اضطراب اجتماعی چیست؟ علائم، علل و روش‌های درمان

اضطراب اجتماعی چیست؟

طبیعی است که در برخی موقعیت‌های اجتماعی احساس اضطراب کنید. به عنوان مثال، رفتن به یک قرار ملاقات یا ارائه یک سخنرانی ممکن است باعث ایجاد احساس اضطراب در شما شود.

اما در اختلال اضطراب اجتماعی (SAD)، که به آن فوبیای اجتماعی نیز گفته می‌شود، تعاملات روزمره باعث احساس اضطراب، تنش و خجالت زیادی می‌شوند، زیرا شما از اینکه توسط دیگران مورد بررسی دقیق یا قضاوت منفی قرار بگیرید، می‌ترسید.

در SAD، ترس و اضطراب منجر به اجتناب از حضور در جامعه می‌شود که می‌تواند زندگی شما را مختل کند. استرس شدید می‌تواند بر روابط، روال‌های روزانه، کار، درس یا سایر فعالیت‌های شما تأثیر بگذارد.

اختلال اضطراب اجتماعی می‌تواند یک بیماری مزمن سلامت روان باشد، اما یادگیری مهارت‌های مقابله در روان‌درمانی و مصرف دارو می‌تواند به شما در کسب اعتماد به نفس و بهبود توانایی‌تان در تعامل با دیگران کمک کند.

متن انگلیسی:

It’s a common problem that usually starts during the teenage years. It can be very distressing and have a big impact on your life.

For some people it gets better as they get older. But for many people it does not go away on its own without treatment.

ترجمه متن:

اضطراب اجتماعی یک مشکل رایج است که معمولاً در دوران نوجوانی شروع می‌شود. می‌تواند بسیار ناراحت‌کننده باشد و تأثیر زیادی بر زندگی شما داشته باشد. این اختلال در برخی افراد با افزایش سن بهتر می‌شود. اما برای بسیاری از افراد بدون درمان و به خودی خود از بین نمی‌رود. (منبع)

علائم و نشانه‌های اختلال اضطراب اجتماعی چیست؟

برخلاف اضطراب روزمره، اختلال اضطراب اجتماعی شامل ترس، اضطراب و اجتنابی است که در روابط، کارهای روزمره، کار، مدرسه یا سایر فعالیت‌ها اختلال ایجاد می‌کند. بسیاری از افراد گاهی اوقات در مورد موقعیت‌های اجتماعی نگران می‌شوند، اما کسی که اضطراب اجتماعی دارد، قبل، حین و بعد از آن موقعیت‌ها بیش از حد نگران است. مهمترین علائم این اختلال عبارتند از:

علائم عاطفی و رفتاری

علائم و نشانه‌های اختلال اضطراب اجتماعی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• ترس از موقعیت‌هایی که ممکن است در آنها مورد قضاوت منفی قرار بگیرید
• نگرانی از شرمسار کردن یا تحقیر خود
• ترس شدید از تعامل یا صحبت با غریبه‌ها
• ترس از اینکه دیگران متوجه شوند که مضطرب به نظر می‌رسید
• ترس از علائم جسمی که ممکن است باعث خجالت شما شود، مانند سرخ شدن، عرق کردن، لرزش یا لرزش صدا
• اجتناب از انجام کارها یا صحبت با مردم به دلیل ترس از شرمساری
• اجتناب از موقعیت‌هایی که ممکن است در مرکز توجه باشید
• اضطراب در انتظار یک فعالیت یا رویداد ترسناک
• ترس یا اضطراب شدید در موقعیت‌های اجتماعی
• تجزیه و تحلیل عملکرد خود و شناسایی نقص در تعاملات خود پس از یک موقعیت اجتماعی
• انتظار بدترین عواقب ممکن از یک تجربه منفی در یک موقعیت اجتماعی

برای کودکان، اضطراب در تعامل با بزرگسالان یا همسالان ممکن است با گریه، کج خلقی، چسبیدن به والدین یا امتناع از صحبت در موقعیت‌های اجتماعی نشان داده شود. نوع عملکردی اختلال اضطراب اجتماعی زمانی است که شما هنگام صحبت کردن یا اجرا در جمع، ترس و اضطراب شدیدی را تجربه می‌کنید، اما در سایر موقعیت‌های اجتماعی عمومی‌تر، این ترس و اضطراب را تجربه نمی‌کنید.

