جراحی رباتیک چیست؟
جراحی رباتیک فناوری‌ای پیشرفته است که کمک میکند با استفاده از ربات‌ها و دستگاه‌های الکترونیکی، عمل‌های جراحی دقیق انجام شوند. طی مطالعه‌ای که یافته‌های آن در مجله JAMA منتشر شد، محققان کشف کردند جراحی رباتیک شانس بستری مجدد را به نصف(۵۲درصد) کاهش می‌دهد و خطر لخته خون نیز چهار برابر(۷۷درصد) کاهش می‌یابد. ادامه این مطلب را در بخش اخبار پزشکی و سلامت دارو دات کام بخوانید.
جراحی رباتیک
ربات‌های جراح می‌توانند حرکات دقیق و پیچیده را انجام دهند که شاید برای جراح انسانی ممکن نباشد. عملکرد این ربات‌ها با هم متفاوت است:
- جراح کنترل ربات: این ربات‌ها توسط یک جراح با کنترل هدایت می‌شوند. این حالت معمولاً در جراحی‌های مینیمالی‌ینوازی استفاده می‌شود.
- جراح کنترل شده تله ربات: در حالت، جراح حرکات دست را به صورت معکوس انجام می‌دهد و ربات این حرکات را داخل بدن تقلید میکند. در این جراحی، جراح قادر به انجام جراحی با دقت بالاست.
- جراح خودکار: این ربات، جراحی را به صورت خودکار انجام می‌دهد. در این روش ربات از الگوریتم‌های پیچیده و سیستم‌های هوش مصنوعی استفاده میکند و قادر به تشخیص و انجام عمل جراحی است.
مزایای جراحی رباتیک
جراحی رباتیک می‌تواند مزایایی برای جراح و بیمار داشته باشد:
- دقت رباتیک، لرزش دست جراح را از بین می‌برد
- دید بهتر از طریق تصاویر سه بعدی با بزرگنمایی بالا
- قابلیت انجام جراحی در نقاط دور از دسترس بدن
- برش‌های کوچک، درد کمتر و کاهش خون‌ریزی که باعث بهبودی سریع‌تر می‌شود
معایب جراحی رباتیک
معایب جراحی رباتیک عبارتند از:
- هزینه بالا: معمولاً اکثر بیماران توانایی پرداخت هزینه‌های جراحی رباتیک را ندارند.
- نیاز به تجهیزات و فضای خاص: برای انجام جراحی رباتیک بیمارستان باید تجهیزات خاصی داشته باشد که در برخی مناطق دسترسی به آن‌ها محدود است.
- محدودیت عملکرد: برخی از جراحی‌ها به دلیل محدودیت‌های فنی و قابلیت‌های رباتیک، باید توسط جراح انسانی انجام شوند.
خطرات جراحی رباتیک
جراحی رباتیک به طور کلی جراحی ایمنی محسوب می‌شود، اما عواملی وجود دارد که احتمال آسیب در حین عمل را بالا می‌برند:
- آسیب عصبی: به دلیل موقعیتی که بیمار در طول برخی روش‌ها باید قرار بگیرد، احتمال آسیب عصبی وجود دارد.
- نقص مکانیکی: نقص مکانیکی در حین عمل جراحی رباتیک نادر است؛ اما اجزای مکانیکی مثل دوربین و بازوهای مکانیکی ممکن است دچار نقص شوند.
- قوس الکتریکی: وقتی جریان الکتریکی ابزار در بازوی رباتیک قطع و به سمت بافت اطراف هدایت نشود، قوس الکتریکی اتفاق می‌افتد. این موضوع می‌تواند باعث آسیب دیدگی یا سوختگی بدن بیمار شود. ربات‌های جدید دارای تجهیزات ایمنی برای هشدار هستند.
- احتمال خطای انسانی: هنگامی که جراح تجربه کمتری در انجام جراحی‌های رباتیک داشته باشد، خطر خطای انسانی بیشتر می‌شود.
نمونه‌هایی از جراحی رباتیک
- جراحی رباتیک قلب: در این جراحی، عمل جراحی قلب با کمترین خطر و با دقت بالا انجام می‌شود. این نوع جراحی شامل عمل‌هایی مثل تعویض سوپاپ قلب، رفع تنگی عروق قلبی و تعویض عروق قلب است.
- جراحی رباتیک سرطان: ربات به جراح کمک میکند تا توده سرطانی را با دقت و به صورت کامل حذف کند. این نوع جراحی شامل برداشتن توده سرطانی از استخوان، برداشتن پروستات و مستقیم سازی مجاری ادراری است.
- جراحی رباتیک گوارش: در این نوع جراحی، ربات به جراح کمک میکند تا عمل جراحی مرتبط با سیستم گوارش را انجام دهد. این نوع جراحی شامل عمل‌هایی مانند گاستروکتومی، کولکتومی و عمل برداشتن ضایعات التهابی آپاندیس است.
- جراحی رباتیک ارتوپدی: این جراحی‌ها شامل عمل‌های تعویض مفصل، تعویض پروتز و برداشتن توده‌های توموری در استخوان است.
جراحی رباتیک در ایران
جراحی ایران مجهز به یک ربات جراحی به اسم سامانه رباتی سینا است. این سامانه دارای دو بخش ربات جراحی از راه دور و ربات مستقر بر بالین بیمار است. این ربات در مرکز تحقیقات دانشگاه علوم پزشکی تهران ساخته شده و در حال حاضر عمل‌های لاپاراسکوپی، قفسه سینه و حفره شکمی انجام می‌دهد.
علی طبیبی، رئیس انجمن اندویورولوژی و لاپاراسکوپی ایران گفته است استفاده از ربات‌های جراحی اورولوژی، موضوع روز جهان است. بررسی‌ها نشان می‌دهند که جایگاه جراحی رباتیک موضوع مهمی است.
او افزود برخی از بیماران برای انجام جراحی رباتیک به کشورهای همسایه می‌روند و این موضوع سبب خروج ارز خواهد شد.
کشور ترکیه با ٢۵ ربات جراحی، باعث رونق گردشگری سلامت در منطقه شده است.
ایران هم با وارد کردن این ربات‌ها می‌تواند سرمایه‌گذاری بیشتری در حوزه گردشگری سلامت داشته باشد.
مطالب این مقاله صرفاً جهت اطلاع‌رسانی است و هرگز جایگزین توصیه، تشخیص یا درمان پزشک متخصص نمی‌شود. قبل از هرگونه تصمیم درمانی، ابتدا با پزشک خود مشورت کنید.
نظرات