ایدز و ویروس HIV؛ آیا داشتن ایدز باعث مرگ می‌شود؟

HIV یا ایدز چیست؟

اچ‌آی‌وی (HIV) مخفف عبارت Human Immunodeficiency Virus به معنای ویروس نقص ایمنی انسانی است. این ویروس به سیستم ایمنی بدن حمله می‌کند و به‌ویژه سلول‌هایی به نام CD4 را هدف قرار می‌دهد. سلول‌های CD4 نوعی گلبول سفید هستند که نقش مهمی در دفاع بدن در برابر عفونت‌ها و بیماری‌ها دارند. با از بین رفتن تدریجی این سلول‌ها، توانایی سیستم ایمنی برای مقابله با میکروب‌ها، ویروس‌ها و سایر عوامل بیماری‌زا کاهش می‌یابد.

ایدز (AIDS)، سندرم نقص ایمنی اکتسابی است و مرحله پیشرفته عفونت با ویروس HIV به شمار می‌رود. این مرحله زمانی رخ می‌دهد که سیستم ایمنی بدن به شدت ضعیف شده باشد. معمولا زمانی گفته می‌شود فرد وارد مرحله ایدز شده است که تعداد سلول‌های CD4 به کمتر از ۲۰۰ سلول در هر میلی‌متر مکعب خون برسد یا فرد به برخی عفونت‌ها یا سرطان‌های خاص مبتلا شود. این بیماری‌ها که به آن‌ها عفونت‌های فرصت‌طلب گفته می‌شود، در افراد سالم به ندرت دیده می‌شوند، اما در افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند بیشتر بروز می‌کنند.

نکته مهم این است که ویروس HIV حتی زمانی که فرد هیچ علامت مشخصی ندارد، همچنان در بدن فعال است و می‌تواند به سیستم ایمنی آسیب برساند. به همین دلیل، تنها راه تشخیص قطعی این ویروس انجام آزمایش HIV است. تشخیص زودهنگام و شروع درمان می‌تواند به کنترل بیماری و حفظ سلامت فرد کمک کند.

تفاوت بین HIV و ایدز چیست؟

تفاوت اصلی میان HIV و ایدز در این است که HIV نام ویروسی است که به سیستم ایمنی بدن حمله می‌کند، در حالی که ایدز مرحله پیشرفته عفونت ناشی از این ویروس به شمار می‌رود. به عبارت دیگر، HIV عامل بیماری است و ایدز وضعیتی است که در اثر پیشرفت این عفونت در بدن ایجاد می‌شود. بنابراین، همه افرادی که به HIV مبتلا هستند، لزوما به ایدز مبتلا نمی‌شوند.

اگر عفونت HIV درمان نشود، ویروس به‌تدریج و طی سال‌ها سیستم ایمنی بدن را تضعیف می‌کند و در نهایت ممکن است فرد وارد مرحله ایدز شود. با این حال، امروزه با استفاده از درمان‌های موثر ضد رتروویروسی (ART)، بسیاری از افراد مبتلا به HIV می‌توانند زندگی طولانی و سالمی داشته باشند و هرگز به مرحله ایدز نرسند.

اچ‌آی‌وی HIV چگونه به ایدز تبدیل می‌شود؟

اچ‌آی‌وی به‌تدریج و در طول زمان، سلول‌های CD4 T را از بین می‌برد. هر چه تعداد سلول‌های CD4 کمتر شود، سیستم ایمنی ضعیف‌تر می‌گردد. پیشرفت این بیماری به ایدز زمانی رخ می‌دهد که سیستم ایمنی به‌شدت آسیب دیده باشد و منجر به کاهش شمار CD4 به زیر ۲۰۰ سلول در میلی‌متر مکعب یا بروز عفونت‌های فرصت‌طلب و سرطان‌ها می‌شود.

بدون درمان، اچ‌آی‌وی اغلب در حدود ۸ تا ۱۰ سال به ایدز تبدیل می‌شود. امید به زندگی بدون درمان در مرحله ایدز معمولاً حدود ۳ سال است.

علائم ایدز (HIV) چیست؟

علائم اچ‌آی‌وی و ایدز بسته به فرد و مرحله بیماری بسیار متفاوت است. بسیاری از افراد ممکن است برای سال‌ها هیچ علامتی را تجربه نکنند. در ادامه، به تفکیک علائم این بیماری را در مراحل مختلف بررسی خواهیم کرد:

مرحله ۱؛ وضعیت حاد اچ‌آی‌وی (Primary infection)

این مرحله، معمولا ۲ تا ۴ هفته پس از ورود ویروس به بدن رخ می‌دهد و شامل علائم اولیه ایدز است. بسیاری از افراد در این دوره یک بیماری شبیه آنفولانزا را تجربه می‌کنند که ممکن است چند روز تا چند هفته طول بکشد. علائم احتمالی در این مرحله شامل موارد زیر است:

• تب
• سردرد
• درد عضلات و مفاصل
• ضایعه‌های پوستی
• گلودرد، زخم‌های دردناک دهانی
• تورم غدد لنفاوی به‌ویژه در گردن
• اسهال
• کاهش وزن
• سرفه و تعریق شبانه

این علائم می‌توانند آن‌قدر خفیف باشند که فرد متوجه آن‌ها نشود.

بااین‌حال، در این مرحله میزان ویروس در جریان خون بسیار بالا است و بیماری در بدن فرد به‌شدت مسری است. این واقعیت که علائم اولیه اچ‌آی‌وی می‌توانند با بسیاری از بیماری‌های رایج دیگر اشتباه گرفته شوند، اهمیت انجام آزمایش را دوچندان می‌کند. تشخیص تنها بر اساس علائم ظاهری می‌تواند گمراه‌کننده باشد و به همین دلیل، تنها راه قطعی برای آگاهی از وضعیت اچ‌آی‌وی، انجام آزمایش است.

مرحله ۲؛ وضعیت مزمن اچ‌آی‌وی (Clinical latent infection)

در این مرحله، ویروس اچ‌آی‌وی همچنان در بدن فعال است و به تکثیر ادامه می‌دهد، اما بسیاری از افراد هیچ علامتی ندارند یا عفونت‌هایی که اچ‌آی‌وی می‌تواند ایجاد کند را تجربه نمی‌کنند.

این دوره می‌تواند برای سال‌های طولانی در افرادی که درمان ضد رتروویروسی (ART) دریافت نمی‌کنند، ادامه یابد. با وجود نبودن علائم، ویروس همچنان می‌تواند به دیگران منتقل شود.

مرحله ۳؛ وضعیت علامت‌دار اچ‌آی‌وی و پیشرفت به ایدز

با ادامه تکثیر ویروس و ازبین‌بردن سلول‌های ایمنی، سیستم ایمنی به طور قابل‌توجهی ضعیف می‌شود. علائم در این مرحله اغلب ناشی از عفونت‌های فرصت‌طلب یا سرطان‌ها هستند.

