آیا دیابت باعث کوری می‌شود؟

آیا دیابت باعث نابینایی می‌شود؟

نه به‌صورت قطعی، اما اگر دیابت کنترل نشود، خطر نابینایی زیاد است. تاثیر قند خون بر بینایی معمولا تدریجی است و از مراحل ساده شروع می‌شود. با وجود این، اگر به موقع تشخیص داده نشود، می‌تواند به نابینایی کامل برسد. مهم‌ترین مشکلات چشمی مربوط به دیابت عبارتند از:

• رتینوپاتی دیابتی: رگ‌های شبکیه آسیب می‌بینند، نشت می‌کنند یا غیرطبیعی رشد می‌کنند. آسیب شبکیه چشم در دیابت اصلی‌ترین علت نابینایی در بزرگسالان محسوب می‌شود.
• ادم ماکولا (تورم مرکز بینایی): تورم در قسمت مرکزی شبکیه که باعث تاری دید و مشکل در دیدن جزئیات می‌شود.
• گلوکوم (آب‌سیاه): دیابت خطر تخریب عصب بینایی و ابتلا به آب‌سیاه را بیشتر می‌کند.
• آب‌مروارید: لنز چشم زودتر کدر شده و دید تار می‌شود.

افراد مبتلا به دیابت بیشتر در سنین پایین‌تر به آب مروارید مبتلا می‌شوند. یکی از دلایل این است که قند خون بالا می‌تواند باعث ایجاد رسوب در عدسی‌ها و کدر شدن آنها شود. سایر عوامل خطر شامل فشار خون بالا، چاقی، قرار گرفتن بیش از حد در معرض آفتاب به مرور زمان و سیگار کشیدن است.

پیشرفت‌های پزشکی زیادی مثل تزریق دارو، لیزر یا جراحی باعث شده درمان این مشکلات به شکلی اثربخش انجام شود. اما چالش اصلی همچنان بی‌اطلاعی افراد و چک نکردن سالانه چشم‌هاست. تا حدی که بیشتر نابینایی‌ها به‌خاطر تاخیر در مراجعه یا بی‌توجهی به معاینات دوره‌ای اتفاق می‌افتند.

برای آشنایی کامل با رتینوپاتی دیابتی، می‌توانید مطلب زیر را مطالعه کنید:

چه کسانی بیشتر در معرض مشکلات چشمی دیابتی قرار دارند؟

همه افراد مبتلا به دیابت نوع ۱، دیابت نوع ۲ یا دیابت بارداری در خطرند، اما برخی بیشتر در معرض آسیب چشم هستند:

• مدت‌زمان ابتلا: هرچه مدت دیابت بیشتر باشد، احتمال آسیب چشمی بیشتر است (بعد از ۲۰ سال: تقریبا همه افراد مبتلا به نوع ۱ و بیش از ۶۰٪ از مبتلایان به نوع ۲ نشانه‌هایی دارند).
• کلسترول بالا و بیماری کلیوی: این بیماری‌ها نشانه آسیب گسترده به مویرگ‌ها است.
• بارداری: تغییرات هورمونی می‌تواند رتینوپاتی را تشدید کند.
• سیگار: سیگار و دخانیات آسیب مستقیمی به رگ‌ها وارد می‌کند و ترک سیگار می‌تواند به کاهش این آسیب‌ها کمک کند.
• قند خون و فشار خون بالا: هر دو رگ‌های چشم را سریع‌تر تخریب می‌کنند.

اگر به دنبال شناخت یک رویکرد قدرتمند برای مدیریت و پیشگیری از افزایش قند خون هستید، پیشنهاد می‌شود مطلب زیر را بررسی کنید:

چه عواملی باعث نابینایی در افراد مبتلا به دیابت می‌شوند؟

عوامل زیر به دیابت و کوری مرتبط بوده و به نابینایی ناشی از دیابت منجر می‌شوند:

• طولانی بودن دیابت
• کنترل ضعیف قند خون
• فشار خون بالا
• کلسترول بالا
• بیماری کلیوی
• بارداری
• سیگار کشیدن

برای آشنایی با دلایل افزایش احتمال ابتلا به عفونت‌های قارچی در افراد دیابتی و راه‌های پیشگیری، می‌توانید مطلب زیر را مطالعه کنید:

چگونه بینایی از دست رفته ناشی از دیابت را درمان کنیم؟

با اینکه درمان کاملی هنوز وجود ندارد، روش‌های امروزی می‌توانند بیماری را کنترل کنند، جلوی پیشرفت آن را بگیرند و در مواردی دید را بهبود دهند. نوع و شدت آسیب مشخص می‌کند که کدام درمان لازم است.

