علائم زخم معده عصبی چیست؟ + راههای درمان
زخم معده عصبی معمولا با احساس درد همراه با سوزشی تیز در ناحیه فوقانی شکم بروز میکند و میتواند با علائمی مانند سوزش معده، سوء هاضمه، احساس پُری، رفلاکس اسید، تهوع، استفراغ، نفخ و آروغ همراه باشد.
در موارد شدیدتر، رنگپریدگی، سرگیجه، ضعف یا غش ممکن است نشانه خونریزی داخلی باشند. البته برخی از افراد هم هیچ علائمی ندارند که به آن زخم معده خاموش گفته میشود. این نوع زخم معده، تنها هنگام بروز عوارضی مثل خونریزی یا سوراخ شدن معده تشخیص داده میشود.
استرس شدید، مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی و عفونت هلیکوباکتر پیلوری از دلایل زخم معده عصبی هستند و تشخیص آن معمولا با آندوسکوپی توسط دکتر گوارش انجام میشود.
در ادامه این مقاله از دارو دات کام با ما همراه باشید تا درباره این عارضه و راههای پیشگیری و درمان آن برایتان بگوییم.
علائم زخم معده عصبی
زخم معده معمولا بهصورت یک درد موضعی و مشخص در معده احساس میشود. این درد اغلب در قسمت فوقانی شکم، بین استخوان سینه و ناف و با تمایل خفیف به سمت چپ بروز میکند. در ادامه، به بررسی علائم زخم معده عصبی میپردازیم:
- سوزش اسیدی در معده
- سوءهاضمه
- درد سوزشی معده همراه با احساس پری
- بازگشت اسید معده و سوزش سر دل
- حالت تهوع و استفراغ
- نفخ، آروغ زدن و درد ناشی از احتباس یا جمع شدن گاز
- رنگپریدگی
- سرگیجه، ضعف یا غش
برخی از افراد اصلا زخم معده خود را احساس نمیکنند. به این نوع زخم معده، زخمهای خاموش گفته میشود. از این رو، بیمار تا زمانی که دچار عوارضی مانند خونریزی یا ایجاد حفره نشود، ممکن است هیچ علامتی را تجربه نکند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده هر یک از علائم زخم معده، حتما به پزشک داخلی یا متخصص گوارش مراجعه کنید. همچنین، در صورت تجربه هر یک از شرایط زیر فورا با پزشک تماس بگیرید:
- استفراغ خونی داشته باشید؛
- مدفوع سیاهرنگ یا خونی داشته باشید؛
- درد شدید و ناگهانی داشته باشید که برطرف نشود یا بهتدریج بدتر شود؛
- علائم از دست دادن شدید خون، مانند رنگپریدگی، غش یا بیحالی را تجربه کنید.
زخم معده عصبی چگونه تشخیص داده میشود؟
پزشک برای تشخیص زخم معده عصبی درباره علائم و سابقه پزشکی بیمار سوال میکند. همچنین خواهد پرسید که آیا بهطور مکرر از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) استفاده میکنید یا خیر.
پزشک در مورد سابقه عفونت با هلیکوباکتر پیلوری (H. pylori) نیز سوال میکند. اگر نشانهها به وجود زخم اشاره کنند، پزشک درون معده را بررسی خواهد کرد.
در مقاله زیر با انواع زخم معده آشنا خواهید شد:
چه آزمایشهایی برای تشخیص زخم معده تجویز میشوند؟
یکی از روشهای رایج برای مشاهده زخم و بررسی علت این عارضه، انجام آندوسکوپی فوقانی است. در آندوسکوپی فوقانی، یک دوربین کوچک روی لولهای بلند و باریک وارد معده میشود. این لوله از گلوی بیمار پایین میرود. پزشک میتواند با استفاده از این ابزارها نمونه بافت را بردارد (بیوپسی) و آن را برای وجود هلیکوباکتر پیلوری آزمایش کند.
استفاده از آندوسکوپی بهویژه زمانی مفید است که پزشک به وجود عوارضی مانند خونریزی مشکوک باشد.
زخم معده عصبی چگونه درمان میشود؟
درمان پوشش معده و از بین بردن زخم معده زمانی شروع میشود که علت زخم را از بین برده باشید. در ادامه، روشهای درمان زخم معده عصبی را بررسی میکنیم.
- اگر زخم به دلیل مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی باشد، بیمار بهتر است با مشورت پزشک، مصرف این داروها را متوقف کند. این کار برای بهبود خودبهخودی زخم کافی خواهد بود.
- اگر بیمار دچار عفونت هلیکوباکتر پیلوری باشد، باید آنتیبیوتیک را با تجویز پزشک مصرف کند. پزشک همچنین داروهای دیگری برای کاهش اسید معده بالا و محافظت از پوشش معده نیز تجویز میکند تا روند بهبود بیمار، سریعتر شود.
- پزشک ممکن است مصرف مهارکنندههای پمپ پروتون مثل امپرازول یا پنتوپرازول را برای بیمار تجویز کند؛ این کار باعث کاهش تولید اسید طبیعی معده خواهد شد.
- پزشک در شرایطی نیز میتواند داروهایی گروه آنتاگونیستهای گیرنده H2 مثل روکساتیدین و رانیتیدین را تجویز کند. این داروها عملکردی مشابه مهارکنندههای پمپ پروتون دارند.
