راهنمای مصرف داروی پراملینتید یا سیملین برای کنترل قند خون و دیابت

داروی پراملینتید (سیملین) چیست؟

پراملینتید (سیملین) یک داروی تزریقی است که برای کمک به کنترل قند خون و به‌عنوان تکمیل کننده نقش، انسولین برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ و ۲ تجویز می‌شود. این دارو با تقلید از هورمون آمیلین (کنترل تخلیه معده و افزایش سیری) عمل می‌کند و باعث کاهش ترشح گلوکاگون (کاهش تولید قند توسط کبد) می‌شود تا سطح قند خون بعد از غذا بهتر کنترل شود و نیاز به انسولین کاهش یابد.

داروی پراملینتید برای چه علائم و بیماری‌هایی تجویز می‌شود؟

هدف اصلی پراملینتید کمک به کنترل قند خون بعد از غذا در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۱ و ۲ است. این دارو مخصوص افرادی است که قبل از غذا انسولین سریع‌اثر تزریق می‌کنند، اما گاهی انسولین به‌تنهایی نمی‌تواند افزایش سریع قند خون پس از وعده‌های غذایی را به‌طور کامل کنترل کند.

بررسی دوزهای داروی پراملینتید

این دارو تنها با دستور پزشک باید مصرف شود و به‌صورت محلول تزریقی با غلظت ۰٫۶ میلی‌گرم در میلی‌لیتر و قلم انژکتور با دوزهای ۱۵ تا ۱۲۰ میکروگرم عرضه می‌شود.

نحوه و میزان مصرف پرام لینتید

مقدار مصرفی پراملینتید بر اساس نوع دیابت، میزان تحمل بدن نسبت به عارضه تهوع و دستور پزشک تعیین می‌شود. معمولاً مصرف این دارو با دوز پایین شروع می‌شود و بعد کم‌کم افزایش می‌یابد.

دوز مناسب برای دیابت نوع ۱ در بزرگسالان:

• دوز شروع: ۱۵ میکروگرم، تزریق به‌صورت زیرجلدی، بلافاصله قبل از هر وعده غذایی اصلی.
• افزایش دوز: اگر بیمار حداقل به مدت سه روز تهوع شدید نداشته باشد، احتمالاً پزشک دوز دارو را هر سه روز یک بار به میزان ۱۵ میکروگرم افزایش می‌دهد.
• دوز نگهداری: دوز معمولی نگهداری بین ۳۰ تا ۶۰ میکروگرم است.

دوز برای دیابت نوع ۲ (بزرگسالان):

• دوز شروع: ۶۰ میکروگرم، تزریق به‌صورت زیرجلدی، بلافاصله قبل از هر وعده غذایی اصلی.
• افزایش دوز: پس از ۳ تا ۷ روز، اگر بیمار تهوع شدید نداشته باشد، پزشک ممکن است دوز دارو را به ۱۲۰ میکروگرم افزایش دهد.
• دوز نگهداری: دوز معمولی نگهداری بین ۶۰ تا ۱۲۰ میکروگرم است.

تغییرات در دوز مصرفی داروی پراملینتید

تنظیم دوز پراملینتید به میزان عوارض جانبی آن یعنی تهوع بستگی دارد. اگر بیمار با افزایش دوز تهوع شدیدی داشته باشد، حتماً باید با پزشک مشورت کند؛ چرا که ممکن است پزشک دوز دارو را کاهش دهد (به‌عنوان‌مثال، در دیابت نوع ۲ از ۱۲۰ میکروگرم به ۶۰ میکروگرم) یا اگر تهوع همچنان ادامه داشت، درمان با این دارو را متوقف کند.

در تمام طول درمان، بیمار باید قند خون خود را قبل از غذا، بعد از غذا و هنگام خواب (AC, PC, HS) اندازه‌گیری کند تا پزشک بتواند دوز مناسب پراملینتید و انسولین را برای فرد مشخص کند.

