نشانههای بالا یا پایین بودن هورمون کورتیزول
هورمون استرس یا کورتیزول این روزها به یکی از داغترین مباحث سلامت در فضای مجازی تبدیل شده که مدیریت آن نقشی حیاتی در سلامت جسم و روان دارد؛ برای شناخت عملکرد این هورمون و راههای کنترل آن، جزئیات بیشتر را در این مطلب از دارو دات کام بخوانید.
به گزارش همشهری آنلاین اینفلوئنسرهای حوزه سلامت در مورد علائم مختلف کورتیزول مزمن بالا هشدار میدهند: بیدار شدن از خواب ساعت ۳ صبح، «صورت کورتیزولی» متورم و تجمع چربی شکم. و بسیاری از آنها رژیمهای غذایی و برنامههای ورزشی ارائه میدهند که ادعا میکنند کمک میکنند.
اما آیا واقعاً برای کنترل کورتیزول خود به مکملها و توصیههای اینفلوئنسرها نیاز دارید؟ پزشکان میگویند این امر بسیار بعید است.
آنها میگویند، خیلی سریع این هورمون را به عنوان یک عامل مخرب برچسب نزنید. و اگر مشکوک هستید که چیزی درست نیست، با یک متخصص صحبت کنید.
کورتیزول چه کاری انجام میدهد؟
کورتیزول شما را زنده نگه میدارد و اختلالات آن نسبتاً نادر است. کورتیزول یک هورمون است و شما برای زنده ماندن به آن نیاز دارید. این هورمون از غدد فوق کلیوی یا آدرنال که در بالای کلیهها قرار دارند، ترشح میشود و یکی از هورمونهای زیادی است که در مواقع استرس نقش دارند. این هورمون میتواند بر التهاب، سیستم ایمنی، متابولیسم، فشار خون و بسیاری از عملکردهای دیگر بدن تأثیر بگذارد.
کورتیزول به طرز باورنکردنی با بدن و محیط شما هماهنگ است. در طول روز نوسان دارد، صبحها وقتی از خواب بیدار میشوید افزایش مییابد و شبها قبل از خواب کاهش مییابد. پزشکان میگویند، همچنین وقتی بیمار هستید یا در مواقع استرس دیگر، سطح آن افزایش مییابد.
به ندرت پیش میآید که افراد اختلالی داشته باشند که در آن کورتیزول به تنهایی علت آن باشد. اگر سطح کورتیزول فردی به طور مزمن پایین باشد، پزشکان او را مبتلا به نارسایی غدد فوقکلیوی تشخیص میدهند. این شامل یک بیماری خودایمنی به نام بیماری آدیسون میشود که در آن سیستم ایمنی به غدد فوقکلیوی حمله میکند.
در مقابل افراد مبتلا به نشانگان کوشینگ میزان کورتیزول بسیار بالایی دارند. از جمله علل آن میتوان به تومورهایی که معمولاً خوشخیم هستند، در غدد فوقکلیوی یا هیپوفیز اشاره کرد. این بیماری با دارو، جراحی یا هر دو درمان میشود.
علائم کورتیزول بالا یا پایین
علائم کورتیزول بالا یا پایین طیف گستردهای دارند و میتوانند با علائم سایر مشکلات سلامتی همپوشانی داشته باشند.
نارسایی غدد فوقکلیوی میتواند به صورت خستگی، کاهش وزن ناخواسته، فشار خون پایین و از دست دادن اشتها بروز کند. نشانگان کوشینگ با افزایش وزن، فشار خون بالا، استخوانهای شکننده، افزایش وزن در اطراف صورت و شکم، رشد غیرطبیعی مو در زنان، مشکلات خواب و موارد دیگر همراه است.
پزشکان میگویند تشخیص بیماری زمانبر است، آزمایشهای متعدد انجام میشود و درک سلامت کلی بیمار لازم است. کورتیزول را میتوان از طریق بزاق، خون یا ادرار بیمار اندازهگیری کرد.
تفسیر کورتیزول نکات ظریف زیادی دارد. آزمایش خون کورتیزول یکباره برای اکثر افراد اطلاعات مفیدی ارائه نمیدهد و میتواند منجر به استرس غیرضروری و پیگیریهای پزشکی شود. به عنوان مثال، در زنانی که از قرص ضدبارداری استفاده میکنند، به دلیل نحوه عملکرد دارو در بدن، نتایج آزمایش کورتیزول آنها به طور کاذب بالا خواهد بود.
مطالب این مقاله صرفاً جهت اطلاعرسانی است و هرگز جایگزین توصیه، تشخیص یا درمان پزشک متخصص نمیشود. قبل از هرگونه تصمیم درمانی، ابتدا با پزشک خود مشورت کنید.
منابع مقاله:
khabarpu
نظرات