برای آشنایی با اختلال اضطراب فراگیر، علائم و روش‌های درمان آن، مطلب زیر را مطالعه کنید:

علائم جسمی

علائم و نشانه‌های جسمی گاهی اوقات می‌توانند با اختلال اضطراب اجتماعی همراه باشند و ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• سرخ شدن صورت
• تپش قلب اضطرابی
• لرزش
• عرق کردن
• ناراحتی معده یا حالت تهوع
• مشکل در نفس کشیدن
• سرگیجه یا سبکی سر
• احساس خالی شدن ذهن
• تنش عضلانی

اجتناب از موقعیت‌های اجتماعی رایج

تحمل تجربیات روزمره رایج هنگام ابتلا به اختلال اضطراب اجتماعی ممکن است دشوار باشد، از جمله:

• تعامل با افراد ناآشنا یا غریبه‌ها
• شرکت در مهمانی‌ها یا گردهمایی‌های اجتماعی
• رفتن به محل کار یا مدرسه
• شروع مکالمات
• برقراری ارتباط چشمی
• قرار ملاقات
• ورود به اتاقی که افراد از قبل در آن نشسته‌اند
• بازگرداندن اقلام به فروشگاه
• غذا خوردن در مقابل دیگران
• استفاده از توالت عمومی

علائم اختلال اضطراب اجتماعی می‌توانند به مرور زمان تغییر کنند. اگر با تغییرات، استرس یا خواسته‌های زیادی در زندگی خود روبرو شوید، ممکن است شعله‌ور شوند. اگرچه اجتناب از موقعیت‌هایی که باعث اضطراب می‌شوند ممکن است در کوتاه‌مدت احساس بهتری به شما بدهد، اما اگر تحت درمان قرار نگیرید، احتمالاً اضطراب شما در درازمدت ادامه خواهد یافت.

برای آشنایی با اختلال اضطراب موقعیتی، علائم و روش‌های درمان آن، مطلب زیر را مطالعه کنید:

ترس از قضاوت دیگران

یکی از مهم‌ترین پیامدها و نشانه‌های اضطراب در جمع، ترس مداوم از ارزیابی منفی دیگران است. فرد ممکن است به‌طور دائم نگران باشد که حرف، ظاهر، رفتار یا حتی سکوت او مورد توجه و انتقاد دیگران قرار بگیرد. این ترس، معمولاً باعث محدود شدن روابط اجتماعی، کاهش مشارکت در فعالیت‌های گروهی و افت اعتمادبه‌نفس می‌شود. در واقع، ترس از قضاوت دیگران می‌تواند چرخه‌ای از اضطراب و اجتناب ایجاد کند که اگر درمان نشود، کیفیت زندگی فرد را به‌طور جدی تحت تأثیر قرار می‌دهد.

چه چیزی باعث اختلال اضطراب اجتماعی می‌شود؟

مانند بسیاری از بیماری‌های روانی دیگر، اختلال اضطراب اجتماعی از تعامل پیچیده‌ای از عوامل بیولوژیکی و محیطی ناشی می‌شود. علل احتمالی عبارتند از:

• صفات ارثی: اختلالات اضطرابی معمولاً در خانواده‌ها ارثی هستند. با این حال، کاملاً مشخص نیست که چه مقدار از این ممکن است به دلیل ژنتیک و چه مقدار به دلیل رفتار آموخته شده باشد.
• ساختار مغز: ساختاری در مغز به نام آمیگدال (Amygdala) ممکن است در کنترل پاسخ ترس نقش داشته باشد. افرادی که آمیگدال بیش فعالی دارند، ممکن است پاسخ ترس شدیدتری داشته باشند و باعث افزایش اضطراب در موقعیت‌های اجتماعی شوند.
• محیط: اختلال اضطراب اجتماعی ممکن است یک رفتار آموخته شده باشد. برخی از افراد ممکن است پس از یک موقعیت اجتماعی ناخوشایند یا شرم‌آور، اضطراب قابل توجهی را تجربه کنند. همچنین، ممکن است ارتباطی بین اختلال اضطراب اجتماعی و والدینی وجود داشته باشد؛ والدینی که در موقعیت‌های اجتماعی رفتار مضطرب و پرتنش دارند یا والدین کنترلگری هستند یا بیش از حد از فرزندان محافظت می‌کنند، می‌توانند باعث تربیت افرادی با اختلال SAD باشند.

برای آشنایی با اختلال اضطراب پنهان، علائم و روش‌های درمان آن، مطلب زیر را مطالعه کنید:

اضطراب اجتماعی (social anxiety) چه کسانی را تحت تأثیر قرار می‌دهد؟

اختلال اضطراب اجتماعی حدود ۱۵ میلیون بزرگسال در ایالات متحده را تحت تأثیر قرار می‌دهد. زنان تقریباً دو برابر مردان، در معرض ابتلا به اختلال اضطراب اجتماعی هستند.

اختلال اضطراب اجتماعی معمولاً در اوایل نوجوانی شروع می‌شود. حدود ۹۰٪ از افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی قبل از ۲۳ سالگی تشخیص داده می‌شوند.

برخی تحقیقات نشان می‌دهد که ابتلا به این اختلال در بزرگسالی، خطر ابتلا به سایر بیماری‌ها، مانند اختلال هراس و اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) را افزایش می‌دهد.

انواع اضطراب اجتماعی

متخصصان، اختلال اضطراب اجتماعی (SAD) را بر اساس موقعیت‌هایی که باعث اضطراب می‌شوند و همچنین شدت تأثیر آن بر شما، به چند دسته مختلف تقسیم می‌کنند:

اضطراب اجتماعی فراگیر

در این نوع، شما در بیشتر یا تمام موقعیت‌های اجتماعی و مواقعی که مجبور به انجام کاری در مقابل دیگران هستید، مانند سخنرانی یا ارائه، احساس اضطراب می‌کنید. در واقع، تعداد و تنوع موقعیت‌های اضطراب‌آور ممکن است آنقدر زیاد باشد که اگر سعی کنید همه آنها را فهرست کنید، حداقل چند مورد را فراموش خواهید کرد.

