اضطراب جدایی کودکان از مادر چیست؟ علائم، دلایل و بهترین روش‌های درمان

اضطراب جدایی کودکان از مادر چیست؟

اضطراب جدایی به معنای بی‌قراری و گریه کردن کودک، هنگام خروج والدین از اتاق است. برخی از کودکان جیغ می‌زنند و قشقرق به پا می‌کنند، از ترک والدین خود جلوگیری می‌کنند و یا شب‌ها از خواب می‌پرند می‌خواهند مطمئن شوند که والدین را در کنار خود دارند.

در واقع اضطراب جدایی زمانی رخ می‌دهد که نوزادان شروع به درک این می‌کنند که از مراقب اصلی خود جدا هستند، اما هنوز مفهوم پایداری شیء را یاد نگرفته‌اند. پایداری شی به این معناست که چیزی هنوز وجود دارد اگر چه دیگر دیده یا شنیده نمی‌شود (مثل قایم کردن توپ زیر پتو، با وجود دیده نشدن، می‌دانیم که توپ وجود دارد). بنابراین، وقتی نوزادان از مراقب اصلی خود جدا می‌شوند، نمی‌فهمند که مراقب باز خواهد گشت. از آنجا که نوزادان مفهومی از زمان ندارند، می‌ترسند که رفتن والدینشان دائمی باشد. اضطراب جدایی با رشد حافظه در کودکان برطرف می‌شود. آنها می‌توانند زمانی که والدین رفته‌اند، تصویری از والدین خود را در ذهن داشته باشند، و می‌توانند به یاد بیاورند که در گذشته، والدین برگشته‌اند.

اضطراب جدایی اگر تا سن ۲ سالگی برطرف شود، آسیب طولانی‌مدتی به کودکان وارد نمی‌کند. اگر پس از ۲ سالگی ادامه یابد، بسته به میزان تداخل آن با رشد کودک، ممکن است مشکل‌ساز باشد یا نباشد.

برای کودکان، احساس ترس هنگام رفتن به مهدکودک یا پیش دبستانی طبیعی است. این احساس باید با گذشت زمان کاهش یابد. به ندرت، ترس بیش از حد از جدایی، کودکان را از حضور در مهدکودک یا پیش دبستانی باز می‌دارد یا مانع از بازی عادی آنها با همسالان می‌شود. این اضطراب احتمالاً غیرطبیعی است و در چنین مواردی، کودکان به مراقبت پزشکی نیاز دارند.

سن شروع اضطراب جدایی در کودکان

اضطراب جدایی کودکان معمولاً از حدود ۸ تا ۱۸ماهگی آغاز می‌شود؛ یعنی زمانی که کودک متوجه می‌شود مادر می‌تواند از او دور شود و دوباره برگردد. در این سن، وابستگی کودک به مادر و ترس از جدایی رفتاری طبیعی است و نشانه رشد شناختی و عاطفی اوست. اگر این اضطراب بعد از حدود ۳ تا ۴سالگی همچنان شدید باقی بماند، به‌گونه‌ای که رفتن به مهد، خوابیدن تنها یا جدا شدن کوتاه‌مدت از والدین برای کودک بسیار دشوار شود، ممکن است به‌صورت اضطراب جدایی غیرطبیعی یا بخشی از اختلالات اضطرابی کودکان در نظر گرفته شود و نیاز به ارزیابی تخصصی داشته باشد.

در مقاله زیر میتوانید با اضطراب پنهان آشنا شوید:

وابستگی طبیعی و اضطراب جدایی غیرطبیعی

احساس وابستگی کودک به مادر در سال‌های آغازین زندگی، مرحله‌ای کاملاً طبیعی در رشد عاطفی است. اضطراب جدایی کودکان معمولاً از حدود شش تا هجده‌ماهگی آغاز می‌شود، زمانی که کودک به درک مفهوم «جدایی» می‌رسد. در این دوران، ترس از جدایی از مادر رفتاری طبیعی است و بیانگر رشد شناختی و هیجانی کودک است. با این حال، اگر این واکنش‌ها بیش از حد شدید یا طولانی شوند و بر عملکرد طبیعی روزمره مانند خواب، غذا خوردن یا حضور در مهد تأثیر بگذارند، نشانه‌ای از اضطراب جدایی غیرطبیعی است که می‌تواند بخشی از اختلالات اضطرابی کودکان تلقی شود. شناخت تفاوت میان وابستگی طبیعی و اضطراب ناسالم، نخستین گام در کمک به بهبود سلامت روان کودک است.

