بهترین رژیم غذایی برای دیابت نوع یک؛ مدیریت هوشمند قند خون با انسولین و تغذیه

5/5 - (11 امتیاز)
دکتر مهسا طالبی
123
تاریخ انتشار: 18 آذر 1404 | 29 دی 1404
23 دقیقه
0 نظر

 بهترین رژیم غذایی برای دیابت نوع یک، برنامه‌ای متعادل است که شامل کربوهیدرات‌های پیچیده، پروتئین‌های کم‌چرب و چربی‌های سالم باشد. این رژیم باید با دوز انسولین و زمان تزریق آن هماهنگ شود تا نوسانات شدید قند خون کاهش یابد و سطح گلوکز در محدوده طبیعی باقی بماند.

رعایت رژیم غذایی مناسب در دیابت نوع ۱ ضروری است، زیرا تعادل میان کربوهیدرات، پروتئین و چربی به کنترل قند خون و جلوگیری از عوارض طولانی‌مدت کمک می‌کند.

در این مقاله از دارو دات کام به بررسی مواد غذایی مناسب برای دیابت نوع ۱، زمان‌بندی وعده‌های غذایی، میان‌وعده‌های سالم، و نکات مهم در هماهنگی انسولین با رژیم غذایی خواهیم پرداخت.

همچنین، درباره‌ غذاهایی که باید محدود شوند یا از آن‌ها پرهیز کرد، و روش‌های مدیریت تغذیه در رستوران و زندگی روزمره هم صحبت خواهیم کرد.

هنگام ابتلا به دیابت نوع ۱ چه بخوریم؟

اگر دیابت نوع ۱ دارید، داشتن رژیم غذایی و رعایت تعادل میان کربوهیدرات، پروتئین و چربی برای حفظ قند خون و انسولین بولوس و پایه اهمیت زیادی دارد. انسولین پایه به بدن کمک می‌کند تا قند تولید شده توسط کبد را کنترل کند و انسولین بولوس، برای کنترل افزایش ناگهانی قند خون استفاده می‌شود که عمدتاً ناشی از خوردن غذا (کربوهیدرات‌ها) است.

پزشکان درباره اهمیت تغذیه در دیابت نوع ۱ می‌گویند که:

 

blockquote icon
متن انگلیسی:

Having diabetes does not mean you or your child must completely give up any specific food, but it does change the kinds of foods one should eat routinely

ترجمه متن:

دیابت به این معنا نیست که شما یا فرزندتان باید هیچ غذایی را به‌طور کامل حذف کنید، اما نوع غذایی که معمولاً می‌خورید باید تغییر کند.

(منبع)

 

رژیم غذایی باید شامل غلات کامل، سبزیجات، میوه‌ها، پروتئین‌های کم‌چرب مانند مرغ و ماهی و چربی‌های سالم نظیر آووکادو و مغزها باشد. همچنین، انتخاب کربوهیدرات‌های پیچیده و کم‌فرآوری‌شده با فیبر بالا باعث می‌شود قند خون به‌تدریج افزایش پیدا کند و نوسان آن کمتر شود.

برنامه غذایی بیماران باید با دوز انسولین و زمان تزریق هماهنگ باشد تا از افت یا افزایش ناگهانی قند خون پیشگیری شود. متخصص تغذیه می‌تواند با در نظر گرفتن سبک زندگی و نیازهای فرد، رژیمی شخصی‌سازی‌شده را طراحی کند.

  • در وعده‌های غذایی بهتر است از نان و برنج سبوس‌دار، سبزیجات غیرنشاسته‌ای مانند اسفناج و فلفل دلمه‌ای، لبنیات کم‌چرب و میوه‌های تازه با قند طبیعی استفاده شود.
  • مصرف قندهای افزوده، نوشیدنی‌های شیرین، غذاهای سرخ‌شده و چربی‌های اشباع باید محدود شود.
  • نوشیدن آب کافی به تنظیم غلظت قند خون کمک می‌کند و جایگزین سالمی برای نوشیدنی‌های قندی است.

 

 

در ادامه بررسی خواهیم کرد که برای دیابت چی بخوریم چی نخوریم:

 

کربوهیدرات‌ها

کربوهیدرات‌ها اصلی‌ترین منبع انرژی بدن هستند و بیشترین تاثیر را بر سطح قند خون دارند. انتخاب کربوهیدرات‌های پیچیده و پر فیبر مانند غلات سبوس‌دار، حبوبات، سبزیجات و میوه‌های تازه نسبت به انواع ساده و فرآوری‌شده ارجحیت دارد.

