تجربه قابل توجه بیمار بهبود یافته از سرطان از انتخاب ظروف ایمن در آشپزی
تغییر ظروفی که با آن‌ها آشپزی می‌کنید و در آن‌ها غذا می‌خورید، فواید قابل‌توجهی برای سلامتی شما خواهد داشت. نوع ظروف پخت‌وپز، بشقاب‌هایی که در آن‌ها غذا می‌خوریم و خوراکی‌هایی که هر روز وارد بدن‌مان می‌کنیم، شاید مسئله پیش‌پاافتاده‌ای به نظر برسد. اما این موارد می‌توانند منبع سموم مزمن باشند.
جزئیات بیشتر را در این باره می‌توانید در این مطلب از دارو دات کام بخوانید.
هان بوچنگ، استاد افتخاری بهداشت عمومی در دانشگاه پزشکی تایپه و نویسنده پرآوازه‌ای که ۱۵ سال با سرطان مبارزه کرد و به بهبودی رسید، تجربه خود را در برنامه «سلامت ۱+۱» شبکه ان‌تی‌دی، رسانه خواهر اپک تایمز، با ما به اشتراک گذاشته است.
او از فلسفه «جست‌وجوی خوش‌اقبالی و دوری از مصیبت‌ها» پیروی میکند و این مسیر را با انتخاب ظروف پخت‌وپز و مواد غذایی مناسب برای کاهش مواجهه با سموم شروع کرده است.
تهدید تابه‌های نچسب
تابه‌های نچسب جزو لوازم ثابت آشپزخانه‌ها هستند، اما سهولت استفاده از آن‌ها می‌تواند گران تمام شود. در گذشته برای تهیه روکش این تابه‌ها از پرفلوئورواکتانوئیک اسید و پرفلوئورواکتان سولفونیک اسید استفاده می‌شد که هردو از خانواده پرفلوئوروآلکیلها و پلی‌فلوئوروآلکیل‌ها بوده و به «مواد شیمیایی ماندگار» شهرت دارند.
انجمن سرطان آمریکا می‌گوید افزایش مواجهه با پرفلوئورواکتانوئیک اسید با افزایش خطر سرطان بیضه و کلیه ارتباط دارد. پرفلوئورواکتان سولفونیک اسید هم از سوی آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان در دسته «ترکیبات احتمالاً سرطان‌زا برای انسان» قرار گرفته است.
تاجری که سال‌ها در خارج از کشور فعالیت داشت، برای درمان سرطان کلیه و مثانه به تایوان بازگشت. آزمایشات نشان دادند که میزان پرفلوئورواکتان سولفونیک اسید در بدن او بسیار بالاتر از حد طبیعی است. پزشکان گفتند که استفاده طولانی‌مدت از یک تابه نچسب با روکش آسیب‌دیده باعث بروز مشکل شده است.
خانم دیگری که با سرطان کبد دست‌و‌پنجه نرم می‌کرد، با یک تابه نچسب با روکش آسیب‌دیده آشپزی می‌کرد. آزمایشات او از سطح بسیار بالای پرفلوئوروآلکیلها و پلی‌فلوئوروآلکیل‌ها حکایت داشتند. زمانی که روکش آسیب‌دیده ظروف نچسب داغ می‌شود، ترکیبات مضر آن آزاد شده و وارد غذا می‌شوند که خطر سرطان کبد و دیگر بیماری‌های مزمن را افزایش می‌دهد.
پرفلوئورواکتانوئیک اسید و پرفلوئورواکتان سولفونیک اسید دیگر در آمریکا مورد استفاده قرار نمی‌گیرند، اما ظروف ساخت دیگر کشورها همچنان حاوی این ترکیبات هستند و افراد از طریق کالاهای وارداتی یا پسماندهای زیست‌محیطی در معرض آن‌ها قرار می‌گیرند.
روکش تابه‌های نچسب امروزی از جنس پلی‌تترافلوئورواتیلن است و به‌جای پرفلوئورواکتانوئیک اسید از ترکیبات شیمیایی دیگر استفاده می‌شود، اما تحقیقات نشان می‌دهند که ترکیبات جایگزین هم ممکن است خطرات مشابهی داشته باشند.
تله دما
نباید از تابه‌های دارای روکش پلی‌تترافلوئورواتیلن برای پخت‌وپز در دمای بالا استفاده کنید. زمانی که دمای پخت از ۲۶۰ درجه سانتی‌گراد بالاتر می‌رود- اگر تابه چند دقیقه روی حرارت بماند، به این دما می‌رسد- روکش تابه شروع به آزادکردن گازهای مضر میکند.
روکش پلی‌تترافلوئورواتیلن در دماهای بالاتر از ۳۵۰ درجه سانتی‌گراد به‌تدریج تجزیه می‌شود و گازهایی آزاد میکند که سلامت ما را به شکل جدی به خطر می‌اندازند.