اضطراب اجتماعی خاص (محدود)

این نوع SAD شما را فقط در چند موقعیت اجتماعی، شاید فقط یک موقعیت، آزار می‌دهد. به عنوان مثال، ممکن است هنگام غذا خوردن با دیگران کاملاً مضطرب شوید، اما در سایر شرایط اجتماعی احساس راحتی کنید.

اضطراب اجتماعی خفیف

اگر اختلال شما خفیف باشد، ممکن است علائمی را تجربه کنید، اما همچنان می‌توانید در فعالیت‌های اجتماعی شرکت کنید (حتی به مدت محدود). احتمال بیشتری وجود دارد که SAD خاص داشته باشید، که در آن فقط تعداد محدودی از موقعیت‌های اجتماعی شما را آزار می‌دهند.

اضطراب اجتماعی متوسط

در این نوع، علائم SAD را در محیط‌های اجتماعی احساس می‌کنید. می‌توانید در برخی از آنها شرکت کنید، اما از برخی دیگر اجتناب می‌کنید.

اضطراب اجتماعی شدید

در این نوع، شدت علائم شما، از جمله حملات پانیک، منجر به اجتناب از بسیاری از موقعیت‌های اجتماعی (اگر نگوییم همه آنها) می‌شود.

اضطراب هنگام صحبت در جمع

اضطراب هنگام صحبت در جمع یکی از شایع‌ترین جلوه‌های اختلال اضطراب اجتماعی است. در این شرایط، فرد ممکن است پیش از سخنرانی، ارائه یا حتی بیان یک نظر ساده در جمع، دچار تپش قلب، لرزش صدا، تعریق یا آشفتگی ذهنی شود. این وضعیت گاهی باعث می‌شود فرد از حضور در موقعیت‌های مهم آموزشی یا شغلی خودداری کند. اگر این نوع اضطراب اجتماعی به‌صورت مکرر تکرار شود، می‌تواند بر عملکرد تحصیلی، شغلی و روابط بین‌فردی اثر منفی بگذارد و نیازمند بررسی تخصصی باشد.

برای آشنایی با اختلال اضطراب پس از سانحه، علائم و روش‌های درمان آن، مطلب زیر را مطالعه کنید:

عوارض اضطراب اجتماعی

اضطراب اجتماعی یا اختلال اضطراب اجتماعی فقط به احساس خجالت یا ناراحتی در جمع محدود نمی‌شود، بلکه در صورت تداوم می‌تواند بر جنبه‌های مختلف زندگی فرد اثر بگذارد. بسیاری از افراد مبتلا به این مشکل، به‌تدریج از موقعیت‌های اجتماعی، تحصیلی یا شغلی فاصله می‌گیرند و این اجتناب می‌تواند باعث کاهش فرصت‌های رشد فردی و حرفه‌ای شود.

در مواردی نیز این وضعیت با سایر اختلالات اضطرابی، افسردگی یا حتی حملات پانیک همراه می‌شود. به همین دلیل، توجه به علائم اضطراب و پیگیری به‌موقع، نقش مهمی در پیشگیری از عوارض گسترده‌تر دارد.

تفاوت بین اختلال اضطراب اجتماعی و خجالتی بودن چیست؟

احساس خجالت یا ناراحتی در موقعیت‌های خاص، لزوماً نشانه‌ای از اختلال اضطراب اجتماعی نیست، به خصوص در کودکان. میزان راحتی در موقعیت‌های اجتماعی بسته به ویژگی‌های شخصیتی و تجربیات زندگی متفاوت است. برخی افراد به طور طبیعی کم‌حرف و برخی دیگر اجتماعی‌تر هستند.

به طور کلی، سه عامل اصلی که اضطراب اجتماعی را از کمرویی متمایز می‌کنند عبارتند از:

• میزان اختلالی که این اضطراب در زندگی روزمره شما ایجاد می‌کند.
• شدت ترس و اضطرابی که حس می‌کنید.
• میزان اجتنابی که شما از موقعیت‌های خاص دارید.

بسیاری از افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی سعی در دریافت کمک یا درمان نمی‌کنند، زیرا فکر می‌کنند اضطراب اجتماعی فقط بخشی از شخصیت آنهاست. اگر در موقعیت‌های اجتماعی علائم مداوم و شدیدی را تجربه می‌کنید، مهم است که با متخصص این حوزه، یعنی رواندرمانگر یا روانپزشک مشورت کنید.

متن انگلیسی:

Approximately 5% to 10% of people across the world have social anxiety disorder. It’s the third most common mental health condition behind substance use disorder and depression.