علائم احتمالی شامل تب مداوم، خستگی شدید، اسهال مزمن، کاهش وزن قابل‌توجه، برفک دهان، زونا، ذات‌الریه، تورم مداوم غدد لنفاوی، تعریق و لرز مکرر، لکه‌های سفید یا ضایعات در دهان و بثورات پوستی است.

علائم اولیه HIV در مردان چیست؟

علائم HIV در مردان معمولا چند هفته پس از ورود ویروس به بدن ظاهر می‌شود و اغلب شبیه علائم آنفلوآنزا است. این علائم می‌تواند شامل تب، گلودرد، خستگی شدید، درد عضلات، تورم غدد لنفاوی و بثورات پوستی باشد. در برخی مردان ممکن است علائم دیگری مانند تعریق شبانه، سردرد یا زخم‌های دهانی نیز دیده شود. البته بسیاری از افراد در این مرحله ممکن است علامت مشخصی نداشته باشند.

علائم اولیه HIV در زنان چیست؟

علائم HIV در زنان نیز معمولاً مشابه مردان است و می‌تواند شامل تب، خستگی، گلودرد، درد عضلات، تورم غدد لنفاوی و بثورات پوستی باشد. با این حال، برخی زنان ممکن است علائمی مانند عفونت‌های مکرر واژینال، زخم‌های تناسلی یا تغییرات در چرخه قاعدگی را نیز تجربه کنند. مانند مردان، ممکن است در مراحل اولیه هیچ علامت واضحی وجود نداشته باشد.

در مقاله زیر به بررسی نشانه‌های ایدز در زنان و تأثیر ویروس HIV بر سلامت آن‌ها پرداخته شده است:

علائم پوستی HIV چیست؟

مشکلات و علائم پوستی ایدز از علائم نسبتا شایع در افراد مبتلا به HIV هستند. این علائم می‌تواند شامل بثورات پوستی، لکه‌های قرمز یا بنفش، خشکی و خارش پوست یا ایجاد زخم‌های پوستی باشد. در مراحل پیشرفته‌تر بیماری نیز ممکن است عفونت‌های پوستی یا ضایعات خاصی مانند سارکوم کاپوسی روی پوست ظاهر شوند.

تب و علائم شبیه آنفلوآنزا در HIV

در مرحله اولیه عفونت HIV، بسیاری از افراد علائمی شبیه آنفلوآنزا تجربه می‌کنند. این علائم ممکن است شامل تب، گلودرد، خستگی، درد عضلات و مفاصل، سردرد و تورم غدد لنفاوی باشد. این وضعیت معمولا چند روز تا چند هفته ادامه دارد و ممکن است بدون تشخیص خاصی برطرف شود.

آیا تب از علائم حتمی ایدز است؟

خیر، تب یکی از علائم شایع عفونت HIV است، اما وجود آن در همه افراد قطعی نیست. برخی افراد ممکن است در مراحل اولیه یا حتی مراحل بعدی بیماری هیچ تب مشخصی نداشته باشند. به همین دلیل، نبود تب به معنای نبود HIV نیست و تنها راه تشخیص قطعی این عفونت انجام آزمایش است.

بثورات پوستی ایدز چگونه بروز می‌کنند؟

بثورات پوستی مرتبط با HIV معمولاً به صورت لکه‌های قرمز یا صورتی روی پوست ظاهر می‌شوند و ممکن است با خارش همراه باشند. این بثورات اغلب در قسمت‌هایی مانند صورت، قفسه سینه، پشت یا دست‌ها دیده می‌شوند. در برخی موارد، بثورات ممکن است چند روز یا چند هفته باقی بمانند و سپس به‌تدریج از بین بروند.

علت ابتلا به ایدز یا اچ آی وی چیست؟

اچ‌آی‌وی توسط یک ویروس ایجاد می‌شود. این ویروس می‌تواند از طریق تماس جنسی، تزریق مواد مخدر یا استفاده از سوزن مشترک و تماس با خون آلوده منتقل شود. همچنین می‌تواند در دوران بارداری، زایمان یا شیردهی از والدین به کودک نیز منتقل شود.

شما می‌توانید از طریق خون، مایع منی، مایعات واژن، شیر مادر و مایعات رکتوم فرد آلوده به اچ‌آی‌وی مبتلا شوید. در واقع این ویروس می‌تواند از طریق دهان، مقعد، آلت تناسلی مرد، واژن یا پوست آسیب‌دیده وارد بدن شما شود.

لازم به ذکر است در حالت عادی این ویروس نمی‌تواند از پوست شما عبور کند؛ مگر اینکه بریدگی یا زخمی داشته باشید. همچنین شما نمی‌توانید با دست‌دادن یا بغل‌کردن فرد مبتلا به اچ‌آی‌وی به این ویروس مبتلا شوید.

علاوه بر این، از طریق تماس با اشیا مانند ظروف، صندلی توالت یا دستگیره در که توسط فرد مبتلا به اچ‌آی‌وی استفاده می‌شود، این بیماری به شما انتقال پیدا نمی‌کند. اچ‌آی‌وی از طریق هوا یا آب یا توسط پشه‌ها، کنه‌ها یا سایر حشرات نیز منتقل نمی‌شود.

آیا می‌توان از طریق بوسیدن به HIV مبتلا شد؟

از آنجایی‌که HIV از طریق بزاق دهان منتقل نمی‌شود، بوسیدن راه رایجی برای ابتلا به این بیماری نیست. اما در شرایط خاص، مثلا اگر هر دو نفر زخم‌های باز در دهان خود داشته باشند یا لثه‌هایشان خونریزی داشته باشد، احتمال ابتلا به HIV از طریق بوسیدن با دهان باز وجود دارد.

HIV چگونه منتقل می‌شود؟

اچ‌آی‌وی از طریق تماس با مایعات خاص بدن فرد آلوده؛ مانند خون، مایع منی، مایع پیش منی، مایعات رکتوم، مایعات واژن و شیر مادر منتقل می‌شود. برای انتقال، این مایعات باید با غشای مخاطی مانند رکتوم، واژن، آلت تناسلی، دهان یا زخم و بافت آسیب‌دیده تماس پیدا کنند یا مستقیما به جریان خون تزریق شوند. راه‌های اصلی انتقال این بیماری عبارتند از:

۱. تماس جنسی

شایع‌ترین راه انتقال این ویروس است. رابطه جنسی واژینال یا مقعدی بدون کاندوم بالاترین خطر را در این زمینه دارد. رابطه جنسی دهانی خطر کمتری دارد، اما در صورت وجود زخم‌های دهانی، امکان‌پذیر است.

۲. استفاده مشترک از سوزن و سرنگ

به اشتراک گذاشتن تجهیزاتی مانند سوزن و سرنگ آلوده به خون، در کارهایی مانند انجام تتو، پیرسینگ یا مصرف مواد مخدر خطر بالایی برای انتقال اچ‌آی‌وی دارد.

۳. انتقال از مادر به کودک

این ویروس از فرد باردار مبتلا به اچ‌آی‌وی به نوزادش در دوران بارداری، زایمان یا شیردهی منتقل می‌شود.

