بهترین شربت برای سرفه کودکان چیست؟ + درمان‌های خانگی سرفه کودکان

بهترین شربت ضد سرفه خشک کودکان چیست؟

انتخاب بهترین شربت ضد سرفه کودکان برای سرفه خشک به علت سرفه، سن کودک و شدت علائم بستگی دارد و نباید صرفاً بر اساس تبلیغات انجام شود. در سرفه خشک کودکان معمولاً هدف، کاهش تحریک گلو و آرام‌کردن سرفه است؛ به همین دلیل ممکن است پزشک در موارد خاص از شربت دکسترومتورفان برای سرفه خشک یا برخی فرآورده‌های گیاهی مثل شربت پروسپان برای سرفه خشک و شربت توسیان برای سرفه خشک استفاده کند. اگر سرفه همراه با علائم سرماخوردگی کودکان باشد، انتخاب دارو باید متناسب با همان بیماری باشد.

در کودکان مبتلا به سرفه ناشی از آلرژی در کودکان، گاهی داروهای ضدحساسیت مانند شربت دیفین هیدرامین (Diphenhydramine)، شربت پرومتازین برای سرفه آلرژیک یا شربت سرفه کتوتیفن با نظر پزشک مطرح می‌شوند، اما این داروها می‌توانند خواب‌آور باشند و برای همه سنین مناسب نیستند. شربت گایافنزین برای سرفه خشک معمولاً انتخاب اصلی برای سرفه خشک نیست، چون بیشتر برای رقیق‌کردن ترشحات کاربرد دارد.

همچنین شربت ضد سرفه اکسپکتورانت و شربت برم هگزین برای انواع سرفه بیشتر در سرفه‌های همراه با خلط کاربرد دارند و برای سرفه خشک خالص معمولاً گزینه اول نیستند. در مورد فرآورده‌های گیاهی مانند شربت آویشن ضد سرفه حاوی عسل سلامت گستر آرتیمان، شربت سرفه گیاهی تیمکس، شربت برون کلد (Broncold)، شربت ضد سرفه برونکلد هلث اید و شربت پلارژین کیدز هم باید گفت که ممکن است در برخی کودکان کمک‌کننده باشند، اما اثر و مناسب‌بودن آن‌ها به سن و شرایط کودک وابسته است.

در موارد شدیدتر یا وقتی سرفه با گلودرد کودکان، تب کودکان یا نشانه‌های عفونت همراه است، بهتر است به جای خوددرمانی، از پزشک درباره داروی سرفه کودکان و درمان سرفه کودکان راهنمایی گرفته شود. داروهایی مثل قرص پردنیزولون برای سرفه کودکان نیز فقط در شرایط خاص و با تجویز پزشک استفاده می‌شوند و مصرف خودسرانه آن‌ها توصیه نمی‌شود.

بهترین داروهای سرفه برای کودکان

بهترین داروهای سرفه برای کودکان داروهایی هستند که به طور ایمن علائم سرفه را کاهش می‌دهند، تجویزشان بر اساس شدت و نوع سرفه است و معمولا به دو نوع داروهای خلط‌آور برای رقیق کردن و خارج کردن مخاط و داروهای ضدسرفه برای کاهش فعالیت مراکز عصبی سرفه تقسیم می‌شوند. این داروها به دلیل اثربخشی نسبتا بالا و ایمن بودن در سنین مشخص، به عنوان بهترین شناخته می‌شوند.

در ادامه به بررسی داروهای مختلف موجود در بازار برای درمان سرفه می‌پردازیم:

شربت پروسپان

شربت پروسپان بر پایه عصاره برگ خشک پیچک تهیه شده و و به‌صورت داروی بدون نسخه عرضه می‌شود.

این دارو به‌عنوان ضدسرفه و خلط‌آور برای کاهش اسپاسم مجاری تنفسی و تسکین علائم سرماخوردگی استفاده می‌شود و در درمان علامتی بیماری‌های التهابی مزمن راه‌های هوایی نیز کاربرد دارد.

مقدار و روش مصرف آن به شرح زیر است:

• نوزادان زیر ۱ سال: فقط در صورت تجویز پزشک.
• کودکان ۱ تا ۵ سال: روزی ۳ بار، هر بار ۲.۵ میلی‌ لیتر (نصف قاشق مربا خوری).
• کودکان دبستانی (۶ تا ۹ سال) و نوجوانان بالای ۱۰ سال: روزی ۳ بار، هر بار ۵ تا ۷.۵ میلی‌لیتر.

شربت را قبل از مصرف به خوبی تکان دهید. درمان به‌طور معمول حداقل یک هفته ادامه دارد و توصیه می‌شود حتی تا ۲ الی 3 روز پس از کاهش علائم، مصرف ادامه یابد.

در موارد زیر مصرف این دارو باید با احتیاط و تحت نظارت پزشک باشد:

• افراد دارای حساسیت به هر یک از ترکیبات شربت.
• افراد مبتلا به بیماری عدم‌ تحمل فروکتوز، به دلیل وجود سوربیتول در دارو.
• کودکان زیر ۱ سال
• در صورت بروز تنگی‌نفس، تب، یا خلط چرکی بعد از مصرف دارو.