اگر ناچارید از تابه نچسب استفاده کنید، هان توصیه میکند که نکات زیر را رعایت کنید:
- کنترل دما با افزودن مقداری آب هنگام تفت‌دادن غذا با روغن برای جلوگیری از داغ‌شدن بیش‌ازحد تابه.
- پرهیز از پخت‌وپز در دمای بالا با استفاده از حرارت ملایم روبه‌پایین و کاهش مصرف خوراکی‌های سرخ‌کردنی، کبابی و پختنی.
- اجتناب از ترکیبات اسیدی که روکش ظروف را خراب کرده و باعث آزادسازی ترکیبات شیمیایی می‌شوند.
- تعویض منظم تابه‌ها که باید هر ۶ ماه یا ۱ سال یک‌بار انجام شود. درصورت مشاهده خراش، ترک یا شکستگی، بهتر است تابه را فوراً دور بیاندازید.
جایگزین برتر
هان می‌گوید از ظروف استیل ضدزنگ استفاده میکند. استیل ضدزنگ بادوام است و روکش ندارد. ظرف استیل او بیش از ۲۰ سال دوام آورده است.
با این‌حال، همه استیل‌ها مثل هم نیستند. توصیه هان این است که به جنس آن‌ها توجه کنید:
- استیل معمولی: کد ۳۰۴، که مناسب مواد غذایی است و برای پخت‌وپز روزمره ایمن محسوب می‌شود.
- استیل باکیفیت: کد ۳۱۶، که ناخالصی کمتری دارد و در برابر خوردگی مقاوم‌تر است.
- استیل ممتاز: ظروف استیل با آلیاژ تیتانیوم، که انتقال حرارت یکنواخت‌تری داشته و از پایداری بیشتری برخوردارند.
انتخاب ظروف چینی و کارد و چنگال ایمن
هان هنگام انتخاب ظروف چینی مانند کاسه و بشقاب از این اصل ساده پیروی میکند: «هرچه ظرف سفیدتر باشد، بهتر است.» هان می‌گوید سطوحی که مستقیماً با غذا در تماس هستند، باید ساده و بدون نقش و نگار باشند، زیرا رنگ‌ها و لعاب‌های تزئینی ممکن است حاوی فلزات سنگین باشند.
اگر از این ظروف برای نگهداری غذاهای داغ یا اسیدی استفاده کنید، ترکیبات سمی آزاد می‌کنند. برای کاهش خطر مواد مضر و رشد باکتری یا کپک، کاسه‌ها یا بشقاب‌های دارای خراش، لب‌پریدگی یا ترک را فوراً دور بیندازید.
داستان هشداردهنده: مسمومیت با سرب ظروف سرامیکی
نشریه انجمن پزشکی کانادا پرونده‌ای را در رابطه با مسمومیت با سرب منتشر کرده است. یک خانم ۵۵ ساله به دلیل شکم‌درد شدید و تهوع، استفراغ و خستگی بستری شده بود. آزمایشات نشان دادند که میزان سرب خون او ۳۶ برابر یک فرد سالم است. پسر این خانم هم که با او زندگی می‌کرد، سرب زیادی در نمونه خون خود داشت.
پزشکان پس از بررسی دقیق علل مواجهه با سرب متوجه شدند که آن‌ها از قابلمه‌ها و فنجان‌های سرامیکی ساخت مکزیک برای جوشاندن آب، پخت‌وپز و نوشیدن چای استفاده می‌کردند. آزمایشات نشان دادند که خودِ ظروف فاقد سرب بود، اما لعاب داخلی و خارجی آن‌ها حاوی ۱۷ درصد سرب بود.
پزشکان به آن‌ها توصیه کردند که این ظروف را کنار بگذارند. سه ماه گذشت و کم‌خونی، شکم‌درد، درد مفاصل و خستگی خانم به‌تدریج کاهش یافت. در گزارش انجمن پزشکی کانادا آمده است که ظروف سرامیکی لعاب‌دار ساخت مکزیک، چین و برخی از کشورهای اروپایی حاوی سرب بوده و جزو علل رایج مسمومیت با سرب هستند.
اصول خرید هوشمندانه مواد غذایی و تغذیه
علاوه بر انتخاب دقیق ظروف پخت‌وپز و ظروف غذاخوری، هان رعایت نکات زیر را هم در انتخاب مواد غذایی روزمره توصیه میکند.
۱. خرید از بازارهای سنتی
هان معتقد است که لزومی ندارد مواد غذایی خود را صرفاً از فروشگاه‌های ارگانیک تهیه کنید. او اغلب مواد اولیه خود را از بازارهای سنتی خریداری میکند که میوه‌ها و سبزیجات تازه‌تری دارند و محصولات‌شان از ماندگاری بیشتری برخوردار است. فروشگاه‌های بزرگ هم نظارت زیادی بر مواد غذایی دارند و تا حدی خیال مصرف‌کننده را راحت می‌کنند.
