داروی پیوگلیتازون برای دیابت + نحوه مصرف و تداخلات دارویی
پیوگلیتازون (Pioglitazone) یکی از داروهای موثر در کنترل دیابت نوع ۲ است که به بهبود حساسیت بدن به انسولین کمک میکند. این دارو به صورت خوراکی و معمولا یکبار در روز مصرف میشود.
دوزهای معمول عبارتاند از ۱۵، ۳۰ و ۴۵ میلیگرم در روز که پزشک با توجه به پاسخ درمانی و وضعیت بالینی بیمار تعیین میکند. پیوگلیتازون میتواند با برخی شرایط پزشکی مانند نارسایی قلبی و بیماریهای کبدی و داروهای دیگر تداخل داشته باشد، همچنین ممکن است باعث افزایش وزن، احتباس مایعات و سایر عوارض جانبی شود.
در ادامه این مقاله در دارو دات کام به کاربرد داروی پیوگلیتازون، نحوه صحیح مصرف، دوزهای استاندارد، تداخلات دارویی و عوارض شایع و جدی آن پرداختهایم.
- داروی پیوگلیتازون چیست؟
- پیوگلیتازون برای چه علائم و بیماریهایی تجویز میشود؟
- بررسی دوزهای دارو
- کدام داروها، عملکردی مشابه یا نزدیک با پیوگلیتازون دارند؟
- نحوه مصرف پیوگلیتازون
- قبل از مصرف پیوگلیتازون به این نکات توجه کنید
- در صورت فراموشی مصرف پیوگلیتازون چه باید کرد؟
- در صورت مصرف بیش از حد پیوگلیتازون چه باید کرد؟
- عوارض داروی پیوگلیتازون
- تداخل دارویی پیوگلیتازون با دیگر داروها
- برای چه کسانی مصرف پیوگلیتازون ممنوع است؟
- آیا میتوان بعد از مصرف پیوگلیتازون رانندگی کرد؟
- شرایط نگهداری از پیوگلیتازون
- چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
- سوالات متداول
داروی پیوگلیتازون چیست؟
پیوگلیتازون جزء داروهای تیازولیدیندیون (Thiazolidinedione) است که برای درمان دیابت نوع ۲ به کار میرود. این دارو با افزایش حساسیت سلولهای بدن به انسولین باعث بهبود کنترل قند خون میشود و بهصورت خوراکی مصرف میگردد. برخلاف برخی داروهای دیگر، پیوگلیتازون باعث افزایش ترشح انسولین از پانکراس نمیشود، بلکه به بدن کمک میکند انسولین طبیعی را بهتر استفاده کند. این دارو برای درمان دیابت نوع ۱ مناسب نیست و معمولا باید با نسخه پزشک مصرف شود.
| مشخصه | اطلاعات |
| نام ژنریک | پیوگلیتازون (Pioglitazone) |
| دستهبندی دارویی | ضد دیابت – تیازولیدیندیون |
| نحوه مصرف | خوراکی (قرص) |
| مکانیسم اثر | افزایش حساسیت بافتها به انسولین |
| اشکال دارویی موجود | قرص ۱۵، ۳۰ و ۴۵ میلیگرم |
پیوگلیتازون برای چه علائم و بیماریهایی تجویز میشود؟
پیوگلیتازون معمولا برای مدیریت دیابت نوع ۲ تجویز میشود، بهویژه در زمانی که رژیم غذایی، ورزش و تغییر سبک زندگی به تنهایی برای کنترل قند خون کافی نیستند. دیابت نوع 2 با علائم زیر ظاهر میشود:
- تشنگی غیرطبیعی
- تکرر ادرار
- خستگی و کاهش انرژی
- افزایش گرسنگی
- کاهش وزن غیرموجه
- تاری دید
- زخمها یا عفونتهای مقاوم به بهبود
- نشانههای بالینی هایپرگلیسمی شدید مثل خشکی دهان، ضعف، سردرد
قرص پیوگلیتازون در درمان کبد چرب (هیپوتازون برای کبد چرب)
پیوگلیتازون ممکن است در برخی بیماران کبد چرب غیرالکلی موثر باشد. مطالعات بالینی نشان دادهاند که این دارو میتواند تجمع چربی در کبد را کاهش دهد، التهاب و آنزیمهای کبدی را بهبود بخشد و در برخی موارد تغییرات بافتشناسی بیماری مثل التهاب و فیبروز را کاهش دهد. اگرچه این کاربرد معمولا در بیماران مبتلا به دیابت یا مقاومت به انسولین دیده شده و استفاده از آن بهعنوان درمان استاندارد هنوز نیازمند نظارت پزشک و بررسی دقیق است، شواهد علمی اثرات مفیدی را در بهبود وضعیت کبد چرب در اثر مصرف این دارو نشان دادهاند.
