گوش‌به‌زنگی؛ وقتی اضطراب در ناخودآگاه شما کمین میکند!
پیگیری مداوم اخبار ناگوار، مغز را در وضعیت «گوش‌به‌زنگی» دائم قرار داده و با ترشح مکرر هورمون‌های استرس، سلامت روان را به فرسودگی می‌کشاند؛ بررسی پیامدهای مخرب این وضعیت بر سیستم عصبی را در این مطلب از دارو دات کام بخوانید.
در روزهایی که جامعه دچار التهاب است و اخبار خشونت‌آمیز و ناآرامی‌ها با فراوانی بیشتری منتشر می‌شوند، نگرانی متولیان نظام سلامت بیش از هر زمان دیگری متوجه نحوه مواجهه مردم با این اخبار و آسیب‌های پنهان ناشی از آن است؛ آسیب‌هایی که تنها به سلامت روان محدود نمی‌شود و به‌تدریج بدن را هم درگیر میکند.
استرس و اضطراب مداوم می‌تواند خود را با بی‌خوابی، سردردهای تنشی، افزایش فشار خون و افت ایمنی نشان دهد و سیستم دفاعی و روانی فرد را تحت فشار شدید قرار دهد. پیامدهای چنین وضعیتی، چه در کوتاه‌مدت و چه در بلندمدت، توان تهدید سلامت عمومی جامعه را دارد؛ از کاهش کیفیت زندگی روزمره گرفته تا افزایش بار بیماری‌ها.
این در حالی است که به تأکید کارشناسان، مرز باریکی میان آگاهی و آسیب روانی وجود دارد و با توجه به محدود بودن ظرفیت سیستم روانی انسان، تداوم قرار گرفتن در معرض اخبار پرتنش می‌تواند این ظرفیت را فرسوده کرده و زمینه بروز آسیب‌های جدی‌تر جسمی و روانی را فراهم کند، وضعیتی که نیازمند مواجهه آگاهانه و کم‌آسیب با اخبار است.
خطر تشدید گوش‌به‌زنگی
مریم سلمانیان، متخصص روانشناسی بالینی معتقد است که مواجهه مداوم با اخبار خشونت‌آمیز می‌تواند اضطراب عمومی را به‌طور چشمگیری افزایش در سطح جامعه گسترش دهد.
به گفته این متخصص به مهر، بررسی‌ها نشان داده افرادی که به‌طور مستمر این اخبار را دنبال می‌کنند، بیشتر دچار اختلالات خواب، افزایش اضطراب‌پذیری و تحریک‌پذیری روانی می‌شوند. در چنین شرایطی، بسیاری از افراد دچار حالت «گوش‌به‌زنگی» و حساسیت مزمن روانی می‌شوند. اخبار خشن می‌تواند خاطرات استرس‌زا را فعال کرده و حتی در افرادی بدون سابقه مشکلات روانی، علائم شبه‌تروما ایجاد کند.
او تاکید کرده زمانی که اتفاقات خشونت‌آمیز در سطح جامعه رخ می‌دهد، عملاً کار زیادی از دست ما برنمی‌آید، جز اینکه مواجهه با این اخبار را محدود کنیم و تمرکز روی حوزه‌هایی باشد که در چارچوب اراده و کنترل افراد قرار دارد.
سلمانیان راهکار مدیریت این وضعیت را محدود کردن مصرف اخبار خشونت‌آمیز عنوان کرده و گفته باید تمرکز از رسانه‌های بازتاب‌دهنده خشونت به رسانه‌هایی با رویکرد تحلیلی و تبیینی منتقل شود.
بدخوابی، نقطه آغاز آسیب‌ها
امیرحسین جلالی ندوشن، سخنگوی انجمن علمی روانپزشکان ایران هم پیش از این به همشهری گفته یکی از مهم‌ترین آسیب‌های قرار گرفتن در معرض این اخبار تشدید استرس و ترس است که به کاهش کیفیت خواب منجر می‌شود.
در چنین شرایطی امنیت روانی و سلامت جامعه یکی از مهم‌ترین مسائلی است که باید در نظر گرفته شود چون می‌تواند عوارضی از جمله بدخوابی، کاهش سلامت فیزیکی عمومی، آثار سوء بر روابط بین فردی، بدخوابی در زندگی روزمره و حتی تولید ملی و خلاقیت ملی داشته باشد.
راهکار این روانپزشک هم برای کاهش مواجهه با اخبار بد این است که منابع رسمی را دنبال کنید چون همه اخباری که در کانال‌های متفاوت به چاپ می‌رسند، درست نیستند و نباید در معرض تعدد اخبار هم قرار گرفت به این دلیل که ممکن است توانایی تشخیص خبر فیک و صحیح را نداشته باشید و این بار فشار روانی را بیشتر میکند.
آسیب‌های جدی استرس
به تاکید متخصصان استرس ناشی از قرار گرفتن در معرض اخبار مداوم التهابات اجتماعی به عنوان قاتل سلامت مطرحند و می‌تواند باعث افزایش بار بیماری و حساسیت بدن شود. استرس، هورمون کورتیزول را افزایش و تعداد گلبول‌های سفید را کاهش می‌دهد که باعث آسیب‌پذیرتر شدن بدن نسبت به بیماری‌هاست. این آسیب‌پذیری می‌تواند با عوارض زیر همراه شود:
- افزایش فشار خون و خطر بیماری قلبی
- التهاب مزمن در بدن
- مشکلات گوارشی و سردردهای تنشی
- تغییرات نامطلوب در خواب و تغذیه
آنها توصیه می‌کنند در چنین شرایطی می‌توان اقداماتی برای کمک به کاهش آسیب‌ها انجام داد، از جمله تغذیه مناسب و خواب منظم را فراموش نکنید چون به تنظیم هورمون‌ها و بهبود واکنش بدن کمک میکند. ورزش هم یکی از قدرتمندترین روش‌ها برای کاهش علائم استرس مزمن است. تمریناتی از جمله تنفس عمیق و مدیتیشن هم می‌تواند پاسخ اضطرابی در بدن را تعدیل و کاهش دهد.
مطالب این مقاله صرفاً جهت اطلاع‌رسانی است و هرگز جایگزین توصیه، تشخیص یا درمان پزشک متخصص نمی‌شود. قبل از هرگونه تصمیم درمانی، ابتدا با پزشک خود مشورت کنید.
منابع مقاله:
همشهری آنلاین
نظرات