افسردگی چیست؟ علل، علائم تا بهترین روشهای درمان آن

افسردگی یک اختلال خلقی شایع و جدی است که با تداوم خلق افسرده، کاهش محسوس علاقه یا لذت نسبت به فعالیتهای معمول، و افت در کارکردهای فردی، اجتماعی و شغلی شناخته میشود. این اختلال فراتر از «غمگینی» معمول است و بهصورت مجموعهای از نشانهها مانند خستگی مداوم، اختلال خواب و اشتها، کندی یا بیقراری روانیحرکتی، احساس بیارزشی یا گناه، دشواری تمرکز و گاه افکار مرگ یا خودکشی بروز میکند.
افسردگی حاصلعدمتعادل انتقالدهندههای عصبی، ژنتیک، محور استرس، الگوهای فکری منفی، نشخوار ذهنی و استرسهای مزمن، انزوای اجتماعی، رویدادهای زندگی است و طیفی از شدتها و الگوهای بالینی از افسردگی ماژور تا اختلال افسردگی مداوم، فصلی و پس از زایمان را در بر میگیرد.
در دارو دات کام درباره علائم، انواع و درمان آن بخوانید.
- افسردگی چیست؟
- علائم افسردگی چیست؟
- انواع افسردگی کدامند؟
- افسردگی چه کسانی را تحت تأثیر قرار میدهد؟
- علل و عوامل خطر افسردگی
- عوارض افسردگی چیست؟
- چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
- افسردگی چگونه تشخیص داده میشود؟
- افسردگی چگونه درمان میشود؟
- چه زمانی با مراکز مشاورههایی که مانع خودکشی میشوند تماس گرفت؟
- پیشگیری از افسردگی
- توصیه ای از تیم دارو دات کام به شما
- سوالات متداول
افسردگی چیست؟
افسردگی یک اختلال خلقی است که باعث احساس مداوم غم و اندوه و از دست دادن علاقه به چیزها و فعالیتهایی میشود که قبلاً از آنها لذت میبردید. همچنین میتواند باعث مشکل در تفکر، حافظه، غذا خوردن و خوابیدن شود.
احساس غم یا سوگواری برای موقعیتهای دشوار زندگی، مانند از دست دادن شغل، فوت یکی از اعضای خانواده یا طلاق، طبیعی است. اما افسردگی از این نظر متفاوت است که عملاً هر روز حداقل به مدت دو هفته ادامه دارد و علائم دیگری غیر از غم و اندوه را نیز شامل میشود.
انواع مختلفی از اختلالات افسردگی وجود دارد. افسردگی بالینی یا اختلال افسردگی اساسی، اغلب فقط «افسردگی» نامیده میشود. این شدیدترین نوع افسردگی است.
بدون درمان، افسردگی میتواند بدتر و طولانیتر شود. در موارد شدید، میتواند منجر به خودآزاری یا اقدام به خودکشی شود. خبر خوب این است که درمانهای مختلفی برای افسردگی وجود دارند که میتوانند در بهبود علائم بسیار مؤثر باشند.
An estimated 3.8% of the population experience depression, including 5% of adults (4% among men and 6% among women), and 5.7% of adults older than 60 years. Approximately 280 million people in the world have depression. Depression is about 50% more common among women than among men. Worldwide, more than 10% of pregnant women and women who have just given birth experience depression. More than 700 000 people die due to suicide every year. Suicide is the fourth leading cause of death in 15–29-year-olds.
تخمین زده میشود که 3.8٪ از جمعیت، از جمله 5٪ از بزرگسالان (4٪ در بین مردان و 6٪ در بین زنان) و 5.7٪ از بزرگسالان بالای 60 سال، افسردگی را تجربه میکنند. تقریباً 280 میلیون نفر در جهان افسردگی دارند). افسردگی در بین زنان حدود 50٪ بیشتر از مردان شایع است. در سراسر جهان، بیش از 10٪ از زنان باردار و زنانی که تازه زایمان کردهاند، افسردگی را تجربه میکنند. سالانه بیش از 700 هزار نفر بر اثر خودکشی جان خود را از دست میدهند. خودکشی چهارمین علت اصلی مرگ و میر در افراد 15 تا 29 ساله است.
علائم افسردگی چیست؟
افسردگی بر نحوه تفکر، احساس و عمل افراد تأثیر میگذارد، مدیریت کارهای روزمره را دشوارتر و در مطالعه، کار و روابط اختلال ایجاد میکند. اگر فردی بیش از دو هفته بیشتر اوقات احساس غم، ناامیدی یا بدبختی داشته باشد یا علاقه یا لذت خود را در بیشتر فعالیتهای معمول خود از دست داده باشد، و همچنین چندین مورد از علائم و نشانهها را در حداقل در سه مورد از دستههای زیر تجربه کرده باشد، ممکن است افسرده باشد.
