علت تپش قلب چیست؟ شایع‌ترین دلیل‌ها، علائم هشدار

علت تپش قلب چیست؟

تپش قلب (Palpitation)، حالتی است که فرد ضربان قلب خود را به‌صورت شدید، سریع یا نامنظم احساس می‌کند. در شرایط طبیعی، ضربان قلب توسط فرد حس نمی‌شود اما زمانی که ضربان به‌طور غیرعادی محکم، سریع یا ناپایدار شود، این حالت محسوس و آزاردهنده می‌شود. این احساس ممکن است در قفسه سینه، گلو یا گردن دیده یا حس شود و گاهی با لرزش همراه است.

علت تپش قلب می‌تواند متنوع باشد. شایع‌ترین عوامل شامل استرس و اضطراب، مصرف بیش از حد کافئین، نیکوتین یا الکل، تغییرات هورمونی در شرایط بارداری و برخی داروها هستند. در موارد کمتر شایع، تپش قلب می‌تواند نشانه بیماری‌های زمینه‌ای قلبی باشد.

به طور کلی، تپش قلب یک علامت است که نشان می‌دهد قلب ضربان خود را غیرمعمول حس شده یا با ریتم غیرطبیعی می‌زند و معمولا با شرایط محیطی، سبک زندگی یا تغییرات فیزیولوژیک مرتبط است.

در ادامه، هر کدام از علل تپش قلب را بررسی خواهیم کرد:

سبک زندگی و عوامل محیطی

تپش قلب می‌تواند ناشی از سبک زندگی و عوامل محیطی روزمره باشد. استرس، اضطراب و حملات پانیک باعث ترشح آدرنالین شده و ضربان قلب را افزایش می‌دهند.

فعالیت بدنی شدید نیاز بدن به اکسیژن را بالا برده و قلب سریع‌تر می‌زند. مصرف محرک‌هایی مثل کافئین، نیکوتین و الکل سیستم عصبی را تحریک کرده و تپش قلب ایجاد می‌کند.

همچنین کمبود خواب، خستگی، کم‌آبی بدن و خوردن غذاهای سنگین یا پرادویه می‌توانند باعث افزایش ضربان قلب شوند.

تغییرات هورمونی

در زنان، نوسان هورمون‌ها در قاعدگی و یائسگی می‌تواند روی سیستم قلبی‌عروقی تاثیر گذاشته و باعث افزایش یا نامنظمی ضربان قلب شود. در دوران بارداری نیز تغییرات هورمونی و افزایش حجم خون ضربان قلب را بالا می‌برد و باعث تپش می‌شود.

این حالت‌ها بی‌خطر هستند، اما گاهی می‌توانند نشانه کم‌خونی یا مشکلات دیگر باشند که نیاز به بررسی دارند.

مشکلات قلبی زمینه‌ای

برخی تپش‌های قلب ناشی از مشکلات قلبی جدی هستند. آریتمی‌ها مانند تاکی‌کاردی، فیبریلاسیون دهلیزی، تاکی کاردی فوق بطنی و سندرم ولف-پارکینسون-وایت، باعث می‌شوند قلب خیلی سریع یا نامنظم بتپد.

بیماری‌های دریچه‌ای قلب، نارسایی قلب، کاردیومیوپاتی، بیماری عروق کرونر یا نقص‌های مادرزادی نیز می‌توانند ضربان قلب را شدید و غیرطبیعی کنند.

در این موارد، تپش قلب معمولا همراه با علائم هشدار مانند سرگیجه یا تنگی نفس است و نیاز به پیگیری پزشکی دارد.

مصرف برخی از داروها و مکمل‌ها

از عوارض مصرف برخی از داروها، ایجاد احساس تپش قلب است. داروهایی همچون:

شرایط پزشکی دیگر

چند مشکل پزشکی دیگر هم می‌توانند باعث تپش قلب شوند. پرکاری تیروئید تولید بیش از حد هورمون‌های تیروئید باعث افزایش ضربان می‌شود. کم‌خونی قلب را مجبور به کار بیشتر می‌کند.

تب و عفونت‌ها نیاز بدن به اکسیژن را افزایش داده و ضربان قلب را بالا می‌برند.

همچنین، افت قند خون، اختلال الکترولیت‌ها، فشار خون نامتعادل، کمبود اکسیژن یا آپنه خواب می‌توانند ریتم قلب را مختل کرده و تپش ایجاد کنند.

علل شایع تپش قلب چیست؟

علت‌های شایع تپش قلب شامل استرس، اضطراب، تغییرات هورمونی، مصرف زیاد کافئین، الکل، نیکوتین و برخی داروها است. همچنین عوامل فیزیولوژیک مانند فعالیت بدنی شدید، کم‌خونی، پرکاری تیروئید، اختلال در الکترولیت‌ها مثل کمبود پتاسیم یا منیزیم، افت قند خون یا کم‌آبی بدن نیز می‌توانند باعث تپش قلب شوند.

