درمان گرفتگی رگ قلب چگونه انجام می‌شود؟ از دارو تا آنژیوگرافی و جراحی

آیا گرفتگی عروق قلب یا گرفتگی رگ قلب درمان دارد؟

بله؛ مطالعات علمی نشان داده‌اند که درمان آتروسکلروز (تصلب شرایین)، به‌ویژه در مراحل ابتدایی بیماری امکان‌پذیر است. در برخی افراد، با کنترل عوامل خطر اصلی شامل سیگار کشیدن، فشار خون بالا، دیابت و افزایش کلسترول خون و همچنین مصرف داروهایی که سطح کلسترول بد (LDL) را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهند، می‌توان عملکرد و ساختار طبیعی عروق خونی را تا حد زیادی بازگرداند.

به عنوان نمونه، در بیماران مبتلا به آنژین پایدار، پژوهشگران نشان داده‌اند که رعایت سبک زندگی قلب‌محور در کنار مصرف داروهای کاهنده‌ی LDL تا سطح بسیار پایین، تنها طی چند ماه سبب پایداری پلاک‌های داخل رگ‌ها می‌شود.

در ادامه، طی یک تا دو سال، این پلاک‌ها روند پسرفت و کاهش را آغاز می‌کنند. با این حال، در موارد آترواسکلروز پیشرفته، درمان‌های موجود هنوز قادر به بازگردانی کامل عروق به حالت طبیعی نیستند.

اگر می‌خواهید با علائم گرفتگی رگ قلب آشنا شوید و به‌موقع اقدام کنید، مقاله زیر را از دست ندهید:

روش‌های درمانی برای گرفتگی رگ قلب

درمان آترواسکلروز می‌تواند طیف گسترده‌ای از مداخلات زیر را دربرگیرد:

• تغییر در سبک زندگی مانند پیروی از یک رژیم غذایی سالم و افزایش فعالیت بدنی
• استفاده از داروها برای کنترل عوامل خطر و کاهش پیشرفت بیماری
• انجام روش‌های مداخله‌ای قلبی
• جراحی‌های قلبی در موارد پیشرفته

برای برخی بیماران، تنها ایجاد اصلاحات در سبک زندگی ممکن است به‌عنوان درمان اصلی و کافی در مدیریت آترواسکلروز محسوب شود.

داروهای بیماری گرفتگی عروق قلب

داروها می‌توانند نقش مهمی در کنترل عوامل خطر، درمان آترواسکلروز و پیشگیری از عوارض ناشی از آن ایفا کنند. در بسیاری از موارد، پزشک ممکن است داروهایی را نیز برای درمان بیماری‌های زمینه‌ای مانند فشار خون بالا تجویز کند؛ بیماری‌هایی که می‌توانند سبب ایجاد یا تشدید تشکیل پلاک‌های آترواسکلروتیک شوند.

در جدول زیر، به مهم‌ترین گروه‌های دارویی مورد استفاده برای درمان گرفتگی رگ قلب و نحوه اثرگذاری آن‌ها اشاره کرده‌ایم:

آیا دارو می‌تواند گرفتگی رگ قلب را درمان کند؟ چه زمانی موثر است و چه زمانی نه؟

داروها می‌توانند در بسیاری از موارد گرفتگی رگ قلب را کنترل کنند، اما همیشه این اتفاق نمی‌افتد. در مبتلایان به بیماری کرونری قلب، اگر تنگی خفیف تا متوسط باشد و پلاک هنوز ناپایدار نشده باشد، داروهایی مثل استاتین‌ها، آسپرین، بتابلوکرها و داروهای ضدپلاکت می‌توانند پیشرفت بیماری را کند کرده، التهاب را کاهش دهند و خطر سکته قلبی را کم کنند.

اما در تنگی شدید، انسداد کامل یا هنگام درد مداوم قفسه سینه و سکته قلبی، دارو به‌تنهایی کافی نیست و مداخلاتی مانند آنژیوپلاستی یا جراحی بای‌پس لازم می‌شود که تشخیص آن با بررسی‌های تخصصی دکتر قلب انجام می‌شود.