توجه به این نکته مهم است که همه افراد هر از گاهی برخی از این علائم را تجربه میکنند و لزوماً به معنای افسردگی نیست. به طور مشابه، هر فردی که افسردگی را تجربه میکند، همه این علائم را نخواهد داشت. پس تنها با دانستن این علائم نمیتوانید مطمئن باشید و تشخیص قطعی باید بر عهده روانپزشک باشد.
در ادامه، مهمترین نشانههای افسردگی در مردان و افسردگی در زنان را به تفکیک بررسی خواهیم کرد:
علائم در احساسات ناشی از افسردگی
فرد مبتلا به افسردگی ممکن است این موارد را داشته باشد:
- احساس غمگین بودن
- احساس بدبخت بودن
- احساس نارضایتی
- تحریکپذیر بودن
- غرق شدن در درماندگی
- احساس گناه
- احساس ناامیدی
- فقدان اعتماد به نفس
- دودل بودن
- ناتوانی در تمرکز
افکار ناشی از افسردگی
فرد مبتلا به افسردگی ممکن است افکاری مانند موارد زیر داشته باشد:
- «من یک شکستخورده هستم.»
- «تقصیر من است.»
- «هیچ اتفاق خوبی برای من نمیافتد.»
- «من بیارزش هستم.»
- «هیچ چیز خوبی در زندگی من وجود ندارد.»
- «اوضاع هرگز تغییر نخواهد کرد.»
- «زندگی ارزش زیستن ندارد.»
- «دیگران بدون من بهتر خواهند بود.»
علائم رفتاری افسردگی
فرد مبتلا به افسردگی ممکن است:
- از خانواده و دوستان نزدیک خود کنارهگیری کند.
- از بیرون رفتن دست بکشد.
- فعالیتهای لذتبخش معمول خود را متوقف کند.
- کارهای محل کار یا مدرسه را انجام ندهد.
- به الکل و آرامبخشها روی آورد.
علائم جسمی افسردگی
فرد مبتلا به افسردگی ممکن است موارد زیر را تجربه کند:
- همیشه خسته بودن
- احساس بیماری و «بیحالی»
- سردردهای مکرر، درد معده یا عضلات
- دل پیچه و دل درد.
- مشکلات خواب
- کاهش یا تغییر اشتها
- کاهش یا افزایش وزن قابل توجه
علائم افسردگی در کودکان و نوجوانان
علائم و نشانههای رایج افسردگی در کودکان و نوجوانان مشابه علائم بزرگسالان است، اما میتواند تفاوتهایی نیز داشته باشد.
در کودکان خردسال، علائم افسردگی ممکن است شامل غم، تحریکپذیری، وابستگی، نگرانی، درد و کوفتگی، امتناع از رفتن به مدرسه یا کمبود وزن باشد.
در نوجوانان، علائم ممکن است شامل غم، تحریکپذیری، احساس منفی و بیارزشی، عصبانیت، عملکرد ضعیف یا حضور ضعیف در مدرسه، احساس درک نشدن و حساسیت شدید، مصرف مواد مخدر یا الکل تفریحی، پرخوری یا خوابیدن بیش از حد، خود آزاری، از دست دادن علاقه به فعالیتهای عادی و اجتناب از تعامل اجتماعی باشد.
علائم افسردگی در بزرگسالان
افسردگی بخش طبیعی از روند پیری نیست و هرگز نباید آن را ساده گرفت. متاسفانه، افسردگی اغلب در بزرگسالان مسن تشخیص داده نشده و درمان نمیشود و ممکن است آنها تمایلی به درخواست کمک نداشته باشند. علائم افسردگی ممکن است در بزرگسالان مسن متفاوت یا کمتر آشکار باشد، مانند:
- مشکلات حافظه یا تغییرات شخصیتی
- درد یا کوفتگی جسمی
- خستگی، از دست دادن اشتها
- مشکلات خواب یا از دست دادن علاقه به رابطه جنسی (که ناشی از بیماری یا دارو نباشد)
- تمایل به ماندن در خانه، به جای بیرون رفتن برای معاشرت یا انجام کارهای جدید
- افکار یا احساسات خودکشی، به ویژه در مردان مسن
نقش افسردگی و اضطراب در مشکلات جنسی را در این مطلب بخوانید:
انواع افسردگی کدامند؟
راهنمای آماری تشخیصی اختلالات روانی انجمن روانپزشکی آمریکا، ویرایش پنجم (DSM-5) انواع اختلالات افسردگی را به شرح زیر طبقهبندی میکند:
- افسردگی بالینی (اختلال افسردگی اساسی)
- اختلال عاطفی فصلی (افسردگی فصلی)
- افسردگی قبل از زایمان و افسردگی پس از زایمان
- افسردگی نامشخص
- افسردگی در بیماران اختلال دوقطبی
- اختلال افسردگی مداوم یا افسردهخویی (PDD)
- اختلال بینظمی خلقی آشفته-اخلالگرانه (DMDD)
- اختلال دیسفوریا (ناخوشی) قبل از قاعدگی (PMDD)
- اختلال افسردگی ناشی از یک بیماری دیگر
پژوهشها از کشف روشی نوین برای درمان افسردگی ناشی از آسیبهای کودکی خبر میدهند؛ جزئیات را در مطلب زیر بخوانید:
افسردگی ماژور (شدید)
افسردگی ماژور یا اختلال افسردگی اساسی یکی از شایعترین و جدیترین انواع افسردگی است. این اختلال با دورههایی از خلق افسرده یا کاهش علاقه و لذت همراه است که حداقل دو هفته ادامه دارد و عملکرد روزمره فرد را مختل میکند. علائم ممکن است شامل تغییرات خواب و اشتها، خستگی، احساس بیارزشی، مشکلات تمرکز و در برخی موارد افکار مرگ یا خودکشی باشد.
