6 تاثیر جنگ بر سلامت زنان که باید نسبت به آنها و راههای کنترلشان آگاه باشید!
آثار جنگ، فراتر از تخریب زیرساختهای فیزیکی است و پیامدهای عمیق و ویرانگری بر ابعاد مختلف سلامت جوامع انسانی بر جای میگذارد. در این میان، زنان به عنوان بخشی از جمعیت که نقش محوری در حفظ بنیان خانواده و تربیت نسل آینده را بر عهده دارند، بیش از سایر اقشار در معرض آسیبهای ناشی از بحرانهای پایدار قرار میگیرند.
تأثیر جنگ بر سلامت زنان تنها محدود به جراحات جسمی ناشی از درگیری نیست بلکه شامل طیف وسیعی از چالشهای روانی، تغذیهای و بهداشتی است که در سایه محدودیتهای ناشی از جنگ تشدید میشوند.
تغییر در چرخه قاعدگی، افزایش خطر ابتلا به بیماریهای عفونی، بروز اختلالات روحی روانی ناشی از فقدان عزیزان و شرایط استرسزا و همچنین افزایش خشونتهای اجتماعی، تنها بخشی از مشکلاتی است که سلامت زنان را در این ایام تهدید میکنند. بررسی و تحلیل این ابعاد، برای تدوین راهکارهای حمایتی و کاهش آسیبهای پایدار بر سلامت این قشر ضروری به نظر میرسد.
در ادامه این مقاله از دارو دات کام، به منظور آگاهی شما، درباره تأثیرات جنگ بر سلامت زنان خواهیم گفت؛ با ما همراه باشید.
چرا جنگ روی سلامت زنان تاثیر میگذارد؟
جنگ معمولا با ترس، ناامنی و فشار روانی شدید همراه است. وقتی بدن در چنین شرایطی قرار میگیرد، سطح استرس بالا میرود و مغز برای حفظ بقا بدن را در حالت جنگ یا گریز قرار میدهد. در این حالت، هورمونهایی مانند کورتیزول و آدرنالین بیشتر ترشح میشوند تا بدن برای مقابله با خطر آماده باشد.
اما افزایش این هورمونهای استرسی میتواند تعادل هورمونهای دیگر بدن را بر هم بزند. در زنان، این وضعیت ممکن است بر ترشح هورمونهای جنسی مانند استروژن و پروژسترون اثر بگذارد. بههم خوردن تعادل این هورمونها میتواند باعث اختلال در تخمکگذاری، نامنظم شدن چرخه قاعدگی و در مجموع ایجاد تغییراتی در عملکرد سیستم باروری شود.
جنگ چه تاثیراتی بر سلامت زنان دارد؟
جنگ و پیامدهای ناشی از آن تاثیرات زیادی بر سلامت زنان میگذارند که برخی مهمترین آنها را در ادامه مورد بحث قرار خواهیم داد:
۱. تغییرات در چرخه قاعدگی
در شرایط جنگ، استرس شدید میتواند نظم طبیعی چرخه قاعدگی را بر هم بزند. در نتیجه ممکن است زمان شروع پریود نامنظم شود، فاصله بین دورهها بیشتر یا کمتر شود، طول هر دوره تغییر کند یا میزان خونریزی افزایش پیدا کند. این تغییرات اغلب واکنش طبیعی بدن به فشارهای روانی و شرایط سخت است.
۲. قطع شدن قاعدگی
در برخی زنان ممکن است قاعدگی برای چند ماه متوقف شود؛ وضعیتی که به آن آمنوره گفته میشود. این اتفاق میتواند به دلیل استرس شدید، کاهش وزن، ترس و شوک روانی، بیخوابی یا محدود شدن دسترسی به مراقبتهای بهداشتی و پزشکی رخ دهد.
۳. تشدید علائم پیش از قاعدگی
افزایش استرس و تغییرات هورمونی میتواند علائم پیش از قاعدگی (PMS) را شدیدتر کند. در این شرایط ممکن است علائمی مانند تحریکپذیری، گریههای ناگهانی، نوسانات شدید خلقی، خشم بیدلیل، کاهش یا افزایش اشتها، مشکل در تمرکز، اختلال خواب و احساساتی مانند ناامیدی بیشتر تجربه شود.
