قند خون بالا یا هیپرگلیسمی چیست؟ علائم، عوارض و روش کنترل

قند خون بالا یا هایپرگلیسمی به وضعیتی گفته میشود که سطح گلوکز خون از محدوده طبیعی بالاتر میرود و بدن نمیتواند آن را بهطور موثر به سلولها برساند.
بهطور کلی، قند خون ناشتا 125 میلیگرم بر دسیلیتر یا بیشتر و قند خون دو ساعت بعد از غذا ۱۸۰ میلیگرم بر دسیلیتر یا بالاتر، نشاندهنده قند خون بالا است.
این وضعیت به دلیل کمبود انسولین، مقاومت بدن به انسولین یا هر دو ایجاد میشود و بیش از همه در افراد مبتلا به دیابت دیده میشود.
اگر قند خون بالا بهصورت موقت کنترل نشود یا بهصورت مزمن ادامه پیدا کند، میتواند به مرور زمان به آسیب چشم، کلیه، اعصاب و قلب منجر شود و در موارد شدید، باعث بروز شرایط اورژانسی مانند کتواسیدوز دیابتی یا وضعیت هیپراسمولار هیپرگلیسمی شود.
به همین دلیل، آگاهی از علائم، محدودههای قند خون و روشهای کنترل آن نقش مهمی در پیشگیری از عوارض دارد. در این مطلب از دارو دات کام، به قند خون بالا، علائم و علل این عارضه و درمان آن پرداختهایم.
- قند خون بالا (هایپرگلیسمی) چیست؟
- علائم قند خون بالا چیست؟
- علت قند خون بالا چیست؟
- چه عواملی باعث قند خون بالا در افراد دیابتی میشومد؟
- عوارض قند خون بالا
- قند خون بالا (هایپرگلیسمی) چگونه تشخیص داده میشود؟
- قند خون بالا چگونه درمان میشود؟
- چگونه میتوانم از بروز قند خون بالا جلوگیری کنم؟
- چه زمانی باید در مورد قند خون بالا به پزشک مراجعه کنم؟
قند خون بالا (هایپرگلیسمی) چیست؟
هایپرگلیسمی به معنای قند خون بالا است. این وضعیت اغلب در افراد مبتلا به دیابت دیده میشود. وقتی دیابت دارید، بدن شما انسولین کافی تولید نمیکند یا نمیتواند از آن به درستی استفاده کند. گلوکز زیادی در خون شما باقی میماند و به سلولهای شما نمیرسد.
هایپرگلیسمی شدید همچنین میتواند منجر به یک عارضه حاد به نام کتواسیدوز دیابتی (DKA) شود، به خصوص در افراد دیابتی که انسولین مصرف میکنند یا افرادی که دیابت نوع ۱ تشخیص داده نشده دارند. این وضعیت نیاز به درمان فوری پزشکی دارد.
عدد قند خون بالا چند است؟
برای افرادی که دیابت برایشان تشخیص داده نشده، هایپرگلیسمی به معنای قند خون بالاتر از ۱۲۵ میلیگرم در دسیلیتر (mg/dL) در حالت ناشتا است. پیش دیابت، زمانی رخ میدهد که قند خون ناشتای فرد بین ۱۰۰ تا ۱۲۵ میلیگرم در دسیلیتر باشد.
فردی که قند خون ناشتای او بیش از ۱۲۵ میلیگرم در دسیلیتر در بیش از یک نوبت باشد، احتمالا به دیابت نوع 2 مبتلا است.
افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ در زمان تشخیص، قند خون بسیار بالایی حدود بالای ۲۵۰ میلیگرم در دسیلیتر دارند.
برای فرد مبتلا به دیابت، هایپرگلیسمی به معنای سطح قند قند خون بالای 180 میلیگرم در دسیلیتر یک تا دو ساعت پس از غذا خوردن در نظر گرفته میشود. اما این میتواند بسته به اهداف قند خون مورد نظر برای شما متفاوت باشد.