تفاوت اضطراب جدایی در کودکان و اختلال اضطراب جدایی در کودکان چیست؟

اضطراب جدایی یک مرحله طبیعی از رشد است و معمولاً از حدود ۸ ماهگی شروع می‌شود، بین ۱۰ تا ۱۸ ماهگی به اوج خود می‌رسد و عموماً تا ۲۴ ماهگی برطرف می‌شود. این حالت باید از اختلال اضطراب جدایی که در سنین بالاتر رخ می‌دهد (زمانی که چنین واکنشی از نظر رشدی نامناسب است) جدا شود. امتناع از رفتن به مدرسه (یا پیش‌دبستانی) یکی از مظاهر رایج اختلال اضطراب جدایی است.

اگر اضطراب جدایی شدیدتر از سایر کودکان هم سن به نظر برسد یا مدت زمان بیشتری طول بکشد، در مدرسه یا سایر فعالیت‌های روزانه اختلال ایجاد کند، یا شامل حملات هراس یا سایر رفتارهای مشکل‌ساز باشد، ممکن است فرزند شما دچار اختلال اضطراب جدایی باشد. اغلب، اضطراب جدایی مربوط به اضطراب کودک در مورد دوری از والدین است، اما می‌تواند به یک مراقب نزدیک دیگر مثل مادربزرگ نیز مربوط باشد.

در موارد کمتری، اختلال اضطراب جدایی می‌تواند در نوجوانان و بزرگسالان رخ دهد. این می‌تواند باعث مشکلات عمده‌ای در ترک خانه یا رفتن به محل کار شود.

متن انگلیسی:

Separation anxiety disorder is the most common anxiety classification below the age of 12. It is an antecedent of adult anxiety disorders and linked to depression in young adults.

ترجمه متن:

اختلال اضطراب جدایی شایع‌ترین مسئله در طبقه‌بندی اضطراب در زیر ۱۲ سال است. این اختلال مقدمه‌ای بر اختلالات اضطرابی بزرگسالان است و با افسردگی در بزرگسالان جوان مرتبط است. (منبع)

علائم اضطراب جدایی کودکان

اختلال اضطراب جدایی زمانی تشخیص داده می‌شود که علائم بسیار بیشتر از حد انتظار برای سن رشدی فرد باشد و باعث پریشانی یا مشکلات عمده در انجام فعالیت‌های روزانه شود. علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

1. ناراحتی مکرر و شدید هنگام فکر کردن به جدایی یا هنگام دوری از خانه یا عزیزان. این ممکن است شامل چسبیدن یا کج‌خلقی هنگام جدایی باشد که طولانی‌تر یا شدیدتر از سایر کودکان همسن است.
2. نگرانی مداوم و شدید در مورد از دست دادن والدین یا یکی از عزیزان به دلیل بیماری، مرگ یا فاجعه یا آسیبی که به آنها وارد می‌شود.
3. نگرانی مداوم در مورد اتفاق افتادن یک حادثه بد، مانند گم شدن یا دزدیده شدن، که باعث جدایی از والدین یا سایر عزیزان می‌شود.
4. عدم تمایل یا مقاومت از دور بودن از خانه به دلیل ترس از جدایی.
5. عدم تمایل به تنها بودن در خانه یا جایی بدون والدین یا یکی از عزیزان نزدیک، اگر کودک به سنی رسیده باشد که تنها بودن در آن انتظار می‌رود.
6. عدم تمایل یا امتناع از خوابیدن دور از خانه یا خوابیدن بدون والدین یا یکی از عزیزان نزدیک، اگر کودک به سنی رسیده باشد که انتظار این فعالیت‌ها را از او داشته باشیم.
7. کابوس‌های مکرر در مورد جدایی.
8. شکایت‌های مکرر از سردرد، دل‌درد یا سایر علائم در طول یا قبل از جدایی از والدین یا یکی از عزیزان.
9. اختلال اضطراب جدایی ممکن است همراه با حملات پانیک رخ دهد. حملات پانیک، دوره‌های مکرر احساس ناگهانی اضطراب شدید و ترس یا وحشت هستند که در عرض چند دقیقه به اوج خود می‌رسند و زمان کوتاهی ادامه دارند.