۴. انتقال خون و کارهای پزشکی غیربهداشتی

خطر انتقال از طریق انتقال خون در کشورهایی که غربالگری انجام می‌دهند بسیار پایین است. بااین‌حال، تزریقات نامطمئن یا اقدامات پزشکی با ابزار جراحی غیر استریل می‌توانند اچ‌آی‌وی را منتقل کنند.

آیا HIV از طریق تماس‌های روزمره منتقل می‌شود؟

اچ‌آی‌وی از طریق تماس‌های عادی مانند در آغوش گرفتن، دست‌دادن، به اشتراک گذاشتن غذا، آب، ظروف، نیش حشرات، هوا یا آب منتقل نمی‌شود.

چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به HIV قرار دارند؟

هر فردی ممکن است به HIV مبتلا شود، اما برخی رفتارها و شرایط می‌توانند خطر ابتلا را افزایش دهند. افرادی که رابطه جنسی محافظت‌نشده دارند، کسانی که از سرنگ یا وسایل تزریق مشترک استفاده می‌کنند، افرادی که شرکای جنسی متعدد دارند یا با فرد مبتلا به HIV رابطه جنسی برقرار می‌کنند، بیشتر در معرض خطر قرار دارند.

همچنین انتقال ویروس می‌تواند از مادر مبتلا به HIV به نوزاد در دوران بارداری، زایمان یا شیردهی نیز رخ دهد. انجام آزمایش و رعایت روش‌های پیشگیری می‌تواند خطر ابتلا را به‌طور قابل توجهی کاهش دهد.

عوامل خطر ایدز یا اچ‌آی‌وی چیست؟

هر فردی در هر سن، نژاد و جنسیتی به اچ‌آی‌وی و ایدز مبتلا شود. بااین‌حال، برخی عوامل خطر، احتمال ابتلا را افزایش می‌دهند:

• رابطه جنسی محافظت نشده؛ داشتن رابطه جنسی محافظت نشده و بدون کاندوم، به‌ویژه با شرکای متعدد یا افرادی که وضعیت اچ‌آی‌وی آن‌ها نامشخص است، بیشترین خطر را دارد. رابطه جنسی مقعدی خطرناک‌تر از رابطه جنسی واژینال است.
• استفاده مشترک از سوزن یا سرنگ؛ استفاده مشترک از سوزن‌ها، سرنگ‌ها یا سایر تجهیزات در تزریق مواد مخدر، انجام تتو و پیرسینگ از راه‌های پرخطر برای انتقال است.
• عفونت‌های مقاربتی دیگر (STIs)؛ داشتن عفونت‌های مقاربتی دیگر (STIs) مانند سیفلیس، تبخال، کلامیدیا، سوزاک، می‌تواند خطر ابتلا به اچ‌آی‌وی را افزایش دهد، زیرا اغلب باعث ایجاد زخم‌های باز روی اندام تناسلی می‌شوند که ورود اچ‌آی‌وی به بدن را آسان‌تر می‌کنند.
• اقدامات پزشکی ناامن؛ دریافت تزریقات نامطمئن، انتقال خون یا پیوند بافت یا انجام اقدامات پزشکی شامل برش یا سوراخ‌کردن غیر استریل، به‌ویژه در کشورهایی که غربالگری استاندارد ندارند.
• جراحات تصادفی با سوزن؛ خطر پایین اما برای کارکنان بیمارستان‌ها ممکن است.
• بار ویروسی: میزان اچ‌آی‌وی در خون به طور قابل‌توجهی بر خطر انتقال تأثیر می‌گذارد؛ بار ویروسی بالاتر به معنای خطر بالاتر است.
• مصرف الکل یا مواد مخدر؛ این مورد می‌تواند امکان انجام کارهای پرخطر و بدون فکر را افزایش دهد.

ایدز چقدر شایع است؟

اچ‌آی‌وی همچنان یک چالش بزرگ در سطح جهانی است و تا به امروز جان حدود ۴۴.۱ میلیون نفر را گرفته است. انتقال این ویروس در تمام کشورهای جهان ادامه دارد.

بر اساس برآوردهای پایان سال ۲۰۲۴، حدود ۴۰.۸ میلیون نفر در سراسر جهان با اچ‌آی‌وی زندگی می‌کنند که ۶۵ درصد از آن‌ها در منطقه آفریقایی سازمان جهانی بهداشت (WHO) ساکن هستند. در همین سال، تقریباً ۶۳۰,۰۰۰ نفر به دلیل اچ‌آی‌وی جان خود را ازدست‌داده‌اند و تخمین زده می‌شود که ۱.۳ میلیون نفر به‌تازگی به اچ‌آی‌وی مبتلا شده‌اند.

اهداف جهانی برای سال ۲۰۲۵ با عنوان «۹۵-۹۵-۹۵» تعیین شده‌اند: ۹۵ درصد از تمام افراد مبتلا به اچ‌آی‌وی تشخیص داده شوند، ۹۵ درصد از افراد تشخیص‌داده‌شده تحت درمان ضد رتروویروسی قرار گیرند و ۹۵ درصد از افراد تحت درمان این بیماری را سرکوب کنند.

آخرین آمار ایدز در ایران نشان می‌دهد، در ابتدا که سهم مبتلایان به ایدز بر اساس جنسیت، ۸۱ درصد شامل مردان و ۱۹ درصد شامل زنان می‌شده است، در سال‌های اخیر این الگو تغییر کرده است به طوری که تا پایان نیمه نخست سال ۱۴۰۳ حدود ۳۲ درصد موارد ابتلا به ایدز را زنان و ۶۸ درصد را مردان تشکیل می‌دهند.

عوارض ایدز یا اچ‌آی‌وی چیست؟

ویروس HIV با حمله به سیستم ایمنی بدن، توانایی بدن را برای مقابله با بیماری‌ها کاهش می‌دهد. در نتیجه، فرد مبتلا بیشتر در معرض ابتلا به انواع عفونت‌ها و برخی سرطان‌ها قرار می‌گیرد. بسیاری از این بیماری‌ها عفونت‌های فرصت‌طلب نامیده می‌شوند؛ زیرا زمانی بروز می‌کنند که سیستم ایمنی بدن ضعیف شده باشد.