اختلال افسردگی مداوم (دیستایمیا)
اختلال افسردگی مداوم که با نام دیستایمیا نیز شناخته میشود، نوعی افسردگی مزمن است که علائم آن شدت کمتری نسبت به افسردگی ماژور دارد اما مدت طولانیتری ادامه پیدا میکند. در بزرگسالان این علائم معمولاً حداقل دو سال پایدار میمانند و ممکن است با احساس غم مزمن، خستگی، عزتنفس پایین و مشکلات تمرکز همراه باشند.
افسردگی فصلی (SAD)
اختلال عاطفی فصلی نوعی افسردگی است که الگوی زمانی مشخصی دارد و معمولاً در فصلهای پاییز و زمستان ظاهر میشود. کاهش نور خورشید و تغییر در ریتم شبانهروزی بدن از عوامل مؤثر در بروز این نوع افسردگی محسوب میشوند. علائم آن ممکن است شامل خستگی، خوابآلودگی زیاد، افزایش اشتها و کاهش انرژی باشد.
برای مقابله با افسردگی در فصل پاییز میتوانید مطلب زیر را مطالعه کنید:
افسردگی پس از زایمان (PPD)
افسردگی پس از زایمان نوعی اختلال خلقی است که در برخی زنان در هفتهها یا ماههای نخست پس از تولد نوزاد رخ میدهد. این وضعیت میتواند با احساس غم شدید، اضطراب، خستگی و دشواری در برقراری ارتباط عاطفی با نوزاد همراه باشد. تغییرات هورمونی، استرسهای جسمی و روانی زایمان و کمبود حمایت اجتماعی از عوامل مؤثر در بروز آن هستند.
افسردگی چه کسانی را تحت تأثیر قرار میدهد؟
افسردگی میتواند هرکسی را تحت تأثیر قرار دهد. داشتن عوامل خطر، احتمال ابتلا به افسردگی را افزایش میدهد. به عنوان مثال، شرایط زیر با میزان بالاتر افسردگی مرتبط هستند:
- بیماریهای عصبی مانند بیماری آلزایمر و بیماری پارکینسون
- سکته مغزی
- بیماری ام اس
- اختلالات تشنج
- سرطان
- دژنراسیون ماکولا (تباهی لکه زرد- یک بیماری مزمن چشمی)
- درد مزمن
علل و عوامل خطر افسردگی
هیچ علت واحدی برای افسردگی وجود ندارد. این بیماری میتواند به دلایل مختلفی رخ دهد و محرکهای مختلفی دارد. برای برخی افراد، یک رویداد ناراحتکننده یا استرسزای زندگی، مانند سوگواری، طلاق، بیماری، تعدیل نیرو و نگرانیهای شغلی یا مالی، میتواند علت آن باشد. علل مختلف اغلب میتوانند با هم ترکیب شوند و باعث افسردگی شوند.
برخی مطالعات همچنین نشان دادهاند که با افزایش سن، احتمال ابتلا به افسردگی بیشتر میشود و این مورد در افرادی که در شرایط اجتماعی و اقتصادی دشوار زندگی میکنند، شایعتر است. برای بررسی جامع رابطه استرس مداوم و افسردگی در محیط کار، مقاله ارتباط افسردگی و استرس مداوم در محل کار را مطالعه نمایید.
رویدادهای استرسزا
مردم اغلب در مورد “مارپیچ نزولی” از وقایعی که منجر به افسردگی میشوند صحبت میکنند. به عنوان مثال، اگر رابطه شما با شریک زندگیتان به هم بخورد(رویداد استرسزا)، احتمالاً احساس افسردگی خواهید کرد، ممکن است دیگر دوستان و خانواده را نبینید و بیشتر به تنهایی روی بیاورید. همه اینها میتواند حال شما را بدتر کند و باعث افسردگی بیشتر شود.