در برخی موارد، تپش قلب ناشی از مشکل در سیستم الکتریکی قلب است. یعنی پیام‌های الکتریکی که ریتم ضربان قلب را کنترل می‌کنند دچار اختلال شده‌اند و قلب به دلیل مشکلاتی همچون تاکی‌کاردی یا فیبریلاسیون دهلیزی، با سرعت زیاد یا ریتم نامنظم می‌زند. در چنین شرایطی احساس تپش قلب شدیدتر و واضح‌تر است و نیاز به بررسی پزشکی دارد.

علت تپش قلب در کودکان

در کودکان، تپش قلب به دلایل بی‌خطر مثل اضطراب، استرس، فعالیت بدنی شدید یا تب رخ می‌دهد. اما در مواردی مانند آریتمی، ناهنجاری مادرزادی قلبی یا بیماری‌های سیستم عصبی نیز ممکن است تپش قلب دیده شود که نیاز به ارزیابی پزشکی دارد. همچنین کم‌خونی که شایع است می‌تواند باعث ضربان سریع قلب و تپش شود.

علت تپش قلب در زنان

در زنان، تغییرات هورمونی در دوره‌های مختلف زندگی مثل قاعدگی، بارداری یا یائسگی نقش مهمی در تپش قلب دارد. این تغییرات می‌تواند سیستم عصبی خودکار را تحریک کند و باعث احساس کوبشی یا غیرعادی در ضربان قلب شود. همچنین افت قند خون، اضطراب، کمبود الکترولیت‌ها و کم‌خونی در زنان می‌تواند به‌ویژه هنگام خواب یا استراحت تپش قلب ایجاد کند.

علت تپش قلب در بارداری چیست و آیا خطرناک است؟

در بارداری به‌دلیل افزایش حجم خون، نیاز بیشتر قلب به پمپاژ و تغییرات هورمونی، ضربان قلب ممکن است محسوس‌تر شود. این نوع تپش معمولا بی‌خطر و طبیعی است اما اگر با علائمی مثل تنگی نفس، درد قفسه سینه، سرگیجه یا غش همراه باشد، باید به دکتر زنان و دکتر قلب مراجعه شود چون ممکن است نشان‌دهنده نیاز به ارزیابی بیشتر باشد.

تپش قلب در پریودی

در دوران قاعدگی، نوسانات هورمونی می‌تواند باعث افزایش حساسیت سیستم عصبی و دردناک‌تر شدن ضربان شود. این موضوع باعث می‌شود که فرد ریتم قلب را آگاهانه‌تر حس کند، حتی اگر ضربان واقعی در محدوده طبیعی باشد.

تپش قلب یائسگی

در یائسگی، تغییر سطح استروژن باعث گرگرفتگی، تعریق شبانه و افزایش ضربان قلب می‌شود. این تغییرات می‌توانند حس تپش را خصوصا در شب یا با افزایش استرس، تشدید کنند.

علت تپش قلب ناگهانی در مردان

تپش قلب ناگهانی در مردان می‌تواند ناشی از استرس، محرک‌ها، مصرف الکل یا تغییرات هورمونی باشد، اما در مواردی که غیرقابل توضیح است و بیش از حد طول می‌کشد، باید احتمال آریتمی قلبی یا شرایط زمینه‌ای دیگر بررسی شود؛ مخصوصا اگر با علائم خطر همراه باشد.

علت تپش قلب ناگهانی جوانان

در جوانان، تپش قلب ناگهانی غالبا به اضطراب، استرس، مصرف کافئین یا انرژی‌زاها مربوط است. فعالیت شدید یا افراط در ورزش نیز می‌تواند باعث بالا رفتن ناگهانی ضربان قلب شود. گاهی اوقات آریتمی‌های خوش‌خیم نیز در این گروه سنی دیده می‌شود.

علت ضربان قلب بالا و بالا رفتن ضربان قلب ناگهانی

ضربان قلب ناگهانی و بالا رفتن ریتم می‌تواند ناشی از فعالیت بدنی، استرس، مصرف محرک‌ها، تغییرات هورمونی، آریتمی یا اختلالات تیروئید باشد.

وقتی ضربان قلب مخصوصا در حالت استراحت به‌طور ناگهانی افزایش می‌یابد، بررسی پزشکی توسط متخصص قلب توصیه می‌شود.

علت تپش قلب هنگام دراز کشیدن چیست؟

گاهی اوقات ضربان قلب شدید هنگام دراز کشیدن به دلیل تغییر موقعیت بدن رخ می‌دهد. وقتی دراز می‌کشید، فشار اندک شکم و قفسه سینه روی قلب و جریان خون وارد می‌شود و قلب برای حفظ گردش خون طبیعی، سریع‌تر می‌زند. در چنین شرایطی، احساس یا شنیدن ضربان قلب کاملا طبیعی است و جای نگرانی ندارد.

علت تنگی نفس و تپش قلب

تپش قلب همراه با تنگی نفس می‌تواند نشان‌دهنده آریتمی قلبی، بیماری‌های ریوی یا اختلالات اکسیژن‌رسانی باشد. وقتی تپش قلب با درد قفسه سینه و تنگی نفس همراه شود، این می‌تواند جز علائم خطر تپش قلب محسوب شود و نیاز به بررسی سریع داشته باشد.