در ادامه، عوارض مختلف ایدز را به تفکیک بررسی خواهیم کرد:

عفونت‌های شایع در HIV و ایدز

عفونت‌های فرصت‌طلب شایع در HIV و ایدز شامل موارد زیر می‌شوند:

• ذات‌الریه پنوموسیستیس؛ یک عفونت قارچی که از علل شایع ذات‌الریه در افراد مبتلا به HIV است.
• کاندیدیازیس؛ عفونت قارچی شایعی که می‌تواند باعث ایجاد لایه‌های سفید و ضخیم روی دهان، زبان، مری یا واژن شود.
• سل؛ یکی از مهم‌ترین علل مرگ‌ومیر در میان افراد مبتلا به ایدز در جهان و از عفونت‌های فرصت‌طلب شایع در این بیماران است.
• سیتومگالوویروس (CMV)؛ ویروسی که از طریق مایعات بدن منتقل می‌شود و در صورت ضعف سیستم ایمنی می‌تواند فعال شده و به چشم‌ها، دستگاه گوارش، ریه‌ها و سایر اندام‌ها آسیب برساند.
• مننژیت کریپتوکوکی؛ عفونتی قارچی در سیستم عصبی مرکزی که باعث التهاب پرده‌ها و مایع اطراف مغز و نخاع می‌شود.
• توکسوپلاسموز؛ بیماری ناشی از یک انگل که اغلب از طریق گربه‌ها منتقل می‌شود و در صورت درگیر کردن مغز می‌تواند باعث تشنج و مشکلات جدی شود.
• ایزوسپوریازیس و کریپتوسپوریدیوزیس روده‌ای؛ عفونت‌هایی که باعث اسهال‌های مزمن و طولانی‌مدت می‌شوند.
• تبخال سیمپلکس مزمن؛ زخم‌های تاولی که ممکن است طولانی‌مدت باقی بمانند و به‌سختی بهبود یابند.
• عفونت‌های مایکوباکتریومی مانند MAC و مایکوباکتریوم توبرکلوزیس؛ عفونت‌های باکتریایی که بیشتر دستگاه تنفسی و ریه‌ها را درگیر می‌کنند، اما ممکن است سایر اندام‌ها را نیز تحت تأثیر قرار دهند.

سرطان‌های شایع در افراد مبتلا به HIV

کسانی که به ایدز و اچ آی وی مبتلا می‌شوند، ممکن است که سرطان‌های زیر مبتلا شوند:

• سرطان‌های مرتبط با ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)؛ از جمله سرطان‌های مقعد، دهان و دهانه رحم
• لنفوم؛ نوعی سرطان گلبول‌های سفید که معمولا با تورم بدون درد غدد لنفاوی در گردن، زیر بغل یا کشاله ران شروع می‌شود.
• سارکوم کاپوسی؛ توموری در دیواره رگ‌های خونی که به صورت لکه‌ها یا ضایعات صورتی، قرمز یا بنفش روی پوست یا داخل دهان دیده می‌شود و ممکن است اندام‌های داخلی مانند ریه‌ها و دستگاه گوارش را نیز درگیر کند.

نکته! انجام آزمایش HPV در کنار انجام آزمایش HIV، اهمیت بسیاری دارد.

سایر عوارض HIV و ایدز

ابتلای به ایدز، ممکن است عوارض زیر را هم در پی داشته باشد:

• سندرم تحلیل‌برنده (Wasting syndrome)؛ کاهش وزن قابل توجه همراه با ضعف، اسهال یا تب
• اختلالات مغزی و عصبی؛ مانند گیجی، کاهش حافظه، افسردگی، اضطراب و مشکلات حرکتی
• بیماری‌های کلیوی؛ از جمله نفروپاتی مرتبط با HIV که باعث آسیب به فیلترهای کوچک کلیه می‌شود.
• بیماری‌های کبدی؛ این مشکل به‌ویژه در افرادی که هم‌زمان به هپاتیت B یا هپاتیت C مبتلا هستند بیشتر دیده می‌شود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر با موارد زیر روبرو هستید، هر چه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید:

• مواجهه مشکوک با بیمار مبتلا به ایدز؛ اگر فکر می‌کنید در ۷۲ ساعت گذشته در معرض اچ‌آی‌وی قرار گرفته‌اید مثلا رابطه جنسی محافظت نشده، استفاده مشترک از سوزن، باید فورا به پزشک مراجعه کنید. این اقدام برای دریافت پروفیلاکسی پس از مواجهه است که می‌تواند از عفونت جلوگیری کند.
• مواجهه مشکوک؛ اگر مواجهه بیش از ۷۲ ساعت پیش بوده است یا اگر علائم شبیه آنفولانزا دارید و به اچ‌آی‌وی مشکوک هستید، برای آزمایش اچ‌آی‌وی به پزشک مراجعه کنید.
• پس از تشخیص؛ اگر تشخیص اچ‌آی‌وی دریافت کرده‌اید، باید هر چه سریع‌تر درمان ضد رتروویروسی (ART) را شروع کنید.
• علائم جدید یا بدتر شدن در صورت تشخیص قبلی؛ اگر قبلا با اچ‌آی‌وی زندگی می‌کنید، دستورالعمل‌های پزشک خود را دنبال کنید. در صورت تجربه علائم جدیدی مانند تب، تعریق شبانه، اسهال یا هر تغییر نگران‌کننده دیگر، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید، زیرا این علائم می‌توانند نشان‌دهنده عفونت یا پیشرفت بیماری باشند.
• غربالگری روتین؛ هر فرد بین ۱۳ تا ۶۴ سال باید حداقل یک‌بار آزمایش اچ‌آی‌وی دهد؛ افرادی که عوامل خطر دارند باید بیشتر آزمایش شوند.

ایدز چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تنها راه قطعی برای تشخیص اچ‌آی‌وی، انجام آزمایش ایدز در کنار تست بیماری‌های مقاربتی است. تشخیص این بیماری از طریق آزمایش خون یا بزاق انجام می‌شود. انواع آزمایش‌های اچ‌آی‌وی، شامل موارد زیر است:

آزمایش‌های آنتی‌ژن – آنتی‌بادی

این آزمایش‌ها هم آنتی‌ژن‌های اچ‌آی‌وی و هم آنتی‌بادی‌ها را شناسایی می‌کنند. آنتی‌ژن‌ها معمولا در عرض چند هفته پس از مواجهه با اچ‌آی‌وی در خون ظاهر می‌شوند، درحالی‌که تولید آنتی‌بادی‌ها ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد. این آزمایش‌ها با خون انجام شده و نتیجه مثبت می‌تواند ۲ تا ۶ هفته پس از مواجهه با اچ‌آی‌وی ظاهر شود.

آزمایش‌های آنتی‌بادی

این آزمایش‌ها فقط آنتی‌بادی‌های اچ‌آی‌وی را در خون یا بزاق تشخیص می‌دهند. اکثر آزمایش‌های سریع اچ‌آی‌وی، از جمله آزمایش‌های خانگی، از نوع آنتی‌بادی هستند. نتیجه مثبت در این آزمایش‌ها ممکن است ۳ تا ۱۲ هفته پس از مواجهه با اچ‌آی‌وی ظاهر شود.

آزمایش‌های اسید نوکلئیک (NATs) و آزمایش بار ویروسی

این آزمایش‌ها به طور مستقیم ویروس را در خون با اندازه‌گیری میزان ویروس جستجو می‌کنند. این آزمایش‌ها با خون انجام می‌شوند و اولین آزمایشی هستند که پس از مواجهه با اچ‌آی‌وی مثبت می‌شوند و می‌توانند اچ‌آی‌وی را در عرض چند روز تا چند هفته تشخیص دهند. این آزمایش‌ها ممکن است توسط پزشک در صورت مشکوک بودن به مواجهه با اچ‌آی‌وی در چند هفته گذشته توصیه شوند.

