داروهای ضروری بعد از حمله قلبی چیست؟

بعد از سکته قلبی، مصرف داروهای تجویزی حیاتی است زیرا هدف آنها پیشگیری از سکته مجدد، کاهش مرگ و حفظ عملکرد قلب است.
داروهایی مانند آسپرین و ضدپلاکتهایی همچون پلاویکس یا اسوییکس، از تشکیل لخته خون جلوگیری میکنند، استاتینها کلسترول و التهاب عروق را کاهش میدهند و بتابلاکرها فشار و ضربان قلب را کنترل میکنند. مهارکنندههای ACE و ARB نیز از تغییرات منفی ساختاری قلب بعد از سکته پیشگیری میکنند.
همه داروها ممکن است عوارض جانبی داشته باشند و مصرف آنها باید تحت نظر پزشک باشد. اثر داروها وقتی کامل میشود که با تغذیه مناسب، سبک زندگی سالم، کنترل وزن، ورزش سبک و پرهیز از دخانیات و الکل همراه باشند. رعایت دقیق برنامه دارویی و پایبندی به سبک زندگی سالم، کلید کاهش خطر سکته مجدد و بهبود طول عمر بیماران است.
در این مطلب از دارو دات کام، به بررسی دقیق این 35 دارو میپردازیم تا درک بهتری از این موضوع پیدا کنید.
مهمترین داروهای بعد از سکته قلبی
بعد از سکته قلبی، مصرف داروهای تجویزی حیاتی است زیرا هدف آنها پیشگیری از وقوع مجدد سکته، کاهش مرگ و بهبود عملکرد قلب است.
مهمترین این داروها شامل آسپرین و داروهای ضدپلاکتی دیگر مثل پلاویکس یا اسوییکس برای جلوگیری از تشکیل لخته خون، استاتینها برای کاهش کلسترول و تثبیت پلاکهای عروقی، بتابلاکرها برای کاهش فشار و ضربان قلب و کاهش بار کاری قلب و مهارکنندههای ACE یا ARB برای محافظت از عضله قلب و جلوگیری از remodeling قلبی هستند.
برخی داروها مانند آسپرین و استاتین معمولا بهصورت مادامالعمر مصرف میشوند، در حالی که داروهای ضدپلاکتی دومگانه معمولا برای مدت مشخصی مثلا یک سال، استفاده میشوند. رعایت دقیق برنامه دارویی نقش کلیدی در کاهش خطر سکته مجدد و بهبود طول عمر بیماران حمله قلبی دارد.
نکات مهمی که باید درباره مصرف دارو بعد از حمله قلبی به خاطر بسپارید، عبارتند از:
- داروهای خود را دقیقا مطابق با دستور پزشک مصرف کنید.
- حتی اگر هیچ علامت یا ناراحتی نداشتید، مصرف روزانه داروها ضروری است.
- در صورتی که به هر دلیل قادر به مصرف دارو نبودید، حتما با پزشک تماس بگیرید.
جدول دستههای دارویی بعد از حمله قلبی
انواع داروهایی که معمولا پس از سکته قلبی تجویز میشوند شامل موارد زیر است :
- داروهای کاهنده فشار خون مثل سدودکنندههای گیرنده آنژیوتانسین II (ARBs) و مسدودکنندههای کانال کلسیم و دیورتیکها
- داروهای ضد پلاکت یا رقیقکننده خون
- داروهای کاهنده کلسترول (استاتینها)
- داروهای بهبود دهنده عملکرد قلب (مثل بتابلاکرها یا مهارکنندههای ACE)
در جدول زیر، کارکرد داروهای سکته قلبی را توضیح دادهایم:
| کلاس دارویی | باعث بهبود بقا میشود | خطر ابتلا به حملات قلبی در آینده را کاهش میدهد | آنژین را کاهش میدهد |
| Ace -I | ✅ | ✅ | |
| ARB | ✅ | ✅ | |
| بتا بلاکر ها | ✅ | ✅ | ✅ |
| آسپرین | ✅ | ✅ | |
| ضدپلاکت ها | ✅ | ✅ | |
| استاتین ها | ✅ | ✅ | |
| نیترات ها | – | – | ✅ |
1. پلاویکس
پلاویکس یک داروی ضدپلاکت است که از چسبیدن پلاکتها به یکدیگر و تشکیل لخته در عروق جلوگیری میکند و خطر سکته قلبی یا مغزی مجدد را کاهش میدهد.