درمان گرفتگی رگ قلب با روش‌های درمانی مداخله‌ای

در صورتی که آترواسکلروز باعث انسداد شدید در یک شریان شود، ممکن است بیمار نیازمند انجام یک روش مداخله‌ای یا جراحی برای بازگرداندن جریان خون طبیعی باشد. مهم‌ترین روش‌های درمانی مداحله‌ای شامل موارد زیر هستند:

آنژیوپلاستی و استنت گذاری

در روش آنژیوپلاستی عروق کرونر و باز کردن رگ قلب با فنر (استنت)، پزشک یک کاتتر باریک و انعطاف‌پذیر را به بخش تنگ‌شده شریان هدایت می‌کند، سپس یک بالون کوچک در محل انسداد باد می‌شود تا شریان بازتر شده و جریان خون بهبود یابد. در بسیاری از موارد، یک لوله‌ی مشبک فلزی کوچک به نام استنت در محل قرار داده می‌شود تا شریان باز بماند. برخی استنت‌ها به‌صورت تدریجی دارو آزاد می‌کنند تا خطر تنگی مجدد عروق کاهش یابد.

جراحی بای‌پس

در جراحی بای‌پس شریان کرونری، جراح یک رگ خونی سالم را از بخش دیگری از بدن مانند ورید صافن در پا برداشته و مسیری جایگزین برای جریان خون در قلب ایجاد می‌کند. به این ترتیب، خون می‌تواند از مسیر جدید عبور کند و بخش مسدود شده یا تنگ‌شده شریان کرونری را دور بزند. جراحی بای‌پس قلب (CABG) معمولا برای بیمارانی انجام می‌شود که دچار انسداد های متعدد در عروق کرونری هستند.

اندارترکتومی

این عمل جراحی برای برداشتن چربی انباشته شده از دیواره‌های شریان تنگ شده قلب انجام می‌شود.

متن انگلیسی:

Doctors specifically recommend coronary endarterectomy for people with CAD who also have severe angina that doesn’t respond to medications. During the procedure, a surgeon scrapes plaque buildup from the arteries. This can be done together with CABG

ترجمه متن:

پزشکان به طور خاص اندآرترکتومی کرونری را برای افراد مبتلا به بیماری عروق کرونر قلب که آنژین شدید دارند و به داروها پاسخ نمی‌دهند، توصیه می‌کنند. در طول این عمل، جراح پلاک‌های تجمع یافته در شریان‌ها را می‌تراشد. این عمل می‌تواند همراه با جراحی بای پس انجام شود.

(منبع)

درمان خانگی گرفتگی عروق قلب

تغییرات سبک زندگی نقش مهمی در حفظ سلامت عروق ایفا می‌کنند و می‌توانند روند بروز یا پیشرفت آترواسکلروز را کند سازند. انجمن قلب آمریکا (AHA) هشت توصیه کلیدی به عنوان درمان خانگی گرفتگی رگ قلب برای حفظ سلامت قلب و عروق ارائه کرده است:

• ترک مصرف دخانیات و پرهیز از مواجهه با دود سیگار: مصرف سیگار، قلیان و سایر محصولات دخانی و حتی قرار گرفتن در معرض دود، به عروق آسیب می‌زند. نیکوتین با تنگ کردن عروق، فشار کاری قلب را افزایش می‌دهد. ترک سیگار یکی از موثرترین راهکارها برای کاهش خطر عوارض آترواسکلروز، از جمله سکته قلبی است.
• ورزش منظم: فعالیت بدنی منظم باعث تقویت سلامت عمومی بدن می‌شود. توصیه می‌شود حداقل ۳۰ دقیقه در اغلب روزهای هفته ورزش کنید. نوع و شدت فعالیت باید با نظر پزشک متناسب با شرایط فرد تعیین شود.
• حفظ وزن سالم: اضافه وزن خطر ابتلا به بیماری عروق کرونر را افزایش می‌دهد. حتی کاهش جزئی وزن می‌تواند در کاهش این خطر موثر باشد. تعیین وزن ایده‌آل بهتر است با مشورت پزشک صورت گیرد.
• تغذیه سالم: مصرف میوه‌ها، سبزیجات و غلات کامل توصیه می‌شود. در مقابل، باید مصرف نمک و چربی‌های اشباع محدود شود. بررسی برچسب‌های تغذیه‌ای مواد غذایی در انتخاب سالم‌تر آن‌ها بسیار کمک‌کننده است.
• مدیریت استرس: کاهش استرس با روش‌هایی مانند ورزش بیشتر، تمرین ذهن‌آگاهی، شرکت در گروه‌های حمایتی، یوگا یا تنفس عمیق امکان‌پذیر است. این تکنیک‌ها می‌توانند به‌طور موقت فشار خون را کاهش دهند و خطر آترواسکلروز را کم کنند.
• کنترل فشار خون، قند خون و کلسترول: رعایت تغییرات سبک زندگی همراه با مصرف دارو طبق تجویز پزشک و انجام معاینات دوره‌ای، به پیشگیری از پیشرفت آترواسکلروز کمک می‌کند.
• عدم مصرف الکل: پرهیز از الکل با کاهش فشار خون، کاهش تری‌گلیسرید، کنترل بهتر قند خون و پیشگیری از التهاب عروقی، روند پیشرفت آترواسکلروز را کند کرده و خطر سکته قلبی و عوارض عروقی را کاهش می‌دهد.
• داشتن خواب کافی: خواب ناکافی می‌تواند خطر بیماری‌های قلبی و سایر مشکلات سلامتی را افزایش دهد. بزرگسالان باید روزانه بین ۷ تا ۹ ساعت خواب باکیفیت داشته باشند.