دلایل بروز اضطراب جدایی در کودکان

گاهی اوقات، اضطراب جدایی می‌تواند توسط استرس‌های زندگی که منجر به جدایی از یکی از عزیزان می‌شود، ایجاد شود. مثال‌هایی از این موارد شامل طلاق والدین، تغییر مدرسه، نقل مکان به مکانی جدید یا مرگ یکی از عزیزان است. ژنتیک ممکن است در تبدیل اضطراب جدایی به اختلال اضطراب جدایی نقش داشته باشد.

در مقاله زیر میتوانید با اضطراب پس از سانحه آشنا شوید:

عوامل خطر اضطراب جدایی در کودکان

اختلال اضطراب جدایی اغلب در دوران کودکی شروع می‌شود. اما ممکن است تا سال‌های نوجوانی و گاهی اوقات تا بزرگسالی ادامه یابد.
عوامل خطر عواملی هستند که می‌تواند ما را نسبت به بروز اختلال اضطراب جدایی هشیارتر کند و شامل موارد زیر است:

• استرس‌های زندگی: فقدان‌هایی که منجر به جدایی می‌شوند. بیماری یا مرگ یکی از عزیزان، از دست دادن حیوان خانگی محبوب، طلاق والدین یا نقل مکان یا رفتن به مدرسه است.
• سابقه خانوادگی: داشتن خویشاوندان خونی که علائم اضطراب یا اختلال اضطراب دارند، ممکن است خطر ابتلا به اختلال اضطراب جدایی را افزایش دهد.
• مسائل موقعیتی: تجربه نوعی فاجعه یا رویداد آسیب‌زای زندگی ممکن است خطر ابتلا به اختلال اضطراب جدایی و اضطراب موقعیتی را افزایش دهد. مثل جنگ، یا زلزله.

متن انگلیسی:

Another proposed mechanism is that children of intrusive and controlling parents lack experience with independence and may perceive novel and ambiguous situations as threatening, which may provoke anxiety in separation-laden contexts

ترجمه متن:

یک نظریه در مورد مکانیزم اضطراب جدایی این است که کودکانی که والدین مداخله‌گر و کنترل‌کننده دارند و تجربه استقلال ندارند، ممکن است موقعیت‌های جدید و مبهم را تهدید آمیز و خطرناک تلقی کنند که می‌تواند در زمینه‌های جدایی، باعث اضطراب شود. (منبع)

عوارض اضطراب جدایی درمان‌نشده

اختلال اضطراب جدایی باعث پریشانی و مشکلات عمده در عملکرد کودک در خانه، موقعیت‌های اجتماعی یا مدرسه می‌شود.
از طرفی اختلالات دیگری می‌توانند همراه با اختلال اضطراب جدایی رخ دهند که عبارتند از:

• سایر اختلالات اضطرابی، مانند اختلال اضطراب فراگیر، حملات هراس، فوبیا، اختلال اضطراب اجتماعی یا آگورافوبیا.
• اختلال وسواس فکری-عملی.
• افسردگی.

روش‌های تشخیص اضطراب جدایی در کودکان

تشخیص اضطراب جدایی کودکان بر اساس مشاهده علائم رفتاری و بررسی شدت رفتارهای اضطرابی کودک انجام می‌شود. نشانه‌هایی مانند گریه شدید هنگام جدا شدن از مادر، چسبیدن افراطی، امتناع از رفتن به مهد یا مدرسه، شکایت‌های جسمانی (دل‌درد، سردرد) هنگام جدایی، و رفتارهای شبانه مثل کابوس، بیدار شدن با گریه یا نپذیرفتن خوابیدن در اتاق جدا، از معیارهای مهم تشخیصی هستند. روان‌شناس کودک با گفت‌وگو با والدین، بررسی سبک تربیتی خانواده، تجربه‌ های استرس ‌زا، و ارزیابی عملکرد کودک در خانه و مهد کودک، تشخیص می‌دهد که آیا این نشانه‌ها در حد اضطراب جدایی طبیعی هستند یا به سطح اضطراب جدایی کودکان از مادر به‌صورت مشکل‌زا رسیده‌اند و نیاز به مداخله دارند.

