11 درمان‌ خانگی برای سرفه خلط دار در بزرگسالان

چه راهکارهای خانگی برای درمان سرفه خلط دار در بزرگسالان وجود دارد؟

سرفه خلط‌دار (که به آن سرفه مولد یا مرطوب نیز گفته می‌شود) معمولا به دلیل تجمع خلط در قفسه سینه یا ترشحات پشت حلق ناشی از عفونت‌های تنفسی ایجاد می‌شود. هدف از به‌کارگیری درمان‌های خانگی برای سرفه خلط‌دار، رقیق کردن و آسان‌تر کردن دفع خلط است.

در ادامه، راهکارهای خانگی برای درمان سرفه خلط‌دار در بزرگسالان ارائه خواهد شد.

استفاده از اسانس‌های روغنی

برخی از اسانس‌های روغنی مانند روغن نعناع فلفلی و روغن اکالیپتوس به عنوان ضداحتقان‌های طبیعی استفاده می‌شوند و می‌توانند به رقیق شدن خلط در قفسه سینه کمک کنند.

می‌توانید از این روغن‌ها در دستگاه خوش‌بوکننده هوا استفاده کنید یا چند قطره از آن را به وان آب گرم اضافه کنید تا عطر آن در هوا پخش شود.

همچنین، می‌توانید چند قطره از آن را به یک کاسه آب داغ اضافه کرده و بخار آن را تنفس کنید.

توجه: قبل از استفاده از اسانس‌های روغنی با یک پزشک یا داروساز مشورت کنید زیرا ممکن است با سایر داروها یا مکمل‌ها تداخل داشته باشند.

دوش آب داغ همراه با بخار

گرفتن یک دوش آب داغ بخارآلود به مرطوب شدن مجاری تنفسی و کاهش غلظت مخاط کمک می‌کند. بخار آب باعث می‌شود مخاط چسبندگی کمتری داشته باشد و در نتیجه، احساس گرفتگی قفسه سینه کاهش یابد.

سعی کنید حداقل ۵ دقیقه در حمام بخارآلود بمانید. روش جایگزین، بخور گرفتن روی یک کاسه آب داغ است؛ به این صورت که با انداختن یک حوله روی سر، بخار را به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه تنفس کنید تا مجاری تنفسی شما مرطوب شود.

عسل

عسل طبیعی یکی از راهکارهای کمکی موثر برای مدیریت سرفه خلط‌دار است. برخی تحقیقات نشان می‌دهند که در درمان سرفه حاد و عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی، عسل می‌تواند اثری مشابه یا قابل مقایسه با برخی داروهای رایج بدون نسخه داشته باشد.

عسل به دلیل خواص ضدالتهابی، برای آرام کردن سرفه‌های خفیف گزینه‌ای مناسب است. با وجود این، برای اثبات برتری قطعی آن نسبت به درمان‌های دارویی، همچنان به تحقیقات بیشتری نیاز داریم.

می‌توانید قبل از خواب یک قاشق چای‌خوری عسل مصرف کنید تا سرفه آرام شود، یا آن را به چای یا آب اضافه کنید.

توجه! عسل نباید به کودکان زیر یک‌سال داده شود، زیرا می‌تواند باعث بوتولیسم شود.

آب‌نبات‌های مکیدنی گیاهی

می‌توانید آب‌نبات‌های ضدسرفه طبیعی حاوی عسل، لیمو، اکالیپتوس، مریم گلی، آویشن یا نعناع فلفلی را امتحان کنید. برخی از آنها حاوی منتول هستند که می‌توانند به خنک شدن مجاری هوایی کمک کرده و به طور موقت سرفه را تسکین دهند.

هیدراته نگه داشتن بدن

هیدراته ماندن و جلوگیری از کم‌آبی بدن برای مقابله با عفونت بسیار مهم است. نوشیدن مایعات کافی به کاهش احساس غلظت خلط کمک کرده و از خشکی، تحریک یا التهاب گلو جلوگیری می‌کند.

اگرچه توصیه عمومی بر نوشیدن مایعات زیاد است، اما میزان دقیق نیاز بدن به آب باید بر اساس وزن، سطح فعالیت بدنی، شرایط آب‌وهوایی و وضعیت سلامتی هر فرد تنظیم شود. توجه داشته باشید که در صورت عدم تامین آب کافی، مخاط مجاری تنفسی غلیظ‌تر شده و دفع آن دشوارتر می‌شود.