مصرف کربوهیدرات‌ها باید به‌صورت متعادل و در وعده‌های منظم روزانه انجام گیرد تا بدن بتواند پاسخ انسولین را بهتر تنظیم کند؛ برای هر ۱۰ تا ۱۵ گرم کربوهیدرات، به ۱ واحد انسولین نیاز است هر چند که نسبت انسولین به کربوهیدرات برای هر فرد به نسبت حساسیتش به انسولین، متفاوت است.

نگه‌داشتن میزان ثابتی از کربوهیدرات در هر وعده غذایی و استفاده از روش‌هایی مانند شمارش کربوهیدرات، به کنترل دقیق‌تر قند خون کمک می‌کند.

نکته مهم! در صورت افت قند در دیابت نوع یک، مصرف ۱۵ گرم کربوهیدرات سریع‌الاثر مانند آبمیوه طبیعی می‌تواند موثر باشد.

کربوهیدرات‌ها بر اساس شاخص گلیسمی نیز باید ارزیابی شوند، زیرا مواد غذایی با شاخص گلیسمی پایین‌تر افزایش تدریجی‌تری در قند خون ایجاد می‌کنند؛ از این رو شمارش کربوهیدرات در هر وعده بسیار مهم است.

استفاده از نان سبوس‌دار، برنج قهوه‌ای، جو دوسر و حبوبات نمونه‌هایی از انتخاب‌های مناسب هستند. در مقابل، قندهای افزودنی، نان سفید، شیرینی‌ها و نوشیدنی‌های شیرین باید محدود یا حذف شوند تا کنترل قند خون به شکل پایدار حفظ شود.

 

سبزیجات

سبزیجات بخش مهمی از رژیم غذایی در دیابت نوع ۱ هستند، زیرا سرشار از فیبر، ویتامین و مواد معدنی بوده و تاثیر کمی بر افزایش قند خون دارند.

  • سبزیجات غیرنشاسته‌ای مانند اسفناج، کاهو، خیار، فلفل دلمه‌ای، کلم و گوجه‌فرنگی می‌توانند بدون محدودیت خاص در بیشتر وعده‌ها مصرف شوند. این گروه از سبزیجات به تنظیم بهتر گلوکز و بهبود سلامت قلبی‌عروقی کمک می‌کنند.
  • در مقابل، سبزیجات نشاسته‌ای مانند سیب‌زمینی، ذرت و نخودفرنگی مقدار بیشتری کربوهیدرات دارند و باید با دقت بیشتری در برنامه غذایی گنجانده شوند. نصف فنجان از این سبزیجات حدود ۱۵ گرم کربوهیدرات دارد و باید در محاسبه انسولین لحاظ شود.

مصرف کنترل‌شده‌ هر دو نوع سبزیجات موجب تعادل بهتر قند خون می‌شود.

بهتر است سبزیجات تازه، منجمد یا کنسروی با حداقل نمک افزوده را انتخاب و از سرخ‌کردن طولانی آن‌ها پرهیز کنید. پخت بخارپز یا آب‌پز ارزش تغذیه‌ای سبزیجات را حفظ کرده و از افزایش غیرضروری چربی و کالری جلوگیری می‌کند.

 

میوه‌ها

میوه‌ها منبع طبیعی قند، فیبر، ویتامین و مواد معدنی هستند و می‌توانند بخشی از رژیم غذایی افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ باشند. با این حال، باید مقدار آن‌ها کنترل شود، زیرا قند طبیعی موجود در میوه‌ها نیز بر سطح گلوکز خون تاثیر می‌گذارد.

میوه‌های تازه، یخ‌زده یا کنسروی بدون شکر افزوده بهتر است به جای آبمیوه‌ها یا میوه‌های خشک‌شده مصرف شوند.

در برنامه غذایی دیابت نوع ۱، هر واحد میوه معادل حدود ۱۵ گرم کربوهیدرات است؛ برای مثال، نصف فنجان میوه خرد شده یا یک عدد میوه کوچک.