در مقاله زیر میتوانید با مقابله با اضطراب جدایی در بزرگسالان آشنا شوید:

علائم رفتاری اضطراب جدایی

کودکانی که دچار اضطراب جدایی هستند، معمولاً رفتارهای خاصی از خود نشان می‌دهند. این رفتارها شامل گریه شدید در هنگام خداحافظی، چسبیدن مداوم به مادر، امتناع از رفتن به مهد یا مدرسه، نگرانی مداوم درباره امنیت والدین، و بروز واکنش‌های جسمانی مانند دل‌درد و سردرد است. مشاهده‌ی این رفتارهای اضطرابی کودک می‌تواند نشانه‌ای از وجود اضطراب جدایی کودکان از مادر باشد.

رفتارهای شبانه مرتبط با اضطراب جدایی

شب‌ها ممکن است اضطراب کودک تشدید شود. بسیاری از کودکان مبتلا به این مشکل، دچار کابوس‌های مکرر، بیدار شدن با گریه، یا ترس از تنها خوابیدن می‌شوند. این رفتارهای شبانه از نشانه‌های رایج اضطراب کودک هستند و نیازمند توجه، مهربانی و در عین حال قاطعیت والدین‌اند تا احساس امنیت در کودک تقویت شود.

نقش سبک تربیتی والدین

سبک تربیتی والدین تأثیر مستقیمی بر میزان اضطراب جدایی کودکان دارد. والدگری بیش از حد محافظه‌کار، اضطراب‌آلود یا برعکس، سرد و بی‌تفاوت، می‌تواند احساس ناامنی را در کودک تشدید کند. اجرای اصول والدگری مثبت، شامل ارتباط عاطفی گرم، ثبات رفتاری و تشویق استقلال کودک، یکی از مؤثرترین روش‌ها برای کاهش علائم اضطراب جدایی است.

تجربه‌ های استرس ‌زا و تاثیر آن بر اضطراب جدایی

رویدادهای پرتنش مانند تغییر منزل، ورود خواهر یا برادر جدید، طلاق والدین، یا ورود به مهد کودک و اضطراب جدایی می‌توانند عاملی برای شدت یافتن نگرانی کودک از جدایی باشند. در این شرایط، رفتارهای اضطرابی کودکان طبیعی است، اما بی‌توجهی به آن‌ها ممکن است به بروز اضطراب جدایی مزمن منجر شود. توجه به شرایط محیطی و تجربه‌های عاطفی کودک برای ارزیابی میزان اضطراب او ضروری است.

اضطراب جدایی کودکان هنگام رفتن به مهد

ورود به مهد برای بسیاری از کودکان نقطه آغاز اضطراب جدایی است. گریه در دروازه مهد، چسبیدن به مادر یا امتناع از ورود به کلاس، از نشانه‌های واضح ترس از جدایی است. همکاری مربیان مهد، حفظ روال منظم روزانه و خداحافظی کوتاه و آرام، از مهم‌ترین اقدامات در کاهش اضطراب جدایی کودکان از مادر در این دوران است.

درمان اضطراب جدایی کودکان از مادر

اضطراب جدایی می‌تواند ترک کردن کودکتان را در مهدکودک یا نزد شخص دیگری دشوار کند. ممکن است هر بار که نیاز به ترک او دارید، از اشک‌های او ناراحت شوید و نگران تأثیر آن بر کودکتان باشید.

به یاد داشته باشید، طبیعی است که نوزادتان بدون شما احساس اضطراب کند، بنابراین دلیلی برای احساس گناه وجود ندارد اگر که واقعا لازم است به بخش‌های دیگر زندگی خود بپردازید. در واقع، اضطراب جدایی معمولاً نشانه‌ی این است که چقدر خوب با او پیوند برقرار کرده‌اید.