این دارو معمولا برای بیمارانی که سکته قلبی داشتهاند یا استنت قلبی دریافت کردهاند، تجویز میشود. دوز معمول پلاویکس ۷۵ میلیگرم روزانه است و معمولاً همراه با آسپرین بهصورت درمان دوگانه ضدپلاکت برای حدود ۱۲ ماه مصرف میشود.
مصرف دارو میتواند با غذا باشد تا از ناراحتی معده جلوگیری شود و زمان مشخصی برای مصرف ندارد ولی ترجیحا هر روز در یک ساعت ثابت مصرف شود.
عوارض شایع شامل خونریزی، کبودی، زخم معده، اسهال و سردرد است. قرص کلوپیدوگرل یا پلاویکس در ایران با همان نام Clopidogrel نیز شناخته میشود و نیاز به نسخه پزشک دارد.
مصرف همزمان با داروهای ضدانعقاد مانند وارفارین میتواند خطر خونریزی را افزایش دهد، بنابراین پزشک باید این ترکیب را مدیریت کند.
عوارض قطع خودسرانه قرص پلاویکس
قطع خودسرانه قرص پلاویکس میتواند خطر بسیار جدی برای بیماران قلبی ایجاد کند. این دارو بهعنوان یک ضدپلاکت عمل میکند و از چسبیدن پلاکتها به یکدیگر و تشکیل لخته در عروق جلوگیری میکند. اگر مصرف آن ناگهانی متوقف شود:
- احتمال تشکیل لخته خون افزایش پیدا میکند.
- خطر سکته قلبی یا سکته مغزی مجدد بالا میرود، خصوصا در بیمارانی که استنت قلبی دارند.
- ممکن است علائم مانند درد قفسه سینه یا تنگی نفس دوباره ظاهر شود.
به همین دلیل، قطع پلاویکس تنها باید با تصمیم پزشک و تحت نظر او انجام شود. پزشک ممکن است دوز را کم کرده یا داروی جایگزین تجویز کند تا ریسک لخته کاهش یابد.
2. آسپیرین
آسپیرین دارویی ضدپلاکت است که با جلوگیری از چسبیدن پلاکتها و تشکیل لخته در عروق، از سکته قلبی مجدد پیشگیری میکند. آسپرین برای تمام بیمارانی که سکته قلبی یا آنژین دارند توصیه میشود و معمولا بهصورت مادامالعمر مصرف میشود.
دوز رایج ۸۱ تا ۱۰۰ میلیگرم روزانه است و بهتر است همراه غذا یا بعد از وعده صبحانه مصرف شود تا از تحریک معده جلوگیری شود. عوارض شایع شامل خونریزی معده، سوزش سر دل، کبودی و تهوع است.
یادتان باشد که این دارو در صورت مصرف همزمان با سایر داروهای ضدانعقاد، باید با نظر پزشک استفاده شود.
3. آتوروستاتین
آتوروستاتین یک داروی استاتین است که برای کاهش کلسترول LDL و تثبیت پلاکهای عروقی تجویز میشود و از وقوع مجدد سکته قلبی جلوگیری میکند.
این دارو برای بیمارانی که سکته قلبی داشتهاند، حتی با سطح کلسترول طبیعی، توصیه میشود. دوز معمولی بین ۲۰ تا ۴۰ میلیگرم روزانه است و معمولا شبها مصرف میشود.
عوارض شایع شامل درد عضلانی، افزایش آنزیمهای کبدی و مشکلات گوارشی است. آتوروستاتین در ایران نیاز به نسخه پزشک دارد.
4. رزواستاتین
رزواستاتین نیز داروی استاتین است و مکانیسم مشابه آتوروستاتین دارد. این دارو کلسترول LDL را کاهش میدهد و خطر انسداد عروق و سکته مجدد را کم میکند.
دوز معمول بین ۵ تا ۲۰ میلیگرم روزانه است و معمولا شبها مصرف میشود. عوارض آن میتواند شامل درد عضلانی، تهوع، سردرد و افزایش آنزیمهای کبدی باشد. در ایران با نام تجاری Crestor شناخته میشود و مصرف آن نیاز به نسخه پزشک دارد.

5. پروپرانولول
قرص پروپرانولول یک بتابلاکر غیرانتخابی است که ضربان قلب و فشار خون را کاهش میدهد و قلب را در برابر استرس پس از سکته محافظت میکند.