ترجمه متن:

تقریباً ۵ تا ۱۰ درصد از مردم در سراسر جهان به اختلال اضطراب اجتماعی مبتلا هستند. این اختلال، سومین اختلال شایع سلامت روان پس از اختلال مصرف مواد و افسردگی است. (منبع)

اختلال اضطراب اجتماعی چگونه تشخیص داده می‌شود؟

اگر اضطراب اجتماعی شما مانع از انجام کارهایی می‌شود که می‌خواهید یا باید انجام دهید، یا مانع از دوست‌یابی یا حفظ دوستان می‌شود، ممکن است به درمان نیاز داشته باشید. اما ابتدا باید به روانپزشک مراجعه کنید.

تشخیص اختلال SAD نیاز به چندین مرحله دارد. روانپزشک شما معاینه فیزیکی انجام می‌دهد و سابقه سلامتی شما را بررسی می‌کند تا بفهمد آیا بیماری یا داروی دیگری می‌تواند علائم شما را توضیح دهد یا خیر. آنها از شما می‌خواهند علائم خود، تعداد دفعات بروز آنها و شرایط آنها را شرح دهید. همچنین لیستی از موقعیت‌ها را بررسی خواهید کرد تا ببینید آیا آنها علائم شما را تحریک می‌کنند یا خیر.

علاوه بر این، روانپزشک شما متوجه خواهد شد که آیا معیارهای تشخیص اختلال SAD را که در نسخه پنجم راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی انجمن روانپزشکی آمریکا (DSM-5) آمده است، با علائم شما همخوانی دارد یا خیر. این موارد عبارتند از:

1. شما ترس یا اضطراب مداوم و شدیدی را در مورد قضاوت یا تحقیر شدن توسط دیگران در موقعیت‌های اجتماعی تجربه می‌کنید.
2. شما به دلیل آن ترس یا اضطراب از موقعیت‌های اجتماعی اجتناب می‌کنید.
3. تحمل چنین موقعیت‌های اجتماعی باعث ترس یا اضطراب شدید می‌شود.
4. اضطراب یا ترسی که تجربه می‌کنید بسیار بیشتر از آن چیزی است که موقعیت ایجاب می‌کند.
5. ترس و اضطراب شما در مورد موقعیت‌های اجتماعی، زندگی روزمره شما، از جمله کار، روابط، مدرسه و سایر موقعیت‌ها را مختل می‌کند.
6. ترس و اضطرابی که تجربه می‌کنید را نمی‌توان با یک بیماری زمینه‌ای، دارویی که مصرف می‌کنید یا مشکل سوءمصرف مواد توضیح داد.

در بیشتر موارد، قبل از تشخیص اختلال اضطراب اجتماعی، باید حداقل 6 ماه معیارهای فوق را داشته باشید.

آیا آزمایشی برای تشخیص اختلال اضطراب اجتماعی وجود دارد؟

هیچ آزمایش پزشکی برای بررسی اختلال اضطراب اجتماعی وجود ندارد، اما روانپزشک با استفاده از معیارهای راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی ویرایش پنجم (DSM-5) و سوال در مورد علائم شما، سابقه خانوادگی شما و سایر شرایط سلامتی می‌تواند به تشخیص نهایی برسد.

آیا اختلال اضطراب اجتماعی قابل درمان است؟

بله می‌تواند باشد. برخی از افراد مبتلا به اختلال SAD تنها پس از مدتی مصرف دارو و/یا روان درمانی، بهبودهای چشمگیری را مشاهده می‌کنند. با این حال، برخی دیگر ممکن است با سرعت درمان مشکل داشته باشند و برای مدیریت مؤثر علائم خود به داروهای طولانی مدت یا درمان‌های مکمل نیاز داشته باشند. اما درمان نکردن بسیار بدتر است. این می‌تواند به معنای ابتلا به اختلال تا آخر عمر و همچنین خطر بیشتر ابتلا به افسردگی و اختلال مصرف الکل باشد.

چه رویکردهای روان درمانی برای اختلال اضطراب اجتماعی وجود دارد؟

روان درمانی شامل صحبت کردن، چه به صورت فردی و چه به صورت گروهی است. به این درمان‌ها درمان مبتنی بر گفتگو نیز می‌گویند، اگر چه در برخی رویکردها علاوه بر گفتگو، تکالیفی برای مراجع وجود دارد که با تمرین آنها بهبودی را سرعت می‌بخشد.