در صورت ابتلا به بیماری گرفتگی رگ قلب از چه چیزهایی باید اجتناب کنید؟

متخصصان قلب توصیه می‌کنند که افراد مبتلا به بیماری عروق کرونر (CAD) از مصرف دخانیات و حتی قرار گرفتن در معرض دود دست‌دوم سیگار به‌طور کامل پرهیز کنند. همچنین محدود کردن یا اجتناب از مصرف مواد غذایی با مقادیر بالای نمک و چربی‌های اشباع، کاهش بی‌تحرکی و نشستن‌های طولانی‌مدت و پرهیز از مصرف الکل از دیگر اقدامات کلیدی برای کاهش پیشرفت بیماری و پیشگیری از عوارض جدی آن به شمار می‌روند.

درمان گرفتگی رگ قلب در طب سنتی

در طب سنتی، گرفتگی رگ قلب بیشتر به غلظت خون یا تجمع مواد زائد نسبت داده شده و درمان براساس اصلاح مزاج، تغذیه و پاکسازی بدن انجام می‌شود. با این حال، این روش‌ها جایگزین درمان پزشکی نیستند و فقط می‌توانند نقش مکمل داشته باشند. برخی توصیه‌های رایج در منابع طب سنتی شامل موارد زیر هستند:

• مصرف سیر تازه برای کمک به کاهش چربی خون
• مصرف دمنوش یا عصاره زالزالک برای حمایت از عملکرد قلب
• عرق کاسنی و شاه‌تره برای کمک به بهبود متابولیسم چربی
• کاهش مصرف غذاهای چرب، سرخ‌کردنی و سنگین
• پیاده‌روی منظم و مدیریت استرس

هشدار! پیش از مصرف هر گیاه دارویی، به‌ویژه در صورت مصرف داروهای قلبی، حتما با پزشک مشورت کنید.

زردچوبه برای درمان گرفتگی رگ قلب

زردچوبه حاوی کورکومین است؛ ترکیبی با اثرات ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی که می‌تواند التهاب دیواره عروق، استرس اکسیداتیو و تا حدی تجمع پلاک‌های چربی را کاهش دهد. برخی مطالعات نشان داده‌اند مصرف منظم آن ممکن است به بهبود عملکرد اندوتلیال و کاهش LDL کمک کند. بااین‌حال، زردچوبه درمان قطعی گرفتگی عروق نیست و جایگزین داروهایی مانند استاتین‌ها یا اقدامات مداخله‌ای نمی‌شود و مصرف آن باید مکمل درمان پزشکی باشد.

درمان گیاهی گرفتگی عروق کرونر با زنجبیل

زنجبیل حاوی ترکیبات فعالی مانند جینجرول و شوگاول است که با اثرات ضدالتهابی، آنتی‌اکسیدانی و ضدپلاکتی می‌توانند به کاهش التهاب دیواره عروق، مهار اکسیداسیون LDL و بهبود جریان خون کمک کنند. برخی شواهد نشان می‌دهد مصرف منظم آن ممکن است در بهبود چربی خون و عملکرد اندوتلیوم موثر باشد. اندوتلیال پوشش داخلی رگ‌های خونی است.