شناخت مقدار کربوهیدرات هر نوع میوه به تنظیم دقیق انسولین و حفظ قند خون در محدوده هدف کمک می‌کند. میوه‌هایی مانند انواع توت، سیب و مرکبات به‌دلیل شاخص گلیسمی پایین‌تر گزینه‌های مناسب‌تری هستند.

 

 

میوه‌ها؛ بخش مهمی از رژیم غذایی در دیابت نوع ۱

 

غلات کامل

غلات کامل یکی از پایه‌های اصلی رژیم غذایی سالم برای مبتلایان به دیابت نوع ۱ و رژیم غذایی برای دیابت نوع ۲ است، زیرا سرشار از فیبر، ویتامین‌های گروه B و مواد معدنی‌ بوده و موجب افزایش تدریجی قند خون می‌شود. از این رو علاوه بر دیابت نوع 1، در صبحانه برای دیابت نوع 2، بهتر است از غلات کامل استفاده شود.

مصرف این نوع غلات به تنظیم بهتر گلوکز، حفظ انرژی پایدار و کاهش خطر بیماری‌های قلبی کمک می‌کند. نمونه‌های مناسب شامل نان سبوس‌دار، برنج قهوه‌ای، جو دوسر و بلغور گندم است.

دستورالعمل‌های تغذیه‌ای توصیه می‌کنند حداقل نیمی از غلات مصرفی روزانه از نوع کامل باشند. فیبر موجود در این مواد غذایی باعث احساس سیری طولانی‌تر می‌شود و از نوسانات شدید قند خون جلوگیری می‌کند. بررسی برچسب مواد غذایی هنگام خرید برای اطمینان از واقعی‌بودن محتوای غلات کامل در محصول اهمیت دارد.

غلات تصفیه‌شده مانند برنج سفید و نان سفید، به دلیل حذف سبوس و کاهش فیبر، موجب افزایش سریع‌تر قند خون می‌شوند و باید مصرف آن‌ها را محدود کنید. ترکیب غلات کامل با پروتئین‌های کم‌چرب و سبزیجات در وعده‌های غذایی، ترکیبی متعادل و مناسب برای کنترل قند خون فراهم می‌کند.

 

پروتئین‌ها و چربی‌ها

در جدول غذای دیابتی ها، پروتئین‌ها و چربی‌ها نقشی اساسی در حفظ سلامت عمومی و کنترل قند خون در دیابت نوع ۱ دارند. پروتئین‌ها به بازسازی بافت‌ها و حفظ توده عضلانی کمک می‌کنند و تاثیر مستقیمی بر افزایش قند خون ندارند. منابع مناسب شامل گوشت‌های کم‌چرب، ماهی، تخم‌مرغ، حبوبات، لبنیات کم‌چرب و فرآورده‌های سویا مانند توفو هستند.

چربی‌های سالم نیز برای عملکرد صحیح مغز و قلب ضروری‌ هستند و می‌توانند احساس سیری طولانی‌تری ایجاد کنند.

مصرف چربی‌های غیراشباع مانند آووکادو، مغزها، دانه‌ها و روغن زیتون توصیه می‌شود، در حالی که چربی‌های اشباع و ترانس موجود در گوشت‌های فرآوری‌شده، کره و غذاهای سرخ‌شده باید محدود شوند. این انتخاب‌ها به بهبود چربی خون و کاهش خطر بیماری‌های قلبی کمک می‌کنند.

 

سبک‌های غذایی خاص را در نظر بگیرید

در مدیریت دیابت نوع ۱، انتخاب سبک غذایی مناسب باید بر پایه‌ی نیازهای فردی، میزان فعالیت و واکنش بدن به انسولین انجام بگیرد.
هیچ رژیم واحدی برای همه وجود ندارد، اما الگوهای تغذیه‌ای متعادل می‌توانند به کنترل بهتر قند خون کمک کنند. مشورت با متخصص تغذیه برای تعیین برنامه‌ای سازگار با شرایط فردی ضروری است.

رژیم‌هایی مانند مدیترانه‌ای، کم‌کربوهیدرات و کتوژنیک از جمله رژیم‌های شناخته‌شده هستند. رژیم مدیترانه‌ای سرشار از میوه، سبزی، غلات کامل، حبوبات و چربی‌های سالم است و اثر مثبتی بر سلامت قلب دارد.

رژیم غذایی کتوژنیک در دیابت نوع ۱، باعث کاهش قند خون می‌شود اما نیاز به نظارت دقیق پزشکی دارد تا خطر افت قند یا کتواسیدوز، ایجاد نشود.