در عوض، می‌توانید روی کمک به کودکتان برای درک و کنار آمدن با احساساتش تمرکز کنید تا احساس امنیت بیشتری داشته باشد. آنها یاد می‌گیرند که اگر او را ترک کنید، حالشان خوب خواهد بود و شما برمی‌گردید. اگر کودکتان به اندازه کافی بزرگ شده باشد، می‌توانید با او در مورد آنچه اتفاق می‌افتد، جایی که می‌روید و زمانی که دوباره با او خواهید بود، صحبت کنید.

برای اختلال اضطراب جدایی (SAD)، درمان خط اول مبتنی بر شواهد، درمان شناختی-رفتاری (CBT) است که به کودک کمک می‌کند اضطراب را مدیریت کند. بهتر است به روانپزشک کودک یا روان درمانگر کودک مراجعه کنید تا به نسبت وضعیت کودکتان، تشخیص و درمان حرفه‌ای دریافت کنید. آموزش والدین بخشی از درمان CBT است که چند استراتژی آن را با هم می‌خوانیم:

• برای شروع، جدایی‌های کوتاه از کودکتان را تمرین کنید. می‌توانید با سپردن او به شخص دیگری برای چند دقیقه شروع کنید، در حالی که خودتان به فروشگاهی نزدیک می‌روید. نوزادتان را به کسی که خوب می‌شناسد بسپارید تا در غیاب شما همچنان احساس راحتی و امنیت کند. به تدریج به سمت جدایی‌های طولانی‌تر بروید و در نهایت می‌توانید او را در محیط‌های کمتر آشنا بگذارید.
• اگر والدین مجبور باشند برای لحظه‌ای به اتاق دیگری در خانه بروند، می‌توانند در حالی که در اتاق دیگر هستند، کودک را صدا بزنند تا به او اطمینان خاطر دهند. این راهکار به تدریج به کودک می‌آموزد که والدین هنوز حضور دارند، حتی اگر کودک نتواند آنها را ببیند.
• با کودک بزرگتر خود درباره کارهایی که قرار است وقتی دوباره او را می‌بینید انجام دهید صحبت کنید تا او چیزی برای انتظار با شما داشته باشد. به عنوان مثال، می‌توانید بگویید: “وقتی مامان برگشت تا دنبالت بیاید، با هم به فروشگاه می‌رویم تا برای شام غذا بخریم.”
• چیزی که به نظرتان برای کودک آرامبخش است را به او بدهید. ممکن است کودکتان با داشتن چیزی که حضور شما را تداعی می‌کند (مانند روسری با عطر شما یا یک اسباب‌بازی مورد علاقه)، احساس راحتی کند. این کار ممکن است در غیاب شما به او اطمینان خاطر دهد.
• خداحافظی را به یک زمان مثبت تبدیل کنید. وقتی کودکتان را ترک می‌کنید، هر چقدر هم که ناراحت یا نگران باشید، لبخند بزنید و با اعتماد به نفس و خوشحالی خداحافظی کنید، در غیر این صورت او متوجه تنش شما خواهد شد. با فراهم کردن تجربه خداحافظی و سپس تجدید دیدارهای شاد برای کودکتان، به او یک درس مهم زندگی می‌دهید.
• زمان‌بندی مهم است. سعی کنید وقتی فرزندتان بین ۸ ماهگی تا ۱ سالگی است، زمانی که احتمال بروز اضطراب جدایی برای اولین بار وجود دارد، مهدکودک یا مراقبت از کودک را با یک فرد ناآشنا شروع نکنید. همچنین، سعی کنید وقتی فرزندتان خسته، گرسنه یا بی‌قرار است، او را ترک نکنید.
• به قول‌هایتان عمل کنید. مهم است که مطمئن شوید وقتی قول داده‌اید، برمی‌گردید. اینگونه است که فرزند شما (علاوه بر اعتماد به شما) اعتماد به نفس پیدا می‌کند که می‌تواند از پسِ این دورانِ جدایی برآید.

در مقاله زیر میتوانید با اضطراب عصبی آشنا شوید:

پیشگیری از اضطراب جدایی در کودکان

هیچ راه مطمئنی برای پیشگیری از اختلال اضطراب جدایی در فرزندتان وجود ندارد، اما این پیشنهادات ممکن است مفید باشند.