کدام داروها، عملکردی مشابه یا نزدیک با پراملینتید (سیملین) دارند؟

عملکرد داروهای زیر مشابه یا نزدیک به پراملینتید است:

• سِماگلوتاید
• لیراگلوتاید
• دولاگلوتاید
• مکمل‌های انسولین

هنگام مصرف سیملین موارد زیر را حتما در نظر بگیرید

اگر پزشک این دارو را برای شما تجویز کرده، به نکات زیر حتما توجه کنید:

• سیملین باید بلافاصله قبل از شروع غذا خوردن تزریق شود. اگر وعده غذایی خود را به تعویق می‌اندازید یا وعده غذایی را کامل نمی‌خورید، نباید دارو را تزریق کنید.
• تزریق باید زیر پوست ناحیه شکم یا ران انجام شود.
• محل تزریق سیملین باید حداقل ۵ سانتی‌متر با محل تزریق انسولین فاصله داشته باشد. هرگز نباید انسولین و سیملین را در یک نقطه یا در یک سرنگ تزریق کنید.
• بهتر است دارو قبل از تزریق به دمای اتاق برسد تا واکنش‌های موضعی کاهش یابد.

مدت زمان مصرف داروی پراملینتید

پراملینتید دارویی است که برای کمک به کنترل طولانی‌مدت دیابت طراحی شده است. مصرف آن باید تا زمانی که پزشک تجویز می‌کند و برای وضعیت بیمار مفید است، ادامه یابد.

قبل از مصرف داروی پراملینتید به نکات زیر توجه کنید

مهم‌ترین نکته‌ای که باید درباره پراملینتید بدانید این است که این دارو دارای جدی‌ترین هشدار ایمنی از سوی سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) است. این هشدار مربوط به خطر بالای افت شدید قند خون (هیپوگلیسمی شدید) است. این خطر به‌ویژه در سه ساعت اول پس از تزریق پراملینتید و خوردن غذا بسیار زیاد اتفاق می‌افتد.

برای جلوگیری از این اتفاق خطرناک، پزشک دوز انسولین سریع‌الاثر را (که قبل از غذا می‌زنید) هنگام شروع پراملینتید، ۵۰ درصد کاهش می‌دهد. پراملینتید به‌سرعت شروع به کار می‌کند (حدود ۳۰ دقیقه پس از تزریق)، بنابراین اگر بیمار دوز انسولین را کاهش ندهد، قند خونش به‌شدت افت می‌کند.

همان‌طور که قبلاً هم گفتیم، پراملینتید و انسولین هرگز نباید در یک سرنگ مخلوط شوند و باید در محل‌های جداگانه با حداقل ۵ سانتی‌متر فاصله تزریق شوند.

آیا مصرف پراملینتید در دوران بارداری مجاز است؟

متأسفانه، مطالعات کافی و کاملی برای تعیین ایمنی پراملینتید در زنان باردار و تاثیرات آن بر جنین وجود ندارد. از سوی دیگر تزریق این دارو در دوران بارداری مورد تائید FDA نیست؛ بنابراین اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید، باید با پزشک خود مشورت کنید. دیابت کنترل نشده در دوران بارداری خطرات زیادی را برای مادر و کودک ایجاد می‌کند؛ بنابراین، پزشک باید مزایای کنترل قند خون با پراملینتید را در مقابل خطرات احتمالی آن بسنجد و بعد تصمیم‌گیری کند.

آیا مصرف پراملینتید در دوران شیردهی مجاز است؟

هنوز مشخص نیست که آیا پراملینتید می‌تواند به شیر مادر منتقل شود یا خیر. معمولاً پزشک پس از بررسی مزایای شیردهی و خطرات احتمالی دارو برای نوزاد، تصمیم می‌گیرد که دارو در زمان شیردهی ادامه یابد یا قطع شود.

آیا مصرف پراملینتید برای باروری مضر است؟

طبق تحقیقات انجام شده، این دارو تأثیری در باروری زنان و مردان ندارد. بااین‌حال، باید در این زمینه با پزشک خود مشورت کنید.

آیا مصرف پراملینتید بر روش‌های پیشگیری از بارداری تأثیر می‌گذارد؟

بله، پراملینتید با کند کردن حرکت دستگاه گوارش، جذب بسیاری از داروهای خوراکی را تغییر می‌دهد و این شامل قرص‌های ضدبارداری خوراکی نیز می‌شود؛ بنابراین ممکن است قرص‌های ضدبارداری اثربخشی لازم را نداشته باشند.

اگر از قرص‌های خوراکی برای پیشگیری از بارداری استفاده می‌کنید، باید با پزشک خود درباره روش‌های جایگزین و مطمئن‌تر غیرخوراکی مشورت کنید.