نکته! به علت وجود سوربیتول، این دارو در موارد نادری می‌تواند منجر به اسهال شود.

برای آشنایی با روش‌های مؤثر در درمان سرفه کودکان، می‌توانید مطلب زیر را مطالعه کنید:

شربت پدی‌کاف

این شربت بر پایه عصاره‌های عشقه، ختمی و آویشن تهیه شده و به صورت بدون نسخه موجود است. این دارو به‌عنوان ضدسرفه و برای کاهش التهاب مجاری تنفسی فوقانی و برونش‌ها استفاده می‌شود.

مقدار و روش مصرف آن به شرح زیر است:

• کودکان کمتر از ۶ ماه: فقط در صورت تجویز پزشک.
• کودکان ۶ ماه تا ۲ سال: روزی ۳ تا ۶ بار در صورت نیاز، هر بار ۲.۵ میلی‌ لیتر (نصف قاشق مرباخوری).
• کودکان بالای ۲ سال: روزی ۳ تا ۶ بار در صورت نیاز، هر بار ۵ میلی‌لیتر (یک قاشق مرباخوری)

نکته! شربت پدی‌کاف در افراد دارای سابقه قبلی حساسیت به ترکیبات آن منع مصرف دارد. تاکنون عوارض جانبی خاصی در صورت رعایت دوز درمانی برای این شربت گزارش نشده است.

شربت توسیان

شربت توسیان حاوی عصاره آویشن است و بدون نسخه در دسترس قرار دارد. این شربت به عنوان ضدسرفه و خلط‌آور به کار می رود.
مقدار و روش مصرف آن به شرح زیر است:

• کودکان کمتر از ۶ سال: روزی ۳ بار، هر بار ۵ میلی لیتر (یک قاشق مرباخوری).
• کودکان بالای ۶ سال: روزی ۳ بار، هر بار ۸ میلی لیتر (یک قاشق غذاخوری).

نکته! مصرف این شربت به دلیل وجود ساکارز در افراد مبتلا به دیابت توصیه نمی‌شود. همچنین، تیمول موجود در این فرآورده ممکن است باعث تحریک غشا مخاطی شود.

شربت کاف‌استاپ

این شربت بر پایه عصاره آویشن و عشقه تهیه شده و به صورت بدون نسخه موجود است. موارد مصرف آن در بهبود سرفه تحریک‌پذیر، کاهش التهاب مجاری تنفسی و خلط‌آوری است.

مقدار و روش مصرف آن به شرح زیر است:

• کودکان ۱ تا ۵ سال: روزی ۳ بار، هر بار ۲ تا ۳ میلی‌لیتر
• کودکان ۶ تا ۱۱ سال: روزی ۳ بار، هر بار ۳ تا ۴ میلی‌لیتر
• نوجوانان بالای ۱۲ سال: روزی ۳ بار، هر بار ۵ میلی لیتر

نکته: مصرف این شربت در کودکان زیر ۱ سال، خانم‌های باردار و شیرده و همچنین افراد دارای سابقه حساسیت به مواد تشکیل‌دهنده این شربت توصیه نمی‌شود.

از عوارض جانبی این دارو می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• مشکلات گوارشی مثل دل پیچه، تهوع و استفراغ
• واکنش‌های حساسیتی همراه با بثورات پوستی

برای آشنایی با نشانه‌های شایع زخم معده در کودکان، می‌توانید این مطلب را مطالعه کنید:

شربت کالیک پدیاتریک

شربت کالیک پدیاتریک با ترکیبی از عصاره شیرین‌بیان، آویشن باغی و عسل تهیه شده و به صورت بدون نسخه موجود است. این شربت به عنوان خلط‌آور و تسکین‌دهنده گلودرد در هنگام سرماخوردگی، آنفولانزا، التهاب راه‌های هوایی و حنجره به کار می‌رود.

مقدار و روش مصرف آن به شرح زیر است:

• کودکان ۳ تا ۴ سال: روزی تا ۳ قاشق غذاخوری (معادل ۵ تا ۱۰ میلی لیتر)
• کودکان ۵ تا ۹ سال: روزی ۴ بار، هر بار یک قاشق غذاخوری
• کودکان ۱۰ تا ۱۴ سال: روزی ۶ بار، هر بار یک قاشق غذاخوری

جهت مشاهده اثر بهتر دارو در مواقع گلودرد و التهاب حنجره، بهتر است بعد از مصرف این شربت، تا مدت اندکی نوشیدن آب را به تعویق بیندازید. این شربت را می‌توانید به مدت حداکثر ۴ تا ۶ هفته مصرف کنید. همواره قبل از مصرف شربت را خوب تکان دهید.