تپش قلب در خواب

تپش قلب در خواب می‌تواند به‌دلیل اضطراب شبانه، تغییرات سیستم عصبی یا آپنه خواب باشد و گاهی با لرزش بدن همراه است. این حالت اگر تکرار شود یا باعث بیداری شود، نیاز به بررسی پزشکی دارد.

علت تپش قلب و لرزش بدن در خواب

لرزش بدن همراه تپش قلب در خواب ناشی از حملات اضطرابی شبانه، آریتمی‌های قلبی یا اختلالات تنفسی مانند آپنه است که می‌تواند موجبات احساس ضربه شدید قلب را در هنگام خواب فراهم کند.

علت خشک شدن دهان و تپش قلب

خشک شدن دهان همراه تپش قلب اکثرا در شرایط اضطراب شدید یا پاسخ جنگ یا فرار رخ می‌دهد. در این حالت، ترشح بزاق کاهش یافته و همزمان سیستم عصبی باعث افزایش ضربان قلب می‌شود.

علت تپش قلب و حالت تهوع

تپش قلب همراه حالت تهوع می‌تواند در حملات پانیک، اضطراب شدید یا اختلالات گوارشی دیده شود و اگر دائمی و همراه با تنفس سخت باشد، باید بررسی شود.

علت گر گرفتگی و تپش قلب

گرگرفتگی به‌خصوص در زنان در ارتباط با تغییرات هورمونی است که ممکن است همراه تپش، افزایش تعریق و احساس گرما رخ دهد و به‌ویژه در یائسگی شایع‌تر است.

تپش قلب و تنگی نفس بعد از خوردن غذا

بعد از خوردن غذا، افزایش جریان خون به دستگاه گوارش و تحریک سیستم عصبی واگ می‌تواند باعث تپش قلب و تنگی نفس شود؛ این حالت در برخی افراد مخصوصاً پس از غذاهای پرادویه یا پرچرب دیده می‌شود.

علت تپش قلب و لرزش بدن هنگام استرس

استرس شدید فعال‌کننده سیستم عصبی سمپاتیک است، که باعث تپش قلب و لرزش بدن می‌شود، زیرا آدرنالین جریان خون را بالا می‌برد و قلب را تحریک می‌کند.

حمله پانیک و تپش قلب

حمله پانیک نوعی اختلال اضطرابی است که باعث افزایش ناگهانی اضطراب، تپش قلب شدید، تعریق، لرزش و تنگی نفس می‌شود و شبیه آریتمی قلبی احساس می‌شود، اگر مکرر باشد نیاز به درمان دارد.

تپش قلب و تیروئید

اختلالات تیروئید به‌ویژه پرکاری تیروئید باعث افزایش متابولیسم و ضربان قلب می‌شود و می‌تواند تپش قلب را افزایش دهد؛ همچنین اگر دوز داروی تیروئید بیش از حد باشد، ممکن است تپش را تشدید کند.

قرص لووتیروکسین و تپش قلب

وقتی دوز لووتیروکسین بیش از نیاز بدن باشد، می‌تواند باعث افزایش ضربان قلب، تپش قلب و علائم شبه پرکاری تیروئید شود، چون اثر متابولیکی تیروئید را بیش از حد افزایش می‌دهد.

قرص لووتیروکسین، یک داروی هورمونی است که برای جبران کمبود هورمون تیروئید (تیروکسین – T4) در بدن استفاده می‌شود.

تپش قلب و فشار خون پایین

وقتی فشار خون پایین باشد، قلب ممکن است برای حفظ جریان خون طبیعی سریع‌تر ضربان کند و باعث تپش قلب شود، به‌ویژه اگر این حالت با سرگیجه یا ضعف همراه شود.

ارتباط تپش قلب و معده چیست؟

تپش قلب و مشکلات معده با هم ارتباط دارند زیرا معده و قلب از طریق عصب واگ با هم در ارتباط هستند. این عصب بخشی از سیستم عصبی پاراسمپاتیک است که ضربان قلب و عملکرد معده را کنترل می‌کند.

وقتی معده مثلا به دلیل سوء هاضمه، ریفلاکس معده به مری یا پرخوری تحریک شود، این عصب فعال شده و می‌تواند باعث افزایش ضربان قلب یا احساس تپش ناگهانی شود.

عوامل رایجی که این حالت را تشدید می‌کنند، عبارتند از:

• خوردن غذاهای تند، پرچرب یا سنگین
• رفلاکس معده که اسید معده به مری برمی‌گردد
• پرخوری یا خوردن وعده‌های بزرگ قبل از خواب
• استرس و اضطراب

کمبود کدام ویتامین باعث تپش قلب میشود؟

کمبود مواد معدنی و ویتامین‌های مهم مانند پتاسیم، منیزیم یا ویتامین B12 می‌تواند باعث اختلال در انتقال سیگنال‌های الکتریکی و در نتیجه تپش قلب شود. این حالت به‌ویژه در افرادی که رژیم غذایی نامتعادل دارند، دیده می‌شود.