شخصیت
اگر ویژگیهای شخصیتی خاصی مانند اعتماد به نفس پایین یا بیش از حد خود انتقادگر داشته باشید، ممکن است در برابر افسردگی آسیبپذیرتر باشید. این ممکن است به دلیل ژنهایی باشد که از والدین خود، تجربیات اولیه زندگی یا هر دو به ارث بردهاید.
سابقه خانوادگی
اگر کسی در خانواده شما در گذشته افسردگی داشته است، مانند والدین، خواهر یا برادر، احتمال بیشتری وجود دارد که شما نیز به آن مبتلا شوید. تصور میشود که افسردگی شدید به طور خاص ممکن است تا حدی ناشی از ژنهایی باشد که از والدین خود به ارث میبرید. اما افسردگی معمولاً ناشی از ترکیبی از عوامل محرک مانند رویدادهای زندگی است، بنابراین داشتن سابقه خانوادگی افسردگی همیشه به این معنی نیست که شما نیز به آن مبتلا خواهید شد.
بارداری و زایمان
برخی از زنان به ویژه پس از بارداری در برابر افسردگی آسیبپذیر هستند. تغییرات هورمونی و جسمی، و همچنین مسئولیت اضافی یک زندگی جدید، میتواند منجر به افسردگی پس از زایمان شود. گاهی اوقات افسردگی قبل از زایمان شروع میشود. افسردگی در دوران بارداری به عنوان افسردگی قبل از زایمان شناخته میشود.
یائسگی
یائسگی زمانی است که قاعدگی شما به دلیل کاهش سطح هورمون متوقف میشود. گاهی اوقات یائسگی میتواند باعث افسردگی شود، به خصوص در چند سال اول. یائسگی همچنین میتواند علائمی مانند غم و اندوه و نوسانات خلقی ایجاد کند. علائم سلامت روان ناشی از یائسگی با افسردگی متفاوت است.
بیماری
اگر بیماری طولانی مدت یا تهدید کننده زندگی مانند بیماری عروق کرونر قلب، سرطان (یا بیماری که باعث درد طولانی مدت میشود) داشته باشید، ممکن است در معرض خطر افسردگی بیشتری باشید. آسیبهای سر نیز اغلب از علل کمتر شناخته شده افسردگی هستند. آسیب شدید سر میتواند باعث نوسانات خلقی و مشکلات عاطفی شود. در برخی افراد، تیروئید کم کار (کم کاری تیروئید) نیز میتواند باعث افسردگی شود.
عوارض افسردگی چیست؟
خطراتی که افسردگی برای سلامت جسمی و روانی فرد ایجاد میکند اغلب شامل موارد زیر است:
1. عوارض سلامت جسمی
افسردگی فقط یک مشکل سلامت روان نیست – بلکه میتواند اثرات جدی بر بدن داشته باشد. برخی از عوارض شایع سلامت جسمی ناشی از افسردگی درمان نشده عبارتند از:
- مشکلات قلبی عروقی: افسردگی با خطر بیشتر سکته مغزی و بیماری قلبی مرتبط دانسته شده است. استرس مزمن، که اغلب با افسردگی همراه است، میتواند سطح کورتیزول و سایر هورمونهای استرس را افزایش دهد که میتواند باعث التهاب، فشار خون بالا و سایر مشکلات قلبی عروقی شود.
- درد مزمن: افراد مبتلا به افسردگی اغلب علائم جسمی غیرقابل توضیحی مانند سردرد، درد عضلانی و مشکلات گوارشی را تجربه میکنند. رابطه بین افسردگی و درد پیچیده است، اما اعتقاد بر این است که افسردگی میتواند درک درد را تشدید کند. با گذشت زمان، این میتواند منجر به بیماریهای مزمنی مانند فیبرومیالژیا(درد گستردهی مزمن) و آرتروز شود که مدیریت آنها دشوارتر میشود.
- مشکلات گوارشی: افسردگی همچنین میتواند بر سیستم گوارش تأثیر بگذارد و منجر به علائمی مانند حالت تهوع، یبوست، اسهال و گرفتگی معده شود.
- سیستم ایمنی ضعیف: افرادی که افسرده هستند ممکن است سیستم ایمنی ضعیفی داشته باشند که آنها را بیشتر در معرض بیماریها و عفونتها قرار میدهد. استرس و احساسات منفی مرتبط با افسردگی میتواند مکانیسمهای دفاعی بدن را تضعیف کند و خطر ابتلا به بیماریهایی مانند سرماخوردگی، آنفولانزا و حتی بیماریهای جدیتر را افزایش دهد.