مصرف این شربت در شرایط زیر باید با احتیاط و طبق نظر پزشک صورت بگیرد:

• بیماری فشار خون
• بیماری‌های قلبی عروقی
• هپاتیت مزمن
• کلستاز کبدی
• سیروز کبدی
• نارسایی کلیه
• مصرف وارفارین
• حساسیت به شربت

نکته! این شربت به دلیل وجود شیرین‌بیان در آن ممکن است باعث افزایش فشار خون و کاهش ادرار شود که در این صورت حتما باید به پزشک مراجعه کنید.

شربت پلارکس کیدز

شربت پلارکس کیدز بر پایه عصاره پلارگونیوم و اکیناسه تهیه می‌شود و به صورت بدون نسخه موجود است. این شربت به بهبود علائم سرماخوردگی از جمله سرفه کمک می‌کند.

مقدار و روش مصرف آن به شرح زیر است:

• کودکان بالای ۳ سال: پس از بروز اولین علائم سرماخوردگی، سه مرتبه در روز، ۵ میلی لیتر از شربت مصرف شود
• طول دوره مصرف این دارو ۱۰ روز است.

مصرف این شربت در شرایط زیر باید با احتیاط و طبق نظر پزشک صورت بگیرد:

• مبتلایان به بیماری‌های خودایمنی
• بیماری کبدی
• بیماری کلیوی
• بروز بثورات پوستی بعد از مصرف دارو
• حساسیت به شربت

شربت پلارژین کیدز

این شربت حاوی عصاره خشک پلارگونیوم و عسل است و بدون نیاز به نسخه پزشک عرضه می‌شود. شربت پلارژین کیدز به بهبود علائم سرماخوردگی، کاهش سرفه و رقیق کردن مخاط کمک می‌کند.

مقدار و روش مصرف آن به شرح زیر است:

• کودکان ۱ تا ۶ سال: سه بار در روز، هر بار ۲.۵ میلی لیتر
• کودکان ۶ تا ۱۲ سال: سه بار در روز، هر بار ۵ میلی لیتر

بهترین زمان مصرف این شربت در روزهای ابتدایی بیماری است. مصرف این دارو نباید از ۲ هفته بیشتر شود.

منع مصرف مشخصی برای این دارو ذکر نشده است. عوارض جانبی مشخصی نیز برای این دارو دیده نشده است.

شربت برونکو باریج

این شربت بر پایه عصاره آویشن شیرازی و ختمی تهیه شده و بدون نسخه قابل تهیه است. شربت برونکو باریج در درمان سرفه استفاده می‌شود.

طریقه مصرف آن تا ۳ بار در روز و هر بار یک قاشق مرباخوری (۵ میلی‌لیتر) در کودکان بالای ۴ سال است.

نکته! مصرف این شربت در کودکان زیر ۴ سال، خانم‌های باردار یا شیرده و افرادی که قبلا به این دارو حساسیت نشان داده‌اند منع شده است.

این دارو در صورت مصرف طولانی و بیش از حد می‌تواند واکنش‌های آلرژیک پوستی، تحریک غشای مخاطی و مشکلات کلیوی را در پی داشته باشد.

دیفن‌هیدرامین

دیفن‌هیدرامین یک آنتی‌‌هیستامین است که علائم آلرژی از جمله سرفه را کاهش می‌‌دهد. این دارو از نوع آنتی‌هیستامین‌‌های خواب‌آور بوده و بیشتر از سایر آنتی‌‌هیستامین‌ها موجب خواب‌آلودگی می‌‌شود.

مصرف این دارو در کودکان زیر ۲ سال توصیه نمی‌شود. همچنین، در سنین ۲ تا ۵ سال نیز باید با توصیه پزشک مصرف شود. در سنین بالای ۵ سال هر ۶ ساعت می‌توان یک قاشق مرباخوری از شربت را برای کودک استفاده کرد.

مصرف این دارو در شرایط زیر باید با نظارت پزشک باشد یا به کلی منع شود:

• سابقه واکنش آلرژیک به دیفن‌ هیدرامین؛
• مشکلات ریوی مانند آسم، بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD) یا بیماری‌‌هایی که باعث تولید زیاد خلط می‌‌شوند؛
• گلوکوم زاویه بسته اولیه؛
• انسداد در معده یا روده؛
• زخم معده؛
• مشکلات کلیوی یا کبدی؛
• مشکلات دفع یا خالی‌ کردن کامل مثانه؛
• صرع یا هر بیماری دیگری که باعث تشنج می‌‌شود؛
• میاستنی گراویس (یک بیماری نادر که موجب ضعف عضلانی می‌‌شود)؛
• سن بالا همراه با گیجی یا اختلال حواس؛
• انجام تست آلرژی در آینده نزدیک؛
• مصرف هم‌زمان الکل.

نکته! عوارض شایع این دارو شامل خواب‌‌آلودگی، سرگیجه یا عدم تعادل هنگام راه رفتن است. همچنین فرد مصرف‌کننده ممکن است دچار مشکل در تمرکز یا خشکی دهان نیز شود.

