درمان تپش قلب در بارداری؛ علت تپش قلب ناگهانی و روش‌های کنترل آن

تپش قلب بارداری چیست و چرا رخ می‌دهد؟

تپش قلب در بارداری به حالتی گفته می‌شود که مادر احساس می‌کند قلبش سریع، نامنظم یا ضربانش شدیدتر از حالت طبیعی است. این حالت معمولا کوتاه‌مدت است و می‌تواند چند ثانیه تا چند دقیقه طول بکشد، اما گاهی مکرر یا طولانی‌تر هم رخ می‌دهد.

تپش قلب در بارداری چه احساسی دارد؟

تپش قلب، حس ضربان نامنظم یا پر قدرت قلب است. در این شرایط ممکن است احساس کنید که قلب شما تند می‌زند، لرزش دارد، ضربان‌ها را از دست می‌دهد یا قوی‌تر از حالت معمول می‌تپد. این موارد ممکن است در قفسه سینه یا حتی گلو و گردن احساس شوند و کوتاه مدت یا طولانی باشند.

متن انگلیسی:

In fact, your blood volume increases by about 30-50% during pregnancy, leading to an increased heart rate and, occasionally, palpitations.

ترجمه متن:

در واقع، حجم خون شما در دوران بارداری حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد افزایش می‌یابد که منجر به افزایش ضربان قلب و گاهی اوقات تپش قلب می‌شود. (منبع)

تپش قلب در بارداری از چه زمانی شروع می‌شود؟

تپش قلب می‌تواند در هر مرحله از بارداری رخ دهد، اما معمولا در اوایل بارداری و سه ماهه اول شایع‌تر است. دلیل آن افزایش سریع هورمون‌ها، بالا رفتن حجم خون و تغییرات قلبی و عروقی بدن است که قلب را وادار به کار بیشتر می‌کند.

در سه ماهه دوم و سوم نیز ممکن است تپش قلب ادامه داشته باشد یا در مواردی جدید ظاهر شود، زیرا افزایش وزن، فشار رحم روی قلب و رگ‌های بزرگ، کم‌خونی و کمبود مواد معدنی می‌تواند ضربان قلب را تحریک کند.

علائم تپش قلب بارداری چیست؟

علائم تپش قلب در بارداری شامل تجربه‌ای فیزیکی و قابل حس از ضربان سریع، نامنظم یا شدید قلب است. این علائم می‌توانند ناگهانی یا تدریجی ظاهر شوند و شدت آن‌ها از فردی به فرد دیگر متفاوت است. شایع‌ترین نشانه‌ها عبارتند از:

• احساس ضربان سریع یا تند قلب
• احساس نامنظمی ضربان
• سرگیجه یا سبکی سر
• تنگی نفس یا نفس‌تنگی
• خستگی غیر معمول
• درد یا فشار قفسه سینه

کم‌خونی می‌تواند قلب را تحت فشار قرار دهد و منجر به افزایش ضربان قلب یا تپش قلب مداوم شود، شاید این مهم‌ترین علائم کم‌خونی در بارداری و تاثیر بر قلب باشد.

تپش قلب در دوران بارداری چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص تپش قلب در دوران بارداری اهمیت زیادی دارد زیرا تشخیص دقیق علت می‌تواند از بروز مشکلات جدی برای مادر و جنین جلوگیری کند.

تپش قلب می‌تواند ناشی از تغییرات طبیعی بارداری یا بیماری‌های زمینه‌ای باشد، بنابراین بررسی دقیق علائم و سابقه پزشکی ضروری است.

1. مصاحبه پزشکی؛ پزشک درباره سابقه بیماری قلبی شخصی و خانوادگی و علائم فعلی سوال می‌کند.
2. نوار قلب (ECG/EKG)؛ سنسورهایی به پوست متصل می‌شوند تا ضربان قلب بررسی شود؛ ممکن است در حالت استراحت یا فعالیت سبک انجام شود. تفسیر نوار قلب در دوران بارداری به پزشک بسیار کمک خواهد کرد.
3. نوار قلب سیار یا هولتر مانیتور؛ برای ثبت ضربان قلب در طول روز و فعالیت‌های روزمره، معمولاً تا دو هفته همراه بیمار است.
4. آزمایش خون (CBC و بررسی ویتامین‌ها و الکترولیت‌ها)؛ در آزمایش خون، کم‌خونی، عفونت، مشکلات تیروئید یا عدم تعادل مواد معدنی بررسی می‌شود.
5. آزمایش‌های تکمیلی؛ بسته به نتایج اولیه، پزشک ممکن است آزمایش‌های اضافی برای تشخیص بیماری‌های زمینه‌ای تجویز کند.