تپش قلب نرمال چقدر است و چه زمانی تپش قلب غیر نرمال محسوب می‌شود؟

در افراد بالغ و سالم، تعداد ضربان قلب در حالت استراحت معمولا بین ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه است. احساس ضربان قلب در مواقعی مانند ورزش شدید، استرس یا مصرف محرک‌ها طبیعی است، اما تپش قلب زمانی غیرعادی محسوب می‌شود که:

• ضربان قلب به طور مداوم بالای ۱۰۰ ضربه در دقیقه باشد؛ تاکی‌کاردی رخ دهد.
• ضربان قلب در حالت استراحت کمتر از ۶۰ ضربه در دقیقه باشد؛ برادی‌کاردی رخ دهد.

در چنین شرایطی، بررسی پزشکی برای تشخیص علت و اطمینان از سلامت قلب ضروری است.

علائم تپش قلب

هنگامی که تپش قلب را تجربه می‌کنید، ممکن است احساس کنید ضربان قلب شما اذیت‌کننده یا غیرعادی است و این حس را در قفسه سینه، گردن یا گلویتان احساس کنید.

ضربان قلب شما ممکن است بت علائم مختلفی ظاهر شود:

• تند شدن ضربان قلب؛ احساس می‌کنید قلب شما با سرعت بسیار زیادی می‌تپد، گویی در حال مسابقه است.
• نامنظم‌ بودن ضربان قلب؛ ممکن است ضربان‌های اضافی یا ازدست‌رفته را حس کنید که باعث می‌شود ریتم قلب شما نامنظم به نظر برسد.
• کوبیدن یا لرزش قلب؛ برخی افراد آن را به‌صورت کوبیدن شدید، تپش‌های قوی یا لرزش در سینه توصیف می‌کنند.

این احساسات می‌توانند در هر زمانی رخ دهند، حتی زمانی که در حال استراحت، نشستن، دراز کشیدن، خم‌شدن یا حرکت آهسته هستید.

اگر دچار لرزش بدن یا تپش قلب می‌شوید و به‌دنبال علت آن هستید، مطالعه مقاله زیر، می‌تواند اطلاعات مفیدی در اختیارتان بگذارد:

علائم تپش قلب ناشی از کم خونی

وقتی کم‌خونی وجود دارد، کاهش اکسیژن‌رسانی باعث می‌شود که قلب سریع‌تر پمپاژ کند، که همراه با خستگی، رنگ‌پریدگی و تپش قلب است و معمولا با درمان کم‌خونی بهبود می‌یابد.

نشانه‌های تپش قلب ناشی از مشکلات قلبی

وقتی تپش قلب ناشی از آریتمی قلبی، بیماری عروق کرونر یا نارسایی قلبی باشد، ممکن است با درد قفسه سینه، تنگی نفس، سرگیجه یا غش همراه باشد؛ این حالت‌ها از علائم خطر تپش قلب محسوب می‌شوند.

تپش قلب و گزگز دست و پا

گزگز دست و پا همراه با تپش قلب می‌تواند در نتیجه اضطراب شدید یا عدم تعادل الکترولیت‌ها باشد و معمولا باید با بررسی پزشکی ارزیابی شود.

علائم تپش قلب عصبی

در تپش قلب عصبی، علائمی مثل تپش شدید، لرزش بدن، تعریق و اضطراب ناگهانی دیده می‌شود که با واکنش سیستم عصبی سمپاتیک مرتبط است.

علائم تپش قلب هنگام ورزش با سرخ شدن صورت

در ورزش، چون نیاز بدن به اکسیژن و جریان خون افزایش می‌یابد، ممکن است ضربان قلب افزایش یافته و همراه با سرخ شدن صورت و احساس گرما دیده شود که معمولا طبیعی است مگر اینکه بیش از حد طول بکشد یا با علائم خطر همراه شود.

اگر می‌خواهید از علائم اولیه حمله قلبی آگاه باشید و به موقع واکنش نشان دهید، مطالعه مقاله زیر را از دست ندهید:

تپش قلب چقدر طول می‌کشد؟

تپش قلب معمولا کوتاه‌مدت است و اغلب از چند ثانیه تا چند دقیقه طول می‌کشد. در بسیاری از افراد، این تپش‌ها خودبه‌خود برطرف می‌شوند و نگران‌کننده نیستند.

با این حال، اگر تپش قلب برای مدت طولانی ادامه یابد یا به طور مکرر تکرار شود، ممکن است نشانه یک مشکل قلبی زمینه‌ای باشد و مشورت با پزشک قلب ضروری است. در جدول زیر، اطلاعات مهمی در این رابطه آورده‌ایم:

چه زمانی باید نگران تپش قلب بود؟

درحالی‌که در بسیاری از مواقع تپش قلب‌ها بی‌خطر هستند، اما در برخی شرایط باید نگران بود و به دنبال مراجعه به دکتر قلب بود. اگر تپش قلب شما با علائم هشداردهنده زیر همراه باشد یا به طور مکرر و شدید رخ دهد، نیاز به بررسی جدی دارد:

• درد قفسه سینه، فشار یا گرفتگی شدید در قفسه سینه
• تنگی نفس یا مشکل در تنفس
• سرگیجه، احساس سبکی سر یا گیجی
• غش‌کردن یا احساس ضعف شدید و از حال رفتن
• تعریق غیرعادی یا بیش از حد
• درد در گردن، فک، بازوها، یا قسمت بالای کمر
• حالت تهوع

این علائم می‌توانند نشان‌دهنده یک وضعیت اورژانسی قلبی مانند حمله قلبی یا یک آریتمی جدی باشند که نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارد.