سطح قند خون من باید چقدر باشد؟
سطح قند خون طبیعی برای افراد دیابتی بستگی به شرایط و نوع دیابت دارد. به طور کلی، سطح قند خون نرمال در شرایط مختلف به صورت زیر است:
- ناشتا؛ بین ۸۰ تا ۱۳۰ میلیگرم بر دسیلیتر
- دو ساعت بعد از غذا؛ کمتر از ۱۸۰ میلیگرم بر دسیلیتر
- با توجه به نتایج آزمایش HbA1c؛ میانگین قند خون ۲ تا ۳ ماه گذشته در نتایج آزمایش HbA1c، معمولا باید زیر ۷ درصد باشد، مگر اینکه پزشک محدوده متفاوتی برای شما تعیین کند.
توجه! این اعداد راهنما هستند و ممکن است با توجه به سن، نوع دیابت و شرایط پزشکی شما متفاوت باشند، بنابراین برای محدوده دقیق و مناسب بدن خود، حتما با پزشک مشورت کنید.
An A1C level of 7% or less means that your treatment plan is working and that your blood sugar was consistently within a healthy range. If your A1C level is higher than 7%, your blood sugar, on average, was above a healthy range. In this case, your health care provider may recommend a change in your diabetes treatment plan
اگر سطح A1C شما ۷ درصد یا کمتر باشد به این معنی است که برنامه درمانی شما موثر بوده و قند خون شما به طور مداوم در محدوده سالم بوده است. اگر سطح A1C شما بالاتر از ۷ درصد باشد، قند خون شما به طور متوسط بالاتر از محدوده سالم بوده است. در این حالت، پزشک شما ممکن است برنامه درمانی دیابت شما را تغییر دهد.
(منبع)
قند خون بالای ۳۰۰ میتواند خطرناک باشد و نیاز به اقدام فوری دارد؛ در مقاله زیر با راهکارهای سریع و موثر برای کنترل آن آشنا شوید.
تفاوت هیپوگلیسمی و هیپرگلیسمی چیست؟
اگر قند خون شما پایین باشد، به آن هیپوگلیسمی گفته میشود. در حالت افت قند خون، بدن شما به اندازه کافی گلوکز برای کارکرد طبیعی ندارد و ممکن است علائمی مثل عرق کردن زیاد، لرزش دستها و پاها، احساس ضعف و خستگی، گرسنگی شدید، اضطراب یا تاری دید را تجربه کنید.
هیپوگلیسمی اغلب در افرادی دیده میشود که داروهای دیابت مصرف میکنند، وعده غذایی خود را حذف کردهاند یا ورزش شدیدی انجام دادهاند. برای رفع آن، مصرف مواد غذایی یا نوشیدنی حاوی قند سریعالجذب ضروری است.
اما اگر قند خون شما بالا باشد، در وضعیتی هستید که اصطلاحا به آن، هیپرگلیسمی میگویند. در این وضعیت بدن نمیتواند گلوکز را بهخوبی مصرف یا ذخیره کند و ممکن است تشنگی زیاد، تکرر ادرار، خستگی، تاری دید و عفونتهای مکرر را تجربه کنید.
هایپرگلیسمی طولانیمدت میتواند باعث آسیب چشم، کلیه، اعصاب و قلب شود. کنترل قند خون بالا، با رعایت رژیم غذایی مناسب، فعالیت بدنی منظم و در صورت نیاز دارو یا انسولین انجام میشود.
علائم قند خون بالا چیست؟
قند خون بالا معمولا تا زمانی که سطح گلوکز بالای ۱۸۰ تا ۲۰۰ میلیگرم در دسیلیتر (mg/dL) نرود، علائمی ایجاد نمیکند. علائم قند خون بالا به آرامی و طی چند روز یا چند هفته ایجاد میشوند. هرچه سطح قند خون بیشتر بالا بماند، علائم دیابت جدیتر میشوند.