این دارو برای بیمارانی که سکته قلبی داشتهاند، آنژین یا فشار خون بالا دارند تجویز میشود. دوز معمول بین ۴۰ تا ۸۰ میلیگرم دو تا سه بار در روز است و باید با غذا مصرف شود.
عوارض شایع شامل خستگی، سرگیجه، کاهش فشار خون، اختلال خواب و سردی دست و پا است.
6. آتنولول
آتنولول یک بتابلاکر انتخابی است که برای کاهش ضربان قلب، کنترل فشار خون و محافظت از قلب بعد از سکته تجویز میشود. دوز رایج ۵۰ تا ۱۰۰ میلیگرم روزانه است و معمولا صبح مصرف میشود.
مصرف منظم و ادامه دار برای مدت طولانی توصیه میشود. عوارض ممکن شامل خستگی، سرگیجه، کاهش فشار خون و اختلال خواب است.
7. متورال ۵۰ میلیگرمی
متورال یک بتابلاکر انتخابی است که برای کاهش ضربان قلب و فشار خون و محافظت از عضله قلب بعد از سکته تجویز میشود. دوز معمولی ۵۰ میلیگرم روزانه است ولی میتواند با نظر پزشک تا ۱۰۰ میلیگرم افزایش یابد.
بهتر است همراه غذا یا بعد از صبحانه مصرف شود. عوارض شایع شامل خستگی، سرگیجه و کاهش فشار خون است.
8. کاپتوپریل
کاپتوپریل یک مهارکننده ACE است که فشار خون را کاهش میدهد و به حفظ عملکرد قلب بعد از سکته کمک میکند. برای بیمارانی که سکته قلبی داشتهاند، نارسایی قلبی یا فشار خون بالا دارند، تجویز میشود.
دوز معمول ۲۵ تا ۵۰ میلیگرم دو تا سه بار در روز است. مصرف منظم و ادامه دار توصیه میشود و بهتر است یک ساعت قبل از غذا مصرف شود.
عوارض ممکن شامل سرفه خشک، سرگیجه، کاهش فشار خون و اختلال عملکرد کلیه است. نیاز به نسخه دارد و مصرف همزمان با دیورتیکها یا داروهای ضدانعقاد باید با نظر پزشک کنترل شود.
9. انالاپریل
انالاپریل نیز مهارکننده ACE است که برای کاهش فشار خون و محافظت از قلب بعد از سکته تجویز میشود. دوز معمول بین ۵ تا ۲۰ میلیگرم دو بار در روز است و بهتر است قبل از غذا مصرف شود.
عوارض مشابه کاپتوپریل شامل سرفه، سرگیجه، کاهش فشار خون و مشکلات کلیوی است. نام تجاری در ایران Enalapril است و نیاز به نسخه دارد.
10. لیزینوپریل
لیزینوپریل مهارکننده ACE دیگر است که عملکرد قلب را بعد از سکته حفظ میکند و فشار خون را کنترل میکند. دوز معمول قرص لیزینوپریل ۱۰ تا ۲۰ میلیگرم یک بار در روز است و معمولا صبح مصرف میشود.
عوارض شایع شامل سرفه خشک، سرگیجه و افزایش پتاسیم خون است.
11. لوزارتان
لوزارتان یک مهارکننده گیرنده آنژیوتانسین II (ARB) است که جایگزین ACE در صورت عدم تحمل سرفه میشود. برای بیمارانی که سکته قلبی داشتهاند و فشار خون دارند یا دچار نارسایی قلبی هستند، تجویز میشود.
دوز معمول ۵۰ تا ۱۰۰ میلیگرم یک بار در روز است و میتواند با غذا مصرف شود. عوارض شامل سرگیجه، فشار خون پایین و اختلال کلیوی است.
12. داروهای ضداسید معده مثل پنتوپرازول
پنتوپرازول یک مهارکننده پمپ پروتون است که برای محافظت از معده هنگام مصرف داروهای ضدپلاکت و استاتینها تجویز میشود. معمولا برای بیمارانی که مشکل معده یا ریفلاکس معده دارند توصیه میشود. دوز معمول پنتوپرازول ۲۰ تا ۴۰ میلیگرم روزانه است و بهتر است صبح قبل از غذا مصرف شود. عوارض شامل سردرد، اسهال و تهوع است.