مصرف فلفل قرمز برای درمان گرفتگی رگ قلب

مصرف فلفل قرمز با کاهش التهاب عروقی، مهار اکسیداسیون کلسترول بد و بهبود عملکرد اندوتلیوم می‌تواند به سلامت رگ‌ها کمک می‌کند. ترکیبات فعال موجود در فلفل قرمز باعث افزایش ترشح نیتریک‌اکسید و بهبود اتساع عروق می‌شود که در بهبود جریان خون موثر است.

چای سبز برای درمان گرفتگی رگ قلب

چای سبز سرشار از کاتچین‌ها است که با اثرات آنتی‌اکسیدانی قوی، اکسیداسیون LDL را کاهش داده و التهاب دیواره عروق را مهار می‌کند. این ترکیبات در بهبود عملکرد اندوتلیوم، افزایش تولید نیتریک‌اکسید و کاهش سفتی عروق نقش دارند. مصرف منظم چای سبز می‌تواند در بهبود پروفایل چربی خون هم موثر باشد.

آیا می‌توانم با بیماری گرفتگی عروق قلب عمر طولانی داشته باشم؟

بیماری عروق کرونر (CAD) در صورت عدم درمان یا درمان ناکافی می‌تواند منجر به عوارض جدی و تهدیدکننده حیات از جمله ایست قلبی، سکته قلبی و نارسایی قلبی شود.

با این حال، تشخیص زودهنگام و پیشرفت‌های درمانی نوین و استفاده از جدیدترین درمان گرفتگی رگ قلب موجب بهبود چشم‌انداز و امید به زندگی بیماران در سال‌های اخیر شده است. به عنوان نمونه، یک مطالعه در سال ۲۰۲۲ نشان داد که میانگین نرخ بقا طی ۷ سال پس از سکته قلبی حدود ۷۴ درصد بوده است.

پیشگیری از بیماری گرفتگی رگ قلب

پیشگیری از گرفتگی رگ قلب بر پایه کنترل عوامل خطر و اصلاح سبک زندگی است. مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه شامل موارد زیر هستند:

• ترک سیگار و قلیان: نیکوتین و مواد سمی دخانیات باعث التهاب عروق و تسریع تشکیل پلاک می‌شوند. ترک کامل، خطر سکته قلبی را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد.
• کنترل فشار خون: فشار خون بالا به دیواره رگ‌ها آسیب می‌زند و روند تنگی عروق را سرعت می‌دهد. پایش منظم فشار خون و مصرف داروهای مورد نیاز هم برای پیشگیری از مشکلات قلبی لازم است.
• مدیریت کلسترول و چربی خون: کاهش LDL و تری‌گلیسرید از طریق رژیم غذایی سالم و در صورت لزوم مصرف استاتین‌ها، از پیشرفت پلاک جلوگیری می‌کند.
• کنترل قند خون در دیابت: قند خون بالا به عروق آسیب می‌رساند؛ تنظیم دقیق قند، خطر عوارض قلبی‌عروقی را کاهش می‌دهد.
• رژیم غذایی سالم: مصرف سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل، ماهی و روغن‌های سالم و کاهش مصرف چربی‌های اشباع، فست‌فود و قندهای ساده توصیه می‌شود.
• فعالیت بدنی منظم: حداقل فعالیت هوازی منظم در هفته باعث بهبود عملکرد قلب و عروق و کاهش وزن می‌شود.
• حفظ وزن مناسب: کاهش اضافه‌وزن، فشار بر قلب را کم کرده و سطح التهاب سیستمیک را کاهش می‌دهد.
• مدیریت استرس و خواب کافی: استرس مزمن و کم‌خوابی با افزایش فشار خون و التهاب، خطر بیماری قلبی را بالا می‌برند.
• چکاپ منظم پزشکی: بررسی دوره‌ای فشار خون، چربی خون و قند خون به تشخیص زودهنگام و پیشگیری از عوارض کمک می‌کند.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت ابتلا به گرفتگی رگ قلب یا تنگی عروق کرونر، زمان مراجعه به پزشک به شدت و نوع علائم بستگی دارد. در موارد زیر باید حتما به پزشک مراجعه کنید:

• درد یا سوزش قفسه سینه هنگام فعالیت
• تنگی نفس هنگام بالا رفتن از پله یا فعالیت سبک
• خستگی غیرعادی بدون علت مشخص
• تشدید تدریجی دفعات یا شدت درد قفسه سینه
• سابقه خانوادگی بیماری قلبی همراه با علائم خفیف

توصیه‌ای از تیم دارو دات کام به شما

گرفتگی عروق قلب، بیماری‌ای قابل‌کنترل و به‌ویژه در مراحل اولیه تا حد زیادی قابل بهبود است، اما موفقیت درمان گرفتگی رگ قلب به اقدام زودهنگام و پایبندی مداوم به توصیه‌های پزشکی بستگی دارد. اگر به بیماری عروق کرونر مبتلا هستید، مصرف منظم داروها را هرگز خودسرانه قطع نکنید، آزمایش‌های دوره‌ای چربی خون و قند را جدی بگیرید و فشار خون خود را منظم پایش کنید.