درمان تپش قلب بارداری چگونه امکان‌پذیر است؟

در دوران بارداری، بیشتر تپش‌های قلب بی‌خطر هستند و در صورتی که ناشی از بیماری قلبی نباشند یا مکرر اتفاق نیفتند، نیاز به درمان خاصی ندارند و اغلب پس از زایمان خودبه‌خود برطرف می‌شوند. با این حال، پزشک ممکن است تغییراتی در رژیم غذایی و سبک زندگی توصیه کند تا شدت تپش کاهش یابد و سلامت مادر و جنین حفظ شود.

روش‌های کنترل تپش قلب در بارداری شامل موارد زیر هستند:

• نوشیدن آب کافی؛ هیدراته ماندن کمک می‌کند تا فشار خون و عملکرد قلب متعادل بماند.
• پرهیز از الکل و نیکوتین؛ این مواد نه تنها تپش قلب را تشدید می‌کنند، بلکه برای جنین نیز خطرناک هستند.
محدود کردن مصرف کافئین و شکر؛ مصرف قهوه، شکلات و نوشیدنی‌های شیرین را کاهش دهید.
• تکنیک‌های آرام‌سازی و تنفس عمیق؛ مدیتیشن، تنفس با لب‌های جمع شده یا بازدم طولانی می‌توانند ضربان قلب را کاهش دهند.
• محدودیت مصرف غذاهای چرب و شور؛ این کار فشار قلب و گردش خون را کمتر می‌کند.
• موقعیت خواب مناسب در سه ماهه سوم؛ دراز کشیدن به پهلو به جای پشت، از تشدید تپش قلب جلوگیری می‌کند.

در موارد نادر که تپش قلب شدید، مکرر یا همراه با علائم خطرناک باشد، پزشک ممکن است داروهای ایمن برای بارداری را تجویز کند تا ضربان قلب کنترل شود.

رویکردهای پزشکی در درمان تپش قلب بارداری

در موارد شدید یا تهدید کننده زندگی ممکن است روش‌های زیر برای درمان تپش قلب در دوران بارداری انجام شوند:

شوک DC یا کاردیوورژن

اگر تپش قلب ناشی از آریتمی شدید یا ضربان قلب نامنظم باشد، احتمالا پزشک انجام کاردیوورژن (Cardioversion) را توصیه می‌کند. در این روش، جریان الکتریکی زمانبندی شده برای بازگرداندن ریتم طبیعی به قلب وارد می‌شود. کاردیوورژن فقط برای آریتمی‌های تهدید کننده حیات و تحت مانیتورینگ کامل قلب و جنین انجام می‌شود.

استفاده از دستگاه‌های کاشتنی قلبی-الکتریکی (ICD)

برای زنان بارداری که با وجود درمان دارویی باز هم آریتمی‌های قلبی شدید ادامه دارد، ICD می‌تواند جایگزینی ایمن باشد. در این روش، میدان الکتریکی‌ای که جنین در معرض آن قرار می‌گیرد حداقل است. این روش در بارداری به ندرت استفاده می‌شود.

داروهای مجاز تپش قلب در بارداری کدامند؟

در بیشتر موارد، تپش قلب بارداری نیاز به دارو ندارد و با تغییر سبک زندگی و مدیریت عوامل تحریک‌کننده کنترل می‌شود. با این حال، در شرایطی که تپش قلب شدید، مکرر یا همراه با علائم خطرناک باشد، پزشک ممکن است داروهای ایمن برای بارداری تجویز کند.

معمولا ممکن است پزشک داروهای زیر را تجویز کند:

• در سه ماهه دوم یا سوم بارداری، آسپرین یا هپارین برای رقیق کردن خون و کاهش خطر لخته شدن خون
• بتابلوکرهایی مثل آتنولول، لابتالول یا متوپرولول برای کاهش فشارخون و کند کردن ضربان قلب
• دیگوکسین از داروهای رایج که برای دوران بارداری کم‌خطر است
• داروی کینیدین که وریدی مصرف می‌شود و در دوران بارداری ایمن است
• آدنوزین برای خاتمه آریتمی

همچنین داروهای دیگر مانند فلکاینید، پروکاینامید، پروپرانولول، سوتالول و وراپامیل هم ممکن است برای تپش قلب در بارداری تجویز شوند.