واکسن آنفلوآنزا چهار ظرفیتی (اینفلوواک تترا- هلند) خرید

واکسن آنفلوآنزا نوترکیب چهار ظرفیتی (فلوگارد-ایران) خرید

شربت ایموفیل یوروویتال 200 میلی لیتر خرید

واکسن آنفلوآنزا چهار ظرفیتی (واکسی گریپ تترا-فرانسه) خرید

شربت ایموسیم سیمرغ دارو عطار تقویت کننده سیستم ایمنی 120 میلی لیتر خرید

شربت ایمیونس ویتابیوتیکس 200 میلی لیتر خرید

آیا می‌توانم از شربت دکسترومتورفان برای درمان سرفه کودکم استفاده کنم؟

به‌طور کلی توصیه می‌شود شربت دکسترومتورفان در کودکان زیر ۲ سال مورد استفاده قرار نگیرد. بسیاری از شربت‌های سرفه موجود در بازار حاوی دکسترومتورفان بوده و بسته به ترکیباتشان، فقط برای برخی گروه‌های سنی کودکان مناسب‌ هستند. از این رو، قبل از مصرف این شربت‌ها حتما با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

آیا سرفه فرزندم نیاز به مصرف آنتی‌بیوتیک دارد؟

در برخی موارد، کودکان ممکن است پس از یک عفونت ویروسی برای چندین هفته دچار سرفه خشک شوند. توجه به این نکته مهم است که در این حالت آنتی‌بیوتیک‌ها تاثیری در بهبودی این حالت ندارند.

گاهی اوقات یک عفونت باکتریایی در گلو یا قفسه سینه می‌‌تواند باعث سرفه شود. در این موارد، پزشک ممکن است برای درمان عفونت آنتی‌بیوتیک تجویز کند.

هرگز به‌صورت بدون نسخه آنتی‌بیوتیک‌ها را برای کودک خود مصرف نکنید و همیشه با پزشک خود در این باره مشورت کنید. مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک می‌تواند مقاومت آنتی‌بیوتیکی را در پی داشته و در آینده برای کودک شما خطرآفرین باشد.

آیا استامینوفن یا ایبوپروفن به بهبود سرفه کودکم کمک می‌کنند؟

استامینوفن و ایبوپروفن سرفه را درمان نمی‌‌کنند. این داروها عمدتا برای کاهش درد و پایین آوردن تب کاربرد دارند.

برای آشنایی با شیوه صحیح مصرف استامینوفن در کودکان و نکات ایمنی آن، می‌توانید مطلب زیر را مطالعه کنید:

درمان فوری سرفه شبانه کودکان

درمان فوری سرفه شبانه کودکان بیشتر بر کاهش تحریک راه‌های هوایی و بهتر خوابیدن کودک تمرکز دارد. بالا آوردن کمی سر هنگام خواب، استفاده از مایعات گرم و مرطوب‌نگه‌داشتن هوا می‌تواند کمک‌کننده باشد. اگر کودک بالای یک سال است، عسل هم ممکن است سرفه را کمتر کند. با این حال، اگر سرفه شبانه شدید، مداوم یا همراه با تنگی نفس باشد، باید برای درمان سرفه شبانه کودکان به پزشک مراجعه کرد. در این موارد، انتخاب بهترین شربت برای سرفه شبانه کودکان یا شربت ضد سرفه شبانه کودکان به سن، علت سرفه و وجود سرفه خشک کودکان یا سرفه خلط‌دار کودکان بستگی دارد.

آنتی‌بیوتیک برای سرفه‌های خلط‌ دار کودکان

سرفه خلط‌دار به‌تنهایی دلیل کافی برای مصرف آنتی‌بیوتیک نیست. بیشتر موارد سرفه کودکان، حتی اگر خلط داشته باشد، به علت ویروس یا تحریکات ساده است و با آنتی‌بیوتیک برای سرفه‌های خلط‌ دار کودکان درمان نمی‌شود. آنتی‌بیوتیک فقط زمانی لازم است که پزشک تشخیص عفونت باکتریایی بدهد. مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک می‌تواند مقاومت میکروبی و عوارض گوارشی ایجاد کند.

درمان سرفه آلرژیک کودکان

در درمان سرفه آلرژیک کودکان باید منبع آلرژی شناسایی و تا حد ممکن حذف شود. در برخی موارد، پزشک داروهای ضدحساسیت یا اسپری‌های مناسب را توصیه می‌کند. اگر سرفه با عطسه، آبریزش بینی یا خارش چشم همراه باشد، احتمال آلرژی کودکان بیشتر می‌شود. در این شرایط، استفاده از شربت ضد سرفه خارجي کودکان یا هر داروی دیگر فقط زمانی منطقی است که پزشک آن را برای کودک مناسب بداند.