اما برخی از افرادی که مدت طولانی دیابت نوع ۲ داشتهاند، ممکن است علیرغم سطح قند خون بالا، هیچ علامتی نشان ندهند.
در ادامه، علائم هیپرگلیسمی در حالات مختلف را بررسی خواهیم کرد:
علائم و نشانههای اولیه قند خون بالا
تشخیص علائم اولیه قند خون بالا میتواند به شناسایی و درمان فوری آن کمک کند. این علائم شامل موارد زیر میشوند:
- احساس ضعف یا خستگی غیرمعمول
- قند خون بالا و تاری دید
- قند خون بالا و تکرر ادرار
- قند خون بالا و تشنگی
علائم قند خون بالا در چهره
وقتی قند خون بالا باشد، ممکن است تغییراتی در چهره دیده شود. تاری دید، خشکی یا کدر شدن پوست صورت و چشمهای خسته یا کمی قرمز، از علائم قند خون بالا در چهره هستند.
این تغییرات به دلیل تاثیر قند خون روی بافتها و کمآبی بدن رخ میدهد و اغلب همراه با علائم دیگر مثل تشنگی زیاد و خستگی دیده میشوند.
علائم قند خون بالا در زنان
زنان مبتلا به قند خون بالا ممکن است علاوه بر علائم عمومی مانند تشنگی، تکرر ادرار و خستگی، دچار عفونتهای مکرر ادراری یا قارچی، تغییرات پوستی و نامنظمی قاعدگی شوند.
علائم و نشانههای مزمن و حاد قند خون بالا
اگر قند خون بالا درمان نشود، میتواند باعث تجمع اسیدهای سمی به نام کتون در خون و ادرار شود. این بیماری کتواسیدوز نامیده میشود و نیاز به درمان فوری و اورژانسی دارد. علائم عبارتند از:
برای آشنایی با موثرترین شیوههای کنترل و پیشگیری از افزایش قند خون، میتوانید مطلب زیر را مطالعه کنید:
علائم قند خون بالا در بارداری چیست؟
دیابت بارداری بدون علائم واضح است و در غربالگریهای دوران حاملگی تشخیص داده میشود. با این حال، در مواردی که قند خون بطور قابلتوجهی بالا میرود ممکن است علائمی شبیه به هیپرگلیسمی عمومی با نشانههایی همچون افزایش تشنگی، تکرر ادرار، خستگی، تاری دید و عفونتهای مکرر مانند عفونتهای قارچی مشاهده شود.
به دلیل اینکه علائم قند خون بالا در بارداری میتواند شبیه تغییرات طبیعی بارداری باشد، بسیاری از زنان مبتلا هیچ علامت واضحی ندارند و تشخیص بر اساس آزمایش خون انجام میشود.
علت قند خون بالا چیست؟
هایپرگلیسمی اغلب ناشی از کمبود انسولین است. این میتواند به دلیل مقاومت به انسولین یا مشکلات پانکراس یا لوزالمعده اتفاق بیفتد. هورمونهای دیگر نیز میتوانند در ایجاد هایپرگلیسمی نقش داشته باشند. به عنوان مثال، کورتیزول اضافی ناشی از استرس یا هورمون رشد میتواند منجر به قند خون بالا شود:
مقاومت به انسولین
یکی از علل شایع هایپرگلیسمی، مقاومت به انسولین است. مقاومت به انسولین که به عنوان اختلال در حساسیت به انسولین نیز شناخته میشود، زمانی اتفاق میافتد که سلولهای عضلات، چربی و کبد شما آنطور که باید به انسولین پاسخ نمیدهند.
وقتی سلولهای شما به درستی به انسولین پاسخ نمیدهند، بدن شما برای تنظیم قند خون به انسولین بیشتر و بیشتری نیاز دارد. اگر بدن شما قادر به تولید انسولین کافی نباشد یا انسولین کافی تزریق نکنید، منجر به هایپرگلیسمی میشود.