• درمان شناختی رفتاری (CBT): این درمان به شما کمک می‌کند تا روش‌های جدیدی برای مدیریت اضطراب و مدیریت افکار و رفتار یاد بگیرید، به عنوان مثال، نحوه جایگزینی افکار منفی با افکار مثبت. CBT جزو تایید شده ترین رویکردهای درمانی برای اختلالات اضطرابی است.
• درمان پذیرش و تعهد (ACT): در ACT افراد یاد می‌گیرند که از ذهن آگاهی، پذیرش و استراتژی‌های رفتاری برای حضور بیشتر در زمان حال استفاده کنند و بفهمند که چگونه با وجود احساسات منفی، زندگی مبتنی بر ارزش داشته باشند. برای آشنایی بیشتر با مفهوم ذهن‌آگاهی و فواید آن، مقاله «ذهن‌آگاهی چیست؟» را مطالعه فرمایید.
• گروه درمانی: این درمان به شما کمک می‌کند تا مهارت‌ها و تکنیک‌های اجتماعی را برای تعامل با افراد در محیط‌های اجتماعی بیاموزید. کار در یک گروه به شما کمک می‌کند تا ببینید که تنها نیستید و راه‌حل‌های بیشتری برای مقابله با اضطراب پیدا و اجرا کنید.
• درمان مواجهه‌ای: در این نوع درمان، یک روان درمانگر به شما کمک می‌کند تا به تدریج با موقعیت‌های اجتماعی روبرو شوید، نه اینکه از آنها اجتناب کنید. این درمان در چند مرحله و به صورت آرام شما را پیش می‌برد تا جایی که اضطراب شما در موقعیت به کمترین حد ممکن برسد.

چه داروهایی برای درمان اختلال اضطراب اجتماعی استفاده می‌شوند؟

داروهای ضد افسردگی برای اختلالات افسردگی و اضطراب مؤثر هستند و خط مقدم درمان اختلالات اضطراب اجتماعی محسوب می‌شوند. داروهای ضد اضطراب معمولاً برای دوره‌های کوتاه‌تری استفاده می‌شوند. داروهای فشار خون که به عنوان مسدودکننده‌های بتا شناخته می‌شوند، می‌توانند برای علائم اختلال اضطراب اجتماعی نیز استفاده شوند. داروهای خاصی که برای درمان اختلال اضطراب اجتماعی استفاده می‌شوند عبارتند از:

• SSRIها (مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین): SSRIها نوعی داروی ضد افسردگی هستند. SSRIهای رایج مورد استفاده برای درمان اختلال اضطراب اجتماعی شامل فلوکستین (Fluoxetine) سرترالین (sertraline)، سیتالوپرام (citalopram) و اسیتالوپرام (escitalopram) هستند.
• SNRIها (مهارکننده‌های بازجذب سروتونین-نوراپی نفرین): SNRIها نوع دیگری از داروهای ضد افسردگی هستند. ونلافاکسین (Venlafaxine) از SNRIهای رایج مورد استفاده برای درمان اختلال اضطراب اجتماعی است.
• بنزودیازپین‌ها (Benzodiazepines): این داروها برای مدت کوتاهی استفاده می‌شوند، چه در زمانی که داروهای ضد افسردگی شروع به اثر می‌کنند و چه در مواقع ضروری در موقعیت‌هایی که اضطراب آفرین است. این داروها برای استفاده طولانی مدت مناسب نیستند و عوارض دارند. لورازپام (Lorazepam) یا آلپرازولام (alprazolam) نمونه‌هایی از بنزودیازپین‌ها هستند.
• بتابلوکرها (Beta-blockers): برخی از بتابلوکرها(مسدودکننده‌های بتا) برای درمان یا پیشگیری از علائم فیزیکی اضطراب، مانند ضربان قلب سریع، استفاده می‌شوند. پروپرانولول (Propranolol) نمونه‌ای از بتابلوکرها است.

ممکن است زمان ببرد تا بهترین دوز و نوع دارو برای شما مشخص شود. بدانید که شروع روند درمان اختلال اضطراب اجتماعی، شما را یک قدم به احساس بهتر نزدیک‌تر می‌کند.

آیا داروهای مورد استفاده برای درمان اضطراب اجتماعی عوارض جانبی دارند؟

بله، داروهای ضد افسردگی، دارو ضد اضطراب و مسدودکننده‌های بتا که برای درمان اختلال اضطراب اجتماعی استفاده می‌شوند، می‌توانند عوارض جانبی داشته باشند. نوع عوارض جانبی به دارو و نحوه واکنش بدن شما به آن بستگی دارد. از روانپزشک خود در مورد آنچه می‌توانید پس از شروع دارو انتظار داشته باشید، سوال کنید.

به عنوان مثال: داروهای ضد افسردگی می‌توانند باعث ناراحتی معده، افزایش وزن، مشکل در خواب، خستگی (احساس خستگی)، یبوست و کاهش میل جنسی شوند. بنزودیازپین‌ها هم گاهی اوقات باعث خواب‌آلودگی، تحریک‌پذیری، سرگیجه و مشکلات حافظه و توجه می‌شوند.

چه مدت طول می‌کشد تا داروهای اضطراب اجتماعی اثر کنند؟

داروهای ضد افسردگی (SSRIs و SNRIs) ممکن است هفته‌ها طول بکشد تا شروع به اثر گذاری کنند. اگرچه ممکن است صبر کردن تا زمانی که احساس بهتری داشته باشید دشوار باشد، اما اگر اختلال اضطراب اجتماعی دارید، شروع درمان و پایبندی به آن مهم است.

داروهای ضد اضطراب معمولاً به سرعت اثر می‌کنند. اما آنها معمولاً برای مدت طولانی مصرف نمی‌شوند زیرا افراد می‌توانند نسبت به آنها تحمل پیدا کنند. یعنی با گذشت زمان، برای رسیدن به همان اثر، دوزهای بالاتر و بالاتری مورد نیاز است.