درمان خانگی سرفه کودکان

درمان خانگی سرفه کودکان در موارد خفیف می‌تواند مؤثر باشد و اغلب به کاهش تحریک گلو و راحت‌تر شدن تنفس کمک می‌کند. این درمان‌ها جایگزین معاینه پزشکی نیستند، اما در کنار مراقبت صحیح می‌توانند به درمان سریع سرفه کودکان کمک کنند. مصرف مایعات کافی، استراحت، دوری از دود سیگار و هوای خشک، از مهم‌ترین اقدامات خانگی هستند. اگر سرفه به علت سرماخوردگی یا تحریک ساده باشد، این روش‌ها معمولاً مفیدند.

درمان خانگی سرفه خشک کودکان

برای درمان خانگی سرفه خشک کودکان، رطوبت کافی هوا، نوشیدن مایعات گرم و پرهیز از هوای خشک اهمیت دارد. عسل برای کودکان بالای یک سال می‌تواند شدت سرفه را کمتر کند. در سرفه خشک، هدف اصلی کاهش تحریک گلو است، نه قطع کامل و ناگهانی سرفه.

درمان خانگی سرفه خلط دار کودکان؛ برای سرفه خلط دار چی خوبه؟

در درمان خانگی سرفه خلط دار کودکان، دادن مایعات بیشتر، بخور ملایم و کمک به رقیق شدن ترشحات مفید است. اگر می‌پرسید برای سرفه خلط دار چی خوبه؟ پاسخ اصلی، مایعات کافی، هوای مرطوب و در صورت نیاز، داروی مناسب با تجویز پزشک است. در این حالت، داروهای خلط‌آور ممکن است به درمان سرفه خلط‌دار در کودکان کمک کنند.

قویترین داروی گیاهی ضد سرفه کودکان

درباره قویترین داروی گیاهی ضد سرفه کودکان باید با احتیاط صحبت کرد، چون «قوی‌ترین» بودن همیشه به معنی «بهترین» یا «ایمن‌ترین» نیست. برخی فرآورده‌های گیاهی مثل شربت گیاهی ضد سرفه و خلط آور کودکان یا شربت‌های حاوی آویشن و پلارگونیوم ممکن است در بعضی کودکان مفید باشند، اما انتخاب آن‌ها باید با توجه به سن، حساسیت و علت سرفه کودکان انجام شود.

بهترین شربت ضد سرفه برای سرفه خلط دار

برای سرفه خلط‌دار کودکان هدف درمان، کمک به رقیق‌شدن ترشحات و خروج راحت‌تر آن‌هاست. در این حالت، بهترین شربت ضد سرفه کودکان معمولاً دارویی است که خاصیت خلط‌آوری داشته باشد، نه دارویی که سرفه را کاملاً قطع کند. داروهایی مثل شربت برم هگزین (Bromhexine)، شربت برم هگزین برای انواع سرفه و برخی فرآورده‌های حاوی گایافنزین می‌توانند در برخی موارد به درمان سرفه خلط‌دار در کودکان کمک کنند. اگر سرفه همراه با خلط گلو در کودکان، خشکی گلو در کودکان یا سرفه ناشی از سرماخوردگی کودکان باشد، انتخاب دارو باید بر اساس معاینه انجام شود.

در بعضی کودکان، شربت‌های گیاهی مانند شربت گیاهی ضد سرفه و خلط آور کودکان یا قویترین شربت گیاهی ضد سرفه کودکان ممکن است توسط والدین ترجیح داده شوند، اما این محصولات هم باید با توجه به سن کودک و احتمال حساسیت مصرف شوند. اگر سرفه خلط‌دار به علت آلرژی کودکان نباشد و با تب، خس‌خس سینه یا بی‌حالی همراه شود، نیاز به بررسی پزشکی دارد. در این شرایط، داروی سرفه مناسب سنین مختلف باید توسط پزشک انتخاب شود و مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک یا شربت‌های ضدسرفه قوی، درمان را به‌درستی انجام نمی‌دهد.

چه جایگزین‌های دیگری برای درمان دارویی سرفه کودکان وجود دارد؟

در اکثر موارد که علتی جدی برای سرفه وجود نداشته باشد، این علامت خودبه‌خود تا حدود ۲ هفته بعد فروکش خواهد کرد. برخی روش‌های خانگی نیز می‌تواند جایگزین درمان‌های دارویی که پیش‌تر اشاره شد باشد تا بهبود کودک تسریع شود:

• مصرف مایعات کافی: نوشیدنی‌های گرم برای کاهش گلودرد و سرفه.
• پماد منتول (بالای ۲ سال): کمک به بهبود تنفس و خواب (البته این روش صرفا احساس بهبودی ایجاد کرده و از لحاظ ساختاری تاثیر مشخصی بر راه‌های هوایی ندارد).
• رطوبت‌‌ساز (بخور سرد): آسان‌‌تر شدن تنفس و خروج مخاط.
• عسل: نصف تا یک قاشق چای‌خوری تا ۴ بار در روز (زیر ۱۲ ماه مصرف نشود).
• قطره یا اسپری سالین: مناسب از بدو تولد؛ کمک به باز شدن بینی و کاهش سرفه ناشی از ترشحات.