۲. توجه به اصل «۹ رنگ»
توصیه هان این است که از میوه‌ها و سبزیجات تازه در رنگ‌های مختلف از جمله قرمز، نارنجی، زرد، سبز، آبی، نیلی، بنفش، سیاه و سفید استفاده کنید. این تنوع رنگی مواد مغذی مختلفی را فراهم میکند که توان آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی بدن را افزایش می‌دهد.
۳. حفظ تعادل در رژیم غذایی
سبک زندگی بدون سم هان بر رعایت تعادل متمرکز است. او با توجه افراطی به نکات علمی مخالف است و می‌گوید که چنین رویکردی باعث ایجاد استرس غیرضروری می‌شود.
مصرف تقریحی غذاهای ناسالم یا خوراکی‌های فاقد ارزش غذایی تا جایی قابل پذیرش است که بدن فرصت پیدا کند تا خودش را به کمک رژیم‌های مغذی به حالت تعادل بازگرداند. برای نمونه، پس از صرف یک وعده غذایی پرگوشت باید روز بعد از وعده‌های سبک‌تر با میوه و سبزیجات استفاده کنید تا بدن از نو به حالت تعادل برسد.
فلسفه جست‌وجوی خوش‌اقبالی و دوری از مصیبت‌ها
سبک زندگی بدون سم هان بر اصل «جست‌وجوی خوش‌اقبالی و دوری از مصیبت‌ها» استوار است؛ فلسفه‌ای که هان آن را با به حداقل رساندن مواجهه با ترکیبات شیمیایی و پسماندهای سمی محصولات و غذاهای روزمره به کار می‌گیرد. او این رویکرد پیشگیرانه را لازمه حفاظت از سلامت بلندمدت می‌داند.
۱. جست‌وجوی خوش‌اقبالی: خریدن ظروف پخت‌وپز مناسب
به‌جای تابه‌های نچسب که باید به‌طور مرتب تعویض‌شان کنید و سالانه هزینه قابل‌توجهی روی دست‌تان می‌گذارند، هان توصیه میکند که ظروف باکیفیت بخرید. برای نمونه، هان یک قابلمه استیل به قیمت ۶۰۰ دلار خریده که بیش از ۲۰ سال دوام آورده است. به این ترتیب، این قابلمه هم از نظر اقتصادی به‌صرفه بوده و هم ایمنی بیشتری داشته است.
۲. جست‌وجوی خوش‌اقبالی: انتخاب ظروف غذاخوری ساده
پیشنهاد هان این است که به‌جای ظروف رنگی یا نقش‌دار از ظروف چینی ساده استفاده کنید. این ظروف ممکن است ظاهر چندان مجللی نداشته باشند، اما خطر مواجهه با فلزات سنگین و دیگر مواد مضر را کاهش می‌دهند.
۳. دوری از آسیب: کاهش مصرف غذاهای فرآوری‌شده
شیرچای، انواع کیک، چیپس سیب‌زمینی، بستنی، نوشیدنی‌های قندی و سس مایونز حاوی افزودنی‌های متعدد هستند. کاهش مصرف این خوراکی‌ها به کاهش بار شیمیایی وارده به بدن کمک میکند.
تقویت سازوکار سم‌زدایی بدن
محیط زندگی امروزی ما مملو از سموم مختلف است که اجتناب از آن‌ها کار دشواری است. از این‌رو، تقویت سازوکار سم‌زدایی بدن اهمیت بسزایی دارد.
هان می‌گوید مدفوع، ادرار، تعریق و تنفس جزو فعل و انفعالاتی هستند که به سوختوساز و دفع مواد زائد بدن کمک می‌کنند. مصرف سبزیجات تازه، میوه‌ها و غلات کامل و مغذی و فیبر خوراکی به شکل مؤثر از فرایند سوختوساز و سم‌زدایی پشتیبانی کرده و باعث تسهیل دفع مواد زائد و سموم بدن می‌شود.
هان می‌گوید این مسیر را با غذای خوب، آب خوب، ظروف پخت‌وپز خوب و روحیه خوب شروع کنید و دیگران را هم به انجام این کار تشویق کنید.
«حتی یک تغییر ۵ درصدی هم می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی داشته باشد و اثر پروانه‌ای ایجاد کند.»
مطالب این مقاله صرفاً جهت اطلاع‌رسانی است و هرگز جایگزین توصیه، تشخیص یا درمان پزشک متخصص نمی‌شود. قبل از هرگونه تصمیم درمانی، ابتدا با پزشک خود مشورت کنید.
نظرات