آزمایش‌های ایدز برای مرحله‌بندی بیماری و درمان

پس از تشخیص اچ‌آی‌وی، آزمایش‌های بیشتری برای مرحله‌بندی بیماری، راهنمایی تصمیمات درمانی و نظارت بر پیشرفت بیماری مورد نیاز است. این آزمایش‌ها به پزشکان کمک می‌کنند تا درمانی مؤثر را برای هر بیمار تعیین کنند.
آزمایش‌های کلیدی:

• شمارش سلول‌های CD4 T؛ این آزمایش تعداد سلول‌های CD4 T را در خون اندازه‌گیری می‌کند. این سلول‌ها هدف اصلی اچ‌آی‌وی هستند و تعداد آن‌ها نشان‌دهنده قدرت سیستم ایمنی است.
• بار ویروسی (HIV RNA)؛ این آزمایش میزان ویروس اچ‌آی‌وی را در خون اندازه‌گیری می‌کند. هدف اصلی درمان ضد رتروویروسی (ART) دستیابی به بار ویروسی غیرقابل‌تشخیص است، به این معنی که ویروس به حدی پایین است که در آزمایش‌های استاندارد نشان داده نمی‌شود. بار ویروسی غیرقابل‌تشخیص به طور قابل‌توجهی خطر عفونت‌های فرصت‌طلب و انتقال ویروس را کاهش می‌دهد.
• مقاومت دارویی؛ این آزمایش تعیین می‌کند که آیا سویه خاصی از اچ‌آی‌وی به داروهای خاصی مقاومت پیدا کرده است یا خیر. این اطلاعات برای انتخاب مؤثرترین رژیم درمانی ART بسیار مهم است.

آزمایش‌های بالینی

علاوه بر آزمایش‌های مرحله‌بندی و نظارت بر درمان، متخصصان مراقبت‌های بهداشتی ممکن است آزمایش‌های دیگری را برای بررسی عفونت‌های هم‌زمان یا عوارض شایع تجویز کنند. نمونه‌هایی از این آزمایش‌ها عبارتند از آزمایش سل، عفونت ویروس هپاتیت B یا C، سایر عفونت‌های مقاربتی، آسیب کبدی یا کلیوی، عفونت دستگاه ادراری، سرطان دهانه رحم و مقعد، سیتومگالوویروس و توکسوپلاسموز.

تست سریع HIV چیست؟

تست سریع HIV نوعی آزمایش است که برای تشخیص عفونت HIV در مدت زمان کوتاهی انجام می‌شود. نتیجه این آزمایش معمولا در حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه مشخص می‌شود. این تست معمولا با استفاده از یک قطره خون از نوک انگشت یا نمونه بزاق انجام می‌شود و به دنبال شناسایی آنتی‌بادی‌های HIV در بدن است.

تست سریع می‌تواند به تشخیص اولیه کمک کند، اما در صورت مثبت بودن نتیجه، برای تأیید نهایی معمولاً انجام آزمایش‌های تکمیلی در آزمایشگاه ضروری است.

راه‌های درمان ایدز یا اچ‌آی‌وی چیست؟

باید به‌وضوح بیان کرد که در حال حاضر هیچ درمانی برای اچ‌آی‌وی و ایدز وجود ندارد که ویروس را به طور کامل از بدن حذف کند. بااین‌حال، داروهای بسیار مؤثری در دسترس هستند که می‌توانند ویروس را کنترل کرده و از بروز عوارض جلوگیری کنند.

راه‌های درمان این بیماری، شامل موارد زیر می‌شود:

• درمان ضد رتروویروسی (ART)؛ درمان استاندارد HIV، درمان ضد رتروویروسی است و برای همه افراد مبتلا به HIV، بدون توجه به مرحله بیماری یا تعداد سلول‌های CD4، توصیه می‌شود. این درمان معمولا شامل ترکیبی از چند دارو است که به‌صورت روزانه مصرف می‌شوند و اغلب در قالب یک قرص در دسترس هستند. در سال‌های اخیر، داروهای تزریقی با اثر طولانی‌مدت نیز معرفی شده‌اند. هدف اصلی ART کاهش میزان ویروس در خون تا سطح غیرقابل‌تشخیص است. این درمان به تقویت سیستم ایمنی، افزایش تعداد سلول‌های CD4، کاهش خطر عفونت‌های فرصت‌طلب و جلوگیری از انتقال ویروس به دیگران کمک می‌کند.
• مهارکننده‌های ترانس کریپتاز معکوس غیرنوکلئوزیدی (NNRTIs)؛ این داروها پروتئینی را که اچ‌آی‌وی برای تکثیر خود به آن نیاز دارد، غیرفعال می‌کنند.
• مهارکننده‌های ترانس کریپتاز معکوس نوکلئوزیدی یا نوکلئوتیدی (NRTIs)؛ اینها نسخه‌های معیوبی از بلوک‌هایی هستند که اچ‌آی‌وی برای تکثیر خود به آن‌ها نیاز دارد.
• مهارکننده‌های پروتئاز (PIs)؛ این داروها پروتئاز اچ‌آی‌وی را غیرفعال می‌کنند که پروتئین دیگری است که اچ‌آی‌وی برای تکثیر به آن نیاز دارد.
• مهارکننده‌های اینتگراز؛ اینها عملکرد اینتگراز را متوقف می‌کنند، پروتئینی که اچ‌آی‌وی برای واردکردن ماده ژنتیکی خود به سلول‌های CD4 T از آن استفاده می‌کند.
• مهارکننده‌های ورود یا فیوژن؛ این داروها از ورود اچ‌آی‌وی به سلول‌های CD4 T جلوگیری می‌کنند.
• داروهای دیگر؛ شامل آنتاگونیست‌های CCR5، مهارکننده‌های اتصال، مهارکننده‌های پس از اتصال و تقویت‌کننده‌های فارماکوکینتیک می‌شود.

پاسخ به درمان در بیماران ایدز چگونه است؟

پایبندی دقیق به درمان ضد رتروویروسی (ART) برای اثربخشی آن حیاتی است. عدم مصرف دارو یا فراموشی دوزها می‌تواند منجر به جهش ویروس و ایجاد مقاومت دارویی شود. متخصصان مراقبت‌های بهداشتی به طور منظم مثلا هر ۳ تا ۶ ماه، میزان ویروس در بدن و شمارش سلول‌های CD4 T را برای ارزیابی اثربخشی درمان پایش می‌کنند.

همان‌طور که اشاره کردیم هدف اصلی درمان، کاهش بار ویروسی به سطحی غیرقابل‌تشخیص است. این وضعیت معمولا حدود ۶ ماه پس از شروع مصرف روزانه دارو به دست می‌آید.

مهم‌تر از همه، بار ویروسی غیرقابل‌تشخیص به این معنی است که فرد نمی‌تواند اچ‌آی‌وی را از طریق رابطه جنسی به شرکای خود منتقل کند.