بتابلوکرها همچنین به سرعت برای کمک به علائم خاص اضطراب، مانند لرزش یا احساس تپش قلب، عمل می‌کنند. با این حال، مانند داروهای ضد اضطراب، نمی‌توانند علائم افسردگی را که ممکن است با اختلال اضطراب اجتماعی همراه باشند، درمان کنند. از روانپزشک خود بپرسید که با توجه به شرایط شما، چه زمانی می‌توانید انتظار داشته باشید که پس از شروع مصرف داروی ضد افسردگی، احساس بهتری داشته باشید.

برای آشنایی با اختلال اضطراب وجودی، علائم و روش‌های درمان آن، مطلب زیر را مطالعه کنید:

چه مدت دچار اختلال اضطراب اجتماعی خواهم بود؟

اگر فرد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی درمان نشود، می‌تواند تا آخر عمر با آن درگیر باشد. افرادی که برای اضطراب اجتماعی خود دارو مصرف می‌کنند و یا به جلسات روان درمانی می‌روند، اغلب می‌توانند علائم و اضطراب خود را به طور چشمگیری کاهش دهند یا بر آن غلبه کنند. آنها یاد می‌گیرند که چگونه با اضطراب اجتماعی زندگی کنند، اما اجازه ندهند که بر آنها غلبه کند.

چگونه می‌توانم بر اضطراب اجتماعی غلبه کنم؟

غلبه بر اضطراب اجتماعی بدون درمان تقریباً غیرممکن است. اختلال اضطراب اجتماعی مثل یک بیماری است. مانند سایر بیماری‌های پزشکی، نیاز به درمان دارد. شواهد نشان داده است که درمان شناختی رفتاری (CBT) و داروهایی مانند داروهای ضد افسردگی در درمان و مدیریت اختلال اضطراب اجتماعی بسیار موفق هستند.

درمان است که می‌تواند به شما کمک کند تا علائم و اضطراب خود را در موقعیت‌های اجتماعی به طور چشمگیری کاهش دهید یا بر آنها غلبه کنید.

راهکارهای مدیریت اضطراب اجتماعی

مدیریت اضطراب اجتماعی به معنای حذف کامل اضطراب در کوتاه‌مدت نیست، بلکه هدف آن کاهش شدت علائم و افزایش توانایی فرد در مواجهه سالم با موقعیت‌های اجتماعی است. تکنیک‌هایی مانند تنفس عمیق، آرام‌سازی عضلانی، اصلاح گفت‌وگوی درونی منفی و قرار گرفتن تدریجی در موقعیت‌های اجتماعی می‌توانند مفید باشند. همچنین آگاهی بیشتر نسبت به علائم اضطراب و شناسایی محرک‌های فردی، به کنترل بهتر این وضعیت کمک می‌کند. در بسیاری از موارد، همراهی یک درمانگر می‌تواند فرایند مدیریت اختلال اضطراب اجتماعی را مؤثرتر و پایدارتر کند.

تمرین‌های افزایش اعتماد به نفس در موقعیت‌های اجتماعی
افزایش اعتمادبه‌نفس در موقعیت‌های اجتماعی معمولاً نیازمند تمرین مستمر و تدریجی است. شروع گفت‌وگوهای کوتاه، حفظ تماس چشمی مناسب، تمرین بیان نظر در جمع‌های کوچک و آماده‌سازی ذهنی پیش از حضور در موقعیت‌های اجتماعی از جمله روش‌هایی هستند که می‌توانند مفید باشند. این تمرین‌ها به فرد کمک می‌کنند احساس تسلط بیشتری بر رفتار خود داشته باشد و شدت اضطراب در جمع کاهش یابد. البته اگر علائم شدید باشد، این تمرین‌ها بهتر است در کنار برنامه تخصصی درمان اضطراب انجام شوند تا نتیجه مؤثرتری حاصل شود.

پیشگیری از سوشال فوبیا یا اضطراب اجتماعی

پیشگیری از اضطراب اجتماعی همیشه به‌معنای جلوگیری کامل از بروز آن نیست، اما می‌توان با برخی اقدامات احتمال شدت گرفتن آن را کاهش داد. تقویت مهارت‌های ارتباطی از سنین پایین، توجه به عزت‌نفس، آموزش شیوه درست مواجهه با استرس و پرهیز از سرزنش یا تحقیر مداوم کودکان و نوجوانان، از عوامل مهم در این زمینه هستند.

همچنین شناسایی زودهنگام اضطراب و مراجعه به متخصص در مراحل اولیه، می‌تواند از تبدیل شدن نگرانی‌های اجتماعی به اختلال اضطراب اجتماعی جلوگیری کند. توجه به سابقه خانوادگی و دیگر اختلالات اضطرابی نیز در پیشگیری اهمیت دارد.

