سرنوشت طرح دارویار در سال ١۴٠۵ چه می‌شود؟

بودجه سلامت در سال جدید

به نقل از خانه ملت، سید محمد جمالیان، به تشریح بودجه سلامت در لایحه بودجه ۱۴۰۵، اشاره کرد و افزود: مشکل اصلی که ما در بحث نظام سلامت داریم این است که سهم بودجه سلامت از تولید ناخالص داخلی بسیار پایین است و اگرچه در سال گذشته و سال جاری نسبت به سال‌های قبل شرایط کمی بهتر شده و این سهم به حدود ۴.۲ درصد رسیده اما حتی در منطقه شرق مدیترانه نیز کشوری با سهم کمتر از ۶ درصد وجود ندارد و این نشان می‌دهد که ریشه بسیاری از مشکلات، پایین بودن اعتبارات سلامت است.
وی گفت: به هر حال به دلیل مشکلات اقتصادی کشور و همچنین تحریم‌های ناجوانمردانه که متأسفانه سلامت مردم را هم هدف قرار داده، امروز با چالش‌های جدی در حوزه دارو و تجهیزات پزشکی مواجه هستیم و اگر بودجه ۱۴۰۵ را به صورت کلی نگاه کنیم، به طور میانگین بین ۲۰ تا ۲۵ درصد افزایش دارد اما این میزان افزایش در برابر رشد تعرفه‌ها و تورم موجود رقم ناچیزی محسوب می‌شود و در حال حاضر سیستم بهداشتی و درمانی کشور با بدهی‌های سنگینی مواجه است.
جمالیان ادامه داد: ما یک بدهی حدود ۸۰ همت داشتیم که مربوط به سال ۱۴۰۳ بود و در بودجه ۱۴۰۴ برای آن اعتبار پیش‌بینی شد، اما متأسفانه به دلیل عدم همکاری وزارت اقتصاد، این ۸۰ همت محقق نشد و همین موضوع باعث شد بدهی‌های جدیدی هم روی آن تلمبار شود و امروز مجموع بدهی‌های نظام سلامت به رقمی نزدیک به ۱۶۰ همت رسیده و همین مسئله تأمین دارو، ملزومات و تجهیزات پزشکی برای مراکز درمانی و دانشگاه‌های علوم پزشکی را بسیار دشوار کرده است.

افزایش قیمت دارو در سال ۱۴۰۴

وی تصریح کرد: امروز تهیه دارو و تجهیزات برای مراکز درمانی و دانشگاه‌ها به شدت سخت شده و انتظار ما این بود که بودجه ۱۴۰۵ به‌گونه‌ای تدوین شود که چاره‌ای برای حل این مشکلات بیندیشد؛ یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های ما بحث دارو و تجهیزات پزشکی است چرا که همین امسال نیز شاهد افزایش قابل توجه و چشمگیر قیمت دارو بودیم و مردم به‌درستی از گرانی دارو گلایه دارند.
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس افزود: با توجه به اینکه قرار شد ارز ترجیحی حذف شود و اعلام شده حدود ۸.۵ میلیارد دلار برای دارو و چند قلم کالای اساسی باقی مانده، نگرانی جدی وجود دارد. البته ارز دارو و کالاهای اساسی در قانون بودجه ۱۴۰۴، ۱۱ میلیارد دلار بود که از این میزان، سه و نیم میلیارد دلار سهم دارو بود اما از این رقم تاکنون فقط حدود یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار تخصیص داده شده و همین موضوع باعث شده تأمین دارو و مواد اولیه به موقع انجام نشود، کمبودهای دارویی ایجاد شود و قیمت دارو افزایش پیدا کند.
وی یادآور شد: حالا در سال آینده که رقم ۱۱ میلیارد دلار به ۸.۵ میلیارد دلار کاهش یافته، طبیعتاً نگرانی‌ها بیشتر می‌شود و اگرچه مسئولان سازمان برنامه و بودجه می‌گویند سهم ۳.۵ میلیارد دلاری دارو دست نخورده باقی مانده اما واقعیت این است که همین سهم در سال ۱۴۰۴ هم محقق نشد و بعید است در سال ۱۴۰۵ نیز به‌طور کامل محقق شود؛ ما معتقدیم دولت باید این موضوع را شفاف و صریح تعیین تکلیف کند و اگر می‌داند که ارز ترجیحی قابل تأمین نیست، باید از همین حالا ارز را با نرخ مبادله‌ای در نظر بگیرد و مابه‌التفاوت آن را به‌عنوان بودجه در اختیار بیمه‌ها قرار دهد، چرا که طرح دارویار در شکل فعلی موفق نبوده و هزینه آن را مردم پرداخت کرده‌اند.
جالیان با اشاره به پیش بینی ۸۰ همت برای اجرای طرح دارویار، ادامه داد: برآوردها نشان می‌دهد که اگر ارز دارو از نرخ ۲۸ هزار تومان به نرخ مبادله‌ای منتقل شود، رقمی نزدیک به ۳۰۰ همت منابع نیاز دارد که دولت باید آن را پیش‌بینی کند تا فشار مستقیم به مردم وارد نشود.