در نهایت، هر سبک غذایی باید بر مصرف غذاهای طبیعی، کم‌فرآوری‌شده و غنی از مواد مغذی تمرکز داشته باشد. حذف گروه‌های غذایی به‌طور کامل توصیه نمی‌شود؛ هدف ایجاد تعادل میان کربوهیدرات، پروتئین و چربی با توجه به دوز انسولین و سبک زندگی است.

 

در صورت ابتلا به دیابت نوع ۱، می‌توان شکر خورد؟

در دیابت نوع ۱، مصرف شکر به‌طور کامل ممنوع نیست، اما باید با دقت و در چارچوب رژیم غذایی کنترل‌شده انجام شود.

مقدار قند مصرفی باید با دوز انسولین هماهنگ باشد تا از افزایش ناگهانی قند خون جلوگیری شود. شکر و مواد غذایی شیرین بهتر است در وعده‌های اصلی و همراه با سایر مواد غذایی مصرف شوند تا جذب گلوکز آهسته‌تر صورت گیرد.

مواد غذایی حاوی قند افزوده مانند شیرینی‌ها، نوشیدنی‌های قندی و دسرهای آماده معمولا ارزش تغذیه‌ای پایینی دارند و سبب افزایش سریع قند خون می‌شوند. بنابراین، مصرف آن‌ها باید محدود به موارد خاص و در مقادیر کم باشد.

در صورت تمایل به خوردن شیرینی، انتخاب مقدار اندک و محاسبه دقیق کربوهیدرات برای تنظیم انسولین ضروری است.

 

میان‌ وعده‌های سالم برای دیابت نوع ۱

میان‌وعده‌های سالم در دیابت نوع ۱ باید ترکیبی از کربوهیدرات، پروتئین یا چربی‌های سالم باشند تا قند خون را در محدوده‌ متعادل نگه دارند. گزینه‌های مناسب شامل موارد زیر است:

  • ماست کم‌چرب
  • مغزها و دانه‌ها
  • سبزیجات خام با حمص
  • تخم‌مرغ آب‌پز
  • میوه‌های تازه با شاخص گلیسمی پایین مانند توت‌ها یا سیب

این ترکیب‌ها موجب جذب تدریجی قند و جلوگیری از افت یا افزایش ناگهانی قند خون می‌شوند. می‌توان از میان‌وعده‌های ساده مانند کراکر سبوس‌دار با کره بادام‌زمینی، ماست طبیعی با میوه خرد شده، یا مخلوطی از مغزها و دانه‌ها استفاده کرد.

 

میان وعده‌های سالم برای دیابت نوع ۱

 

جدول نمونه رژیم غذایی دیابت نوع 1

کنترل غذایی دیابت نوع ۱ نیازمند یک برنامه غذایی متعادل و دقیق است تا قند خون در محدوده نرمال باقی بماند. در ادامه، نمونه‌ای کلی از رژیم غذایی مناسب برای دیابت نوع ۱ را آورده‌ایم:

 

وعده غذایی
زمان پیشنهادی
موارد غذایی
نکات مهم
صبحانه
۰۷:۰۰ تا ۰۸:۰۰
• ۲ برش نان سنگک یا سبوس‌دار
• یک عدد تخم‌مرغ آب‌پز
• ۵ عدد گردو یا بادام
• چای بدون قند / گوجه و خیار
نان را تازه و سبوس‌دار مصرف کنید.
از قند و شکر پرهیز کنید.
میان‌وعده صبح
۱۰:۳۰
• یک عدد میوه متوسط (سیب یا پرتقال)
• یا یک لیوان ماست کم‌چرب با دانه چیا
میوه را به صورت کامل بخورید و از آبمیوه پرهیز نمایید.
ناهار
۱۳:۳۰ تا ۱۴:۳۰
• ۶ تا ۸ قاشق برنج (کم‌روغن) یا یک کف دست نان
• یک تکه مرغ کباب شده یا ماهی
• خورشت سبزیجات (با روغن کم)
• سالاد فصل با آبلیمو و روغن زیتون
حجم برنج یا نان را دقیق کنترل کنید.
خورشت نباید چرب و شیرین باشد.
میان‌وعده عصر
۱۷:۰۰
• یک کاسه پاپ‌کورن بدون نمک و شکر
• یا یک برش نان با پنیر کم‌چرب
این وعده برای جلوگیری از افت شدید قند خون مهم است.
شام
۲۰:۳۰ تا ۲۱:۰۰
• یک کاسه سوپ جو یا سوپ سبزیجات
• تن ماهی (آب‌پز) یا املت سبزیجات
• یک برش نان
شام باید سبک باشد و حاوی پروتئین و فیبر کافی.
قبل از خواب
۲۲:۳۰
• یک لیوان شیر گرم
 (در صورت نیاز و تجویز پزشک)
برای جلوگیری از افت قند خون در طول خواب شبانه.