اگر نگران هستید که اضطراب فرزندتان بسیار بدتر از دیگران در همان مرحله رشدی است، در اسرع وقت از یک درمانگر یا روانشناس کودک کمک بگیرید. تشخیص و درمان زودهنگام می‌تواند به کاهش علائم اضطراب کمک کند و از بدتر شدن وضعیت جلوگیری کند.
برای جلوگیری از عود یا بدتر شدن علائم، برنامه درمانی را دنبال کنید.

اگر اضطراب، افسردگی یا سایر مشکلات سلامت روان دارید، درمان خودتان را هم آغاز کنید تا بتوانید مهارت‌های مقابله‌ای سالم را برای فرزندتان الگوسازی کنید.

راهکارهای موثر والدین برای کاهش اضطراب جدایی کودک

والدین، به‌ویژه مادر، نقش کلیدی در کاهش اضطراب کودک و حفاظت از سلامت روان کودک دارند. استفاده از اصول والدگری مثبت، شامل برقراری رابطه عاطفی گرم و امن، ثبات در قول و رفتار، و تمرین تدریجی جدایی (مثلاً جدایی‌های کوتاه و برنامه‌ریزی‌شده) به کودک کمک می‌کند با ترس از جدایی راحت‌تر کنار بیاید. روش‌های آرام‌سازی کودک هنگام جدایی مانند خداحافظی کوتاه و قاطع، توضیح ساده و قابل‌فهم درباره زمان بازگشت، تشویق کودک پس از موفقیت در جدایی‌های کوتاه، و همکاری با مربیان مهد کودک و اضطراب جدایی از جمله راهکارهای موثر هستند. در صورت شدت بالای اضطراب، استفاده از بازی‌درمانی، روان‌درمانی کودک و آموزش والدین می‌تواند به شکل تخصصی به کاهش اضطراب جدایی کودکان کمک کند و رفتارهای اضطرابی کودکان را به‌تدریج تعدیل نماید.

روش‌های آرام‌سازی کودک هنگام جدایی

یکی از مهم‌ترین شیوه‌ها برای آرام کردن کودک هنگام جدایی، ایجاد احساس امنیت از طریق ثبات در رفتار والدین است. پرهیز از طولانی کردن خداحافظی، استفاده از لحن آرام، اطمینان دادن به کودک درباره بازگشت والد، و تشویق او به فعالیت‌های مورد علاقه‌اش، می‌تواند سطح اضطراب را کاهش دهد. والدین باید بدانند چگونه اضطراب کودک را کاهش دهیم تا کودک بتواند با فرآیند جدایی سازگار شود.

بازی ‌درمانی برای درمان اضطراب جدایی

بازی‌درمانی ابزار ارزشمندی برای کمک به کودک در بیان و مدیریت احساس اضطراب است. از طریق بازی، درمانگر می‌تواند به نگرانی‌های درونی کودک پی ببرد و به‌طور غیرمستقیم راه‌های مقابله با اضطراب جدایی را آموزش دهد. این روش، بخشی از مداخلات مؤثر برای ارتقای سلامت روان کودک محسوب می‌شود.

در مقاله زیر میتوانید با اضطراب وجودی آشنا شوید:

روان‌درمانی کودک و آموزش والدین

در مواردی که اضطراب شدید است یا عملکرد طبیعی کودک مختل شده، نیاز به روان‌درمانی کودک وجود دارد. درمانگر با استفاده از روش‌های شناختی‌ـ‌رفتاری و آموزش والدین، به آن‌ها کمک می‌کند الگوهای تربیتی خود را بهبود دهند و محیطی امن‌تر برای رشد عاطفی فرزندشان ایجاد کنند. تلفیق آموزش والدین با اصلاح رفتارهای اضطرابی کودک، معمولاً بهترین نتایج درمانی را به همراه دارد.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

کاملاً طبیعی است که نوزادان و کودکان نوپا هنگام جدایی از مراقب اصلی خود گریه کنند. اما با بزرگتر شدن کودک، آنها بیشتر قادر به درک این موضوع هستند که شما هنوز وجود دارید و به او بازمی‌گردید.