13. وارفارین
وارفارین یک داروی ضد انعقاد است که برای جلوگیری از تشکیل لخته خون در بیمارانی با فیبریلاسیون دهلیزی، سابقه لخته یا سکته قلبی تجویز میشود.
دوز دقیق بر اساس نتایج آزمایش خون تعیین میشود و معمولا یک بار در روز مصرف میشود. عوارض شامل خونریزی، کبودی و مشکلات معده است. نیاز به کنترل منظم آزمایش خون دارد و نسخه پزشک الزامی است.
14. ریواروکسابان
ریواروکسابان یک ضدانعقاد خوراکی مستقیم است که برای پیشگیری از لخته خون در بیماران با فیبریلاسیون دهلیزی یا پس از سکته قلبی تجویز میشود.
دوز معمول ۱۵ تا ۲۰ میلیگرم یک بار در روز است و بهتر است همراه غذا مصرف شود. عوارض شامل خونریزی و کبودی است. نیاز به نسخه پزشک دارد و مصرف همزمان با داروهای ضدانعقاد دیگر باید با نظر پزشک باشد.
15. رتپلاز و سکته قلبی
رتپلاز دارویی است که برای حل کردن لخته خون در سکته قلبی شدید استفاده میشود تا جریان خون به قلب بازگردد. تزریق داخل وریدی آن در بیمارستان و تحت نظارت پزشک انجام میشود و مصرف خانگی ندارد.
هدف آن بازگرداندن جریان خون به قلب و کاهش آسیب عضله قلب است. عوارض اصلی شامل خونریزی شدید و خونریزی مغزی است و نیاز به نسخه دارد.
16. دیگوکسین (دی اکسین) و سکته قلبی
دیگوکسین یک گلیکوزید قلبی است که قدرت انقباضی قلب را افزایش داده و ضربان قلب را در ریتمهای سریع یا نامنظم کنترل میکند. معمولا پس از سکته قلبی فقط در بیمارانی که نارسایی قلبی یا فیبریلاسیون دهلیزی دارند تجویز میشود.
دوز آن باید توسط پزشک تعیین شود و نیاز به کنترل سطح دارو دارد. عوارض شامل آریتمی، تهوع و سرگیجه است و مصرف آن نیازمند نسخه است.
17. بیزوپرولول
بیزوپرولول یک بتابلاکر انتخابی است که برای کاهش فشار خون، کنترل ضربان قلب و محافظت از قلب بعد از سکته یا نارسایی قلبی تجویز میشود. دوز معمول روزانه ۵ تا ۱۰ میلیگرم است و صبح مصرف میشود.
داروی بیزوپرولول نیاز به نسخه پزشک دارد و عوارض شایع شامل خستگی، سرگیجه و کاهش فشار خون است. مصرف منظم آن برای کاهش خطر عود سکته قلبی و بهبود عملکرد قلب ضروری است.
18. دی پیریدامول
داروی دی پیریدامول یک داروی ضدپلاکت است که جلوی چسبیدن پلاکتها به یکدیگر و تشکیل لخته خون را میگیرد. این دارو معمولا در ترکیب با آسپرین برای پیشگیری از سکته مغزی یا سکته قلبی در بیمارانی که خطر بالایی دارند استفاده میشود.
دوز معمول خوراکی بین ۲۵۰ تا ۵۰۰ میلیگرم روزانه است و مصرف آن نیاز به نسخه دارد. عوارض شامل سرگیجه، سردرد و تهوع است و باید طبق نظر پزشک مصرف شود.
19. پراسوگرل
پراسوگرل یک ضدپلاکت قوی است که برای جلوگیری از تشکیل لخته پس از قرار دادن استنت در عروق کرونری یا در بیماران مبتلا به سندرم کرونری حاد تجویز میشود.
دوز معمول ۱۰ میلیگرم روزانه است و همراه با آسپرین مصرف میشود. عوارض مهم شامل خونریزی شدید و کبودی است و مصرف آن تحت نظر پزشک الزامی است. این دارو نیاز به نسخه دارد و برای بیماران با سابقه سکته مغزی اخیر توصیه نمیشود.

20. لواستاتین
لواستاتین یک استاتین است که برای کاهش کلسترول LDL و پیشگیری از انسداد عروق و سکته مجدد تجویز میشود. دوز معمول بین ۲۰ تا ۴۰ میلیگرم روزانه است و بهتر است شبها مصرف شود.