 

برنامه غذایی دیابتی‌های وابسته به انسولین

برنامه غذایی افراد مبتلا به دیابت نوع ۱، نیازمند دقت بالا در محاسبه کربوهیدرات‌ها برای تنظیم دقیق دوز انسولین است. هدف از این برنامه، ایجاد تعادل بین گروه‌های غذایی، کنترل نوسانات قند خون و تامین مواد مغذی لازم برای بدن است. در جدول زیر، نمونه‌ای از برنامه غذایی دیابتی‌های وابسته به انسولین برای یک هفته را آورده‌ایم:

روز
صبحانه
میان‌وعده صبح
ناهار
میان‌وعده عصر
شام
شنبه
نان سنگک با پنیر کم‌چرب و گردو
یک عدد سیب
سالاد شیرازی، سینه مرغ گریل شده، برنج قهوه‌ای (نصف کاسه)
ماست کم‌چرب
سالاد فصل با سینه مرغ و روغن زیتون
یکشنبه
املت سبزیجات (تخم‌مرغ و اسفناج)
۵ عدد بادام
خورشت قورمه سبزی با لوبیا چیتی و نان سنگک
کیوی
سوپ جو سبزیجات (بدون سیب‌زمینی سرخ‌کرده)
دوشنبه
کره بادام‌زمینی روی نان تست
یک لیوان شیر کم‌چرب
ماهی تن یا ساردین، سالاد کاهو و لوبیا
خیار شور
کوفته قلقلی (با نان سوخاری و گوشت کم‌چرب)
سه‌شنبه
ماست یونانی با دانه چیا و توت‌فرنگی
یک عدد پرتقال
سالاد سزار (بدون سس چرب)، سینه مرغ و نان
زیتون
خوراک بادمجان با گوشت چرخ‌کرده و نان
چهارشنبه
نان آووکادو با تخم‌مرغ آب‌پز
یک مشت بادام درختی
برنج قهوه‌ای با ماهی سالمون و بخارپز
ماست و گلابی
سالاد تن ماهی با لوبیا سفید و سبزیجات
پنج‌شنبه
اوتمیل (جو دوسر پخته) با شیر بادام
گریپ‌فروت
سالاد شیرازی، کباب کوبیده و نان
پنیر کم‌چرب
سوپ مرغ با سبزیجات تازه
جمعه
نان بربری با پنیر و گوجه
یک عدد گلابی
خورشت لوبیا چیتی با سیب‌زمینی کم و نان
ماست
سالاد سبزیجات با سینه مرغ کبابی

هنگام ابتلا به دیابت نوع ۱، از خوردن چه غذاهایی باید اجتناب کنیم؟

در زمان ابتلا به دیابت نوع ۱، باید از مصرف مواد غذایی که باعث افزایش سریع قند خون می‌شوند پرهیز کرد. این شامل موارد زیر است:

  • قندهای افزوده
  • نوشیدنی‌های شیرین و آب‌میوه‌های صنعتی
  • شیرینی‌ها، کیک، بیسکویت
  • غلات تصفیه‌شده مانند نان سفید و برنج سفید

این مواد علاوه بر بالا بردن قند خون، ارزش تغذیه‌ای کمی دارند و موجب افزایش وزن و چربی خون می‌شوند. همچنین، غذاهای سرخ‌شده، فست‌فودها، گوشت‌های فرآوری‌شده و محصولات حاوی چربی‌های اشباع یا ترانس مانند کره، سس‌های چرب و تنقلات صنعتی باید محدود شوند.

نوشیدنی‌های الکلی نیز می‌توانند عملکرد انسولین را مختل کرده و قند خون را بی‌ثبات کنند. تمرکز بر مصرف غذاهای طبیعی، کم‌چرب و غنی از فیبر بهترین راه برای کنترل قند خون و کاهش خطر عوارض دیابت است.