برای شناخت روش‌های خانگی مؤثر و ایمن در تسکین سرفه کودکان، مطالعه مطلب زیر توصیه می‌شود:

چه زمانی باید به کودک داروی سرفه داد؟

به طور کلی نیازی نیست سرفه کودک با دارو درمان شود. در واقع، سرفه یک مکانیسم دفاعی است که به کودک کمک می‌‌کند تا مخاط و عفونت‌‌ها را از مجاری تنفسی خود خارج کند.

شواهد علمی نشان می‌دهند که بیشتر داروهای ضدسرفه بدون نسخه چندان موثر نیستند. با این حال، اگر سرفه کودک باعث ایجاد ناراحتی او شده یا خوابش را مختل کرده است، والدین می‌‌توانند برای مصرف داروهای بدون نسخه با پزشک اطفال مشورت کنند.

به‌طور کلی به یاد داشته باشید:

• در کودکان زیر ۴ سال داروهای ضدسرفه و سرماخوردگی بدون نسخه کاملا ممنوع هستند.
• در کودکان ۴ تا ۶ سال، بهتر است داروهای ضدسرفه و سرماخوردگی بدون نسخه مصرف نشوند مگر به دستور پزشک.
• در کودکان بالای ۶ سال می توانید از داروهای ضدسرفه و سرماخوردگی برای کاهش علائم در کودک با در نظر گرفتن دوز مناسب استفاده کنید.

چه چیزی باعث سرفه کودکان می‌شود؟

شایع‌ترین علت سرفه در کودکان سرماخوردگی است. بزرگسالان به‌طور میانگین سالانه ۲ تا ۳ بار سرما می‌خورند، در حالی که این آمار در کودکان سالانه ۶ تا ۸ بار گزارش شده است.

سایر علل سرفه در کودکان عبارتند از:

• آلودگی هوا: دود خودروها یا دود سیگار می‌‌تواند باعث سرفه در کودک شود.
• آلرژی‌ها: موادی مثل گرده گیاهان یا شوره حیوانات خانگی می‌‌توانند باعث سرفه آلرژیک شوند.
• آسم: یکی از شایع‌‌ترین علل سرفه مزمن در کودکان است.
• تحرک بدنی: فعالیت بدنی در هوای سرد یا آلوده ممکن است باعث سرفه شود، به‌ویژه در کودکان مبتلا به آسم .
• عفونت سینوس‌‌ها: فشار در سینوس‌‌ها می‌‌تواند محرک سرفه باشد.
• علل جدی‌‌تر: مانند برونشیولیت، ذات‌‌الریه، سیاه‌‌سرفه، یا گیر کردن جسم خارجی در راه‌ هوایی.

عوارض مصرف طولانی مدت شربت ضد سرفه

مصرف طولانی‌مدت شربت ضد سرفه بدون تشخیص علت اصلی، می‌تواند باعث تأخیر در درمان بیماری زمینه‌ای شود و در برخی کودکان عوارض دارویی ایجاد کند. بعضی از شربت‌ها ممکن است خواب‌آلودگی، بی‌قراری، خشکی دهان یا اختلال در تمرکز ایجاد کنند و به‌ویژه در کودکان خردسال، انتخاب نادرست دارو می‌تواند مشکل‌ساز باشد.

اگر سرفه کودک به‌جای بهبود، طولانی شده یا با تب کودکان، گلودرد کودکان، خس‌خس، تنگی نفس یا کاهش اشتها همراه است، باید به جای ادامه مصرف دارو، علت بررسی شود. استفاده مکرر از داروی سرفه بدون خواب‌آور برای کودکان هم نباید خودسرانه باشد، چون حتی داروهای به‌ظاهر ملایم هم ممکن است برای بعضی سنین مناسب نباشند. همچنین اگر سرفه ناشی از سرماخوردگی کودکان یا آلرژی کودکان باشد، درمان باید متناسب با علت تنظیم شود، نه صرفاً با تکرار شربت.

بهترین درمان‌های غیر دارویی سرفه کودکان

از مهم‌ترین درمان‌های غیر دارویی برای درمان سرفه کودکان می‌توان به نوشیدن مایعات گرم، بخور آب گرم، استفاده از سالین نازال اسپری، بالا بردن سر کودک هنگام خواب و دوری از هوای خشک یا دود سیگار اشاره کرد. این روش‌ها به‌خصوص در سرفه ناشی از سرماخوردگی کودکان و تحریکات خفیف گلو مؤثرند و می‌توانند به درمان فوری سرفه شبانه کودکان کمک کنند.

در کودکانی که خشکی گلو در کودکان یا خلط گلو در کودکان دارند، این اقدامات معمولاً وضعیت را بهتر می‌کند و در کنار آن، داروی سرفه مناسب سنین مختلف را فقط باید در صورت نیاز و با نظر پزشک مصرف کرد.