عوامل خطر برای ابتلا به اضطراب اجتماعی چیست؟

چندین عامل می‌توانند خطر ابتلا به اختلال اضطراب اجتماعی را افزایش دهند، از جمله:

• سابقه خانوادگی: اگر والدین بیولوژیکی یا خواهر و برادر شما به این بیماری مبتلا باشند، احتمال ابتلا به اختلال اضطراب اجتماعی در شما بیشتر است.
• تجربیات منفی: کودکانی که مورد تمسخر، قلدری، طرد، تمسخر یا تحقیر قرار می‌گیرند، ممکن است بیشتر مستعد ابتلا به اختلال اضطراب اجتماعی باشند. علاوه بر این، سایر رویدادهای منفی در زندگی، مانند درگیری خانوادگی، تروما یا سوءاستفاده، ممکن است با این اختلال مرتبط باشند.
• خلق و خو: کودکانی که در مواجهه با موقعیت‌ها یا افراد جدید خجالتی، کمرو، گوشه‌گیر یا محدود هستند، ممکن است در معرض خطر بیشتری باشند.
• نیازهای جدید اجتماعی یا کاری: علائم اختلال اضطراب اجتماعی معمولاً در دوران نوجوانی شروع می‌شود، اما ملاقات با افراد جدید، سخنرانی در ملاء عام یا ارائه یک کار مهم ممکن است برای اولین بار علائم را ایجاد کند.
• داشتن ظاهری یا وضعیتی که توجه را جلب می‌کند: به عنوان مثال، تغییر شکل صورت، لکنت زبان یا لرزش ناشی از بیماری پارکینسون می‌تواند احساس تنش درونی را افزایش دهد و ممکن است در برخی افراد باعث اختلال اضطراب اجتماعی شود.

برای آشنایی با اختلال اضطراب عصبی، علائم و روش‌های درمان آن، مطلب زیر را مطالعه کنید:

نقش ژنتیک و محیط در اضطراب اجتماعی

در شکل‌گیری اختلال اضطراب اجتماعی معمولاً هم عوامل ژنتیکی و هم عوامل محیطی نقش دارند. برخی افراد از نظر زیستی آمادگی بیشتری برای تجربه اضطراب دارند، اما این آمادگی به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست. محیط خانوادگی، شیوه تربیتی، تجربه‌های منفی اجتماعی، انتقاد شدید یا طرد شدن در دوران رشد نیز می‌تواند در بروز یا تشدید این اختلال مؤثر باشد. به همین دلیل، شناخت هم‌زمان این عوامل برای پیشگیری، تشخیص زودهنگام و انتخاب مسیر مناسب درمان اضطراب اهمیت زیادی دارد.

هزینه درمان اضطراب اجتماعی

هزینه درمان اضطراب اجتماعی به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله نوع درمان، تعداد جلسات، تخصص درمانگر، شهر محل دریافت خدمات و نیاز یا عدم نیاز به دارودرمانی. معمولاً درمان این اختلال یک فرایند مرحله‌ای است و ممکن است بسته به شدت علائم، کوتاه‌مدت یا طولانی‌تر باشد. با این حال، مهم است که هزینه را تنها از جنبه مالی نبینیم، زیرا درمان نکردن اختلال اضطراب اجتماعی می‌تواند در بلندمدت پیامدهای بیشتری برای سلامت روان، روابط و عملکرد فرد ایجاد کند.

دریافت ارزیابی تخصصی در ابتدای مسیر، به انتخاب روش مناسب‌تر و مدیریت بهتر هزینه‌های درمان اضطراب کمک می‌کند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اول از همه، مهم است بدانید که اگر اضطراب اجتماعی دارید، غیرطبیعی نیستید. بسیاری از افراد این مشکل را دارند. اگر اضطراب و ترس غیر معمول بالایی در مورد موقعیت‌های اجتماعی دارید، با یک رواندرمانگر یا روانپزشک در مورد درمان صحبت کنید. اگر اختلال اضطراب اجتماعی درمان نشود، ممکن است منجر به افسردگی، مشکلات مربوط به مواد مخدر یا الکل، مشکلات مدرسه یا محل کار و کیفیت پایین زندگی شود.

پس از شروع درمان، مرتباً با رواندرمانگر یا روانپزشک خود در تماس باشید. اگر علائم شما بدتر شد یا علائم جدیدی ایجاد شد که شما را آزار می‌دهد، فوراً با درمانگر خود تماس بگیرید. اگر به نظر نمی‌رسد برنامه درمانی شما کمکی کند، باز هم باید به درمانگر یا روانپزشک اطلاع دهید. به خاطر داشته باشید که بیش از یک درمان برای SAD وجود دارد. اگر اولین درمان برای شما مؤثر نبود، ممکن است درمان دیگری کمک کند.

توصیه‌ای از تیم دارو دات کام به شما

اختلال اضطراب اجتماعی یک بیماری شایع است که مردم در سراسر جهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اگر علائم اختلال اضطراب اجتماعی را تجربه می‌کنید یا به آن مبتلا شده‌اید، بدانید که تنها نیستید. تجربه اضطراب اجتماعی می‌تواند ترسناک باشد، چرا که در اکثر اوقات منجر به تنها شدن خواهد شد، و خود این تنها شدن می‌تواند اضطراب‌زا باشد.