انواع تپش قلب

تپش قلب می‌تواند بسته به ریتم، سرعت و شرایط ایجاد آن به 5 نوع مختلف تقسیم شود. شناخت این انواع، به تشخیص علت و درمان کمک می‌کند:

• تاکی‌کاردی (Tachycardia)؛ ضربان قلب سریع در حالت استراحت بالای ۱۰۰ ضربه در دقیقه که ناشی از استرس، ورزش شدید، مصرف محرک‌ها یا مشکلات قلبی است.
• برادی‌کاردی (Bradycardia)؛ ضربان قلب کند در حالت استراحت کمتر از ۶۰ ضربه در دقیقه که ممکن است طبیعی باشد یا به دلیل اختلالات سیستم هدایت قلب یا داروها ایجاد شود.
• آریتمی قلبی (Arrhythmia)؛ ضربان نامنظم قلب که ریتم طبیعی قلب مختل می‌شود و نمونه‌هایی مثل فیبریلاسیون دهلیزی یا سندرم ولف-پارکینسون-وایت دارد.
• تپش قلب ناشی از اضطراب یا استرس؛ ضربان قلب طبیعی اما آگاهانه احساس می‌شود و در واکنش به استرس، اضطراب یا حملات پانیک ایجاد می‌شود.
• تپش قلب موقعیتی یا واکنشی؛ ناشی از تغییر وضعیت بدن، خوردن غذا یا محرک‌های محیطی مثل تپش هنگام دراز کشیدن یا بعد از وعده غذایی سنگین است.

علت تپش قلب چگونه تشخیص داده می‌شود؟

پزشک آغاز بررسی و تشخیص را ابتدا با گرفتن یک تاریخچه پزشکی کامل و انجام معاینه فیزیکی شروع می‌کند. همچنین پزشک درباره داروهایی که مصرف می‌کنید و سابقه خانوادگی بیماری‌های قلبی نیز سؤال خواهد کرد.

در طول معاینه فیزیکی، پزشک ممکن است به ضربان قلب شما گوش دهد و فشارخون شما را اندازه‌گیری کند.

چه آزمایش‌هایی برای تشخیص تپش قلب انجام می‌شود؟

برای تشخیص دقیق علت تپش قلب، پزشک ممکن است بخواهد آزمایش‌های زیر را انجام دهید:

الکتروکاردیوگرام یا نوار قلب (ECG یا EKG)

این مورد یک آزمایش سریع و بدون درد است که فعالیت الکتریکی قلب شما را ثبت می‌کند. الکترودهای کوچکی به پوست شما چسبانده می‌شوند که سیگنال‌های الکتریکی قلب را دریافت می‌کنند. نوار قلب یا ECG می‌تواند به شناسایی مشکلات ریتم قلب، آسیب به عضله قلب، یا سایر مشکلات قلبی کمک کند.

مانیتور هولتر (Holter Monitor)

اگر تپش قلب شما به طور مداوم رخ نمی‌دهد، پزشک ممکن است یک مانیتور هولتر را تجویز کند. این دستگاه کوچک، فعالیت الکتریکی قلب شما را به طور مداوم برای ۲۴ ساعت یا گاهی تا چند روز در حین انجام فعالیت‌های روزمره شما ثبت می‌کند.

اکوکاردیوگرام (Echocardiogram)

این آزمایش از امواج صوتی برای ایجاد تصاویر متحرک از قلب شما استفاده می‌کند. اکوکاردیوگرام می‌تواند ساختار قلب، عملکرد دریچه‌ها و توانایی پمپاژ خون قلب را ارزیابی کند و به شناسایی مشکلات ساختاری که ممکن است باعث تپش قلب شوند، کمک کند.

مطالعه الکتروفیزیولوژی (EPS)

در برخی موارد، اگر آزمایش‌های اولیه علت تپش قلب را مشخص نکنند، ممکن است یک مطالعه الکتروفیزیولوژی انجام شود. این آزمایش تهاجمی‌تر است و از قرار دادن کاتترهای نازک در رگ‌های خونی و هدایت آن‌ها به قلب برای نقشه‌برداری دقیق از فعالیت الکتریکی قلب استفاده می‌کند. این مطالعه می‌تواند به شناسایی دقیق محل و نوع آریتمی کمک کند.

آزمایش خون

پزشک ممکن است آزمایش خون را برای بررسی شرایط زمینه‌ای مانند کم‌خونی، پرکاری تیروئید، یا عدم تعادل الکترولیت‌ها که می‌توانند باعث تپش قلب شوند، تجویز کند.