- پزشک برای توقف خونریزی از سوزاندن (کوتر) یا تزریق دارو به زخم استفاده میکند. اگر زخم معده سوراخ شده باشد، این زخم نیاز به بخیه زدن دارد.
معمولا پزشک برای درمان بیشتر زخمهای معده از ترکیبی از داروها استفاده میکند؛ بهاینترتیب، اسید معده کاهش میيابد و زخم در طول بهبودی پوشانده و محافظت میشود.
درمان زخم معده عصبی با تغییرات سبک زندگی
برای بهبود زخم معده عصبی، بهتر است از راهکارهای زیر برای تغییر سبک زندگی و تسکین معده درد عصبی استفاده کنید.
- خودداری از مصرف برخی غذاها مانند غذاهای شور، سفت، اسیدی، تند، داغ یا حاوی الکل؛
- کنترل سطح استرس؛
- مسواک زدن دندانها با دو بار تکرار در روز؛
- مصرف داروهای کورتیکواستروئید یا دهانشویههای تجویزی توسط پزشک یا دندانپزشک.
برخی از زخمهای دهان در زنان ممکن است پس از تغییر هورمونها بعد از قاعدگی بهبود یابند.
آیا میتوان از زخم معده عصبی پیشگیری کرد؟
برای پیشگیری از زخم معده در کودکان و بزرگسالان، پیشنهاد میکنیم اقدامات زیر را انجام دهید:
- از بین بردن هلیکوباکتر پیلوری (H. pylori)؛ بیشتر افرادی که به این باکتری آلوده هستند، از وجود آن اطلاعی ندارند. با انجام یک آزمایش ساده تنفسی یا آزمایش مدفوع متوجه میشوید که آیا باکتری پیلوری را دارید یا خیر. اگر به این باکتری مبتلا باشید، باید روشها درمان پیشگیرانه را با تجویز پزشک شروع کنید.
- کاهش استفاده از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی؛ اگر عادت دارید برای تسکین دردها و ناراحتیهای روزمره از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی استفاده کنید، بهتر است دوز مصرفی را کاهش دهید. اگر به دلایل پزشکی باید از مسکن استفاده کنید، با پزشک خود دربارهی کاهش دوز، تغییر دارو یا مصرف داروهای محافظ معده صحبت کنید.
- کاهش سایر عوامل تحریککننده؛ سیگار کشیدن، مصرف الکل و برخی داروهای خاص دیگر نیز احتمال بروز زخم معده را افزایش میدهند. این مورد بیشتر در شرایطی اتفاق میفتد که به هلیکوباکتر پیلوری آلوده باشید یا داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مصرف کنید.
توصیه ای از تیم دارو دات کام به شما
زخم معده به این معناست که اسید طبیعی معده بر پوشش محافظ معده غلبه کرده است. اگر این وضعیت مدیریت نشود، به مراحل شدیدتری از بیماری میرسد. با مشورت پزشک و مصرف دارو، درمان زخم عصبی معده امکانپذیر خواهد بود.
توجه داشته باشید که زخم معده عصبی حتی زمانی که علائمی ایجاد نمیکند نیز به درمان نیاز دارد. علاوهبر استفاده از روشهای درمانی دارویی، تغییر سبک زندگی نیز به کاهش استرس و مدیریت بهتر زخم معده کمک خواهد کرد.
سوالات متداول
آیا زخم معده عصبی میتواند بدون علامت باشد؟
بله، بعضی افراد دچار «زخم معده خاموش» میشوند که هیچ دردی یا علامتی ندارند و تنها هنگام بروز عوارضی مانند خونریزی تشخیص داده میشود.
آیا استرس واقعا باعث زخم معده میشود؟
استرس شدید میتواند با افزایش ترشح اسید معده و کاهش ترمیم پوشش معده، احتمال بروز زخم معده عصبی را افزایش دهد.
آیا خوردن غذاهای تند و اسیدی باعث بدتر شدن زخم معده میشود؟
بله، این نوع غذاها میتوانند تحریککننده باشند و باعث تشدید درد و سوزش شوند، بهتر است تا بهبودی از مصرف آنها خودداری شود.
آیا زخم معده عصبی باعث کاهش وزن میشود؟
ممکن است به دلیل درد و مشکلات گوارشی، اشتها کاهش یافته و وزن کم شود، اما این موضوع بسته به شدت زخم و شرایط فرد متفاوت است.
آیا مصرف مکرر آنتیبیوتیکها برای درمان هلیکوباکتر پیلوری ضرر دارد؟
مصرف طولانی یا نامناسب آنتیبیوتیک میتواند مقاومت باکتری ایجاد کند، به همین دلیل باید تحت نظر پزشک و با تجویز دقیق مصرف شود.
مطالب این مقاله صرفاً جهت اطلاعرسانی است و هرگز جایگزین توصیه، تشخیص یا درمان پزشک متخصص نمیشود. قبل از هرگونه تصمیم درمانی، ابتدا با پزشک خود مشورت کنید.
نظرات
من هرکاری میکنم خوب نمیشم، درمان قطعی نداره؟
سلام دوست عزیز، بهترین راه برای درمان قطعی، مراجعه به دکر گوارش، بررسی وضعیت شخص شما و دریافت نسخه با توجه به وضعیتتونه.