دمنوش‌های گیاهی

نوشیدنی‌های گرم مانند چای زنجبیل می‌توانند به شل شدن خلط و مخاط کمک کنند. زنجبیل دارای خواص ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی است. نوشیدن چند فنجان چای زنجبیل در روز می‌تواند التهاب گلو را تسکین داده و به هیدراته ماندن شما کمک کند.

چای آویشن و چای میخک نیز حاوی خواص ضدمیکروبی هستند و می‌توانند در مبارزه با عفونت دستگاه تنفسی فوقانی به بدن کمک کنند. همچنین، چای نعناع فلفلی دارای ویژگی‌های ضدالتهابی، خلط‌آور، ضدمیکروبی و آنتی‌اکسیدانی است که ممکن است به کاهش احساس احتقان کمک کند.

شستشوی بینی

شستشوی بینی با محلول آب نمک استریل (سرم نرمال سالین) یا اسپری‌های نمکی، می‌تواند علائم سرفه ناشی از ترشحات پشت حلق را در بزرگسالان کاهش دهد و گلودرد را تسکین بخشد.

این روش برای انواع مختلف گرفتگی یا احتقان بینی موثر است. در صورت استفاده از این روش، حتما از آب فیلتر شده یا تقطیر شده استفاده کنید و نه آب لوله‌کشی، زیرا آب لوله‌کشی ممکن است حاوی باکتری‌های مضر باشد.

غرغره آب نمک

تحقیقات نشان می‌دهد که غرغره کردن با آب نمک گرم می‌تواند علائم سرماخوردگی، از جمله خلط اضافی را تسکین دهد. این کار به تمیز کردن گلو و کاهش خلط و مخاط کمک می‌کند.

برای این منظور، نصف تا سه‌چهارم قاشق چای‌خوری نمک را در یک فنجان آب گرم مخلوط کنید؛ جرعه‌ای بنوشید، سر خود را کمی به عقب خم کرده و ۳۰ تا ۶۰ ثانیه غرغره کنید. این روش را می‌توانید هر دو تا سه ساعت یکبار در طول روز تکرار کنید.

بالا نگه داشتن سر هنگام خواب

وقتی دراز می‌کشید، خلط پشت گلوی شما جمع شده و باعث تشدید سرفه در شب می‎شود. با استفاده از چند بالش اضافی، سر خود را هنگام خواب بالا نگه دارید. این کار به تخلیه سریع‌تر مخاط کمک کرده و از برگشت اسید معده (رفلاکس) نیز جلوگیری می‌کند.

عصاره شمعدانی

تحقیقات نشان می‌دهد که عصاره شمعدانی ممکن است به درمان سرفه، سرماخوردگی و برونشیت کمک کند. می‌توانید روغن یا اسانس شمعدانی را به دستگاه خوش‌بوکننده هوا اضافه کنید.

نکته! توجه داشته باشید که احتمال آلرژی به روغن شمعدانی وجود دارد.

ویتامین C

ویتامین C سیستم ایمنی را تقویت می‌کند و ممکن است به کاهش طول مدت سرماخوردگی کمک کند. تحقیقات نشان می‌دهد مصرف ویتامین C به عنوان پیشگیری ممکن است مدت زمان علائم سرماخوردگی را کاهش دهد. می‌توانید در فصل سرماخوردگی روزانه یک پرتقال بخورید یا مقداری آب پرتقال تازه بنوشید.

در مقاله زیر با بهترین دارو و مکمل‌ها برای تقویت سیستم ایمنی بدن آشنا می‌شوید:

رژیم غذایی مغذی برای پیشگیری از عفونت

داشتن یک رژیم غذایی سالم و متعادل، سرشار از میوه‌ها و سبزیجات، ویتامین‌ها و مواد معدنی مورد نیاز برای سالم ماندن در فصل بیماری‌های تنفسی را فراهم می‌کند. خوردن غذاهای کامل و کاهش غذاهای فرآوری شده به شما کمک می‌کند تا مواد مغذی لازم برای حفظ سلامتی را به دست آورید.