بررسی دوزهای دارو
دوز داروی پیوگلیتازون بسته به وضعیت بیماری، پاسخ به درمان، وجود مشکلات قلبی یا مصرف همزمان داروهای دیگر متفاوت است و همیشه باید توسط پزشک تعیین شود.
- دوز اولیه: ۱۵ یا ۳۰ میلیگرم یک بار در روز
- حداکثر دوز: تا 45 میلیگرم یکبار در روز
این قرص در اشکال دارویی ۱۵، ۳۰ و ۴۵ میلیگرمی تولید میشود. پزشک معمولا دوز را بهصورت تدریجی و در فواصل چند هفتهای (مثلا هر 4–12 هفته) افزایش میدهد تا زمانی که کنترل مناسبی بر قند خون ایجاد شود. افزایش دوز باید همراه با پایش علائم بالینی و آزمایشهای مرتبط انجام شود، بهخصوص در کسانی که مشکلات قلبی یا کبدی دارند.
کدام داروها، عملکردی مشابه یا نزدیک با پیوگلیتازون دارند؟
داروهایی که در درمان دیابت نوع ۲ معمولاً مورد استفاده قرار میگیرند و میتوانند نقش مشابهی داشته باشند عبارتاند از:
- سیتاگلیپتین (Sitagliptin)
- متفورمین (Metformin)
- گلیبنکلامید / گلیکلازید
- آکاربوز
- رپاگلینید
- امپاگلیفلوزین / داپاگلیفلوزین
- لیراگلوتاید
نحوه مصرف پیوگلیتازون
قرص پیوگلیتازون معمولا یک بار در روز مصرف میشود و میتوان آن را با غذا یا بدون غذا خورد. سعی کنید هر روز در ساعت ثابتی دارو را مصرف کنید تا اثر ثابتی داشته باشد.
چقدر طول میکشد تا پیوگلیتازون اثر کند؟
اثر کنترل قند خون ممکن است چند هفته طول بکشد تا به بیشترین میزان برسد. پزشک معمولا پس از چند هفته وضعیت قند خون را بررسی میکند تا اثر درمانی را ارزیابی کند.
مدت زمان مصرف
پیوگلیتازون برای استفاده طولانیمدت طراحی شده و معمولا باید تا زمانی که پزشک توصیه میکند مصرف شود، زیرا دیابت نوع ۲ یک بیماری مزمن است.
قبل از مصرف پیوگلیتازون به این نکات توجه کنید
در صورتی که در شرایط بارداری یا شیردهی قرار دارید یا قصد باردار شدن دارید حتما به نکات زیر توجه کنید:
آیا مصرف پیوگلیتازون در دوران بارداری مجاز است؟
اطلاعات کافی در مورد ایمنی مصرف پیوگلیتازون در دوران بارداری انسان وجود ندارد. به طور کلی، مصرف آن در این دوران توصیه نمیشود و معمولاً انسولین به عنوان درمان ارجح برای کنترل دیابت در بارداری در نظر گرفته میشود. اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید، باید با پزشک خود مشورت کنید.
آیا مصرف پیوگلیتازون در دوران شیردهی مجاز است؟
مشخص نیست که این دارو به شیر مادر منتقل شود یا خیر. در این حالت باید با پزشک درباره ادامه شیردهی یا قطع دارو مشورت کنید.