عوارض شایع شامل درد عضلانی، تهوع و افزایش آنزیمهای کبدی است. مصرف این دارو نیاز به نسخه پزشک دارد و برای پیشگیری ثانویه پس از سکته قلبی اهمیت دارد.
21. آملودیپین
آملودیپین یک مسدودکننده کانال کلسیم است که فشار خون را کاهش میدهد و جریان خون به قلب را بهبود میبخشد. دوز معمول ۵ تا ۱۰ میلیگرم روزانه است و معمولاً صبح مصرف میشود.
عوارض شایع شامل ورم اندامها، سردرد و سرگیجه است. این دارو نیاز به نسخه دارد و برای پیشگیری از نارسایی قلبی یا کنترل فشار خون پس از سکته کاربرد دارد.
22. دیلتیازم
دیلتیازم یک مسدودکننده کانال کلسیم است که برای کاهش فشار خون و کنترل ضربان قلب در ریتمهای سریع یا نامنظم تجویز میشود. دوز معمول بین ۱۲۰ تا ۳۶۰ میلیگرم روزانه است و معمولا به صورت تقسیم شده مصرف میشود.
عوارض شامل سرگیجه، تورم پا و سردرد است و مصرف آن نیاز به نسخه دارد. این دارو میتواند با بتابلاکرها تداخل داشته باشد و تحت نظر پزشک استفاده شود.
23. نیفدیپین
نیفدیپین نیز از مسدودکنندههای کانال کلسیم است که فشار خون را کاهش میدهد و عروق کرونر را گشاد میکند. دوز معمول ۳۰ تا ۶۰ میلیگرم روزانه و به صورت خوراکی مصرف میشود.
عوارض شایع شامل سرگیجه، گر گرفتگی و تورم مچ پا است. دارو نیاز به نسخه دارد و برای بیمارانی که بعد از سکته قلبی فشار خون بالا دارند تجویز میشود.
24. وراپامیل
ورا پامیل یک مسدودکننده کانال کلسیم است که برای کنترل ریتمهای نامنظم قلبی و کاهش فشار خون استفاده میشود. دوز معمول بین ۱۲۰ تا ۲۴۰ میلیگرم روزانه است و به صورت تقسیم شده مصرف میشود.
عوارض شامل یبوست، سردرد و سرگیجه است. این دارو نیاز به نسخه دارد و میتواند با بتابلاکرها تداخل داشته باشد، بنابراین تحت نظارت پزشک مصرف شود.
25. سوتالول
سوتالول یک ضدآریتمی است که برای کنترل ریتمهای غیرطبیعی قلب و جلوگیری از آریتمی بعد از سکته قلبی یا در بیماران با نارسایی قلبی تجویز میشود. دوز معمول ۸۰ تا ۱۶۰ میلیگرم دو بار در روز است و نیاز به کنترل ECG و پایش قلب دارد.
عوارض شامل خستگی، سرگیجه و اختلال ریتم قلب است و مصرف آن تحت نظر پزشک متخصص الزامی است.
26. بتاکسولول
بتاکسولول یک بتابلاکر انتخابی است که فشار خون و ضربان قلب را کاهش میدهد. دوز معمول ۵ تا ۱۰ میلیگرم روزانه است و معمولا صبح مصرف میشود.
عوارض شامل خستگی، سرگیجه و کاهش فشار خون است. نیاز به نسخه دارد و برای پیشگیری از فشار خون بالا یا محافظت قلب بعد از سکته کاربرد دارد.
27. متوپرولول
متوپرولول یک بتابلاکر انتخابی است که برای کاهش ضربان قلب، کنترل فشار خون و محافظت از قلب پس از سکته قلبی یا نارسایی قلبی استفاده میشود.
دوز معمول ۵۰ تا ۱۰۰ میلیگرم یک یا دو بار در روز است. عوارض شامل خستگی، سرگیجه و کاهش فشار خون است و مصرف منظم آن برای پیشگیری از عوارض قلبی ضروری است.
28. آپیکسابان
آپیکسابان یک ضدانعقاد خوراکی مستقیم است که برای جلوگیری از تشکیل لخته خون در بیماران با فیبریلاسیون دهلیزی یا پس از سکته قلبی تجویز میشود. دوز معمول ۵ میلیگرم دو بار در روز است و همراه غذا یا بدون غذا مصرف میشود.