مقاومت به انسولین علت اصلی دیابت نوع 2 است، اما هر کسی ممکن است دچار آن شود، از جمله افراد غیردیابتی و افراد مبتلا به انواع دیگر دیابت، این وضعیت میتواند موقت یا مزمن باشد.
مشکلات پانکراس
آسیب به پانکراس میتواند منجر به عدم تولید انسولین و افزایش قند خون شود. بیماریهای پانکراس که میتوانند باعث افزایش قند خون و دیابت شوند، عبارتند از:
- بیماری خودایمنی؛ در دیابت نوع ۱، سیستم ایمنی بدن شما به دلایل ناشناخته به سلولهای تولیدکننده انسولین در پانکراس شما حمله میکند. این بدان معناست که پانکراس شما دیگر نمیتواند انسولین تولید کند و در نتیجه باعث افزایش قند خون میشود. دیابت خودایمنی نهفته در بزرگسالان (LADA) نیز ناشی از یک واکنش خودایمنی است، اما بسیار کندتر از نوع ۱ ایجاد میشود.
- پانکراتیت مزمن؛ این بیماری باعث التهاب طولانی مدت پانکراس شما میشود که میتواند به سلولهای تولیدکننده انسولین آسیب برساند. این میتواند منجر به کمبود انسولین و افزایش قند خون شود. پانکراتیت یکی از علل شناخته شده دیابت نوع ۳c است.
- سرطان پانکراسغ سرطان در پانکراس شما میتواند به سلولهای تولیدکننده انسولین آسیب برساند و در نتیجه منجر به کمبود انسولین و افزایش قند خون شود. حدود ۲۵٪ از افراد مبتلا به سرطان پانکراس ۶ ماه تا ۳۶ ماه قبل از تشخیص سرطان پانکراس، به دیابت مبتلا میشوند.
- فیبروز کیستیک؛ افرادی که فیبروز کیستیک دارند، مخاط یا موکوس بیش از حد تولید میکنند که میتواند در پانکراس اسکار ایجاد کند. این میتواند باعث شود پانکراس انسولین کمتری تولید کند و در نتیجه باعث افزایش قند خون و دیابت مرتبط با فیبروز کیستیک (CFRD) شود.
علل موقت قند خون بالا کدامند؟
برخی موقعیتها میتوانند به طور موقت سطح قند خون شما را افزایش داده و باعث افزایش قند خون در افراد مبتلا به دیابت و غیردیابتی شوند. استرس فیزیکی، استرس ناشی از بیماری، جراحی یا آسیبدیدگی، میتواند به طور موقت قند خون شما را افزایش دهد.
استرس عاطفی حاد، مانند تجربه تروما یا استرسهای ناشی از کار نیز میتواند قند خون شما را افزایش دهد. این به این دلیل است که بدن شما در این وضعیت، کورتیزول یا اپی نفرین آزاد میکند.
چه عواملی باعث قند خون بالا در افراد دیابتی میشومد؟
عوامل متعددی میتوانند در ایجاد قند خون بالا در افراد مبتلا به دیابت نقش داشته باشند. اگر عواملی مانند غذا و داروهای دیابت از وضعیت متعادل خود خارج شوند، ممکن است قند خون بالا رود.