آیا مصرف پیوگلیتازون برای باروری مضر است؟
پیوگلیتازون ممکن است باعث تخمکگذاری در زنانی شود که قبل از یائسگی قرار دارند ولی تخمکگذاری منظمی ندارند (مانند زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلیکیستیک). این موضوع میتواند منجر به بارداری ناخواسته شود. بنابراین، زنانی که در سنین باروری هستند باید در مورد نیاز به پیشگیری از بارداری با پزشک خود صحبت کنند.
در صورت فراموشی مصرف پیوگلیتازون چه باید کرد؟
اگر یک دوز را فراموش کردید، به محض یادآوری آن را مصرف کنید. اگر زمان دوز بعدی نزدیک است، دوز فراموششده را نخورید و به برنامه معمول برگردید. هرگز برای جبران دوز قبلی دوز را دو برابر نکنید.
در صورت مصرف بیش از حد پیوگلیتازون چه باید کرد؟
اگر بیش از حد دارو مصرف کردید یا علائم اوردوز دارید، فورا با اورژانس (۱۱۵) یا مرکز کنترل مسمومیت تماس بگیرید.
عوارض داروی پیوگلیتازون
گاهی افراد در صورت مصرف این دارو با علائم زیر مواجه میشوند:
عوارض جانبی رایج
- سردرد و درد عضلانی
- علائم شبیه سرماخوردگی
- افزایش وزن
- احتباس مایعات و تورم
عوارض جانبی جدی
- نارسایی قلبی
- تنگی نفس، ادم و افزایش وزن ناگهانی
- مشکلات کبدی
- زردی پوست، ادرار تیره یا خستگی شدید
- شکستگی استخوان
- احتمال کاهش تراکم استخوان و افزایش خطر شکستگی به ویژه در زنان
- افت قند خون (هیپوگلیسمی)
- سرطان مثانه
مصرف این قرص در افرادی که سابقه ابتلا به سرطان مثانه دارند، باید با احتیاط انجام شود.
در صورت بروز عوارض جانبی پیوگلیتازون باید به کدام دکتر مراجعه کنیم؟
اگر عوارض جانبی پیوگلیتازون را مشاهده کردید، بهترین اقدام این است که به پزشک متخصص غدد و متابولیسم یا پزشک متخصص داخلی مراجعه کنید تا علت دقیق آن بررسی شده و درمان مناسب شروع شود. این پزشکان در مدیریت درمان دیابت و عوارض دارویی تخصص دارند و میتوانند تغییرات دوز یا دارو را مطابق وضعیت شما انجام دهند. در موارد حاد یا علائم شدید نیز فورا به اورژانس مراجعه کنید.
تداخل دارویی پیوگلیتازون با دیگر داروها
پیوگلیتازون میتواند با بسیاری از داروها تداخل داشته باشد، از جمله انسولین و سولفونیلاورهها که میتواند خطر هیپوگلیسمی را افزایش دهد. این تداخلات در سطوح مختلف زیر رخ میدهد:
- تداخلات ماژور: جمفیبروزیل، گلیمپراید، گلیپیزاید، گلیبوراید، هیدروکسیکلروکین، آیفسفاماید، انسولین، متفورمین، رپاگلیناید، سدیم تیوکتات، تیوکتیک اسید، تولازامید، تولبوتامید، تولواپتان
- تداخلات متوسط: کلاریترومایسین، کلوپیدوگرل، فوزینوپریل، فوروزماید، هیدروکلروتیازید، ایندیناویر، پروپرانولول، پسیلیوم، کوئیناپریل، رامیپریل، ریفامپین، ریتوناویر، ساکیناویر، سوتالول، تلاپرویر، تریفلونوماید، تیمولول، تیپراناویر، توپیرامات
- داروهای افزایشدهنده سطح خونی پیوگلیتازون: گوانتیدین، لوماکافتور و ایواکافتور، قارچ مایتاکه، مهارکنندههای مونو آمین اکسیداز، پگویزومانت، پرگابالین، پروتیونامید
برای چه کسانی مصرف پیوگلیتازون ممنوع است؟
مصرف این قرص قند در افراد زیر ممنوع است:
- افراد مبتلا به نارسایی قلبی شدید
- افراد دارای سابقه ابتلا به سرطان مثانه
- افراد دچار دیابت نوع ۱ یا کتواسیدوز دیابتی
- افراد حساس به دارو و ترکیبات آن
- افراد دارای مشکلات حاد کبدی
- افراد دارای نشانههای تجمع مایعات یا ادم
- زنان باردار
این شرایط میتوانند منع مصرف یا نیاز به مشاوره دقیق پزشک داشته باشند.