۴. افزایش دردهای قاعدگی
استرس میتواند حساسیت بدن نسبت به درد را بیشتر کند. به همین دلیل بسیاری از زنان در دوران جنگ دردهای شدیدتری در زمان قاعدگی تجربه میکنند. این دردها ممکن است به صورت درد شکم و کمر، سردرد، درد گردن، خستگی شدید، تهوع و گرفتگیهای عضلانی بروز پیدا کند.
۵. بروز مشکلات باروری
استرس طولانیمدت میتواند بر فرآیند تخمکگذاری تاثیر بگذارد. وقتی چرخه قاعدگی دچار تغییر میشود، زمان تخمکگذاری نیز ممکن است جابهجا شود یا حتی در برخی چرخهها تخمکگذاری رخ ندهد. این مسئله میتواند احتمال باروری را کاهش دهد.
۶. تشدید مشکلات هورمونی
اگر فرد پیش از این با مشکلات هورمونی روبهرو بوده باشد، شرایط جنگ و فشارهای روانی آن ممکن است این مشکلات را تشدید کند. برای مثال بیماریهایی مانند سندرم تخمدان پلیکیستیک، آندومتریوز یا اختلالات تیروئید ممکن است در اثر استرس بالا و دسترسی کمتر به خدمات درمانی شدت پیدا کنند.
راهکارهایی برای حفظ سلامت زنان در زمان جنگ
حالا که به آثار جنگ روی سلامت زنان پرداختیم و مشکلات آنان را بیان کردیم، بهتر است به راهکارهای حفظ سلامت زنان در این ایام نیز اشاره کنیم:
1. استرس خود را کنترل کنید
اولین قدم کنترل استرس و کاهش اثر آن است. شما در شرایط عادی نیستید و شاید نتوانید به آرامش کامل برسید؛ اما میتوانید استرس را کنترل کنید. برای این کار تکنیکهایی وجود دارد از جمله:
- نفس کشیدن آرام و تمرکز بر دم و بازدم
- تنشزدایی از عضلات با منقبض و شل کردن دست و پا و شانه و فک
- تکنیکهای ذهنآگاهی مثل تمرکز بر اشیا و وسایل اطراف
- ایجاد محدودیت برای دریافت اخبار در مورد جنگ و فجایع آن
- معاشرت و صحبت با دوستان و افراد امن
2. خواب کافی و با کیفیت داشته باشید
داشتن خواب کافی برای کنترل استرس بسیار مهم است. برای همین، ساعت خواب خود را تنظیم کنید، سر ساعت مشخصی به رختخواب بروید و در ساعت مشخصی بیدار شوید. ۶ تا ۸ ساعت هم در طول شب بخوابید.
در زمان خواب نور را تا حد ممکن کم و در فضای کم صدا بخوابید. در ساعات قبل از خواب از کار با گوشی موبایل یا دیدن صفحههای دیجیتال خودداری کنید. خواب روز نمیتواند جای خواب شب را بگیرد ولی اگر در خواب شب مشکل دارید، حتی یک چرت کوتاه در طول روز هم مفید است.
3. داشتن تغذیه مناسب را فراموش نکنید
تغذیه در این دوران باید شامل مواد ضروری برای بدن، مفید و مقوی باشد. مهم است که روتین غذایی خود را حفظ کرده و هیچ وعدهای را حذف نکنید. از خوردن غذاهای چرب و خوراکیهایی با قند مصنوعی پرهیز کنید. برای خوردن کافئین محدودیت قائل شوید. همچنین برای کمک به وضعیت قاعدگی خود مصرف این موارد را فراموش نکنید:
- نوشیدن آب کافی
- غذاهای حاوی آهن مثل لوبیا، گوشت، سبزیهای برگدار و تخم مرغ
- خوراکیهای منبع پتاسیم و منیزیم و پروتئین مثل عدس و بادام
4. وضعیت قاعدگی خود را ثبت کنید
برای اینکه بتوانید وضعیت بدن خود را بهتر مدیریت کنید، علائم و تغییرات مربوط به چرخه قاعدگی را همراه با تاریخ ثبت کنید. دانستن جزئیاتی مانند زمان شروع و پایان پریود، مشاهده لکهبینی، دردهای قبل از قاعدگی، شدت خونریزی و سایر علائم میتواند به شما کمک کند تغییرات بدن خود را بهتر بشناسید و در صورت بروز مشکل، راحتتر آن را پیگیری کنید.