۱. داروهای تزریق داخل چشمی برای دیابت

تزریق داروهای ضد رشد رگ‌های غیرطبیعی به داخل چشم رایج‌ترین درمان است. این داروها جلوی نشت رگ‌ها و تورم ماکولا را می‌گیرند و دید مرکزی را بهتر می‌کنند. داروهای رانبیزومب و آفلیبرسپت از این دسته داروها هستند.

۲. ویترکتومی (زجاجیه‌برداری)

در مراحل پیشرفته، جراحی ویترکتومی انجام می‌شود تا خون و زخم داخل چشم برداشته شود. این کار مسیر نور به شبکیه را باز کرده، از جدا شدن شبکیه جلوگیری می‌کند و برای درمان تاری دید در دیابت موثر است.

۳. جراحی

در ویترکتومی، ژل داخل چشم (زجاجیه)، خون و بافت‌های آسیب‌زننده برداشته می‌شوند. سپس، با محلول یا حباب گاز جایگزین آن می‌شود تا شبکیه در جای درست ترمیم شود. انجام زودهنگام این عمل می‌تواند بخش زیادی از دید را برگرداند.

۴. لیزر درمانی چشم دیابتی

لیزر با ایجاد سوختگی‌های ریز روی شبکیه و بستن رگ‌های نشت‌کننده به درمان خونریزی شبکیه چشم دیابتی می‌پردازد و رشد رگ‌های غیرطبیعی را متوقف می‌کند.

• لیزر فوکال برای نشت‌های محدود و تورم ماکولا
• لیزر پراکنده (PRP) برای مراحل پیشرفته و کاهش نیاز اکسیژن شبکیه

آیا می‌توان از نابینایی مرتبط با دیابت پیش‌گیری کرد یا آن را به تاخیر انداخت؟

بله، از دست‌دادن بینایی در اثر دیابت چیزی نیست که به‌صورت ناگهانی اتفاق بیفتد. پیشگیری از کوری در دیابت، با مدیریت درست دیابت، کنترل HbA1c و سلامت چشم اتفاق می‌افتد. مهم‌ترین اصل، کنترل سه شاخص کلیدی (A، B، C) دیابت است:

• A1C (قند خون میانگین) را در محدوده هدف نگه دارید.
• Blood Pressure (فشار خون) را کنترل کنید.
• Cholesterol (کلسترول خون) را متعادل نگه دارید.

از آنجایی که رتینوپاتی دیابتی در مراحل اولیه علامتی ندارد، معاینه چشم با مردمک باز باید دست‌کم سالی یک‌ بار انجام شود تا مشکلات هر چه زودتر شناسایی شوند.

پیش‌گیری از نابینایی ناشی از دیابت

دیابت به دلایل ذکر شده در جدول زیر می‌تواند باعث نابینایی شود. در جدول زیر، به آسیب وارد شده و راه‌های پیشگیری از آن پرداخته‌ایم.

تشخیص و درمان زودهنگام بیماری‌های چشمی دیابتی می‌تواند از کاهش یا از دست‌دادن بینایی پیش‌گیری کند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟

اگر دیابت دارید، باید سالی یک‌ بار معاینه کامل چشم با مردمک باز انجام دهید، حتی اگر دیدتان طبیعی باشد. اما در صورت بروز علائم ناگهانی، باید فورا به چشم‌پزشک مراجعه کنید، چون ممکن است نشانه‌ مشکلی جدی مثل جداشدگی شبکیه باشد. علائم هشداردهنده شامل موارد زیر هستند:

• دیدن ناگهانی لکه‌ها یا «رشته‌های شناور» در میدان دید
• درخشش نورهای ناگهانی
• وجود سایه یا پرده تاریک که روی دید شما حرکت می‌کند
• تاری، انحراف یا از دست دادن ناگهانی دید
• فشار مداوم در چشم‌ها