با درمان مداوم ART و حفظ بار ویروسی غیرقابل‌تشخیص، افراد مبتلا به اچ‌آی‌وی می‌توانند زندگی طولانی و سالمی داشته باشند، تقریبا به‌اندازه افرادی که اچ‌آی‌وی ندارند.

چگونه از ابتلا به ایدز پیشگیری کنیم؟

روش‌های زیر، به پیشگیری از ابتلا به ایدز و اچ آی وی کمک می‌کنند:

• استفاده از کاندوم؛ استفاده از کاندوم در تمام روابط جنسی بسیار مؤثر است.
• عدم استفاده مشترک از سوزن؛ هرگز سوزن، سرنگ یا سایر تجهیزات تزریق را به اشتراک نگذارید.
• پروفیلاکسی پیش از مواجهه (PrEP)؛ افراد اچ‌آی‌وی منفی که در معرض خطر بالای ابتلا به اچ‌آی‌وی هستند، می‌توانند روزانه داروهای خوراکی یا تزریقی طولانی‌اثر را برای کاهش خطر خود مصرف کنند. این روش برای افرادی که شریک جنسی مبتلا به اچ‌آی‌وی دارند، به طور مداوم از کاندوم استفاده نمی‌کنند یا اخیرا به عفونت‌های مقاربتی مبتلا شده‌اند، توصیه می‌شود.
• پروفیلاکسی پس از مواجهه (PEP)؛ داروی پروفیلاکسی پس از مواجهه (PEP)، یک داروی اضطراری اچ‌آی‌وی است که پس از یک مواجهه احتمالی مانند رابطه جنسی محافظت نشده یا جراحت با سوزن برای جلوگیری از استقرار ویروس مصرف می‌شود. PEP باید ظرف ۷۲ ساعت پس از مواجهه شروع شود و به مدت ۲۸ روز به‌صورت روزانه مصرف گردد.
• درمان اچ‌آی‌وی به‌عنوان پیشگیری (TasP)؛ افرادی که با اچ‌آی‌وی زندگی می‌کنند و درمان ART را طبق دستور مصرف کرده و بار ویروسی غیرقابل‌تشخیص را حفظ می‌کنند، نمی‌توانند اچ‌آی‌وی را از طریق رابطه جنسی به دیگران منتقل کنند.
• آزمایش اچ‌آی‌وی؛ آگاهی از وضعیت اچ‌آی‌وی برای پیشگیری حیاتی است.
• پیشگیری از ابتلا عفونت‌های مقاربتی؛ آزمایش و درمان سایر عفونت‌های مقاربتی می‌تواند خطر ابتلا به اچ‌آی‌وی را کاهش دهد.
• پیشگیری از انتقال از مادر به کودک؛ داروهای ضد رتروویروسی می‌توانند از انتقال اچ‌آی‌وی از مادر به کودک در دوران بارداری، زایمان و شیردهی جلوگیری کنند.

سبک زندگی کسانی که مبتلا به ایدز هستند، چگونه باید باشد؟

با درمان مناسب، افراد مبتلا به اچ‌آی‌وی می‌توانند زندگی طولانی، سالم و رضایت‌بخشی داشته باشند. سبک زندگی با ایدز شامل رعایت برخی نکات است که به افراد مبتلا کمک زیادی می‌کند:

• پایبندی به درمان؛ مصرف دقیق و روزانه داروهای ART برای حفظ سلامت، جلوگیری از عوارض و مقاومت دارویی کاملاً حیاتی است.
• داشتن رژیم غذایی سالم و ایمنی مواد غذایی؛ داشتن رژیم غذایی غنی از میوه‌ها، سبزی‌های تازه، غلات کامل و پروتئین بدون چربی برای قوی ماندن و حمایت از سیستم ایمنی توصیه می‌شود. برای جلوگیری از ابتلا به بیماری‌های مرتبط با غذا باید نکاتی از جمله پخت کامل گوشت، اجتناب از محصولات لبنی غیرپاستوریزه، تخم‌مرغ خام یا غذاهای دریایی خام مانند صدف، سوشی یا ساشیمی رعایت شود. همچنین، توصیه می‌شود آب مصرفی از نظر ایمنی مطمئن باشد.
• واکسیناسیون مناسب؛ دریافت واکسیناسیون‌های مناسب مانند ذات‌الریه، آنفولانزا، کووید-۱۹، HPV، هپاتیت A/B برای جلوگیری از عفونت‌های شایع ضروری است. اکثر واکسن‌های غیرزنده ایمن هستند؛ اما اکثر واکسن‌های حاوی ویروس زنده به دلیل ضعف سیستم ایمنی ایمن نیستند. با این‌حال برخی واکسن‌های زنده مثل MMR و واریسلا در افراد دارای HIV با CD4 ≥200 می‌توانند مجاز باشند.
• مراقبت از حیوانات خانگی؛ باید توجه داشت که برخی حیوانات مانند توکسوپلاسموز از مدفوع گربه یا سالمونلا از خزندگان، می‌توانند انگل‌هایی را حمل کنند که ممکن است در افراد اچ‌آی‌وی مثبت باعث عفونت شوند. شستشوی کامل دست‌ها پس از دست‌زدن به حیوانات خانگی یا تمیزکردن بستر آن‌ها توصیه می‌شود.
• سلامت روان؛ رسیدگی به مشکلات سلامت روان مانند افسردگی و اضطراب که می‌توانند عوارض عصبی اچ‌آی‌وی یا ناشی از بار عاطفی زندگی با این بیماری باشند، بسیار مهم است.
• معاینات پزشکی منظم؛ ویزیت‌های منظم با پزشک برای بررسی بار ویروسی، شمارش CD4 و مدیریت هرگونه عوارض جانبی یا بیماری‌های هم‌زمان ضروری است.

آیا در صورت ابتلا به HIV می‌توانم باردار شوم؟

بله فرد مبتلا به اچ‌آی‌وی می‌تواند باردار شود. اچ‌آی‌وی تاثیر منفی بر شانس باردارشدن ندارد. اگر فرد مبتلا به اچ‌آی‌وی تمایل به بارداری دارد، باید قبل از بارداری با پزشک خود مشورت کند.

اچ‌آی‌وی می‌تواند در دوران بارداری، زایمان یا شیردهی به نوزاد منتقل شود. بااین‌حال، مصرف داروهای ضد رتروویروسی (ART) در طول بارداری، زایمان و شیردهی می‌تواند خطر انتقال اچ‌آی‌وی به نوزاد را به طور قابل‌توجهی کاهش دهد.

هنگامی که فرد باردار بار ویروسی غیرقابل‌تشخیص دارد، خطر انتقال پری‌ناتال کمتر از یک درصد است. پزشکان برای کاهش بیشتر خطر انتقال به سطح بسیار پایین، تغذیه با شیرخشک را به‌جای شیر مادر توصیه کنند، اگرچه شیردهی با بار ویروسی غیرقابل‌تشخیص نیز گزینه‌ای با خطر بسیار پایین محسوب می‌شود.