در صورت فراموشی مصرف یک دوز از داروی پراملینتید چه باید کرد؟

اگر یادتان رفت که پراملینتید را قبل از وعده غذایی تزریق کنید، باید دوز فراموش‌شده را نادیده بگیرید و از تزریق آن صرف‌نظر کنید. هرگز برای جبران دوز از دست رفته، دوز وعده بعدی را دو برابر نکنید، زیرا این کار به‌طور قابل‌توجهی خطر افت شدید و خطرناک قند خون را افزایش می‌دهد.

در صورت مصرف بیش‌ازحد سیملین چه باید کرد؟

مصرف بیش‌ازحد پراملینتید می‌تواند منجر به افت شدید قند خون و نیاز فوری به کمک پزشکی شود؛ بنابراین اگر شک کردید که این دارو را بیش از دوز مشخص شده تزریق کرده‌اید، فوراً قند خون خود را بررسی کنید و اقدامات زیر را انجام دهید:

• اگر هوشیار هستید بلافاصله قند سریع‌الاثر (مانند قرص گلوکز، آبمیوه یا قند ساده) مصرف کنید تا از افت شدید قند جلوگیری شود.
• اگر علائم شدید دارید، بلافاصله با ۱۱۵ تماس بگیرید.

عوارض جانبی داروی پراملینتید (سیملین)

داروی پراملینتید ممکن است عوارضی مختلفی از خفیف تا جدی داشته باشد که در ادامه آن‌ها را بررسی می‌کنیم:

عوارض جانبی رایج داروی پراملینتید

این عوارض معمولاً به‌صورت خفیف در برخی افراد دیده می‌شوند:

• تهوع و استفراغ
• افت قند خون
• سرگیجه شدید
• سردرد
• درد مفاصل
• خستگی
• درد شکمی
• سرفه
• واکنش‌های خفیف در محل تزریق (قرمزی یا تورم)

عوارض جانبی جدی داروی سیملین

این دسته از عوارض بسیار نادر هستند، اما ممکن است در برخی افراد اتفاق بیفتند:

• هیپوگلیسمی شدید
• پانکراتیت

تداخل دارویی پراملینتید با سایر داروها

تداخلات دارویی پراملینتید به شرح زیر است:

۱. داروهای خوراکی و قانون ۱ ساعت قبل یا ۲ ساعت بعد

داروهای خوراکی مهم (مانند برخی آنتی‌بیوتیک‌ها، مسکن‌ها، یا قرص‌های ضدبارداری) را باید یک ساعت قبل از تزریق سیملین یا دو ساعت بعد از آن مصرف کنید.

۲. داروهایی که خطر افت قند خون را افزایش می‌دهند

مصرف پراملینتید با سایر داروهایی که قند خون را کاهش می‌دهند، می‌تواند خطر افت قند خون را افزایش دهد. این داروها عبارت‌اند از:

• انسولین‌ها: باید دوز انسولین وعده غذایی ۵۰ درصد کاهش یابد. این موضوع شامل انواع مختلف انسولین‌ها مانند انسولین آسپارت، دتمیر، گلارژین، گلولیزین، لیزپرو، NPH و انسولین معمولی انسانی می‌شود. به یاد داشته باشید که این‌ داروها باید جداگانه تزریق شوند.
• سایر داروهای دیابت: مانند مهارکننده‌های آلفا-گلوکوزیداز (مثلاً آکاربوز و میگلیتول)، سولفونامیدهای آنتی‌بیوتیکی و متفورمین.
• برخی داروها و مواد دیگر: سالیسیلات‌ها (مانند آسپرین)، فلوکستین (پروزاک)، پنتوکسی‌فیلین و دیسوپیرامید.

۳. داروهایی که حرکت دستگاه گوارش را مهار می‌کنند (تداخل خطرناک)

مصرف هم‌زمان پراملینتید با داروهایی که حرکت روده را کند می‌کنند، تأخیر تخلیه معده ناشی از پراملینتید را به‌طور خطرناکی تشدید می‌کند. این داروها شامل برخی آنتی‌کولینرژیک‌ها (آتروپین، دی‌سیکلومین و اکسی‌بوتینین) و آگونیست‌های سوماتوستاتین هستند؛ بنابراین اگر از این داروها استفاده می‌کنید، باید موضوع را به پزشک خود اطلاع دهید تا در صورت نیاز داروی دیگری را جایگزین کند.