اگر با مصرف این دارو علائم زیر را داشتید، همین حالا با ۱۱۵ تماس بگیرید:
آیا میتوان بعد از مصرف پیوگلیتازون رانندگی کرد؟
پیوگلیتازون بهطور معمول باعث خوابآلودگی مستقیم نمیشود، ولی اگر باعث افت قند خون شود ممکن است بر هوشیاری تاثیر بگذارد. در این حالت از رانندگی خودداری کنید.
شرایط نگهداری از پیوگلیتازون
دارو را در دمای اتاق، دور از نور مستقیم و رطوبت نگهداری کرده و از دسترس کودکان دور نگه دارید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر عوارض جدی مانند تنگی نفس، درد قفسه سینه، زردی پوست یا علائم غیرطبیعی دیگر مشاهده کردید، فورا به پزشک مراجعه کنید.
اسامی تجاری موجود قرص پیوگلیتازون در ایران
در جدول زیر به انواع این دارو همراه با نام تجاری داروی پیوگلیتازون در ایران اشاره کردهایم:
| نام تجاری | برند |
| قرص پیوگلیتازون پارس دارو ١۵ میلیگرم
و ٣٠ میلیگرم |
داروسازی پارس دارو |
| قرص پیوگلیتازون شهردارو ۴۵ میلیگرم
و ٣٠ میلیگرم و ١۵ میلیگرم |
داروسازی شهر دارو |
| قرص گلیتوز ١۵ میلیگرم
و ۴۵ میلیگرم و ٣٠ میلیگرم |
داروسازی زهراوی |
| قرص پیوگلیتازون جالینوس ۴۵ میلیگرم
و ٣٠ میلیگرم و ١۵ میلیگرم |
داروسازی جالینوس |
| قرص گلوتازون ٣٠ میلیگرم
و ١۵ میلیگرم و ۴۵ میلیگرم |
داروسازی اسوه |
| قرص دیادر ١۵ میلیگرم
و ٣٠ میلیگرم |
داروسازی درسا دارو |
| قرص پیوگلیتازون دی پی ٣٠ میلیگرم
و ١۵ میلیگرم |
دارو پخش-کارخانه |
| قرص پیوگلیتازون ٣٠ میلیگرم سجاد دارو- پیوسد
و ١۵ میلیگرم و ۴۵ میلیگرم |
داروسازی سجاد داروی شرق |
| قرص پیوگراز ٣٠ میلیگرم- پیوگلیتازون رازک | داروسازی رازک |
| قرص پیوگلیتازون-حکیم ١۵ میلیگرم
و ٣٠ میلیگرم |
داروسازی حکیم |
| قرص پیتوز ۴۵ میلیگرم
و ٣٠ میلیگرم و ١۵ میلیگرم |
داروسازی سامی ساز |
| قرص پیوگلیتازون تهران شیمی ٣٠ میلیگرم
و ۴۵ میلیگرم و ١۵ میلیگرم |
داروسازی تهران شیمی |
| قرص روکشدار پیوگلیتازون فندا ٣٠ میلیگرم | فنآوریهای نوین دارویی آتیه |
| قرص دیا-کات ١۵ میلیگرم | داروسازی تسنیم |
| قرص پیوگلیتازون-تدافارم ۴۵ میلیگرم | داروسازی تهران دارو |
قیمت داروی پیوگلیتازون بسته به شرکت تولیدکننده و دوز آن متفاوت خواهد بود.
