائم زیر حتما به دکتر مراجعه کنید:

• بروز علائم قند خون پایین یا بالا
• واکنش‌های آلرژیک یا عوارض جدی
• تغییر ناگهانی در عملکرد کلیه یا کبد

اسامی تجاری موجود در ایران

در جدول زیر، نام‌های تجاری مختلف این دارو در بازار ایران را آورده‌ایم:

توصیه‌ای از تیم دارو دات کام به شما

داروی متفورمین+سیتاگلیپتین برای دیابت نوع 2 کاربرد دارد. مصرف این دارو همراه با رعایت رژیم غذایی سالم و ورزش به کنترل قند خون کمک می‌کند. آزمایش‌های پزشکی مانند عملکرد کلیه، عملکرد کبد، قند خون، هموگلوبین A1c، شمارش کامل خون باید قبل از شروع مصرف این دارو و در حین مصرف آن انجام دهید.

علائم قند خون بالا و پایین و نحوه درمان قند خون پایین را بیاموزید. قند خون خود را مرتباً طبق دستورالعمل بررسی کنید.

اگر سوالی درباره این دارو دارید، در بخش نظرات بنویسید تا کارشناس سلامتی دارو دات کام پاسخ دهد.

سوالات متداول

قرص سیتاگلیپتین متفورمین برای چیست؟

این قرص در افزایش ترشح انسولین و بهبود حساسیت به انسولین نقش دارد.

عوارض قرص سیتاگلیپتین متفورمین چیست؟

برخی افراد با مصرف این دارو نفخ، کمبود قدرت، درد عضلانی، گلو درد، گرفتگی یا آبریزش بینی و استفراغ را تجربه می‌کنند.

بهترین زمان مصرف قرص سیتاگلیپتین/متفورمین چه موقع است؟

بهترین زمان مصرف این قرص همراه با غذا است.

آیا این قرص باعث افت شدید قند خون (هیپوگلیسمی) می‌شود؟

در صورت مصرف این دارو با سایر داروهای دیابت همچون انسولین امکان افت شدید قند خون وجود دارد.

در صورت فراموش کردن یک دوز دارو چه باید کرد؟

در صورت فراموشی، در اسرع وقت دوز فراموش شده مصرف شود. اما اگر زمان دوز بعدی نزدیک است، دوز فراموش شده را مصرف نکنید. هیچ گاه برای جبران دوز قبلی، دارو را دوبرابر مصرف نکنید.

تفاوت دوزهای مختلف این دارو در چیست؟

اشکال مختلف این دارو به صورت رهش معمولی و پیوسته رهش موجود هستند. قرص‌های پیوسته رهش اثرگذاری پیوسته و بلندمدت دارند و مصرف‌کننده عوارض کمتری را تجربه خواهد کرد.

آیا مصرف این دارو باعث لاغری می‌شود؟

خیر. این دارو با هدف کنترل دیابت نوع 2 تولید شده است.