تست استرس یا تست ورزش (Stress Test)

در این آزمایش، فعالیت الکتریکی قلب شما در حین ورزش مانند راه‌رفتن روی تردمیل یا با استفاده از داروهایی که ضربان قلب را افزایش می‌دهند، نظارت می‌شود. این کار می‌تواند به شناسایی مشکلاتی که فقط در حین فعالیت بدنی ظاهر می‌شوند، کمک کند.

درمان تپش قلب چگونه انجام می‌شود؟

درمان تپش قلب بسته به علت آن، متفاوت است و می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• ایجاد تغییرات در سبک زندگی
• مدیریت استرس و اضطراب
• دارو درمانی
• روش‌های تهاجمی
• درمان بیماری‌های زمینه‌ای

اگر به دنبال محدود کردن یا ترک سیگار هستید، مقاله «چرا باید سیگار را ترک کنیم؟» می‌تواند راهنمای خوبی برای شما باشد.

داروی تپش قلب چیست؟

داروی تپش قلب به داروهایی گفته می‌شود که برای کنترل سرعت و ریتم ضربان قلب استفاده می‌شوند، به ویژه در افرادی که دچار آریتمی‌ها، تاکی‌کاردی یا تپش شدید و مداوم هستند. داروهای رایج شامل موارد زیر هستند:

• مسدودکننده‌های بتا (Beta-blockers)؛ مانند متوپرولول (Metoprolol)، آتنولول (Atenolol)، که ضربان قلب را کاهش داده و فشار خون را کنترل می‌کنند.
• مسدودکننده‌های کانال کلسیم (Calcium channel blockers)؛ مانند دیلتیازم (Diltiazem)، ورپامیل (Verapamil)، برای آرام کردن عضله قلب و کاهش ضربان
• داروهای ضدآریتمی؛ مانند فلیکایینید (Flecainide)، آمیودارون (Amiodarone) برای اصلاح ریتم غیرطبیعی قلب

هدف این داروها کاهش احساس تپش، پیشگیری از عوارض قلبی و تنظیم ریتم قلب است. مصرف خودسرانه این داروها می‌تواند خطرناک باشد و همیشه باید تحت نظر پزشک و با دوز مشخص استفاده شود.

دیلتیازم و تپش قلب

دیلتیازم یکی از داروهای گروه مسدودکننده کانال کلسیم است که برای درمان تپش قلب و برخی آریتمی‌ها استفاده می‌شود. این دارو عضله قلب و رگ‌ها را آرام می‌کند و باعث می‌شود ضربان قلب کندتر و منظم‌تر شود. دیلتیازم در مواردی تجویز می‌شود که بیمار دچار تپش قلب ناشی از تاکی‌کاردی فوق بطنی (SVT) یا فشار خون بالا همراه با تپش قلب است.

نکته مهم! مصرف این دارو بدون نظر پزشک می‌تواند باعث سرگیجه، فشار خون پایین یا تپش قلب شدیدتر شود.

آیا برای تپش قلب می‌توان از داروی آرام‌بخش استفاده کرد؟

گاهی تپش قلب ناشی از استرس، اضطراب یا حملات پانیک است. در این شرایط، پزشک ممکن است از داروهای آرام‌بخش برای کاهش ضربان قلب و کنترل اضطراب استفاده کند. برخی داروهای رایج شامل:

• دیازپام (Diazepam)
• لورازپام (Lorazepam)
• آلپرازولام (Alprazolam)

این داروها با کاهش فعالیت سیستم عصبی، تپش قلب ناشی از اضطراب یا استرس را کاهش می‌دهند.

درمان خانگی استرس و تپش قلب

برای کاهش تپش قلب ناشی از استرس و اضطراب می‌توان از روش‌های خانگی و غیر دارویی استفاده کرد:

• تنفس عمیق و آرام برای کاهش ضربان قلب
• مدیتیشن، یوگا و تمرینات آرام‌سازی برای کنترل استرس
• ورزش سبک و منظم برای بهبود عملکرد قلب و کاهش ضربان ناگهانی
• کاهش مصرف محرک‌ها مثل قهوه، نوشیدنی‌های انرژی‌زا و الکل
• خواب کافی و منظم برای کاهش تحریک سیستم عصبی

داروی گیاهی تپش قلب

برخی گیاهان و مکمل‌ها ممکن است به آرام کردن ضربان قلب کمک کنند، هرچند شواهد علمی محدود است:

• سنبل الطیب و بادرنجبویه؛ خاصیت آرام‌بخشی دارند و می‌توانند ضربان قلب را کاهش دهند.
• گل گاوزبان و بابونه؛ اثر آرام‌کننده و کاهش استرس دارند.

قرص‌ها یا دمنوش‌های ترکیبی گیاهی با مشورت پزشک می‌توانند مفید باشند.

هشدار! مصرف خودسرانه گیاهان دارویی می‌تواند با داروهای قلبی یا فشار خون تداخل ایجاد کند، بنابراین قبل از مصرف حتما با پزشک مشورت کنید.