اگر می‌خواهید بدانید کدام مواد غذایی برای کنترل دیابت مناسب نیستند، توضیحات کامل در مقاله زیر ارائه شده است:

 

 

برای صبحانه، ناهار و شام چه چیزهایی می‌توانم بخورم؟

افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ باید برای صبحانه، ناهار و شام، یک رژیم غذایی سالم و متعادل داشته باشند. مثلا بهترین ناهار برای دیابتی ها، ترکیبی از پروتئین مرغ یا گوشت کم چرب، چربی سالم زیتون یا آوودکادو و فیبر گیاهی شامل کاهو و خیار است یا برای شام، بهتر است از وعده غذایی سبکی مثل تخم مرغ آبپز استفاده کرد.
در رژیم غذایی دیابت نوع 1، باید ترکیبی از کربوهیدرات‌های پیچیده، پروتئین‌های بدون چربی و چربی‌های سالم را دربرگیرد، از این رو توجه به توصیه‌های زیر، ضروری است:

  • مصرف انواع میوه‌ها، سبزیجات، حبوبات و غلات کامل (مانند نان سبوس‌دار، برنج قهوه‌ای، جو دوسر) انتخاب بسیار خوبی است.
  • مصرف غذاهای فرآوری‌شده، قندهای افزوده و چربی‌های اشباع باید محدود شود.

می‌توانید از روش‌هایی مانند شمارش کربوهیدرات یا روش بشقاب برای کنترل سهم‌ها استفاده کنید. همچنین، برای توصیه‌های دقیق‌تر و شخصی‌سازی برنامه غذایی، از یک متخصص تغذیه مشورت بخواهید.

 

 

آیا بیماران دیابت نوع ۱ باید از مصرف چربی دوری کنند؟

بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ نباید به‌طور کامل از مصرف چربی پرهیز کنند؛ چربی‌های سالم نقشی حیاتی در عملکرد صحیح مغز، قلب و سیستم عصبی دارند و به تامین انرژی پایدار کمک می‌کنند.

منابع مفید این چربی‌ها شامل آووکادو، انواع مغزها و دانه‌ها، ماهی‌های چرب مانند سالمون و ساردین و روغن‌های گیاهی سالم مانند روغن زیتون است. این چربی‌ها علاوه بر بهبود سطح کلسترول مفید (HDL)، احساس سیری طولانی‌تری ایجاد کرده و از نوسانات قند خون جلوگیری می‌کنند.

با این حال، مصرف چربی‌های اشباع و ترانس که عمدتا در گوشت‌های فرآوری‌شده، کره، چربی‌های حیوانی و غذاهای سرخ‌شده یافت می‌شوند، باید محدود شود.

استفاده بیش از حد از این چربی‌ها می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، افزایش سطح کلسترول LDL و فشار خون را بالا ببرد و همچنین اثری منفی بر حساسیت به انسولین دارد.

 

آیا با وجود ابتلا به دیابت نوع ۱، همچنان می‌توان در رستوران‌ها غذا خورد؟

بله، افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ همچنان می‌توانند در رستوران‌ها غذا بخورند و از جنبه‌های اجتماعی غذا لذت ببرند، به شرط آنکه:

  • غذای خود را با دقت انتخاب کنند؛
  • ترکیب غذاها و مقدار کربوهیدرات را مد نظر قرار دهند؛
  • برنامه انسولین خود را متناسب با وعده غذایی تنظیم کنند.

در مواقع کمبود وقت، می‌توان سراغ فست‌فودها یا غذاهای آماده رفت، به این شرط که غذاهایی مانند سالاد با مرغ کبابی یا فاهیتا سبزیجات به همراه نوشیدنی‌های بدون شکر را انتخاب کنید.