۲. عوارض سلامت روان
افسردگی درمان نشده میتواند به مرور زمان بدتر شود و همچنین ممکن است منجر به ایجاد سایر مشکلات سلامت روان شود. برخی از عوارض رایج سلامت روان عبارتند از:
- اختلالات اضطرابی: بسیاری از افراد مبتلا به افسردگی، اختلالات اضطرابی مانند اختلال اضطراب فراگیر (GAD) یا اختلال هراس را نیز تجربه میکنند. ترکیب اضطراب و افسردگی میتواند چرخهای از پریشانی ایجاد کند که در آن علائم یکی، دیگری را تشدید میکند. این میتواند منجر به احساسات شدید ترس، وحشت و نگرانی شود و توانایی عملکرد فرد را بیشتر پیچیده کند.
- سوء مصرف مواد: افسردگی میتواند خطر سوء مصرف مواد را افزایش دهد. افراد مبتلا به افسردگی ممکن است به عنوان راهی برای تسکین درد عاطفی خود به الکل، مواد مخدر یا سایر مواد روی آورند. متأسفانه، این فقط مشکلات آنها را تشدید میکند و میتواند منجر به اعتیاد شود. از سویی دیگر سوء مصرف مواد، درمان افسردگی را پیچیده میکند و بهبودی را به تعویق میاندازد.
- خودآزاری: افرادی که از افسردگی شدید رنج میبرند، ممکن است به عنوان راهی برای مقابله با پریشانی عاطفی خود به خود آزاری متوسل شوند. از آنجا که رفتارهای خودآزاری مانند سوزاندن یا بریدن، خطر آسیبهای شدید و اقدام به خودکشی را افزایش میدهند، بسیار خطرناک هستند.
- افکار و رفتارهای خودکشی: خطر خودکشی یکی از خطرناکترین عوارض جانبی افسردگی درمان نشده است. طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی (WHO) افسردگی یکی از علل اصلی خودکشی است و سالانه بیش از 700 هزار نفر بر اثر خودکشی جان خود را از دست میدهند.
برای کسب اطلاعات بیشتر درباره تفاوتهای اضطراب و افسردگی در علائم، رفتار و درمان، میتوانید مقاله «تفاوت افسردگی و اضطراب چیست؟» را مطالعه کنید.
برای آشنایی بیشتر با ارتباط بین افسردگی و خودآزاری میتوانید مقاله زیر را بخوانید:
۳. عوارض اجتماعی و روابط
افسردگی میتواند بر زندگی اجتماعی و روابط فرد تأثیر منفی بگذارد و او را از سیستمهای حمایتی خود بیشتر دور کند.
- انزوای اجتماعی: افسردگی اغلب منجر به کنارهگیری اجتماعی میشود. افراد ممکن است علاقه خود را به معاشرت با دوستان و خانواده از دست بدهند و ترجیح دهند خود را منزوی کنند. این میتواند چرخهای ایجاد کند که در آن فقدان تعامل اجتماعی، احساس تنهایی و افسردگی آنها را بدتر کند و منجر به کنارهگیری بیشتر شود.
- روابط پرتنش: افسردگی میتواند روابط با عزیزان را تحت تأثیر قرار دهد. این میتواند باعث سوءتفاهم، تحریکپذیری و نوسانات خلقی شود و ارائه حمایت لازم را برای دیگران دشوار کند. این ممکن است منجر به مشاجرات، قطع ارتباط و حتی از دست دادن روابط مهم شود.
- کاهش عملکرد کاری و تحصیلی: افراد مبتلا به افسردگی اغلب برای حفظ تمرکز و انگیزه کم تلاش میکنند. این میتواند منجر به عملکرد ضعیف در محل کار یا مدرسه، از دست دادن مهلتها و مشکلات در حفظ شغل شود. تأثیر اقتصادی افسردگی قابل توجه است، زیرا افراد ممکن است با از دست دادن شغل یا تکمیل تحصیلات خود مواجه شوند که منجر به مشکلات مالی طولانی مدت میشود.
برای تاثیر دیابت بر افسردگی میتوانید مطلب زیر را مطالعه کنید:
۴. خطرات سلامتی درازمدت
اگر افسردگی درمان نشود، میتواند عواقب جدی و بلند مدتی برای سلامت و تندرستی کلی فرد داشته باشد.
- بیماریهای مزمن: افسردگی با ایجاد بیماریهای مزمن مانند دیابت، چاقی و فشار خون بالا مرتبط دانسته شده است. این بیماریها نه تنها در افراد مبتلا به افسردگی بیشتر احتمال بروز دارند، بلکه به دلیل فقدان انگیزه و انرژی که افسردگی اغلب به همراه دارد، مدیریت آنها نیز دشوارتر است.
- اختلال در توانمندیهای شناختی: افسردگی طولانی مدت همچنین میتواند بر عملکرد شناختی تأثیر بگذارد. افراد ممکن است مشکلات حافظه، مشکل در تمرکز و کندی تفکر را تجربه کنند. با گذشت زمان، افسردگی درمان نشده میتواند خطر ابتلا به زوال عقل و سایر اختلالات شناختی را به ویژه در بزرگسالان مسن افزایش دهد.