این اختلال همچنین کمتر از طرف دیگران درک می‌شود و از این جهت نیز فرد مبتلا بیشتر به سمت تنهایی می‌رود و همه اینها بسیار رنج آور است. اما خبر خوب این است که قابل درمان است. سلامت روان شما به اندازه سلامت جسمی شما مهم است، بنابراین حتماً در مورد آنچه تجربه می‌کنید با روان درمانگر یا روانپزشک صحبت کنید. هر چه زودتر کمک و درمان دریافت کنید، زودتر احساس بهتری خواهید داشت.

سوالات متداول

ریشه اضطراب اجتماعی یا جمع‌ هراسی چیست؟

ریشه اضطراب اجتماعی معمولاً ترکیبی از عوامل زیستی، روانی و محیطی است. برخی افراد به‌صورت ژنتیکی آمادگی بیشتری برای تجربه اضطراب دارند. همچنین تجربه‌های منفی در گذشته، مانند مورد تمسخر قرار گرفتن یا انتقاد شدید در جمع، می‌تواند در شکل‌گیری این مشکل نقش داشته باشد. علاوه بر این، ویژگی‌هایی مانند اعتمادبه‌نفس پایین یا حساسیت زیاد نسبت به قضاوت دیگران نیز می‌تواند زمینه‌ساز بروز اضطراب اجتماعی شود.

داروی گیاهی برای درمان اضطراب اجتماعی وجود دارد؟

برخی گیاهان دارویی ممکن است به کاهش تنش و اضطراب کمک کنند، اما نمی‌توان آن‌ها را درمان اصلی اضطراب اجتماعی دانست. استفاده از این ترکیبات باید با احتیاط و ترجیحاً با مشورت پزشک انجام شود، زیرا اثر آن‌ها در افراد مختلف متفاوت است. روش‌های درمانی علمی مانند روان‌درمانی، به‌ویژه درمان شناختی رفتاری، معمولاً نقش مؤثرتری در مدیریت این اختلال دارند.

تفاوت شخصیت اجتنابی با اضطراب اجتماعی چیست؟

اضطراب اجتماعی یک اختلال اضطرابی است که بیشتر در موقعیت‌های خاص اجتماعی بروز می‌کند. در مقابل، شخصیت اجتنابی یک الگوی پایدار شخصیتی است که در بخش‌های مختلف زندگی فرد دیده می‌شود. افراد دارای شخصیت اجتنابی معمولاً احساس بی‌کفایتی شدید دارند و در بسیاری از روابط و موقعیت‌ها از تعامل با دیگران دوری می‌کنند، در حالی که در اضطراب اجتماعی این اجتناب بیشتر به موقعیت‌های اجتماعی خاص محدود می‌شود.

تفاوت اضطراب اجتماعی با خجالتی بودن چیست؟

خجالتی بودن یک ویژگی شخصیتی نسبتاً طبیعی است و معمولاً مانع جدی برای فعالیت‌های روزمره ایجاد نمی‌کند. اما اضطراب اجتماعی شدت بیشتری دارد و می‌تواند باعث ترس قابل توجه، اجتناب از موقعیت‌های اجتماعی و اختلال در تحصیل، کار یا روابط فرد شود. در واقع، اضطراب اجتماعی فراتر از خجالتی بودن ساده است و ممکن است نیاز به مداخله درمانی داشته باشد.

اضطراب اجتماعی چه مدت باید تجربه شود؟

برای آنکه اضطراب اجتماعی به‌عنوان یک اختلال در نظر گرفته شود، این ترس و نگرانی باید برای مدت نسبتاً طولانی ادامه داشته باشد و به‌طور مداوم در موقعیت‌های اجتماعی تکرار شود. همچنین این حالت باید باعث ناراحتی قابل توجه یا اختلال در عملکرد روزمره فرد شود.

عوامل محرک هراس اجتماعی کدامند؟

موقعیت‌هایی که فرد در آن‌ها احساس می‌کند در معرض توجه یا قضاوت دیگران قرار دارد، می‌تواند محرک اضطراب اجتماعی باشد. صحبت کردن در جمع، ارائه مطلب، آشنایی با افراد جدید، غذا خوردن در حضور دیگران یا انجام کاری در برابر نگاه دیگران از جمله موقعیت‌هایی هستند که ممکن است این اضطراب را فعال کنند.

بهترین روش درمان اضطراب اجتماعی چیست؟

یکی از مؤثرترین روش‌های درمان اضطراب اجتماعی، روان‌درمانی به‌ویژه درمان شناختی رفتاری است. این روش به فرد کمک می‌کند افکار منفی خود درباره قضاوت دیگران را شناسایی و اصلاح کند و به‌تدریج با موقعیت‌های اجتماعی روبه‌رو شود. در برخی موارد، پزشک ممکن است برای کاهش علائم از دارودرمانی نیز استفاده کند. ترکیب درمان‌های روان‌شناختی با آموزش مهارت‌های اجتماعی معمولاً نتایج بهتری به همراه دارد.