عوارض اصلی شامل خونریزی است و مصرف آن نیاز به نسخه دارد. تداخل دارویی با سایر ضدانعقادها باید توسط پزشک کنترل شود.
29. ریواروکسابان
ریواروکسابان یک ضدانعقاد خوراکی مستقیم است که برای پیشگیری از لخته خون در بیماران با فیبریلاسیون دهلیزی یا پس از سکته قلبی تجویز میشود.
دوز معمول ۱۵ تا ۲۰ میلیگرم یک بار در روز است و بهتر است همراه غذا مصرف شود. عوارض شامل خونریزی و کبودی است و مصرف آن نیازمند نسخه پزشک است.
30. دابیگاتران
دابیگاتران یک ضدانعقاد خوراکی مستقیم است که جلوی تشکیل لخته خون در فیبریلاسیون دهلیزی یا پس از سکته قلبی را میگیرد. دوز معمول ۱۵۰ میلیگرم دو بار در روز است و خوراکی مصرف میشود.
عوارض شامل خونریزی، معده درد و تهوع است و نیاز به نسخه دارد. تداخلات دارویی با سایر ضدانعقادها باید تحت نظر پزشک کنترل شود.
31. هپارین
هپارین یک ضدانعقاد تزریقی است که برای پیشگیری و درمان لخته خون در بیمارانی که سکته قلبی حاد دارند یا در بیمارستان بستری هستند استفاده میشود.
دوز آن توسط پزشک و با توجه به وزن و شرایط بیمار تعیین میشود و مصرف خانگی ندارد. عوارض شامل خونریزی و کبودی است و نیاز به پایش آزمایش خون دارد.
32. نیتروگلیسیرین
داروی نیتروگلیسیرین یک نیترات و گشادکننده عروق است که برای کاهش درد قفسه سینه ناشی از آنژین و بهبود جریان خون قلب بعد از سکته قلبی استفاده میشود.
این دارو میتواند به صورت قرص زیرزبانی، اسپری یا چسب پوستی تجویز شود. دوز و فرم مصرف بسته به شدت علائم و تجویز پزشک متفاوت است.
عوارض شایع شامل سردرد، سرگیجه، کاهش فشار خون و گر گرفتگی است و نیاز به نسخه دارد. مصرف منظم آن طبق دستور پزشک به کاهش حملات آنژین و محافظت از قلب کمک میکند.
33. آتورواستاتین
آتورواستاتین یک استاتین قوی است که کلسترول LDL را کاهش میدهد و از بیماری عروق کرونر و سکتههای بعدی پیشگیری میکند
داروی آتورواستاتین معمولا برای بیمارانی که سکته قلبی داشتهاند یا در معرض خطر بالا هستند تجویز میشود، حتی اگر سطح چربی خون طبیعی باشد. دوز معمول بین ۲۰ تا ۴۰ میلیگرم روزانه است و غالبا شبها مصرف میشود.
عوارض شایع شامل درد عضلانی، تهوع و افزایش آنزیمهای کبدی است و مصرف آن نیاز به نسخه دارد.
34. رزواستاتین
داروی رزوواستاتین نیز یک استاتین قوی است که برای کاهش کلسترول LDL و تثبیت پلاکهای عروقی تجویز میشود تا خطر سکته قلبی مجدد کاهش یابد.
دوز معمول بین ۵ تا ۲۰ میلیگرم روزانه است و معمولاً شبها مصرف میشود. عوارض شامل درد عضلانی، سردرد، تهوع و افزایش آنزیمهای کبدی است و مصرف آن نیاز به نسخه پزشک دارد.
درد شدید قفسه سینه سردرد شدید تنگی نفس حاد و ناگهانی تورم در دهان، لبها یا زبان، که میتواند نشانه واکنش آلرژیک باشد.
داروھای مورد استفاده در CCU کدامند؟
در بخش مراقبتهای ویژه قلب (CCU)، بیمارانی که دچار سکته قلبی، نارسایی قلبی شدید، آریتمی یا سایر شرایط بحرانی قلبی هستند، داروهای خاص و حیاتی دریافت میکنند.