- کاهش امید به زندگی: تحقیقات نشان میدهد که افراد مبتلا به افسردگی درمان نشده ممکن است به دلیل ترکیبی از عوارض سلامت روان و جسمی، امید به زندگی کمتری داشته باشند. تأثیر استرس مزمن، بیماری قلبی، سوء مصرف مواد و سایر مشکلات سلامتی میتواند منجر به مرگ زودرس در افراد مبتلا به افسردگی شود.
برای مقابله با خواب در افسردگی میتوانید مطلب زیر را مطالعه کنید:
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر افسردگی شما مدت زمان زیادی است که شما را آزار میدهد و عملکرد عادی شما را تحت تاثیر قرار داده و مربوط به هیچ رویداد استرسزای نیازمند زمان مانند سوگواری نیست، لازم است که با یک روانپزشک مشورت کنید. نیاز به کمک گرفتن به این معنی نیست که شما ضعیف هستید. گاهی اوقات تفکر منفی در افسردگی میتواند باعث شود احساس کنید که دیگر از دست رفته هستید، اما افسردگی قابل درمان است و میتوانید احساس بهتری داشته باشید.
روانپزشکان میتوانند تشخیصی دقیق و گزینههای درمانی را پیشنهاد دهند. اگر درمان افسردگی را شروع کردهاید و مؤثر نبوده یا عوارض جانبی ناخوشایندی دارید، با روانپزشک خود صحبت کنید. آنها میتوانند یک برنامه درمانی متفاوت را توصیه کنند.
افسردگی چگونه تشخیص داده میشود؟
اگر فکر میکنید افسردگی دارید، با روانپزشک صحبت کنید. برای تشخیص افسردگی، روانپزشک شما ممکن است از ابزارهای زیادی استفاده کند:
- سابقه پزشکی شامل پرسش در مورد علائم و سابقه خانوادگی شما خواهد بود. برای تشخیص افسردگی، علائم شما باید در بیشتر ساعات روز، تقریباً هر روز، حداقل به مدت دو هفته رخ دهد. یکی از علائم باید خلق و خوی افسرده یا از دست دادن علاقه به اکثر فعالیتها باشد.
- آزمایشهای پزشکی ممکن است برای رد سایر شرایط پزشکی انجام شود. برخی داروها و شرایط پزشکی (مانند ویروسها یا اختلالات تیروئید) ممکن است علائمی مانند افسردگی ایجاد کنند. معاینه فیزیکی برای اطمینان از اینکه مشکل دیگری باعث علائم شما نمیشود، صورت میگیرد و نهایتا روانپزشک با ارزیابی سلامت روان شما، میتواند وجود یا عدم وجود افسردگی را تشخیص دهد.
در مقاله زیر بررسی میشود که چگونه پرکاری تیروئید میتواند با بروز علائم افسردگی در ارتباط باشد:
افسردگی چگونه درمان میشود؟
افسردگی یکی از قابل درمانترین بیماریهای روانی است. تقریباً ۸۰ تا ۹۰ درصد از افراد مبتلا به افسردگی که به دنبال درمان هستند، در نهایت به خوبی به درمان پاسخ میدهند.
گزینههای درمانی عبارتند از:
- دارو: داروهای تجویزی به نام داروهای ضد افسردگی میتوانند به تغییر شیمی مغز که باعث افسردگی میشود کمک کنند. انواع مختلفی از داروهای ضد افسردگی وجود دارد و ممکن است زمان ببرد تا بفهمید کدام یک برای شما بهتر است. برخی از داروهای ضد افسردگی عوارض جانبی دارند که اغلب با گذشت زمان بهبود مییابند. اگر اینطور نشد، با روانپزشک خود صحبت کنید. ممکن است داروی دیگری برای شما بهتر عمل کند.
چندین نوع اصلی از داروهای ضد افسردگی وجود دارد، از جمله:
- مهارکنندههای انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs) اینها رایجترین نوع داروهای ضد افسردگی تجویز شده هستند. مثل سرترالین(Sertraline) و اسیتالوپرام(Escitalopram)
- مهارکنندههای بازجذب سروتونین/نوراپی نفرین (SNRIs) مثل ونلافاکسین (Venlafaxine)
- داروهای ضد افسردگی سه حلقهای TCA که یک کلاس قدیمیتر از داروهای ضد افسردگی هستند و اغلب به دلیل افزایش میزان عوارض جانبی، برای افسردگی و اضطراب مقاوم به درمان در نظر گرفته میشوند، مثل آمیتریپتیلین (Amitriptyline)
- داروهای ضد افسردگی غیر معمول مثل بوپروپیون (Bupropion)
- مهارکنندههای مونوآمین اکسیداز (MAOIs) که قدیمیترین داروهای ضد افسردگی هستند مثل فنلزین (Phenelzine) که گرچه بسیار مؤثر هستند، اما اغلب
- برای افسردگی و اضطراب مقاوم به درمان در نظر گرفته میشوند. دلیل این امر این است که مصرف MAIO نیاز به اصلاحات غذایی دارد تا از واکنشهای فشار خون بالا ناشی از تداخل با اسید آمینه تیرامین، که در برخی از غذاها به میزان زیاد وجود دارد، جلوگیری شود.