شرایط رایجی که میتوانند منجر به قند خون بالا در افراد مبتلا به دیابت شوند عبارتند از:
- عدم مصرف انسولین کافی، تزریق انسولین اشتباه یا انسولین تاریخ گذشته، یا مشکل در تزریق مانند مشکل در محل تزریق در پمپ انسولین
- عدم زمانبندی صحیح مصرف انسولین و کربوهیدرات
- عدم تعادل میزان کربوهیدرات مصرفی با میزان انسولین بدن یا انسولین مصرفی
- نامناسب بودن دوز داروی خوراکی دیابت
- فعالیت کمتر از حد معمول
- پدیده داون
عوارض قند خون بالا
حفظ قند خون در محدوده سالم میتواند به جلوگیری از بسیاری از عوارض مرتبط با دیابت کمک کند. عوارض طولانی مدت قند خون بالا که درمان نمیشوند عبارتند از:
- بیماریهای قلبی عروقی
- آسیب عصبی (نوروپاتی)
- آسیب کلیوی (نفروپاتی دیابتی) یا نارسایی کلیه
- آسیب به عروق خونی شبکیه (رتینوپاتی دیابتی) و نابینایی
- مشکلات مربوط به پا، ناشی از آسیب اعصاب یا خونرسانی ضعیف و در نهایت عفونتهای جدی پوستی، زخم پای دیابتی و در برخی موارد شدید، قطع عضو
- مشکلات استخوان و مفاصل
- عفونت دندان و لثه
عوارض اورژانسی قند خون بالا
اگر قند خون بسیار بالا برود یا اگر سطح بالای قند خون درمان نشود، میتواند منجر به دو بیماری جدی شود:
- کتواسیدوز دیابتی(DKA): این بیماری زمانی ایجاد میشود که انسولین کافی در بدن وجود ندارد. وقتی این اتفاق میافتد، گلوکز نمیتواند برای تامین انرژی وارد سلولهای شما شود. سطح قند خون شما بالا میرود و بدن شما شروع به تجزیه چربی برای انرژی میکند.
وقتی چربی برای تولید انرژی در بدن تجزیه میشود، اسیدهای سمی به نام کتون تولید میکند. کتونها در خون تجمع یافته و در نهایت به ادرار میریزند. اگر کتواسیدوز دیابتی درمان نشود، منجر به کمای دیابتی شده که میتواند بسیار خطرناک باشد. - وضعیت هیپرگلیسمی هیپراسمولار (HHS): این وضعیت زمانی رخ میدهد که بدن انسولین تولید میکند و این انسولین کافی است تا کتواسیدوز ایجاد نشود، اما برای کنترل شدید قند خون کافی نیست. سطح گلوکز خون ممکن است بسیار بالا برود – بیش از ۶۰۰ میلیگرم در دسیلیتر بدون کتواسیدوز. اگر به این وضعیت مبتلا شوید، بدن شما نمیتواند از گلوکز یا چربی برای انرژی استفاده کند.
سپس گلوکز وارد ادرار میشود و باعث افزایش ادرار میشود. وضعیت هیپرگلیسمی هیپراسمولار دیابتی اگر درمان نشود، میتواند منجر به کمآبی بدن و کما شود که این هم بسیار خطرناک است. دریافت فوری و اورژانسی مراقبتهای پزشکی بسیار مهم است.
عوارض بلند مدت قند خون بالا چیست؟
هایپرگلیسمی مزمن میتواند به آسیب تدریجی به رگهای خونی کوچک و بزرگ منجر شود. در رگهای کوچک این آسیب میتواند آسیب چشم، آسیب کلیه و آسیب عصب ایجاد کند و در رگهای بزرگ میتواند خطر بیماریهای قلبیعروقی مانند سکته و حمله قلبی را افزایش دهد.
آسیب به عروق و اعصاب همچنین ممکن است باعث تاخیر در بهبود زخمها، عفونتهای مکرر و در برخی موارد آمبولیتهای عروقی شود. اگر هایپرگلیسمی درمان نشود، میتواند منجر به اختلالات شدید متابولیک مانند کتواسیدوز دیابتی یا وضعیت هیپراسمولار پرگلیسمیک شود که هر دو اورژانسی و تهدیدکننده حیات هستند.

قند خون بالا (هایپرگلیسمی) چگونه تشخیص داده میشود؟
پزشک برای غربالگری قند خون و تشخیص دیابت، آزمایش خون تجویز میکنند. این آزمایشها، شامل موارد زیر هستند:
- آزمایش قند خون ناشتا
- آزمایش تحمل گلوکز (OGTT)
- آزمایش A1c
افراد مبتلا به دیابت از آزمایش قند خون در منزل با استفاده از دستگاه سنجش قند خون برای نظارت بر قند خون خود و بررسی قند خون بالا استفاده میکنند.