افزودن مقادیر متعادلی از مواد غذایی مانند پیاز، سیر، لیمو یا فلفل به رژیم غذایی می‌تواند به عنوان یک ضداحتقان طبیعی عمل کرده و به تخلیه موقت ترشحات کمک کند. این مواد با تحریک جریان مخاط، دفع خلط را تسهیل می‌کنند؛ با این حال، باید توجه داشت که غذاهای تند و ادویه‌دار در برخی افراد باعث تشدید سرفه یا تحریک رفلاکس معده می‌شوند. بنابراین اگر با مصرف آن‌ها احساس سوزش گلو یا معده کردید، بهتر است از این روش صرف‌نظر کنید.

راهکارهای دیگری که می‌توانید امتحان کنید

• اگر سیگار می‌کشید، ترک سیگار را جدی بگیرید؛ سیگار می‌تواند باعث افزایش خلط در مجاری تنفسی شود.
• سیستم ایمنی شما برای عملکرد بهتر به استراحت کافی نیاز دارد. سعی کنید حداقل هفت ساعت خواب باکیفیت در شب داشته باشید.
• داروهای خلط‌آور مانند گایافنزین به رقیق شدن مخاط کمک می‌کنند تا دفع آن‌ها با سرفه آسان‌تر شود. در صورت مصرف این دارو، نوشیدن آب زیاد برای اثربخشی بهتر ضروری است.
• از مصرف خودسرانه داروهای ضدسرفه (سرکوب‌کننده‌ها) در سرفه‌های خلط‌دار خودداری کنید، زیرا این داروها ممکن است تخلیه ترشحات را مختل کنند. تجمع این ترشحات می‌تواند روند بهبودی را طولانی‌تر کند.
• استفاده از پمادهای موضعی: پمادهای موضعی حاوی مواد ضد احتقان هستند که به صورت موضعی روی سینه مالیده می‌شوند و ممکن است به تسکین سرفه و گرفتگی کمک کنند.
• اجتناب از آلرژن‌ها: اگر سرفه شما ناشی از آلرژی است، از محرک‌های شناخته‌شده دوری کنید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در صورتی که سرفه خلط‌دار شما به‌طور پیشرونده بدتر می‌شود یا پس از چند هفته بهبودی پیدا نمی‌کند، باید به پزشک مراجعه کنید.

علائمی که نشان می‌دهد باید به پزشک مراجعه کنید:

• اگر سرفه بیش از سه هفته طول بکشد یا بیش از چند هفته ادامه یابد؛
• اگر سرفه به مرور زمان بدتر شود؛
• اگر خلطی که سرفه می‌کنید غلیظ و به رنگ زرد متمایل به سبز باشد، زیرا ممکن است نشانه عفونت ریوی شدید باشد؛
• همچنین اگر خلط از حالت روان به بافت غلیظ‌تری تبدیل شود؛
• اگر تب بالای ۳۹.۴ درجه سانتی‌گراد داشته باشید یا تب بالاتر از ۳۸ درجه سانتی‌گراد که بیش از دو روز طول بکشد؛
• اگر دچار تنگی نفس یا خس‌خس سینه هستید؛
• اگر سرفه شما با علائم دیگری مانند تب مداوم، کاهش وزن، غش کردن، یا تورم مچ پا همراه باشد؛
• اگر در خوردن غذا دچار مشکل هستید.

چه زمانی باید به اورژانس مراجعه کرد؟

اگر سرفه شما با علائم جدی همراه باشد، باید فورا با اورژانس تماس بگیرید.

علائمی که نیازمند مراجعه فوری به اورژانس هستند عبارتند از:

توصیه‌ای از تیم دارو دات کام به شما

برای درمان سرفه خلط‌دار، راهکارهای خانگی بر رقیق کردن خلط تمرکز دارند که شامل نوشیدن مایعات فراوان، استفاده از بخور یا دوش آب داغ و مصرف عسل برای تسکین گلو است.

برای کمک به خروج آسان خلط، می‌توان از داروهای خلط‌آور استفاده کرد، اما توجه کنید که مصرف داروهای ضدسرفه برای سرفه خلط‌دار توصیه نمی‌شود، زیرا از خروج مخاط جلوگیری کرده و ممکن است وضعیت را بدتر کند.

در نهایت، اگر سرفه شما بیش از سه هفته طول کشید یا با علائم خطرناکی مانند سرفه خونی، درد قفسه سینه شدید یا مشکل در تنفس همراه بود، باید فورا به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.