این داروها برای حفظ عملکرد قلب، کنترل ریتم و فشار خون و پیشگیری از لخته خون تجویز میشوند. مهمترین دستهها و داروهای مورد استفاده در CCU عبارتند از:
- آسپرین
- کلوپیدوگرل (Plavix)
- وارفارین
- هپارین
- ریواروکسابان
- دابیگاتران
- رتپلاز
- متوپرولول
- پروپرانولول
- آتنولول
- بیزوپرولول
- سوتالول
- متورال (Metoprolol)
- بتاکسولول
- کاپتوپریل
- انالاپریل
- لیزینوپریل
- لوزارتان
- آتورواستاتین
- رزواستاتین
- دیگوکسین (دی اکسین)
- نیتروگلیسیرین
تداخلات دارویی رایج در بیماران قلبی
بیماران قلبی اغلب چند دارو به صورت همزمان مصرف میکنند که میتواند باعث تداخل دارویی شود. برخی از تداخلات مهم عبارتند از:
- مصرف داروهای ضدانعقاد مثل وارفارین همراه با پلاویکس یا آسپرین میتواند خطر خونریزی را افزایش دهد.
- بتابلاکرها و داروهای فشار خون ممکن است با داروهای ضدآریتمی یا دیابت باعث کاهش بیش از حد فشار خون یا ضربان قلب شوند.
- استاتینهایی مانند آتورواستاتین و رزواستاتین با برخی داروهای ضدقارچ یا آنتیبیوتیکها ممکن است باعث افزایش عوارض عضلانی یا کبدی شوند.
برای پیشگیری از تداخل، لازم است تمام داروها و مکملها به پزشک اطلاع داده شوند و تغییر یا اضافه کردن هر دارویی تحت نظر متخصص انجام شود.
نقش قرص چربی در باز ماندن رگهای قلب
قرصهای چربی یا استاتینها مثل آتورواستاتین، رزواستاتین و لواستاتین بعد از سکته قلبی بسیار مهم هستند. این داروها به موراد زیر منجر میسشوند:
- کلسترول LDL را کاهش میدهند و رسوب چربی در دیواره عروق را کم میکنند.
- باعث تثبیت پلاکهای آترواسکلروتیک میشوند و احتمال پاره شدن پلاک و تشکیل لخته را کاهش میدهند.
- حتی بیمارانی که سطح کلسترول طبیعی دارند، به دلیل اثرات محافظتی قلب، از استاتینها سود میبرند.
استفاده منظم از این داروها باعث میشود رگهای قلب باز و سالم باقی بمانند و خطر سکته مجدد کاهش یابد.
بهترین زمان مصرف قرصهای فشار خون و قلب
زمان مصرف داروهای قلبی و فشار خون میتواند اثرگذاری و کاهش عوارض جانبی را بهبود دهد:
- بتابلاکرهایی مثل متوپرولول، آتنولول، معمولا صبحها مصرف میشوند تا ضربان قلب و فشار خون در طول روز کنترل شود.
- مهارکنندههای ACE مثل کاپتوپریل، انالاپریل، لیزینوپریل بهتر است قبل از غذا مصرف شوند تا جذب بهتر و عوارض گوارشی کمتر شود.
- استاتینهایی مثل آتورواستاتین، رزواستاتین، غالبا شبها مصرف میشوند تا اثر کاهش کلسترول بیشتر شود.
- داروهای ضدپلاکت و ضدانعقاد را بهتر است هر روز در یک ساعت ثابت مصرف کنید تا ریسک فراموشی کاهش یابد و اثر محافظتی حفظ شود.
رعایت این نکات ساده به اثرگذاری بهتر داروها و کاهش عوارض جانبی کمک میکند.