تا زمانی که این فهم اتفاق نیفتد، مهم است که اضطراب کودک شما مانع از بهره‌مندی حداکثری او از تجربیات جدید مانند معاشرت و یادگیری در مهد کودک نشود. و نباید مانع رفتن شما به محل کار شود.

اگر اضطراب جدایی فرزندتان باعث پریشانی زیادی در او می‌شود، مدت زیادی پس از ترک شما، او ناراحت است، یا بیش از چند هفته این حالت اضطرابی ادامه داشته است، با روانپزشک کودک یا روانشناس کودک مشورت کنید. نشانه‌هایی که باید درباره آنها با درمانگر صحبت کنید از این قرارند:

• علائم وحشت (مانند حالت تهوع، استفراغ یا تنگی نفس) یا حملات وحشت قبل از ترک والدین
• کابوس‌های شبانه در مورد جدایی
• ترس از تنها خوابیدن (اگرچه این مورد در کودکانی که اضطراب جدایی ندارند نیز رایج است)
• نگرانی بیش از حد در مورد گم شدن یا ربوده شدن یا رفتن به مکان‌های بدون والدین
• برای اکثر کودکان، اضطراب جدایی از والدین یا مراقب اصلی بدون نیاز به مراقبت پزشکی برطرف می‌شود. اما اگر نگرانی دارید، با پزشک صحبت کنید.

یادداشتی از تیم دارو دات کام به شما

اگر فرزند شما هرگز توسط کسی جز شما مراقبت نشده است، ذاتاً خجالتی است یا استرس‌های دیگری دارد، اضطراب جدایی ممکن است بدتر از سایر کودکان باشد. اما نباید خودتان را سرزنش کنید. هر چه سعی کنید بیشتر کنار او باشید و به او حس ایمنی حقیقی را منتقل کنید، رفتن شما برای او آسان تر می‌شود. درک ایمن کودک با حضور گرم و ثابت شما شکل می‌گیرد، و پس از آن این حس امنیت همیشه با او خواهد ماند، چه شما کنارش باشید چه نه. برای شکل دادن درک ایمن باید این اطمینان خاطر برای کودک به وجود بیاید که هر زمان به شما نیاز داشته باشد، شما کنارش هستید. وقتی این حمایت را به کودک خود اثبات کنید، دیگر نگرانی خاصی وجود نخواهد داشت.

سوالات متداول

علائم اضطراب جدایی کودکان کدامند؟

کودک در ملا عام یا در حضور والدین گریه می‌کند، چسبیدن بیش از حد به مادر یا والدین، نگرانی مداوم درباره جدا شدن از آنها، ترس از تنها ماندن، کابوس‌های مکرر و بروز علائم جسمانی مانند دل‌درد یا سردرد؛ این‌ها نشانه‌های رایج اضطراب جدایی هستند.

اضطراب جدایی از چه سنی شروع می‌شود؟

این نوع اضطراب معمولاً در سنین یک تا سه سالگی شروع می‌شود، یعنی زمانی که کودک در مرحله دلبستگی عمیق به والدین است و طبیعی است در این سن‌ها احساس نگرانی نسبت به جدایی نشان دهد.

چه عواملی باعث اضطراب جدایی در کودکان می‌شوند؟

عوامل مختلفی از جمله حساسیت ذاتی کودک، تغییرات ناگهانی در محیط خانواده، عدم استقرار در روال‌های روزانه، تجربه‌های ناخوشایند جدایی، سبک والدگری و استرس‌های خانوادگی می‌توانند سبب بروز این اضطراب شوند.

آیا اضطراب جدایی نشانه مشکل رشد کودک است؟

در اغلب موارد، اضطراب جدایی بخشی طبیعی از فرآیند رشد است و نشان‌دهنده مشکل جدی نیست، اما اگر شدت آن زیاد باشد یا عملکرد کودک را مختل کند، بهتر است به روانشناس مراجعه شود.

چگونه مادر می‌تواند به کاهش اضطراب کودک کمک کند؟

مادر باید با ایجاد محیط امن و مطمئن، رفتاری قاطع و آرام در هنگام خداحافظی، رعایت برنامه‌های روزمره، تقویت احساس امنیت کودک، و کاهش طولانی کردن وداع، به کاهش اضطراب فرزندش کمک کند.