قند خون بالا چگونه درمان میشود؟
درمان قند خون بالا به این بستگی دارد که چقدر بالا رفته، موقتی است یا مزمن و این فرد دیابت دارد یا خیر. در بعضی موارد، با اصلاح سبک زندگی قابل کنترل است، اما گاهی نیاز به دارو یا مداخله پزشکی فوری دارد.
قند خون بالا را میتوان با دارو و روشهای خانگی مدیریت کرد. در ادامه، به راههای مدیریت قند خون در خانه پرداختهایم:
درمان خانگی قند خون بالا
پزشک شما ممکن است برای حفظ سطح قند خون در محدوده هدف، موارد زیر را پیشنهاد کند:
- ورزش کنید؛ ورزش منظم اغلب یک راه موثر برای کنترل قند خون است. اما اگر در ادرار شما کتون دیده شده، ورزش نکنید. این کار میتواند قند خون شما را حتی بالاتر ببرد.
- داروهای خود را طبق دستور مصرف کنید؛ اگر اغلب دچار هایپرگلیسمی میشوید، پزشک شما ممکن است دوز یا زمان مصرف داروی شما را تنظیم کند.
- برنامه غذایی دیابت خود را رعایت کنید؛ خوردن وعدههای غذایی کوچکتر و میان وعدههای مکرر مفید است. اگر در رعایت برنامه غذایی خود مشکل دارید، از پزشک یا متخصص تغذیه کمک بخواهید.
- قند خون خود را چک کنید؛ قندخون خود را طبق دستور پزشک خود کنترل کنید. اگر بیمار هستید یا نگران هایپرگلیسمی یا هیپوگلیسمی شدید هستید، در دفعات بیشتری قند خود را چک کنید.
- دوز انسولین خود را تنظیم کنید؛ تغییرات در برنامه انسولین یا مکمل انسولین کوتاه اثر میتواند به کنترل هایپرگلیسمی کمک کند. منظور از مکمل، دوز اضافی انسولین است که برای کمک به اصلاح موقت سطح قند خون بالا استفاده میشود.
پیشنهاد میکنیم راهنمای ورزش کردن برای مبتلایان به دیابت؛ نکات کنترل دیابت با تحرک را در مقاله زیر بخوانید.
درمان دارویی قند خون بالا
پزشک گاهی برای کنترل قند خون بالا داروهایی را تجویز میکند. در جدول زیر به مهمترین داروها برای مدیریت قند خون اشاره کردهایم:
| گروه دارویی | داروها | نحوه اثرگذاری |
| سولفونیل اوره | گلیبورید، گلیپیزید و گلیمپراید | کمک به ترشح بیشتر انسولین در بدن |
| گلینیدها | رپاگلینید و ناتگلینید | تحریک پانکراس برای تولید انسولین بیشتر |
| تیازولیدین دیون | روزیگلیتازون و پیوگلیتازون | کاهش مقاومت به انسولین |
| متفورمین | متفورمین | کاهش تولید گلوکز در کبد و افزایش حساسیت سلولهای بدن به انسولین |
درمان اورژانسی هیپرگلیسمی مزمن و شدید چگونه است؟
در صورت بروز علائم کتواسیدوز دیابتی یا وضعیت هایپراسمولار هیپرگلیسمی، درمان باید بهصورت فوری در اورژانس یا با بستری شدن در بیمارستان انجام شود.
هدف درمان، کاهش ایمن قند خون و اصلاح اختلالات متابولیک بدن است. درمان اورژانسی شامل موارد زیر میشود:
- جبران مایعات؛ مایعات بهصورت داخلوریدی تجویز میشوند تا کمآبی ناشی از دفع بیش از حد ادرار جبران شود و به کاهش غلظت قند خون کمک کند.