بهترین دمنوش برای سرفه خلط دار کودکان

انتخاب بهترین دمنوش برای سرفه خلط دار کودکان باید با دقت انجام شود، چون همه دمنوش‌ها برای همه سنین مناسب نیستند. در برخی کودکان، دمنوش‌های ملایم و گرم می‌توانند به آرام شدن گلو و کاهش تحریک کمک کنند، اما برای نوزادان و کودکان خیلی کوچک نباید بدون نظر پزشک استفاده شوند. اگر سرفه همراه با سرماخوردگی کودکان، گلودرد کودکان یا تب کودکان باشد، دمنوش به‌تنهایی درمان کافی نیست و فقط نقش کمکی دارد.

بخور سرد برای سرفه کودک

بخور سرد برای سرفه کودک می‌تواند به مرطوب شدن هوا کمک کند و در مواردی که هوا خشک است یا کودک دچار سرفه خشک کودکان شده، علائم را کمتر کند. البته دستگاه بخور باید تمیز نگه داشته شود تا خودش منبع آلودگی نباشد.

غذای مناسب برای سرفه کودک

غذای مناسب برای سرفه کودک معمولاً غذاهای سبک، ولرم و کم‌چرب است. سوپ ساده، پوره‌ها و غذاهای نرم می‌توانند هنگام سرفه کودکان و گلودرد کودکان راحت‌تر خورده شوند و به حفظ آب بدن کمک کنند.

به دانه برای سرفه کودک

به دانه برای سرفه کودک در طب سنتی رایج است، اما به‌ویژه در کودکان خردسال باید با احتیاط مصرف شود. چون ممکن است برای بعضی سنین مناسب نباشد یا باعث مشکل در بلع شود، بهتر است پیش از استفاده با پزشک مشورت شود.

ماست برای سرفه کودک

ماست برای سرفه کودک در بیشتر موارد ممنوع نیست، اما اگر کودک احساس می‌کند ماست سرفه یا خلط گلو در کودکان را بیشتر می‌کند، باید مصرف آن محدود شود. تحمل غذایی کودکان متفاوت است و باید بر اساس تجربه خود کودک تصمیم گرفت.

نشاسته برای سرفه کودکان

نشاسته برای سرفه کودکان درمان علمی قطعی محسوب نمی‌شود و بیشتر یک توصیه خانگی است. اگر سرفه شدید یا طولانی باشد، نباید به چنین روش‌هایی به‌عنوان درمان اصلی تکیه کرد.

شیر و زردچوبه برای سرفه کودکان

شیر و زردچوبه برای سرفه کودکان در بعضی خانواده‌ها رایج است، اما برای همه کودکان مناسب نیست. به‌خصوص اگر کودک به لبنیات حساس باشد یا بعد از شیر احساس بدتری پیدا کند، این ترکیب نباید اجباری مصرف شود.

سیب برای سرفه کودکان

سیب برای سرفه کودکان، به‌خصوص به شکل پخته یا نرم، می‌تواند غذای ملایم و مناسبی باشد. در زمان بیماری، غذاهای سبک بهتر تحمل می‌شوند و به درمان خانگی سرفه کودکان کمک می‌کنند.

بارهنگ برای سرفه کودکان

بارهنگ برای سرفه کودکان از درمان‌های گیاهی شناخته‌شده است، اما مصرف آن در کودکان باید با احتیاط انجام شود. اگر کودک خردسال است یا بیماری زمینه‌ای دارد، بهتر است قبل از مصرف نظر پزشک گرفته شود.

جوشانده عناب برای سرفه کودکان

جوشانده عناب برای سرفه کودکان در برخی موارد به نرم شدن گلو کمک می‌کند، اما اثر آن محدود و کمکی است. اگر سرفه کودکان با آلرژی کودکان، سرماخوردگی یا تب کودکان همراه باشد، باید علت اصلی هم بررسی شود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در صورتی که کودک شما علائم زیر را تجربه می‌کند فورا به پزشک اطفال مراجعه کنید:

• تب بالای ۴۰ درجه
• سرفه همراه با خون
• سرفه‌های پیوسته و بدون توقف
• درد شدید قفسه سینه
• کشیده شدن پوست بین دنده‌ها هنگام تنفس
• آبی شدن لب‌‌ها یا صورت هنگام سرفه
• مشکل در تنفس حتی زمانی که سرفه نمی‌‌کند
• صدای خشن هنگام تنفس
• علائمی که بیش از ۱۰ روز طول بکشند
• کودک زیر ۳ ماه باشد و تب یا بی‌حالی داشته باشد
• علائم شدید یا غیرمعمول باشند

توصیه‌ای از تیم دارو دات کام به شما

در صورتی که کودک شما سرفه می‌کند، آرامش خود را حفظ کنید و بدانید در اکثر مواقع سرفه‌های کودک به صورت خودبه‌خودی بهبود می‌یابند.

اگر کودک شما دچار ناراحتی شده باشد، می‌توانید از شربت‌های سرفه موجود در بازار استفاده کنید. همچنین، نوشیدن مایعات کافی، بخور سرد و عسل (برای کودک بالای ۱۲ ماه) می تواند فرایند بهبودی کودک را سرعت ببخشد.