توصیه ای از تیم دارو دات کام
پیوگلیتازون دارویی موثر برای کنترل دیابت نوع ۲ است که با افزایش حساسیت بدن به انسولین به بهبود قند خون کمک میکند، اما مصرف آن نیازمند دقت و پایش منظم است. این دارو باید فقط طبق تجویز پزشک، با دوز مناسب و همراه با کنترل وزن، قند خون و عملکرد کبد مصرف شود.
در صورت بروز علائمی مانند تورم، تنگی نفس یا افزایش وزن ناگهانی، مراجعه فوری به پزشک ضروری است و هرگز نباید مصرف دارو را خودسرانه قطع یا شروع کرد. تجربه خود را از مصرف این قرص برای مدیریت دیابت نوع 2 با ما به اشتراک بگذارید.
سوالات متداول
قرص گلوتازون ۳۰ برای چیست؟
قرص گلوتازون ۳۰ میلیگرم (حاوی پیوگلیتازون) برای کنترل و کاهش سطح قند خون در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ تجویز میشود.
فرق پیوگلیتازون با روزیگلیتازون چیست؟
داروی روزیگلیتازون و پیوگلیتازون هر دو از گروه دارویی تیازولیدین دیون هستند. تیازولیدین دیونها یا گلیتازونها دستهای از داروهای درمانی برای دیابت نوع ۲ هستند. پزشک با توجه به شرایط بیمار و ارزیابیهای پزشکی هر یک از اینها را تجویز میکند.
قرص پیوگلیتازون و لاغری (آیا از قرص پیوگلیتازون برای کاهش وزن استفاده می شود؟)
قرص پیوگلیتازون برای کاهش وزن یا لاغری استفاده نمیشود.
قرص پیتوز برای چه بیماری است؟
قرص پیتوز که حاوی پیوگلیتازون است، برای درمان و کنترل قند خون در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ تجویز میشود. این دارو به همراه رژیم غذایی و ورزش به بدن کمک میکند بهخوبی از انسولین استفاده کند و سطح قند خون را کاهش دهد و معمولاً زمانی استفاده میشود که تغییر سبک زندگی به تنهایی کنترل قند را بهبود نمیبخشد.
آیا امکان تهیه داروی پیوگلیتازون بدون نسخه وجود دارد؟
مصرف این دارو نیاز به ارزیابیهای پزشکی دارد و اشتباه در مصرف آن میتواند خطرناک باشد. بنابراین باید با نسخه پزشک تهیه شود.
آیا پیوگلیتازون اعتیادآور است؟
خیر؛ پیوگلیتازون اعتیادآور نیست و وابستگی فیزیکی یا روانی ایجاد نمیکند.
آیا قرص پیتوز چاق کننده است؟
قرص پیتوز میتواند باعث افزایش وزن شود و چاقکننده باشد، زیرا مصرف این دارو معمولا با احتباس مایعات و افزایش ذخیره چربی بدن همراه است.
قرص زیپمت بهتر است یا متفورمین؟
زیپمت ترکیبی از متفورمین و سیتاگلیپتین است و کنترل قند خون را با دو مکانیسم بهبود میدهد، در حالی که متفورمین تنها یک دارو است و اغلب بهعنوان درمان خط اول دیابت نوع ۲ تجویز میشود. متفورمین بهتنهایی معمولاً گزینه ابتداییتر و استاندارد است، اما زیپمت برای زمانی کاربرد دارد که کنترل با متفورمین ساده کافی نباشد.
تفاوت پیوگلیتازون و متفورمین چیست؟
پیوگلیتازون و متفورمین هر دو برای کنترل دیابت نوع ۲ استفاده میشوند، اما مکانیسم متفاوتی دارند: متفورمین با کاهش تولید قند در کبد و افزایش حساسیت به انسولین عمل میکند، در حالی که پیوگلیتازون با فعالکردن گیرنده PPAR-γ حساسیت بافتها به انسولین را افزایش میدهد. همچنین اثرات آنها روی متابولیسم و وزن بدن متفاوت است.
مطالب این مقاله صرفاً جهت اطلاعرسانی است و هرگز جایگزین توصیه، تشخیص یا درمان پزشک متخصص نمیشود. قبل از هرگونه تصمیم درمانی، ابتدا با پزشک خود مشورت کنید.