درمان طب سنتی تپش قلب

در طب سنتی، تپش قلب به اختلال در مزاج یا افزایش حرارت و استرس بدن نسبت داده می‌شود. روش‌های متداول این رویکرد درمانی، شامل موارد زیر می‌شود:

•  پرهیز از مصرف غذاهای سنگین، پرچرب و محرک، افزایش مصرف سبزیجات و مغزها
• استفاده از گیاهان آرام‌بخش مانند بادرنجبویه، سنبل الطیب و گل گاوزبان
• تکنیک‌های آرام‌سازی و تنفس عمیق برای کاهش استرس و تعادل سیستم عصبی
• حمام‌های آرام‌بخش با گیاهان یا رایحه درمانی برای کاهش ضربان قلب و اضطراب

این روش‌ها تکمیلی هستند و باید در کنار تشخیص پزشکی و درمان دارویی در صورت نیاز استفاده شوند.

آیا تپش قلب به خودی خود از بین می‌رود؟

بله در بسیاری از موارد، تپش قلب خودبه‌خود از بین می‌رود، به‌خصوص اگر ناشی از عوامل موقتی مانند استرس، مصرف محرک‌ها یا فعالیت بدنی شدید باشد.

اگر علت زمینه‌ای تپش قلب شناسایی و درمان شود، تپش‌ها نیز کاهش یافته یا کاملا برطرف می‌شوند.

آیا تپش قلب خطرناک است؟

خیر، تپش قلب در بیشتر مواقع خطرناک نیست و شرایط خاص مانند استرس شدید، ورزش سنگین، یا مصرف زیاد کافئین، رخ می‌دهد. تپش قلب بسیار شایع و یک پاسخ طبیعی بدن است.

عوارض تپش قلب بالا چیست؟

تپش قلب بالا یا تاکی‌کاردی اگر طولانی یا شدید باشد، می‌تواند سلامت قلب و کل بدن را تحت تأثیر قرار دهد. در بیشتر موارد، تپش‌های کوتاه‌مدت و گذرا خطرناک نیستند، اما اگر تپش قلب مداوم یا شدید باشد، ممکن است عوارض زیر رخ دهد:

• ضعف و خستگی مداوم
• سرگیجه و غش
• تنگی نفس و درد قفسه سینه
• ایجاد یا تشدید نارسایی قلبی
• ریسک سکته قلبی یا سکته مغزی

برای تپش قلب چه کارهایی باید بکنیم و از چه کارهایی باید پرهیز کرد؟

چگونه می‌توان تپش قلب را متوقف کرد؟

برای توقف سریع تپش قلب در خانه، می‌توانید کارهای زیر را امتحان کنید:

• آرامش خود را حفظ کنید؛ نترسید و با آرامش با تپش قلب برخورد کنید.
• نفس‌های عمیق بکشید؛ تنفس آرام و عمیق می‌تواند ضربان قلب را کاهش دهد.
• آب بنوشید؛ هیدراته ماندن به کاهش تحریک سیستم قلبی کمک می‌کند.
• وضعیت فیزیکی خود را تغییر دهید؛ اگر تپش هنگام درازکشیدن به پهلو رخ می‌دهد، به پشت دراز بکشید.
• از محرک‌ها پرهیز کنید؛ کاهش یا قطع مصرف کافئین، الکل و نیکوتین می‌تواند تپش قلب را کنترل کند.
• مانورهای واگال را انجام دهید؛ انجام مانورهایی مانند زور زدن، سرفه یا قرار دادن کیسه یخ روی صورت ضربان قلب را کاهش می‌دهد.

اگر به دنبال کاهش مصرف کافئین هستید، مقاله «چرا باید مصرف کافئین را محدود کرد؟» می‌تواند راهنمای خوبی برای شما باشد.

آیا امکان پیشگیری از تپش قلب وجود دارد؟

تپش قلب می‌تواند تجربه‌ای ناراحت‌کننده باشد و گاهی حتی نشانه‌ای از مشکلات قلبی باشد. خوشبختانه در بسیاری از موارد، با مدیریت سبک زندگی، کاهش استرس و مراقبت از سلامت قلب می‌توان احتمال بروز تپش قلب را کاهش داد. در ادامه، روش‌های موثر برای پیشگیری از تپش قلب را آورده‌ایم:

• کنترل استرس و اضطراب
• داشتن فعالیت بدنی منظم و سبک
• کاهش مصرف محرک‌هایی مانند کافئین، نیکوتین، الکل و نوشیدنی‌های انرژی‌زا
• خواب کافی و منظم
• داشتن تغذیه سالم و کنترل وزن
• پیگیری درمان بیماری‌های زمینه‌ای

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در شرایط زیر، توصیه می‌شود برای بررسی بیشتر به پزشک عمومی یا متخصص قلب مراجعه شود:

• اگر سابقه بیماری قلبی دارید؛
• اگر سابقه خانوادگی مشکلات قلبی دارید؛
• اگر تپش قلب جدید یا متفاوتی را تجربه می‌کنید؛
• اگر تپش قلب به طور مداوم تکرار می‌شود یا بدتر می‌شود؛
• اگر تپش قلب برای مدت طولانی‌تر از چند دقیقه ادامه پیدا می‌کند؛
• اگر تپش قلب شما باعث نگرانی یا اضطراب شدید می‌شود، حتی اگر علائم خطرناک دیگری نداشته باشید؛
• اگر احساس می‌کنید تپش قلب شما به طور مکرر (بیش از ۶ بار در دقیقه یا در گروه‌های ۳ تایی یا بیشتر) رخ می‌دهد؛
• اگر گمان می‌کنید داروی خاصی باعث تپش قلب شما شده است (اما هرگز مصرف دارو را بدون مشورت پزشک قطع نکنید)؛
• اگر ضربان قلب در حالت استراحت به طور مداوم بیش از ۱۰۰ ضربان در دقیقه است (بدون ورزش، اضطراب یا تب) یا کمتر از ۶۰ ضربان در دقیقه است.

توصیه‌ای از تیم دارو دات کام به شما

تپش قلب می‌تواند نگران‌کننده باشد؛ زیرا شما به طور معمول از ضربان قلب خود آگاه نیستید. اما تپش قلب معمولا بی‌خطر است. اگر هنگام تپش قلب علائم دیگری مانند سرگیجه یا غش دارید، می‌تواند نشانه یک مشکل جدی پزشکی باشد. در این صورت خونسردی خودتان را حفظ کنید و به پزشک اطلاع دهید یا به پزشک قلب و عروق مراجعه کنید.

اگر در این رابطه سوالی دارید، با ما به اشتراک بگذارید.

سوالات متداول

برای تپش قلب در بارداری چی بخوریم؟

مصرف آب کافی، وعده‌های غذایی سبک و منظم، خوراکی‌های حاوی منیزیم و پتاسیم مثل موز و سبزیجات و پرهیز از کافئین می‌تواند کمک‌کننده باشد اما هر تپش قلب مداوم در بارداری باید توسط پزشک بررسی شود.

تپش قلب چه ارتباطی با استرس دارد؟

استرس با فعال‌سازی سیستم عصبی سمپاتیک و افزایش ترشح آدرنالین، می‌تواند باعث افزایش یا احساس غیرطبیعی ضربان قلب شود.

غلظت خون و تپش قلب به هم مرتبط هستند؟

بله، غلظت خون می‌تواند با افزایش فشار بر قلب و اختلال در اکسیژن‌رسانی، زمینه‌ساز تپش قلب شود.

چرا بعد از ترک سیگار یا الکل تپش قلب می‌گیریم؟

به‌دلیل علائم ترک و تغییر ناگهانی در تنظیم سیستم عصبی و هورمون‌ها، تپش قلب می‌تواند به‌صورت موقت ایجاد شود.

علت تپش قلب و لرزش بدن در خواب چیست؟

می‌تواند ناشی از اضطراب، حملات پانیک شبانه، افت قند خون، اختلالات هورمونی یا مشکلات قلبی باشد.

آیا گلاب برای تپش قلب مفید است؟

شواهد علمی قوی برای تأثیر مستقیم گلاب بر تپش قلب وجود ندارد، اما در برخی افراد ممکن است اثر آرام‌بخش خفیف داشته باشد.

آیا تپش قلب می‌تواند نشانه بارداری باشد؟

در اوایل بارداری به‌دلیل تغییرات هورمونی و افزایش حجم خون ممکن است تپش قلب رخ دهد، اما به‌تنهایی نشانه قطعی بارداری نیست.

تپش قلب همراه با تنگی نفس نشانه چیست؟

می‌تواند نشانه مشکلات قلبی، کم‌خونی، اضطراب شدید یا بیماری‌های ریوی باشد و نیاز به بررسی پزشکی دارد.

برای تپش قلب چه بخوریم؟

آب کافی، غذاهای کم‌نمک، منابع منیزیم و پتاسیم و پرهیز از محرک‌هایی مثل قهوه، نوشابه انرژی‌زا و الکل توصیه می‌شود.

تفاوت تپش قلب و ضربان قلب چیست؟

ضربان قلب تعداد واقعی تپش‌های قلب در دقیقه است، اما تپش قلب احساس آگاهانه و غیرطبیعی فرد از ضربان قلب است.

سرگیجه و حالت تهوع و تپش قلب همزمان نشانه چیست؟

می‌تواند به افت فشار خون، آریتمی قلبی، حمله پانیک یا اختلالات متابولیک مرتبط باشد.

آیا تپش قلب باعث سکته قلبی می‌شود؟

خود تپش قلب لزوما باعث سکته نمی‌شود، اما اگر ناشی از بیماری قلبی جدی باشد، می‌تواند نشان‌دهنده خطر بالاتر باشد.

تفاوت تپش قلب و تاکی‌کاردی چیست؟

تپش قلب یک احساس است، اما تاکی‌کاردی یک تشخیص پزشکی و به معنای افزایش واقعی ضربان قلب بالاتر از حد طبیعی است.

آیا تپش قلب باعث مرگ می‌شود؟

در اغلب موارد خیر، اما در صورت وجود آریتمی‌های خطرناک یا بیماری قلبی درمان‌نشده، می‌تواند تهدیدکننده حیات باشد