- رواندرمانی: رواندرمانی (درمان مبتنی بر گفتگو) شامل صحبت با یک متخصص سلامت روان (روان درمانگر) است. درمانگر شما به شما کمک میکند تا احساسات، افکار و رفتارهای ناسالم را شناسایی و تغییر دهید. انواع مختلفی از رواندرمانی وجود دارد – درمان شناختی رفتاری (CBT) رایجترین آنهاست.
- درمان تحریک مغز: درمان تحریک مغز میتواند به افرادی که افسردگی شدید یا افسردگی همراه با روانپریشی دارند کمک کند. انواع درمان تحریک مغز شامل درمان با تشنج الکتریکی (ECT) تحریک مغناطیسی ترانس کرانیال (TMS) و تحریک عصب واگ (VNS) است.
همچنین میتوانید کارهایی را در خانه انجام دهید تا به بهبود علائم افسردگی کمک کنید، از جمله:
- ورزش منظم
- خواب با کیفیت (نه خیلی کم و نه خیلی زیاد)
- رژیم غذایی سالم
- اجتناب از الکل، که یک عامل افسردگی است
- گذراندن وقت با افرادی که برایتان مهم هستند
در مطلب زیر میتوانید با تاثیر اظطراب بر بدن آشنا شوید:
چه زمانی با مراکز مشاورههایی که مانع خودکشی میشوند تماس گرفت؟
اگر فکر میکنید ممکن است به خودتان آسیب بزنید یا اقدام به خودکشی کنید، فوراً با شمارههای اورژانس اجتماعی تماس بگیرید. این شمارهها عبارتند از:
- شماره تلفن ۱۲۳: خط اورژانس اجتماعی است که توسط سازمان بهزیستی کشور اداره میشود و هر هفت روز هفته و ۲۴ ساعته به صورت رایگان خدمات ارائه میدهد.
- شماره تلفن ۱۴۸۰: متعلق به سازمان بهزیستی کشور است که خدمات روانشناسی و مشاوره رایگان را از طریق تلفن هفت روز هفته از ساعت ۸:۰۰ تا 24:۰۰ ارائه میدهد.
- شماره تلفن ۴۰۳۰: متعلق به جمعیت هلال احمر کشور است و خدمات روانشناسی و مشاوره تلفنی رایگان را برای مدیریت استرس فوری در شرایط بحرانی ارائه میدهد.
- شماره تلفن ۱۵۷۰: متعلق به وزارت آموزش و پرورش است که اختصاصا برای ارائه مشاوره روانشناسی به دانش آموزان مدارس است و هفت روز هفته از ساعت ۸:۰۰ تا 20:00 فعال است.
- شماره تلفن ۰۲۱۵۴۴۶۷۰۰۰: خط تلفنی ره آوا، که متعلق به یکی از بزرگترین مراکز روانپزشکی کشور یعنی بیمارستان اعصاب و روان روزبه تهران میباشد، برای مشاوره درباره خودکشی است که هفت روز هفته از ساعت ۱۴:۰۰ تا ۲۰:۰۰ به افرادی که درگیر بحران خودکشی یا مشکلات احساسی هستند، مشاوره رایگان و محرمانه ارائه میکند.
پیشگیری از افسردگی
بیشتر موارد افسردگی قابل پیشگیری نیستند، اما تغییرات سالم در سبک زندگی میتواند فواید بلندمدتی برای سلامت روان شما داشته باشد. این موارد میتواند شامل موارد زیر باشد:
- ورزش منظم
- داشتن برنامه خواب منظم
- معاشرت با خانواده و دوستان و افرادی که با آنها حال خوبی دارید
- وقت گذراندن در طبیعت و برخورداری کافی از نور آفتاب
- کنترل استرس با استفاده از استراتژیهای مدیریت اضطراب و استرس
در مطلب زیر میتوانید با انواع استرس و روشهای مناسب مدیریت و درمان هر کدام آشنا شوید:
زندگی با افسردگی؛ نکات حمایتی
زندگی با افسردگی میتواند چالشبرانگیز باشد، اما با دریافت حمایت مناسب و پیگیری درمان، بسیاری از افراد قادر به مدیریت علائم و بهبود کیفیت زندگی خود هستند. ایجاد یک برنامه روزانه منظم، حفظ ارتباط با دوستان و خانواده، فعالیت بدنی منظم و مشارکت در فعالیتهای لذتبخش میتواند به کاهش شدت علائم کمک کند. همچنین حمایت عاطفی اطرافیان، درک شرایط فرد و تشویق او به ادامه درمان از عوامل مهم در روند بهبودی به شمار میروند.