- اصلاح الکترولیتها؛ کاهش انسولین میتواند تعادل الکترولیتها را برهم بزند. الکترولیتها از طریق ورید جایگزین میشوند تا عملکرد طبیعی قلب، عضلات و سیستم عصبی حفظ شود.
- درمان با انسولین؛ انسولین بهصورت داخلوریدی تجویز میشود تا قند خون کاهش یابد و از تجمع کتونها در خون جلوگیری شود. این درمان همزمان با جایگزینی مایعات و الکترولیتها انجام میشود.
مطالعات نشان دادهاند که افراد مبتلا به دیابت ممکن است بتوانند با نگه داشتن مداوم سطح A1C خود زیر 7٪، خطر عوارض را کاهش دهند.
چگونه میتوانم از بروز قند خون بالا جلوگیری کنم؟
پیشگیری کامل از بروز قند خون بالا در هنگام ابتلا به دیابت میتواند دشوار باشد. اما میتوانید برنامه مدیریت دیابت خود را طوری تنظیم کنید که تعداد دفعات هایپرگلیسمی را کاهش دهد.
انجام این کار زمانی آسانتر میشود که شما و پزشکتان از علت افزایش قند خون خود مطلع باشید. تا حد امکان در مورد هر دوره افزایش قند خونتان، به پزشکتان اطلاعات لازم را بدهید. رفع مشکل ممکن است مواردی به سادگی تغییر زمان مصرف دارو، غذا خوردن و ورزش کردن باشد.
بایدها و نبایدهای قند خون بالا
هر داروی دیابتی را که برای شما تجویز شده است، طبق توصیه پزشک مصرف کنید. سعی کنید راههایی برای مدیریت استرس پیدا کنید. مرتب ورزش کنید. اگر اضافه وزن دارید، وزن کم کنید. از توصیههای پزشک در مورد کارهایی که باید در هنگام بیماری انجام دهید، پیروی کنید. از خوردن بیش از حد غذاهای شیرین یا نشاستهای خودداری کنید. دوز داروهای دیابت خود را (مگر با نظر پزشک) تغییر ندهید یا آنها را خودسرانه قطع نکنید.
چه زمانی باید در مورد قند خون بالا به پزشک مراجعه کنم؟
در شرایط زیر، حتما به پزشک مراجعه کنید:
- اگر دیابت دارید و مرتبا قند خونتان بالا میرود، با پزشک در مورد مدیریت و کنترل دیابت صحبت کنید. او ممکن است با اقداماتی شامل تغییر در رژیم دارویی، برنامههای غذایی یا برنامه ورزشی شما، برنامه مدیریت دیابتتان را تنظیم کند.
- اگر سعی کردهاید قند خون خود را پایین بیاورید اما سطح قند خون شما هنوز بالاست یا هنوز علائم مربوط به قند خون بالا را دارید.
- اگر علائم قند خون بالا را دارید و هنوز تشخیص دیابت برای شما داده نشده است.
احساس ناخوشی، تهوع یا درد معده دارید تنفس شما سریعتر از حد معمول است یا قلب شما سریعتر از حد معمول میزند احساس خوابآلودگی میکنید یا برای بیدار ماندن تلاش میکنید نفس شما بویی شبیه به بوی میوه دارد احساس گیجی میکنید یا در تمرکز مشکل دارید

توصیهای از تیم دارو دات کام به شما
قند خون بالا یا هایپرگلیسمی یک وضعیت جدی اما قابلمدیریت است که در صورت بیتوجهی میتواند به عوارض خطرناک و حتی اورژانسی منجر شود.
شناخت علائم، آگاهی از محدودههای قند خون و پیگیری منظم آزمایشها نقش کلیدی در پیشگیری از این عوارض دارد. اگر دیابت دارید، پایبندی به برنامه غذایی، مصرف منظم دارو، فعالیت بدنی و کنترل مداوم قند خون را جدی بگیرید و در صورت مشاهده علائم غیرعادی، حتما با پزشک مشورت کنید.