از کجا می‌توانیم مراکز آزمایش ایدز را پیدا کنیم؟

در ایران، مراکز مشاوره بیماری‌های رفتاری و ایدز که اغلب زیر نظر دانشگاه‌های علوم پزشکی فعالیت می‌کنند، نقش کلیدی در ارائه خدمات به افراد مبتلا به اچ‌آی‌وی و همچنین مشاوره و پیشگیری ایفا می‌کنند. این مراکز در شهرهای مختلف کشور در دسترس هستند و خدمات متنوعی را ارائه می‌دهند.

۱. مراکز مشاوره بیماری‌های رفتاری زیر نظر دانشگاه‌های علوم پزشکی

این مراکز در سراسر کشور، خدمات مشاوره‌ای محرمانه، آزمایش‌های تشخیصی و راهنمایی‌های درمانی را ارائه می‌دهند. در ادامه، به تفکیک شهرها، برخی از این مراکز معرفی می‌شوند:
مراکز مشاوره در استان‌های مختلف:

• اردبیل؛ خیابان امام، بین میدان شریعتی و چهارراه امام، روبروی بانک رفاه، داخل کوچه، درمانگاه رازی، مرکز مشاوره بیماری‌های رفتاری و ایدز
• ارومیه؛ خیابان کشانی، مرکز بهداشت شماره ۶ شهری
• آستارا؛ مرکز بهداشتی درمانی شهید محمدزاده، جنب بیمارستان شهید بهشتی
• جهرم؛ خیابان امام خمینی، مرکز بهداشتی درمانی شماره ۲ شهری
• شهرکرد؛ میدان دفاع مقدس، بلوار دلاوران بسیج (فلکه خاتون به سمت فلکه کوزه‌گری)، انتهای خیابان لاوان، مرکز مشاوره بیماری‌های رفتاری
• کرمانشاه؛ پایگاه‌های مشاوره رشیدی، ثامن‌الائمه، حاج دایی واقع در کرمانشاه و پایگاه‌های مشاوره اسلام‌آباد غرب، پاوه، جوانرود، سرپل ذهاب، سنقر، صحنه، سمنگاور، گیلانغرب، قصرشیرین، هرسین
• کیش؛ بلوار خاتم‌الانبیا، خیابان اقبال، مرکز بهداشت و درمان کیش، کلینیک مثلثی بیماری‌های رفتاری
• گرگان؛ بلوار ناهارخوران، روبروی عدالت ۹۷، مرکز بهداشتی درمانی شماره ۵ شهری (قلعه حسن)؛ همچنین خیابان سر خواجه، مجتمع سروش، طبقه دوم، مرکز مشاوره هلال‌احمر
• نیشابور؛ خیابان کمال‌آباد، مرکز بهداشتی درمانی دیباج، پایگاه مشاوره بیماری‌های رفتاری شهید دیباج

مراکز مشاوره در استان تهران برای بیماری ایدز

استان تهران دارای چندین مرکز مشاوره تخصصی است که زیر نظر دانشگاه‌های علوم پزشکی مختلف فعالیت می‌کنند:

مراکز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران

• مرکز مشاوره بیمارستان امام خمینی؛ انتهای بلوار کشاورز، بیمارستان امام خمینی، جنب بخش عفونی. تلفن: ۶۶۹۱۱۲۹۶-۰۲۱
• مرکز مشاوره زمزم؛ خیابان قلعه مرغی، خیابان زمزم، کوچه‌باغ، جنب مرکز بهداشتی درمانی شهید احمدی. تلفن: ۵۵۸۴۱۲۲۲-۰۲۱
• مرکز مشاوره عظیم‌آباد (شهرری)؛ شهرری، خیابان شهید رجایی، ۱۳ آبان، خیابان شهید رشیدی، بعد از ورزشگاه، جنب مرکز بهداشتی درمانی عظیم‌آباد. تلفن: ۵۵۰۰۸۲۲۲-۰۲۱
• مرکز مشاوره اسلامشهر؛ اسلامشهر، خیابان امام محمدباقر (ع)، میدان ۴، روبروی ورزشگاه ۲۲ بهمن، جنب مرکز بهداشتی درمانی موسی‌آباد. تلفن: ۵۶۳۶۸۸۵۵-۰۲۱

مراکز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

• مرکز مشاوره دربند؛ میدان قدس، خیابان دربند. تلفن: ۲۲۷۳۸۲۶۳-۰۲۱
• مرکز مشاوره دگمه‌چی؛ خیابان رسالت، خیابان کرمان جنوبی، کوچه زرین قبایی، درمانگاه دگمه‌چی. تلفن: ۲۲۳۰۳۷۹۲-۰۲۱
• مرکز مشاوره بوعلی؛ خیابان دماوند، بعد از میدان امام حسین، خیابان شهید منتظری، انتهای بلوار اسدی، پشت بیمارستان بوعلی. تلفن: ۳۳۳۳۷۰۰۰-۰۲۱
• مرکز مشاوره لقمان حکیم؛ خیابان کارگر جنوبی، خیابان کمالی، بیمارستان لقمان. تلفن: ۵۶۰۲۵۴۰۶-۰۲۱
• مرکز مشاوره ورامین؛ روبروی شبکه بهداشت و درمان ورامین، جنب پایگاه بهداشتی درمانی ورامین. تلفن: ۳۶۲۸۰۰۳۹-۰۲۱
• مرکز مشاوره مسیح دانشوری؛ خیابان باهنر (نیاوران)، دارآباد، بیمارستان مسیح دانشوری. تلفن: ۲۷۱۲۲۴۴۱-۰۲۱
• پایگاه مشاوره دماوند؛ دماوند، بلوار شهید بهشتی، بین شهید ریاضتی و شهید حسین فهمیده، مرکز جیالرد. تلفن: ۷۶۳۱۷۱۳۳-۰۲۱

مراکز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی ایران

• مرکز مشاوره والفجر؛ خیابان آزادی، بلوار استاد معین، خیابان شهید دستغیب غربی. تلفن: ۶۶۰۳۸۹۲۰-۱-۰۲۱
• مرکز مشاوره شهریار؛ خیابان آهنگران، شبکه بهداشت و درمان قدیم. تلفن: ۶۵۲۶۳۸۰۰-۰۲۱
• مرکز مشاوره شهید صبوری (بهارستان)؛ سلطان‌آباد. تلفن: ۵۶۳۳۴۶۴۶-۰۲۱
• مرکز شهید شاطریان (رباط‌کریم)؛ انتهای خیابان مصلی، بلوار شهید کمالی. تلفن: ۵۶۴۲۳۳۶۴

۲. انجمن‌ها و پلتفرم‌های آنلاین برای افراد مبتلا به ایدز

علاوه بر مراکز دولتی، برخی پلتفرم‌های آنلاین نیز در زمینه اطلاع‌رسانی و مشاوره فعالیت می‌کنند:

• ایران اچ‌آی‌وی (IRAN HIV)؛ این پلتفرم خود را به‌عنوان یک مجله تخصصی آنلاین و مرکز مشاوره تخصصی ایدز در ایران معرفی می‌کند. هدف آن ارائه اطلاعات کامل و سازنده در خصوص بیماری ایدز، تشخیص، پیشگیری، درمان، راه‌های انتقال، زندگی با بیماری و سلامت جنسی است. این پلتفرم با همکاری متخصصان و مشاوران، خدمات مشاوره‌ای تخصصی در زمینه ایدز و روابط زناشویی نیز ارائه می‌دهد.
• مرکز تحقیقات ایدز ایران (IRCHA)؛ این مرکز به عنوان اولین مرکز تحقیقات آکادمیک در زمینه تحقیقات پایه و جامعه‌محور اچ‌آی‌وی و ایدز در ایران، وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران (TUMS)، فعالیت خود را از سال ۲۰۰۵ آغاز کرده و در سال ۲۰۰۷ تأییدیه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران را دریافت نموده است. مرکز تحقیقات ایدز ایران بر تقویت زیرساخت‌های پژوهشی، تمرکز بر جنبه‌های پیشگیرانه، اپیدمیولوژیک، اجتماعی، فرهنگی و روان‌شناختی اچ‌آی‌وی/ایدز، رفتارهای پرخطر در جمعیت‌های هدف و سوءمصرف مواد مخدر، و گسترش روابط منطقه‌ای، ملی و بین‌المللی تأکید دارد.

۳. آزمایشگاه‌های تشخیص اچ‌آی‌وی و ایدز

برخی آزمایشگاه‌های خصوصی در شهرهای مختلف ایران نیز خدمات تست اچ‌آی‌وی را ارائه می‌دهند که می‌توانند برای تشخیص تخصصی مورداستفاده قرار گیرند:

شیراز

• آزمایشگاه اهورا؛ معالی آباد، بین خیابان دوستان و خلبانان، نبش کوچه ۲۳، مجتمع پزشکی اداری اهورا، طبقه ۴، واحد ۴۶.
• آزمایشگاه دکتر صالحی؛ خیابان زند، روبروی هتل پارس، کوچه ۴۷.
• آزمایشگاه سامان؛ خیابان اردیبهشت غربی، حدفاصل فلسطین و ملاصدرا، مجتمع پزشکی سامان.
• آزمایشگاه رایان؛ معدل غربی، حدفاصل فلسطین و هفت‌تیر قبل از مدرسه دکتر حسابی پلاک ۱۸۰.

تهران

• آزمایشگاه جردن؛ بلوار جردن (نلسون ماندلا)، نرسیده به میرداماد، خیابان برادران عمدی، پلاک ۹.
• آزمایشگاه پاتوبیولوژی فروردین؛ خیابان امام خمینی، تقاطع کارون، ساختمان پزشکان کارون.
• آزمایشگاه آلبرت؛ خیابان پیروزی، جنب پمپ‌بنزین سه‌راه سلیمانیه، پلاک ۶۱۱.

اصفهان

• آزمایشگاه بصیر؛ خیابان فردوسی، ابتدای خیابان سیدعلیخان، جنب ساختمان فرزین.

یادداشتی از تیم دارو دات کام برای شما

روش‌های درمانی ایدز از زمان اوج اپیدمی ایدز تاکنون پیشرفت زیادی داشته‌اند. اگر بیماری شما زود تشخیص داده شود و بتوانید داروهای ART را مصرف کنید، بهترین شانس را برای داشتن یک زندگی طولانی دارید. افرادی که امروزه با HIV زندگی می‌کنند، می‌توانند کار کنند، زندگی اجتماعی و خانوادگی فعالی داشته باشند و روابط رضایت‌بخشی را دنبال کنند. در واقع، این روند می‌تواند تأثیر مثبتی بر رفاه شما داشته باشد.

درحالی‌که ما در زمینه درمان‌ها پیشرفت زیادی کرده‌ایم، متأسفانه، انگ‌های اجتماعی پیرامون HIV هنوز پابرجاست. علاوه بر احساس ترس و عدم اطمینانی که تشخیص جدید می‌تواند به همراه داشته باشد، ممکن است از خود بپرسید که اطرافیانتان چگونه واکنش نشان خواهند داد.

اگر در مورد آزمایش یا درمان مردد هستید یا اگر مطمئن نیستید که مراحل بعدی شما چیست، می‌توانید با یک مراکز متخصص در HIV تماس بگیرید. به یاد داشته باشید که شما شایسته حمایت، دلسوزی و مراقبت‌های بهداشتی با کیفیت بالا هستید.

اگر سوالی دارید، در بخش نظرات بنویسید تا کارشناس سلامتی دارو دات کام پاسخ دهد.

سوالات متداول

ایدز (HIV) چیست و چه تفاوتی با هم دارند؟

HIV ویروس نقص ایمنی انسان است که به سیستم ایمنی بدن حمله می‌کند. اگر این عفونت درمان نشود، در مراحل پیشرفته به بیماری ایدز (سندرم نقص ایمنی اکتسابی) تبدیل می‌شود.

علائم ایدز بعد از چند ماه ظاهر می‌شود؟

علائم اولیه HIV معمولا بین ۲ تا ۴ هفته پس از ورود ویروس به بدن ظاهر می‌شود.

چه زمانی باید آزمایش HIV انجام داد؟

اگر فرد رابطه جنسی محافظت‌نشده داشته باشد، از سرنگ مشترک استفاده کرده باشد، به بیماری‌های مقاربتی مبتلا باشد یا در معرض خون آلوده قرار گرفته باشد، لازم است آزمایش HIV انجام دهد.

آیا HIV درمان قطعی دارد؟

در حال حاضر درمان قطعی برای HIV وجود ندارد، اما داروهای ضدویروسی می‌توانند ویروس را کنترل کرده و به حفظ سیستم ایمنی بدن کمک کنند.

آیا امکان زندگی عادی با HIV وجود دارد؟

بله. با درمان مناسب و مراقبت پزشکی، افراد مبتلا به HIV می‌توانند زندگی طبیعی و سالمی داشته باشند و طول عمر قابل توجهی داشته باشند.

برای تشخیص ایدز و انجام آزمایش ایدز به چه مراکزی مراجعه کنیم؟

برای تشخیص HIV باید به آزمایشگاه‌ها و مراکز درمانی یا مراکز تخصصی بیماری‌های عفونی مراجعه کرد تا آزمایش HIV انجام شود.

علائم حتمی ایدز کدامند؟

هیچ علامت قطعی برای تشخیص ایدز وجود ندارد و علائم به تنهایی قابل اعتماد نیستند؛ تشخیص قطعی فقط با انجام آزمایش HIV امکان‌پذیر است.

ایدز به انگلیسی مخفف چیست؟

ایدز مخفف عبارت Acquired Immunodeficiency Syndrome به معنای سندرم نقص ایمنی اکتسابی است.