 

برای آشنایی با روش‌های خانگی مؤثر در کنترل دیابت و دمنوش‌های مفید، می‌توانید مطلب زیر را بخوانید:

 

 

زمان‌بندی وعده‌های غذایی در دیابت نوع ۱؛ چه زمانی باید غذا بخوریم؟

در دیابت نوع ۱، زمان خوردن غذا به‌اندازه نوع آن اهمیت دارد. رعایت یک برنامه غذایی منظم و هماهنگ با دوز انسولین، به کنترل قند خون کمک می‌کند. از حذف وعده‌ها خودداری کنید و زمان وعده‌ها را ثابت نگه دارید. در ادامه، بهترین زمان‌های مناسب برای میل کردن غذا در هر وعده را آورده‌ایم:

  • صبحانه؛ بلافاصله بعد از بیدار شدن
  • ناهار؛ تقریباً بین ساعت ۱۲ تا ۱۳:۳۰
  • شام؛ بین ساعت ۱۸ تا ۲۰
  • میان‌وعده‌ها؛ ۲۳ ساعت بعد از هر وعده اصلی یا طبق نیاز قند خون

نکته مهم! زمان وعده‌ها باید ثابت و منظم و هماهنگ با تزریق انسولین یا پمپ انسولین باشد.

 

چرا رژیم غذایی در دیابت نوع ۱ اهمیت دارد؟

اهمیت رژیم غذایی در دیابت نوع ۱ این است که به فرد کمک می‌کند تا با متعادل‌سازی مصرف کربوهیدرات، پروتئین و چربی، سطح گلوکز خون خود را در محدوده هدف نگه دارد.

تغذیه سالم و متعادل با مصرف غذاهای غنی از مواد مغذی مانند پروتئین‌های بدون چربی، چربی‌های سالم و کربوهیدرات‌های پیچیده (میوه‌ها، سبزیجات و غلات کامل) به کنترل قند خون کمک شایانی می‌کند. عدم رعایت این تعادل می‌تواند منجر به نوسانات شدید قند خون، یعنی هیپو یا هایپرگلیسمی شود.

داشتن یک برنامه غذایی مناسب برای غذاهای مفید برای دیابت و فشار خون، خطر بروز عوارض دیابت مانند بیماری‌های قلبی و عروقی را نیز کاهش می‌دهد و در حفظ وزن سالم و تنظیم فشار خون و کلسترول نقشی اساسی دارد.

 

اهمیت رژیم غذایی در دیابت نوع ۱

 

چرا هماهنگی مصرف انسولین و تغذیه در برنامه غذایی شما مهم است؟

هماهنگی مصرف انسولین با تغذیه (به ویژه کربوهیدرات‌ها) حیاتی است زیرا کربوهیدرات‌ها بیشترین تاثیر را بر افزایش سطح گلوکز خون دارند. انسولین وظیفه دارد این گلوکز را وارد سلول‌ها کند تا سطح قند خون در محدوده هدف بماند.

وجود ناهماهنگی میان میزان انسولین تزریق‌شده یا پمپ‌شده و مقدار کربوهیدرات مصرفی، مستقیما منجر به نوسانات شدید قند خون می‌شود؛ مصرف کربوهیدرات بیشتر از دوز انسولین باعث بالا رفتن قند خون (هایپرگلیسمی) و مصرف کمتر باعث پایین آمدن قند خون (هیپوگلیسمی) خواهد شد.

برای آشنایی با اصول تغذیه‌ای مؤثر در مدیریت دیابت نوع ۲، می‌توانید مطلب زیر را مطالعه کنید:

 

 

سطح قند خون توصیه شده دیابت نوع ۱

بر اساس توصیه‌های ارائه شده، محدوده توصیه‌شده برای سطح قند خون در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ باید توسط تیم مراقبت‌های پزشکی تعیین شود، زیرا اهداف قند خون باید شخصی‌سازی شوند.

با این حال، به عنوان یک راهنمای کلی، مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC) توصیه می‌کند که:

  • سطح قند خون قبل از غذا باید بین ۸۰ تا ۱۳۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر باشد.
  • دو ساعت پس از صرف غذا، سطح قند خون نباید از ۱۸۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر بالاتر برود.

پایش منظم و تطبیق آن با رژیم و انسولین ضروری است.

 

 

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

چنانچه در مدیریت دیابت نوع ۱ با مشکل مواجه هستید، باید فورا با پزشک یا متخصص تغذیه خود مشورت کنید تا راهنمایی لازم را درباره تنظیمات دارویی و زمان‌بندی خوردن غذا دریافت کنید.

همچنین، درباره تعیین میزان مناسب کربوهیدرات در هر وعده بر اساس نیازهای فردی‌تان با تیم درمانی خود گفتگو کنید و سطح فعالیت بدنی را در نظر بگیرید.