تجربه خود را در صورت مواجهه با قند خون بالا و مدیریت آن شرایط با ما به اشتراک بگذارید.
سوالات متداول
تفاوت علائم هایپرگلیسمی در دیابت نوع ۱ و نوع ۲ چیست؟
در دیابت نوع ۱، علائم قند خون بالا، ناگهانی و شدید هستند و ممکن است با وضعیت اورژانسی کتواسیدوز دیابتی مانند تهوع، استفراغ، درد شکم و بوی میوه در نفس همراه شوند. در دیابت نوع ۲، قند خون بهتدریج بالا میرود و علائم اغلب خفیف و تدریجیاند؛ مثل خستگی، تشنگی ملایم، تاری دید یا عفونتهای مکرر که ممکن است دیر تشخیص داده شوند.
قند خون بالا را چگونه پایین بیاوریم؟
برای درمان قند خون بالا و پایین آوردن آن، میتوانید از بزنامه ترکیبی رژیم غذایی مناسب، ورزش منظم، کاهش مصرف قند و کربوهیدراتهای ساده و در صورت نیاز مصرف دارو یا انسولین، پیروی کنید. همچنین نوشیدن آب کافی و پایش مرتب قند خون به کنترل آن کمک میکند.
چرا قند خون بالا باعث تشنگی و تکرر ادرار میشود؟
قند خون بالا باعث میشود کلیهها نتوانند همه گلوکز را جذب کنند و مقداری از آن وارد ادرار شود. این موضوع باعث دفع آب بیشتر و در نتیجه تشنگی و تکرر ادرار میشود.
آیا ممکن است بدون دیابت هم قند خون بالا داشته باشم؟
بله، استرس شدید، بیماریهای حاد، مصرف بعضی داروها مثل کورتیکواستروئیدها یا رژیم غذایی پرقند میتواند باعث افزایش موقت قند خون شود.
قند خون بالای 180 یعنی چه و چه کار باید کرد؟
قند خون بالای 180 میلیگرم بر دسیلیتر بعد از غذا غیرطبیعی است و نیاز به کنترل رژیم، ورزش و در صورت وجود دیابت، تنظیم دارو دارد.
قند خون خیلی بالای 240 چه خطری دارد و چه زمانی باید کتون را بررسی کرد؟
قند بالای 240 میلیگرم بر دسیلیتر میتواند خطر دیابت نوع 1 با کتواسیدوز دیابتی را افزایش دهد. در این شرایط، بررسی کتون ادرار یا خون توصیه میشود. ارتباط قند خون 240 و کتون خطرناک است.
آیا نوشیدن آب قند را پایین میآورد؟
خیر، نوشیدن آب قند قند خون را افزایش میدهد. آب ساده به کاهش موقت قند خون کمک میکند ولی اثر درمانی ندارد.
چه میزان قند خون خطرناک است؟
قند خون ناشتا بالای 126 میلیگرم/دسیلیتر و قند خون بعد از غذا بالای 200 میلیگرم/دسیلیتر هشداردهنده است. مقادیر بالای 300 میلیگرم/دسیلیتر نیاز به اقدام فوری پزشکی دارد.
علائم قند خون بالا در آزمایش خون چیست؟
در آزمایش خون، قند خون بالا با مقادیر بیشتر از محدوده طبیعی مشخص میشود: ناشتا 70–99 میلیگرم/دسیلیتر، بعد از غذا کمتر از 140 میلیگرم/دسیلیتر. مقادیر بالاتر نشانه هایپرگلیسمی است.
مطالب این مقاله صرفاً جهت اطلاعرسانی است و هرگز جایگزین توصیه، تشخیص یا درمان پزشک متخصص نمیشود. قبل از هرگونه تصمیم درمانی، ابتدا با پزشک خود مشورت کنید.