5. درد جسمانی خود را کنترل کنید
مدیریت دردهای جسمانی میتواند به شما کمک کند این دوره را با آرامش بیشتری پشت سر بگذارید. استفاده از کیسه آب گرم، مصرف مایعات مفید، انجام ورزشهای سبک و حرکات کششی ساده میتواند در کاهش درد مؤثر باشد. در صورت نیاز میتوان از داروهای مسکن رایج نیز استفاده کرد اما بهتر است پیش از مصرف دارو با پزشک مشورت کنید تا از مناسب بودن آن برای شرایط خود مطمئن شوید.
6. بیشتر از همیشه، بهداشت قاعدگی را رعایت کنید
در این دوران، توجه بیشتر به بهداشت قاعدگی اهمیت زیادی دارد. تعویض منظم پد یا نوار بهداشتی، شستن دستها قبل و بعد از تعویض، تمیز و خشک نگه داشتن ناحیه تناسلی و استفاده از لباس زیر تمیز میتواند به کاهش احتمال عفونتها و برخی مشکلات بهداشتی کمک کند.
چه زمانی باید به پزشک یا اورژانس مراجعه کرد؟
اگر یکی از موارد زیر را تجربه کردید به پزشک اورژانس مراجعه کنید:
- درد شدید و غیر قابل کنترل
- تپش قلب
- خونریزی زیاد
- ضعف
- سرگیجه شدید
- تب
- دیدن علائم عفونت، سوزش یا خارش زیاد در ناحیه تناسلی
- خونریزی طولانی تر از دوره پریود
- قطع شدن پریود بدون احتمال بارداری
- لکهبینی
توصیهای از تیم دارو دات کام به شما
در هر دورهای از زندگی، سلامتی مهمترین دارایی همه ماست. از طرفی دیگر در روزهایی به سر میبریم که خواه ناخواه، تحت تاثیر اخبار، استرس و پیامدهای اتفاقات قرار میگیریم. از این رو، توجه به سلامتی نه تنها برای زنان بلکه برای همه اهمیت ویژهای دارد. برای همین، توصیه میکنیم که با پزشکان متخصصی همچون دکتر زنان و حتی روانشناس، برای گذر از این دوره، در تماس باشید.
اگر سوالی دارید، در بخش نظرات بنویسید تا کارشناس سلامتی دارو دات کام پاسخ دهد.
سوالات متداول
تغییرات قاعدگی در زمان جنگ چقدر شایع است؟
این موضوع نسبتا شایع است و استرس جنگ معمولا بر تغییر چرخه منظم پریود و شدت خونریزی تاثیر دارد.
آیا تغییرات جسمانی زنان در زمان جنگ موقتی هستند؟
معمولا بله، این تغییرات به علت فشار روانی و استرس جنگ ایجاد شده اند و پس از کاهش سطح استرس از بین میروند و بدن به حالت عادی خود برمیگردد.
آیا تاثیرات جنگ بر بدن، میتواند توانایی باروری را مختل کند؟
بله ممکن است در اثر فشار استرس و نامنظم شدن فرایند تخمکگذاری، احتمال بارداری کاهش یابد، اما با کم شدن استرس، این مشکل حل خواهد شد.
آیا ممکن است دوره قاعدگی به طور کامل قطع شود؟
بله، استرس زیاد، کمخوابی، تغییرات وزن و تغدیه نامناسب میتواند باعث شود که دوره قاعدگی به طور موقت قطع شود.
مطالب این مقاله صرفاً جهت اطلاعرسانی است و هرگز جایگزین توصیه، تشخیص یا درمان پزشک متخصص نمیشود. قبل از هرگونه تصمیم درمانی، ابتدا با پزشک خود مشورت کنید.
نظرات