توصیه‌‌ای از تیم دارو دات کام به شما

ابتلا به دیابت لزوما به نابینایی منجر نمی‌شود، اما در صورت کنترل‌نشدن قند خون، خطر آسیب‌های جدی چشمی به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌یابد. بیماری‌هایی مانند رتینوپاتی، ادم ماکولا، آب‌مروارید و گلوکوم (آب سیاه) در دیابتی‌ها می‌توانند به‌تدریج بینایی را کاهش دهند، اما با تشخیص زودهنگام و درمان مناسب قابل کنترل هستند.

برای پیشگیری، قند، فشار و چربی خون را در محدوده هدف نگه دارید، معاینه فوندوسکوپی سالانه انجام دهید و در صورت بروز هر علامت بینایی، سریع به پزشک مراجعه کنید. اگر سوالی در این مورد دارید، در قسمت نظرات بنویسید.

سوالات متداول

آیا هر فرد دیابتی در نهایت نابینا می‌شود؟

خیر، با کنترل مداوم قند خون، معاینات منظم چشم پزشکی و درمان به موقع، می‌توان از نابینایی جلوگیری کرد و دیابت لزوما به کوری منجر نمی‌شود.

رتینوپاتی دیابتی چیست؟

رتینوپاتی دیابتی آسیب به عروق خونی شبکیه چشم ناشی از قند خون بالا است که باعث تورم، نشت خون و در مراحل پیشرفته، پارگی شبکیه و نابینایی می‌شود.

چه مدت طول می‌کشد تا دیابت به چشم آسیب بزند؟

آسیب چشمی و علائم تاری دید در دیابت معمولا پس از ۵ تا ۱۰ سال دیابت کنترل‌نشده شروع می‌شود، اما با کنترل دقیق قند خون می‌توان این روند را به تاخیر انداخت یا متوقف کرد.

علائم اولیه آسیب چشمی در دیابت چیست؟

تاری دید، دیدن لکه‌های تیره یا شناور، مشکل در تشخیص رنگ‌ها و خستگی سریع چشم از علائم چشم دیابتی هستند.

آیا لیزر درمانی می‌تواند بینایی را بازگرداند؟

خیر، لیزر درمانی نمی‌تواند بینایی از دست رفته را بازگرداند، بلکه فقط از پیشرفت آسیب و نابینایی کامل جلوگیری می‌کند و حفظ بینایی فعلی را هدف قرار می‌دهد.

آیا فشار خون بالا هم در کوری دیابتی نقش دارد؟

بله، فشار خون بالا با آسیب‌رساندن به عروق خونی ظریف شبکیه، روند پیشرفت رتینوپاتی دیابتی را تسریع کرده و خطر نابینایی را به شدت افزایش می‌دهد.

آیا دیابت باعث تاری دید می‌شود؟

بله، تاری از علائم دیابت است. قند خون بالا با تورم لنز چشم باعث تغییر شکل آن و تاری دید موقت می‌شود. همچنین آسیب عروق شبکیه در درازمدت می‌تواند تاری دید دائمی ایجاد کند.

آیا قند خون بالا باعث قرمزی چشم می‌شود؟

خیر، قرمزی چشم معمولا علامت مستقیم قند خون بالا نیست، اما علت قرمزی چشم در بیماران دیابتی، افزایش خطر عفونت‌ها و التهاب‌های چشمی می‌تواند باشد.

دیابت به کدام قسمت چشم آسیب می‌زند؟

دیابت عمدتا به «شبکیه» که لایه حساس به نور در پشت چشم است آسیب می‌زند و باعث رتینوپاتی دیابتی می‌شود، اما می‌تواند عدسی و عصب بینایی را نیز درگیر کند.

آیا قند باعث کوری می‌شود؟

بله، قند خون بالا و چشم و سلامتی آن با هم ارتباط دارند. قند خون کنترل‌نشده با آسیب‌رساندن به عروق شبکیه و عصب بینایی، می‌تواند منجر به رتینوپاتی دیابتی، آب‌مروارید و در نهایت نابینایی کامل شود.