معمولا این داروها با کمترین دوز شروع می‌شوند و بهتر است در سه ماهه اول، تا حد امکان از مصرف دارو اجتناب شود.

نکته مهم! مصرف هرگونه دارو برای تپش قلب در بارداری تنها تحت نظر متخصص قلب و زنان مجاز است، زیرا برخی داروها می‌توانند بر رشد جنین تأثیر منفی بگذارند.

کپسول نیفدیپین 10 mg خرید

قرص متیل دوپا 250 mg خرید

کپسول نیتروژل 0.4 mg خرید

کپسول مگزلیتین 200 mg خرید

کپسول نیکاردیپین 20 mg خرید

کپسول نیتروپرل 0.4 mg خرید

درمان خانگی تپش قلب در بارداری

در بسیاری از موارد، تپش قلب در بارداری با روش‌های خانگی و تغییر سبک زندگی قابل کنترل است. تمرکز بر تغذیه سالم، هیدراته ماندن، مدیریت استرس و خواب کافی می‌تواند شدت و تعداد دفعات تپش قلب را کاهش دهد.

برای تپش قلب در بارداری چی بخوریم؟

مصرف مواد غذایی مناسب می‌تواند به تنظیم ضربان قلب و کاهش تپش قلب ناگهانی کمک کند. غذاهای کاهش‌دهنده تپش قلب برای زنان باردار عبارتند از:

• مواد غذایی غنی از آهن و فولات؛ مانند عدس، اسفناج و گوشت بدون چربی، برای پیشگیری از کم‌خونی و کاهش ضربان قلب
• غلات کامل؛ تأمین‌کننده انرژی پایدار و کمک به کنترل قند خون و ضربان قلب
• میوه‌ها و سبزیجات تازه؛ سرشار از ویتامین‌ها و آنتی‌اکسیدان‌ها هستند و به کاهش استرس اکسیداتیو قلب کمک می‌کنند.
• مواد غذایی حاوی پتاسیم و منیزیم؛ موز، بادام، کدو حلوایی و سبزیجات برگ‌دار می‌توانند ضربان قلب را تنظیم کنند.
• آب کافی و نوشیدنی‌های بدون کافئین؛ حفظ هیدراتاسیون باعث عملکرد بهتر قلب و کاهش تپش می‌شود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

تپش قلب در دوران بارداری شایع است و اکثر زنان به‌ویژه در سه ماهه دوم و سوم بارداری، آن را تجربه می‌کنند. بنابراین با دیدن علائم زیر به پزشک متخصص قلب مراجعه کنید:

• درد یا ناراحتی‌ در قفسه سینه
• سرگیجه یا سبکی سر
• تنگی نفس یا تنفس دشوار در هنگام استراحت
• غش کردن یا از دست دادن هوشیاری
• تورم شدید به خصوص در بازوها، پاها، مچ یا کف پاها
• خستگی ناگهانی یا غیرمعمول
• مکرر بودن تپش قلب
• نبض نامنظم
• سرفه خونی
• ضربان قلب بسیار تند
• دردی که به شانه، بازو، پشت یا فک گسترش یابد
• دشواری در گفتار یا نامفهوم شدن گفتار
• تغییرات در بینایی

راه‌های پیشگیری از تپش قلب در بارداری

برای کاهش احتمال بروز تپش قلب در بارداری، می‌توان با رعایت سبک زندگی سالم و مدیریت عوامل تحریک‌کننده، از بروز آن پیشگیری کرد. مهم‌ترین راهکارها عبارتند از:

• هیدراته ماندن؛ نوشیدن آب کافی به حفظ تعادل الکترولیت‌ها و عملکرد قلب کمک می‌کند.
• محدود کردن مصرف محرک‌ها؛ کاهش کافئین، شکلات، نوشیدنی‌های انرژی‌زا، الکل و نیکوتین باعث کاهش ضربان ناگهانی قلب می‌شود.
• کنترل استرس و اضطراب؛ استفاده از تکنیک‌های آرام‌سازی مانند مدیتیشن، یوگا سبک و تنفس عمیق ضربان قلب را متعادل می‌کند.
• فعالیت بدنی ملایم و منظم؛ پیاده‌روی، شنا یا ورزش سبک بارداری باعث بهبود گردش خون و سلامت قلب می‌شود.
• توجه به رژیم غذایی متعادل؛ مصرف میوه، سبزیجات، غلات کامل، منابع آهن و مواد معدنی حاوی پتاسیم و منیزیم، کمک می‌کند ضربان قلب طبیعی بماند.
• مراقبت از خواب و استراحت کافی؛ خستگی شدید و کم‌خوابی می‌تواند تپش قلب را تشدید کند.
• پوزیشن مناسب هنگام استراحت در سه ماهه سوم؛ دراز کشیدن به پهلو از فشار به رگ‌های بزرگ و افزایش ضربان قلب جلوگیری می‌کند.