سوالات متداول

آیا استفاده از رش‌های خانگی و طبیعی مثل عسل به درمان سرفه کودکان کمک‌ می‌کنند؟

برخی بررسی‌ها نشان داده‌اند که عسل می‌تواند به کاهش شدت سرفه کمک کند (برای کودکان بالای 12 ماه)، با این حال شواهد قطعی نیستند.

چه زمانی باید برای سرفه کودک به پزشک مراجعه کرد؟

اگر سرفه با مشکلات تنفسی، تب بالا، خواب‌آلودگی شدید، یا تغییر رنگ پوست همراه باشد، لازم است فورا پزشک مراجعه شود.

سرفه بدون درمان چقدر طول می‌کشد؟

سرفه‌ای که بدون درمان رها می‌شود، اگر بیش از ۴ تا ۸ هفته ادامه پیدا کند، در دسته سرفه مزمن قرار می‌گیرد و لازم است از نظر علت زمینه‌ای بررسی شود.

بهترین دارو برای سرفه خشک کودکان چیست؟

بهترین دارو برای سرفه خشک کودکان به علت سرفه بستگی دارد و باید توسط پزشک انتخاب شود. در بسیاری از موارد، برای سرفه خشک خفیف از درمان‌های حمایتی مثل مایعات کافی، عسل برای کودکان بالای یک سال و بخور ملایم استفاده می‌شود.

بهترین شربت برای سرفه خلط‌دار کودکان چیست؟

برای سرفه خلط‌دار، معمولاً شربت‌های خلط‌آور یا داروهای رقیق‌کننده ترشحات با نظر پزشک استفاده می‌شوند. انتخاب شربت مناسب به سن کودک، شدت علائم و علت سرفه بستگی دارد.

آیا داروی سرفه برای کودکان زیر ۲ سال مجاز است؟

خیر، بیشتر داروهای سرفه برای کودکان زیر ۲ سال توصیه نمی‌شوند مگر با تجویز پزشک. در این سن، درمان باید بیشتر حمایتی و تحت نظر پزشک باشد.

برای سرفه شبانه کودک چه کنیم؟

برای سرفه شبانه، بالا نگه داشتن سر کودک، دادن مایعات کافی، مرطوب نگه داشتن هوا و در صورت بالای یک سال بودن، استفاده از عسل می‌تواند کمک‌کننده باشد. اگر سرفه ادامه‌دار یا شدید است، باید بررسی پزشکی شود.

آیا سرفه کودکان نیاز به آنتی‌بیوتیک دارد؟

خیر، بیشتر سرفه‌های کودکان ویروسی هستند و با آنتی‌بیوتیک درمان نمی‌شوند. آنتی‌بیوتیک فقط زمانی لازم است که عفونت باکتریایی توسط پزشک تشخیص داده شود.

چه دارویی برای سرفه کودکان خوبه؟

داروی مناسب به نوع سرفه و علت آن بستگی دارد. در بسیاری از موارد، بهترین انتخاب دارو نیست و مراقبت‌هایی مثل مایعات، استراحت و درمان علت زمینه‌ای مؤثرتر هستند.

چه شربتی برای سرفه خلط دار کودکان خوبه؟

برای سرفه خلط‌دار کودکان، شربت مناسب باید با توجه به سن و وضعیت کودک توسط پزشک تعیین شود. شربت‌های خلط‌آور یا رقیق‌کننده ترشحات ممکن است در برخی موارد کمک کنند.

چه قرصی برای سرفه خوبه؟

برای کودکان معمولاً قرص سرفه گزینه مناسبی نیست، چون بیشتر داروهای سرفه به شکل شربت یا قطره تجویز می‌شوند و مصرف قرص باید فقط با نظر پزشک باشد.

بهترین درمان خانگی سرفه کودکان چیست؟

بهترین درمان خانگی سرفه کودکان شامل نوشیدن مایعات گرم، استراحت، مرطوب نگه داشتن هوا و مصرف عسل برای کودکان بالای یک سال است. اگر سرفه طولانی شد یا با تب و تنگی نفس همراه بود، باید به پزشک مراجعه کرد.

بهترین سوپ برای سرفه کودکان چیست؟

سوپ سبک، رقیق و گرم مثل سوپ مرغ یا سوپ سبزیجات برای سرفه کودکان مناسب‌تر است، چون هم مایعات بدن را تأمین می‌کند و هم بلع آن آسان‌تر است.

شربت برای سرفه خشک چی خوبه؟

برای سرفه خشک، شربت مناسب باید بر اساس علت سرفه و سن کودک انتخاب شود. در بسیاری از موارد، درمان‌های ساده و رفع تحریک گلو از مصرف خودسرانه شربت مؤثرتر و ایمن‌تر است.

شربت ضد سرفه شب چه تفاوتی با شربت معمولی دارد؟

شربت ضد سرفه شب معمولاً طوری انتخاب می‌شود که اثر آرام‌بخش‌تری داشته باشد و سرفه را در زمان خواب کمتر کند. با این حال، مصرف آن در کودکان باید فقط با نظر پزشک انجام شود.