 

توصیه‌ای از تیم دارو دات کام به شما

برای مدیریت دیابت نوع ۱، رعایت یک رژیم غذایی متعادل شامل کربوهیدرات‌های پیچیده و فیبردار، پروتئین‌های کم‌چرب و چربی‌های سالم ضروری است.

هماهنگی دقیق مصرف غذا با دوز انسولین و زمان‌بندی وعده‌ها به ثبات قند خون کمک می‌کند و از نوسانات شدید گلوکز پیشگیری می‌کند. همچنین، فعالیت بدنی منظم و پایش مستمر قند خون بخش مهمی از کنترل دیابت است.

به بیماران توصیه می‌شود برای طراحی برنامه غذایی شخصی‌سازی‌شده و تنظیم دقیق دوز انسولین، به متخصص غدد یا متخصص دیابت مراجعه کنند. همچنین، مشورت با یک کارشناس تغذیه بالینی می‌تواند در انتخاب مواد غذایی مناسب و مدیریت کربوهیدرات‌ها و انسولین در وعده‌ها کمک‌کننده باشد.

شما می‌توانید سوالات خودتان را با پزشکان ما نیز در میان بگذارید.

 

سوالات متداول

 

برای پیشگیری از هیپوگلیسمی (افت قند) در دیابت نوع 1 چه مواد غذایی را می‌توان مصرف کرد؟

برای پیشگیری از افت قند، همیشه آب‌میوه، قرص گلوکز، عسل، آب‌نبات نرم یا کشمش همراه داشته باشید. پس از مصرف این قندهای سریع، حتما یک میان‌وعده ترکیبی مثل نان و پنیر بخورید تا قند خونتان ثابت بماند.

 

آیا رژیم گیاهخواری برای دیابت نوع ۱ مناسب است؟

بله، رژیم گیاهخواری با فیبر بالا می‌تواند به کنترل قند خون و سلامت قلب در دیابت نوع ۱ کمک کند. اما به دلیل مصرف بیشتر کربوهیدرات‌ها، شمارش دقیق آن‌ها برای تنظیم دوز انسولین ضروری است.

 

آیا در دیابت نوع ۱ می‌توان مواد قندی یا شیرینی مصرف کرد؟

خیر؛ از جمله مواد غذایی و خوراکی‌های ممنوعه در رژیم غذایی دیابت نوع 1، انواع مواد قندی و شیرینی‌های حاوی شکر صنعتی هستند.

 

شمارش کربوهیدرات چیست و چرا برای این بیماران حیاتی است؟

شمارش کربوهیدرات روشی برای بررسی دقیق میزان کربوهیدرات مصرفی در هر وعده برای کنترل ورود قند به بدن است. از آنجایی که بدن بیماران مبتلا به دیابت نسبت به قند و کربوهیدرات مصرفی بسیار حساس است، باید مبتلایان به دیابت نوع 1، حتما کربوهیدرات هر وعده خود را بررسی کنند.

 

بهترین زمان برای صرف وعده‌های غذایی در دیابت نوع ۱ چه زمانی است؟

برای صبحانه، بلافاصله بعد از بیدار شدن، برای ناهار بین ساعت 12 تا 13:30 ظهر و برای شام، بین ساعات 18 تا 20 شب، بهترین زمان برای میل کردن وعده‌های غذایی است.

مطالب این مقاله صرفاً جهت اطلاع‌رسانی است و هرگز جایگزین توصیه، تشخیص یا درمان پزشک متخصص نمی‌شود. قبل از هرگونه تصمیم درمانی، ابتدا با پزشک خود مشورت کنید.

نام نویسنده: یاسمن عنابستانی
یاسمن عنابستانی هستم، فارغ‌التحصیل مترجمی زبان انگلیسی. از دوران دانشگاه با اشتیاق وارد دنیای تولید محتوا شدم. تجربه‌ی اصلی من در تولید محتوای تمام‌وقت برای یک شرکت اعزام دانشجو و همچنین انجام پروژه‌های فریلنسری است. در کنار این‌ها، یک مترجم کتاب با چندین عنوان چاپ‌شده هم هستم و هیچ فرصتی رو برای غرق شدن در دنیای کلمات از دست نمی‌دم.
دسته‌بندی‌ها :

نظرات

نظر خود را بنویسید

مقالات مشابه

مشاهده همه
آخرین مقالات
مشاهده همه