اصول تغذیه بعد از سکته قلبی
بعد از سکته قلبی، تغذیه مناسب نقش مهمی در بهبود عملکرد قلب، پیشگیری از سکتههای مجدد و کنترل عوامل خطر دارد. اصول کلی تغذیه بعد از سکته قلبی عبارتند از:
- محدود کردن چربیهای ناسالم؛ کمتر مصرف کردن گوشت پرچرب، کره، روغن هیدروژنه و فست فود
- استفاده از چربیهای سالم؛ روغن زیتون، گردو، بادام و ماهیهای چرب
- کاهش نمک؛ مصرف کمتر از ۵ الی ۶ گرم در روز و پرهیز از کنسرو و فست فود
- افزایش مصرف سبزیجات و میوهها؛ حداقل ۵ وعده در روز برای فیبر و آنتیاکسیدان
- انتخاب غلات کامل؛ نان سبوسدار، جو و برنج قهوهای برای کنترل چربی و قند خون
- پروتئین سالم؛ ماهی، مرغ بدون پوست، تخممرغ و حبوبات به جای گوشت قرمز پرچرب
- کنترل قند خون؛ محدود کردن شیرینی، نوشابه و مواد قندی
- نوشیدن آب کافی؛ حداقل ۶–۸ لیوان روزانه مگر محدودیت مایع توسط پزشک
- پرهیز از مصرف الکل و دخانیات؛ سیگار، قلیان و نوشیدنیهای الکلی برای قلب مضر
- وعدههای کوچک و مکرر؛ کاهش فشار بر قلب و هضم آسانتر غذا
در صورت بروز عوارض جانبی داروهای حمله قلبی چه باید کرد؟
اگر هنگام مصرف داروهای سکته قلبی هرگونه عارضه جانبی مشاهده کردید، مصرف دارو را خودسرانه قطع نکنید، زیرا این کار خطر حمله قلبی مجدد را افزایش میدهد. بهترین و ایمنترین اقدام این است که فورا با پزشک خود مشورت کنید تا اقدامات لازم برای مدیریت عوارض انجام شود.
راهکارهای پزشک معمولا شامل موارد زیر است:
- تغییر دوز دارو؛ ممکن است نیاز باشد دوز دارو کاهش یا افزایش یابد تا عوارض کمتر شوند.
- تغییر دارو؛ پزشک میتواند داروی شما را به نمونهای مشابه یا از دسته دیگری تغییر دهد تا اثربخشی حفظ شود و عوارض کاهش یابد.
- درمان علائم؛ برای کاهش ناراحتیها مانند درد عضلانی یا سردرد، درمانهای حمایتی یا مکمل تجویز میشود.
مشورت سریع با پزشک و ادامه مصرف دارو طبق توصیه، بهترین راه برای محافظت از قلب و پیشگیری از عوارض جدی است.
توصیهای از تیم دارو دات کام به شما
به خاطر داشته باشید که هرگز داروهای خود را بدون مشورت با پزشک قطع نکنید، زیرا این کار میتواند خطر بروز مجدد حمله قلبی را بهطور جدی افزایش دهد.
در صورت مشاهده هرگونه عارضه جانبی یا نگرانی درباره داروها، بهترین کار این است که با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید تا با تنظیم دوز یا جایگزینی دارو، درمانی ایمن و مؤثر برای شما ادامه یابد.
اگر سوالی دارید، در بخش نظرات بنویسید تا کارشناس سلامتی دارو دات کام پاسخ دهد.
سوالات متداول
چرا بعد از سکته قلبی باید قرص چربی مصرف کرد، حتی اگر چربی خون نرمال باشد؟
استاتینها علاوه بر کاهش کلسترول، التهاب عروق و تشکیل پلاک را کاهش میدهند و خطر سکته مجدد را کم میکنند، حتی زمانی که چربی خون طبیعی است.
تا چه زمانی باید قرص پلاویکس یا اسوییکس را مصرف کرد؟
معمولا داروی دومپلاکتی (Plavix/Clopidogrel یا Ticagrelor/Brilinta) بهصورت ترکیبی با آسپرین برای ۱۲ ماه مصرف میشود، مگر اینکه پزشک دستور متفاوت بدهد.
اگر یک نوبت مصرف دارو را فراموش کردیم چه کنیم؟
به محض یادآوری، دارو را مصرف کنید و نوبت بعدی را طبق برنامه معمول ادامه دهید. از دو برابر کردن دوز خودداری کنید.
آیا مصرف آسپرین بعد از سکته قلبی تا پایان عمر ادامه دارد؟
بله، در اکثر بیماران، آسپرین با دوز کم بهصورت مادامالعمر برای پیشگیری از سکته مجدد توصیه میشود.
مطالب این مقاله صرفاً جهت اطلاعرسانی است و هرگز جایگزین توصیه، تشخیص یا درمان پزشک متخصص نمیشود. قبل از هرگونه تصمیم درمانی، ابتدا با پزشک خود مشورت کنید.
منابع مقاله:
clevelandclinic | kch | medicalnewstoday | heartfoundation | nhs | alto | webmd | healthline | rollingout | consensus | verywellhealth