با رعایت این اقدامات، بسیاری از تپش‌های قلب خفیف قابل پیشگیری هستند و سلامت مادر و جنین حفظ می‌شود.

انواع تپش قلب در بارداری کدامند؟

تپش قلب در بارداری می‌تواند انواع مختلفی داشته باشد که بسته به علت و شدت آن متفاوت است. شناخت نوع تپش قلب به تشخیص صحیح و مدیریت مناسب کمک می‌کند:

• تپش قلب سینوسی (Sinus Tachycardia)؛ ضربان سریع اما منظم قلب که معمولاً ناشی از تغییرات هورمونی یا افزایش حجم خون است و اغلب بی‌خطر است.
• تپش قلب نامنظم یا آریتمی (Arrhythmia)؛ ضربان قلب نامنظم یا آریتمی و گاهی پرشدار که ممکن است نیاز به بررسی پزشکی داشته باشد.
• تپش قلب شدید و ناگهانی (Paroxysmal Palpitations)؛ شروع و پایان ناگهانی تپش قلب که گاهی با سرگیجه یا تنگی نفس همراه است.
• تپش قلب ناشی از بیماری‌های زمینه‌ای؛ مرتبط با کم‌خونی، اختلالات تیروئید یا بیماری‌های قلبی مادرزادی و نیازمند درمان تخصصی است.

علت تپش قلب در بارداری چیست؟

تپش قلب در بارداری می‌تواند دلایل متنوعی داشته باشد و معمولا نتیجه تغییرات فیزیولوژیک بدن در دوران بارداری یا مشکلات زمینه‌ای است. شناخت علت دقیق به مدیریت بهتر آن کمک می‌کند.

بالا رفتن حجم پلاسمای خون

در بارداری، حجم خون مادر تا ۳۰ الی ۵۰٪ افزایش می‌یابد تا نیازهای جنین تامین شود. این افزایش باعث افزایش کار قلب و ضربان سریع‌تر آن می‌شود و یکی از علل شایع تپش قلب است.

اختلال الکتریکی در دهلیزها

تغییرات هورمونی و فشار روی قلب می‌تواند باعث اختلال در هدایت الکتریکی دهلیزها شود و تپش قلب نامنظم یا آریتمی ایجاد کند.

افزایش سطح هورمون‌های اپی نفرین و آدرنالین

استرس، اضطراب یا تحریکات فیزیکی باعث افزایش این هورمون‌ها می‌شود که ضربان قلب را بالا می‌برد و منجر به تپش ناگهانی می‌شود.

وجود کانون‌های آریتمی نهفته

برخی افراد ممکن است نقاطی در قلب داشته باشند که تمایل به ایجاد آریتمی دارند و بارداری این کانون‌ها را تحریک می‌کند.

علت تپش قلب بعد از خوردن غذا در بارداری چیست؟

افزایش جریان خون به دستگاه گوارش و مصرف غذاهای پرچرب یا پرنمک می‌تواند باعث فعال شدن سیستم عصبی سمپاتیک و تپش قلب بعد از غذا شود.

علت تپش قلب در اوایل بارداری چیست؟

در اوایل بارداری، تغییرات هورمونی سریع باعث افزایش ضربان قلب پایه و گاهی احساس تپش قلب می‌شود، که معمولاً بی‌خطر است.

ارتباط تنگی نفس و تپش قلب در بارداری چیست؟

تپش قلب و تنگی نفس معمولا همزمان رخ می‌دهند، زیرا قلب و ریه‌ها مجبور به کار بیشتر برای تامین اکسیژن جنین هستند. این وضعیت اغلب فیزیولوژیک است، اما در صورت شدت زیاد نیاز به بررسی دارد.

عوارض تپش قلب در بارداری چیست؟

تپش قلب در بارداری معمولاً خفیف و بی‌خطر است، اما در برخی موارد می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات زمینه‌ای قلبی یا دیگر اختلالات جسمی باشد که نیاز به بررسی پزشکی دارند.