در مطلب زیر میتوانید نحوه کمک به افراد افسرده را در مطلب زیر مطالعه کنید:
توصیه ای از تیم دارو دات کام به شما
یکی از ناراحت کننده ترین تجربههای افرادی که اختلال افسردگی دارند، این است که عموما توسط دیگران درک نمیشوند. دیگران اغلب آنها را تشویق به خندیدن یا شاد بودن یا تلاش برای رهایی از افسردگی میکنند، بدون اینکه متوجه باشند که این اختلال مثل بسیاری از بیماریهای دیگر، تماما در اراده و خواست خود فرد نیست که بتواند به تنهایی برایش کاری انجام دهد. اگر شما هم در چنین وضعیتی هستید، خودتان را سرزنش نکنید، و از دیگران هم نرنجید. آنها درک درستی از آنچه بر شما میگذرد ندارند. از طرفی باید بخاطر بسپارید که شما برای ابتلا به افسردگی مقصر نیستید.
افسردگی یک بیماری شایع است که هر ساله میلیونها نفر را تحت تأثیر قرار میدهد. هر کسی میتواند افسردگی را تجربه کند. حتی اگر دلیل واضحی برای آن وجود نداشته باشد. اما درمانهای بسیار اثرگذار و کارآمدی برای این اختلال در دسترس است که میتوانید برای کمک به خودتان از آنها استفاده کنید و این دوران تلخ و سخت را پشت سر بگذارید.
سوالات متداول
بدترین نوع افسردگی کدام است؟
شدت افسردگی در افراد متفاوت است، اما به طور کلی افسردگی ماژور شدید، بهویژه نوع همراه با علائم روانپریشی یا افکار خودکشی از جدیترین و پرخطرترین اشکال افسردگی محسوب میشود. این نوع میتواند عملکرد فرد را به طور کامل مختل کند و نیازمند مداخله فوری تخصصی است.
آیا افسردگی همان ناراحتی و اندوه است؟
خیر. افسردگی با ناراحتی یا اندوه طبیعی تفاوت دارد. اندوه معمولاً واکنشی موقت به یک رویداد مشخص است، در حالی که افسردگی یک اختلال بالینی است که با علائم پایدار مانند خلق افسرده، کاهش علاقه، اختلال خواب و تمرکز همراه بوده و عملکرد روزمره فرد را مختل میکند.
افسردگی باعث چه بیماریهایی میشود؟
افسردگی میتواند خطر ابتلا یا تشدید برخی بیماریهای جسمی را افزایش دهد. این اختلال با افزایش احتمال بیماریهای قلبی–عروقی، اختلالات خواب، مشکلات گوارشی، دردهای مزمن و ضعف سیستم ایمنی مرتبط است. همچنین میتواند به سوءمصرف مواد و اختلالات اضطرابی منجر شود یا آنها را تشدید کند.
آیا افسردگی خطرناک است؟
بله، در صورت عدم درمان میتواند خطرناک باشد. افسردگی ممکن است باعث افت شدید عملکرد شغلی و اجتماعی، افزایش رفتارهای پرخطر و در موارد شدید، بروز افکار یا اقدام به خودکشی شود. با این حال، این اختلال قابل درمان است و مراجعه به متخصص نقش مهمی در پیشگیری از عوارض جدی دارد.
افسردگی بعد ترک اعتیاد چقدر طول میکشد؟
افسردگی پس از ترک مواد میتواند بخشی از علائم ترک یا مرحله سازگاری مغز باشد و مدت آن به نوع ماده، مدت مصرف و شرایط فرد بستگی دارد. در بسیاری از موارد، علائم طی چند هفته تا چند ماه کاهش مییابد، اما در برخی افراد ممکن است نیاز به درمان تخصصی برای افسردگی اساسی وجود داشته باشد.
آیا افسردگی باعث مرگ میشود؟
افسردگی به طور مستقیم یک بیماری کشنده محسوب نمیشود، اما میتواند به طور غیرمستقیم خطر مرگ را افزایش دهد. مهمترین خطر، افزایش احتمال خودکشی در موارد شدید و درماننشده است. همچنین ارتباط میان افسردگی و افزایش خطر بیماریهای جسمی جدی میتواند بر طول عمر تأثیر بگذارد؛ به همین دلیل تشخیص و درمان بهموقع اهمیت فراوان دارد.
مطالب این مقاله صرفاً جهت اطلاعرسانی است و هرگز جایگزین توصیه، تشخیص یا درمان پزشک متخصص نمیشود. قبل از هرگونه تصمیم درمانی، ابتدا با پزشک خود مشورت کنید.
منابع مقاله:
who | nhs | betterhealth | medlineplus










نظرات