۴. داروهایی که علائم افت قند را می‌پوشانند

دسته‌ای از داروهای قلبی و فشار خون به نام بتا بلاکرها (مانند آتنولول، متوپرولول، پروپرانولول و کارودیلول) می‌توانند علائم هشدار دهنده افت قند خون مانند افزایش ضربان قلب و لرزش را پنهان کنند.

۵. الکل

نوشیدن الکل می‌تواند به‌خودی‌خود خطر افت قند خون را در افراد دیابتی افزایش دهد. به دلیل افزایش خطر هیپوگلیسمی شدید ناشی از پراملینتید، بهتر است از مصرف الکل در طول درمان خودداری کنید.

برای چه کسانی مصرف داروی پراملینتید ممنوع است؟

مصرف پراملینتید برای برخی افراد مناسب یا ایمن نیست. اگر یکی از شرایط زیر را دارید، نباید از این دارو استفاده کنید:

• افرادی که فلج معده دارند، یعنی معده‌شان نمی‌تواند غذا را به‌طور طبیعی تخلیه کند، باید از این دارو استفاده نکنند. چون پراملینتید سرعت تخلیه معده را کند می‌کند، مصرف آن در این افراد می‌تواند خطرناک باشد.
• همچنین افرادی که نمی‌توانند علائم افت قند خون را تشخیص دهند، نباید این دارو را مصرف کنند. در این شرایط، کاهش قند خون شدید ممکن است بدون هشدار قبلی رخ دهد و تشخیص آن دشوار شود.
• کسانی که در شش ماه اخیر سابقه افت قند خون شدید و مکرر داشته‌اند یا به کمک پزشکی نیاز پیدا کرده‌اند.
• افرادی که سطح هموگلوبین HbA1c آن‌ها بیش از ۹ درصد است.
• افرادی که از پمپ‌های تزریق انسولین استفاده می‌کنند (زیرا این دارو نباید در پمپ استفاده شود).

شرایط نگهداری از پراملینتید

پراملینتید معمولاً در قالب قلم تزریقی عرضه می‌شود و باید طبق دستورالعمل روی جعبه نگهداری شود. به‌طورکلی، دارو باید دور از یخ‌زدگی و در دمای توصیه‌شده نگهداری شود. قلم آماده استفاده باید قبل از تزریق به دمای اتاق برسد.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در صورت مشاهده موارد زیر، حتماً به پزشک مراجعه کنید:

• اگر تهوع شدید یا غیرقابل‌تحملی را تجربه می‌کنید که با تنظیم دوز توسط پزشک در طول چند روز هم از بین نمی‌رود.
• اگر با وجود کاهش ۵۰ درصدی انسولین قبل از غذا، همچنان دچار افت‌های مکرر قند خون می‌شوید.
• قبل از شروع، توقف یا تغییر دوز هر داروی دیگری، از جمله داروهای بدون نسخه، مکمل‌ها یا داروهای گیاهی، باید با پزشک مشورت کنید.
• اگر نمی‌توانید غذا بخورید یا میزان فعالیت بدنی شما به‌طور قابل‌توجهی تغییر کرده است.

توصیه‌ای از تیم دارو دات کام به شما

پراملینتید به شما کمک می‌کند تا کنترل قند خون پس از غذا را که اغلب چالش‌برانگیز است، بهتر به دست بگیرید. به یاد داشته باشید که تهوع یکی از عوارض شایع این دارو است، اما معمولاً با تعدیل دوز در طول چند هفته اولیه توسط پزشک برطرف می‌شود.

صبور باشید و در هر گام از این مسیر، وضعیت قند خون و عوارض جانبی خود را به‌دقت به پزشک گزارش دهید.

سؤالات متداول

چرا باید دوز انسولین هنگام شروع پراملینتید کاهش یابد؟

برای جلوگیری از افت شدید قند خون در اثر مصرف هم‌زمان دو دارو، دوز انسولین باید کاهش پیدا کند.

آیا پراملینتید روی قرص‌های ضدبارداری تأثیر می‌گذارد؟

بله، ممکن است جذب قرص‌ها کاهش یابد. از این رو، استفاده از روش‌های جایگزین توصیه می‌شود.

چه داروهایی با پراملینتید تداخل دارند؟

این دارو با انسولین، داروهای کاهش‌دهنده قند، برخی آنتی‌کولینرژیک‌ها، بتابلاکرها و الکل تداخل دارد.