عوارض ممکن شامل سرگیجه، تنگی نفس، خستگی شدید و افت فشار خون هستند و در موارد نادر می‌توانند بر سلامت مادر و جنین تاثیر بگذارند.

تپش قلب در بارداری برای جنین خطرناک است؟

در اکثر موارد، تپش قلب خفیف و موقتی برای جنین خطر جدی ایجاد نمی‌کند. جنین با ضربان قلب مادر سازگار است و تپش‌های کوتاه معمولا بی‌خطرند.

با این حال، اگر تپش قلب همراه با فشار خون پایین، اختلالات ریتم شدید یا بیماری قلبی مادر باشد، ممکن است به خون‌رسانی جنین آسیب برساند و نیاز به پیگیری دقیق داشته باشد.

آیا تپش قلب در بارداری خطرناک است؟

تپش قلب بی‌خطر است و بعد از زایمان برطرف می‌شود. با این حال، اگر تپش قلب با علائمی مانند درد قفسه سینه، سرگیجه شدید، غش، تنگی نفس یا ضربان نامنظم مداوم همراه باشد، می‌تواند نشانه‌ای از اختلالات قلبی جدی باشد و نیاز به بررسی فوری توسط پزشک متخصص قلب و زنان دارد.

توصیه‌ای از تیم دارو دات کام به شما

اگر در هنگام بارداری متوجه تپش قلب شدید، بهتر است بدانید که تنها نیستید و این وضعیت هر مادری را نگران می‌کند. در طول بارداری، قلب سخت‌تر کار می‌کند تا خون اضافی لازم برای رشد جنین را پمپاژ کند؛ اما اگر با علائمی مثل خستگی، تورم در دست‌ها یا پاها، درد قفسه سینه یا به طور کلی روند رو به بدتر شدن همراه باشد، توصیه می‌شود به پزشک متخصص قلب مراجعه کنید.

اگر سوالی دارید، در بخش نظرات بنویسید تا پزشک پاسخ دهد.

سوالات متداول

آیا تپش قلب در حاملگی درمان قطعی دارد؟

تپش قلب در بارداری معمولاً گذرا و بی‌خطر است و در بیشتر موارد با تغییر سبک زندگی و کنترل عوامل تحریک‌کننده مدیریت می‌شود. درمان قطعی نیازمند علت‌یابی دقیق است و در موارد شدید ممکن است داروی ایمن تحت نظر پزشک تجویز شود.

آیا ضربان قلب بالای ۱۰۰ در بارداری خطرناک است؟

ضربان قلب بالای ۱۰۰ در بارداری اغلب ناشی از تغییرات فیزیولوژیک است و معمولاً خطرناک نیست، مگر اینکه با درد قفسه سینه، سرگیجه یا تنگی نفس شدید همراه باشد.

آیا استرس بارداری باعث آریتمی می‌شود؟

استرس و اضطراب می‌توانند باعث افزایش هورمون‌های اپی‌نفرین و آدرنالین شوند و در برخی افراد، آریتمی یا تپش قلب موقت ایجاد کنند.

علت تپش قلب در بارداری ماه هشتم و نهم چیست؟

در سه ماهه سوم، افزایش وزن، فشار رحم روی قلب و رگ‌های بزرگ، کم‌خونی و کمبود مواد معدنی می‌تواند ضربان قلب را تحریک کند.

آیا تپش قلب در بارداری طبیعی است؟

تپش قلب خفیف و گذرا در بارداری عادی و طبیعی است و بیشتر ناشی از تغییرات هورمونی و افزایش حجم خون است.

چه زمانی تپش قلب در بارداری خطرناک است؟

اگر تپش قلب همراه با درد قفسه سینه، سرگیجه شدید، غش یا تنگی نفس مداوم باشد، ممکن است نشانه‌ای از اختلال قلبی جدی باشد و نیاز به بررسی فوری دارد.

آیا تپش قلب بارداری با درمان خانگی رفع می‌شود؟

در موارد خفیف، تغییر سبک زندگی، هیدراته ماندن، کاهش کافئین و مدیریت استرس می‌تواند تپش قلب را کاهش دهد، اما در موارد شدید نیاز به مراقبت پزشکی است.

آیا تپش قلب بالا به جنین آسیب می‌زند؟

تپش قلب خفیف و گذرا معمولاً برای جنین خطرناک نیست، اما اگر همراه با اختلالات ریتم شدید، فشار خون پایین یا بیماری قلبی مادر باشد، می‌تواند بر خون‌رسانی جنین تأثیر بگذارد.