رژیم غذایی قلب‌محور را به یک عادت دائمی تبدیل کنید. فعالیت بدنی منظم، خواب کافی و مدیریت استرس را در اولویت قرار دهید. سیگار را به‌طور کامل کنار بگذارید و در صورت اضافه‌وزن، کاهش تدریجی وزن را با نظر پزشک دنبال کنید.

در صورت بروز درد قفسه سینه، تنگی نفس یا علائم غیرعادی، فورا به متخصص قلب مراجعه کنید. اگر سوالی درباره درمان گرفتگی رگ قلب دارید، برای ما بنویسید تا پزشکان ما به آن پاسخ دهند.

سوالات متداول

آیا با آنژیو رگ قلب باز می‌شود؟

بله. آنژیو با باز کردن محل تنگی رگ، جریان خون به عضله قلب را افزایش داده، درد قفسه سینه را کاهش می‌دهد و خطر آسیب یا سکته قلبی را کم می‌کند. این اثر زمانی بهتر است که انسداد محدود و قابل‌دسترس باشد.

درمان گرفتگی عروق بدون جراحی ممکن است؟

بله. در بسیاری از موارد درمان گرفتگی رگ قلب بدون جراحی ممکن است، به‌ویژه وقتی تنگی خفیف تا متوسط باشد. در بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر، داروها و اصلاح سبک زندگی می‌توانند پیشرفت پلاک را کند کرده، علائم را کاهش دهند و خطر سکته قلبی را کم کنند.

چه زمانی بیمار عمل قلب باز می‌شود؟

عمل قلب باز زمانی انجام می‌شود که تنگی چند رگ اصلی، انسداد شدید شریان چپ اصلی یا درد مقاوم به درمان وجود داشته باشد. در بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر و درگیری گسترده، جراحی بای‌پس برای بهبود خون‌رسانی توصیه می‌شود.

آیا گرفتگی رگ قلب با دارو کاملا برطرف می‌شود؟

در اغلب موارد، داروها گرفتگی رگ قلب را کاملا از بین نمی‌برند، اما در مراحل خفیف‌تر بیماری می‌توانند پیشرفت پلاک را مهار کرده و خطر سکته را کم کنند.

آیا معجون سیر و لیمو واقعاً رگ‌ها را باز می‌کند؟

شواهد علمی معتبری وجود ندارد که معجون سیر و لیمو بتواند رگ‌های قلب را باز کند. سیر ممکن است کمی چربی خون را کاهش دهد، اما جایگزین درمان پزشکی نیست و نباید به‌عنوان درمان اصلی مورد استفاده قرار بگیرد.

تفاوت فنر (استنت) با جراحی قلب باز در درمان چیست؟

استنت با باز کردن موضعی رگ تنگ‌شده و حفظ جریان خون، درمانی کم‌تهاجمی و سریع‌تر به حساب می‌آید. اما جراحی قلب باز با ایجاد مسیر جدید خون‌رسانی، در انسدادهای گسترده یا چندرگی موثرتر بوده و نتایج پایدارتری دارد.

آیا رگ قلب بعد از درمان دوباره می‌گیرد؟

بله، مبتلایان به بیماری عروق کرونر احتمال تنگی مجدد وجود دارد، به‌ویژه اگر عوامل خطر مانند سیگار، دیابت و چربی خون کنترل نشوند یا سبک زندگی اصلاح نشود.

برای گرفتگی رگ قلب چه بخوریم؟

برای گرفتگی رگ قلب، رژیم مدیترانه‌ای شامل سبزیجات و میوه تازه، ماهی چرب، روغن زیتون، مغزها و غلات کامل توصیه می‌شود. مصرف نمک، قند، گوشت‌های فرآوری‌شده و چربی‌های اشباع را محدود کنید.