نگرانی‌ها درباره درمان مردم

عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس ادامه داد: با توجه به وضعیت افزایش حقوق‌ها و تورم موجود، نگرانی جدی ما این است که بخشی از مردم به دلیل هزینه‌ها، پیگیری درمان خود را رها کنند یا از دریافت خدمات درمانی صرف‌نظر کنند که این مسئله می‌تواند تبعات سنگینی برای سلامت جامعه داشته باشد.
جمالیان در ادامه به برنامه پزشک خانواده اشاره کرد و گفت: برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع قرار بود از سال اجرا شود و در سال ۱۴۰۴ حدود ۳۰ همت برای آن پیش بینی شد که صرفاً پاسخگوی خط اول نظام ارجاع و اجرای محدود در دو استان بود و قرار بود از مهرماه ۱۴۰۴ این برنامه برای شهرهای زیر ۲۰۰ هزار نفر جمعیت آغاز شود که متأسفانه محقق نشد.

پیشبینی بودجه ۷۴ همتی برای پزشک خانواده

وی افزود: در بودجه ۱۴۰۵ حدود ۷۴ همت برای اجرای برنامه پزشک خانواده در ۶۴ شهرستان پیش‌بینی شده که نزدیک به ۳۰ میلیون نفر از جمعیت کشور را پوشش می‌دهد و اگر این اعتبار به‌موقع تخصیص یابد، امکان اجرای برنامه وجود دارد و امیدواریم این بخش از بودجه عملیاتی شود.
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس تصریح کرد: نکته نگران‌کننده این است که برای جمعیت ساکن در کلانشهرها و شهرهای بالای ۲۰۰ هزار نفر جمعیت، از نظر تقویت خدمات بهداشتی اعتباری در بودجه دیده نشده و این در حالی است که در برنامه هفتم پیشرفت تأکید شده حوزه بهداشت باید تقویت شود، سن بروز سکته‌های قلبی و مغزی کاهش یابد و برنامه‌های غربالگری فشارخون، چربی و قند اجرا شود تا حدود ۶۰ درصد بیماران شناسایی شوند، اما در لایحه بودجه ۱۴۰۵ هیچ اعتبار مشخصی برای این برنامه‌ها پیش‌بینی نشده و این موضوع جای نگرانی جدی دارد.
وی ادامه داد: بحث بعدی که وجود دارد، موضوع پوشش دهک‌های ضعیف جامعه است و در این بخش، فرانشیز دهک‌های پایین باید مورد توجه قرار می‌گرفت که خوشبختانه برای دهک‌های یک، ۲ و ۳ پیش‌بینی شده تا در موارد بستری، پرداختی از سوی این اقشار انجام نشود و مورد حمایت قرار بگیرند و از این جهت در بودجه ۱۴۰۵ مشکل خاصی وجود ندارد.
جمالیان ادامه داد: متأسفانه در حوزه آموزش پزشکی، تخصیص مناسبی برای دانشگاه‌ها در نظر گرفته نشده و با وجود افزایش تعداد دانشجویان و اینکه امسال آخرین سالی بود که طبق قانون و مصوبات، باید افزایش ظرفیت‌ها به صد درصد می‌رسید، در این ۴ سال هیچ‌گاه بودجه متناسبی به بخش آموزش اختصاص داده نشد و در بودجه ۱۴۰۵ نیز این موضوع مجدداً مغفول مانده و این مسئله به‌طور مستقیم بر کیفیت آموزش اثر می‌گذارد.
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس تصریح کرد: امروز یکی از گله‌مندی‌های جدی در دانشگاه‌های علوم پزشکی، فقدان کلاس‌ها و فضاهای آموزشی، عدم پرداخت به‌موقع حق‌التدریس‌ها و انباشت مشکلات آموزشی است و در برخی دانشگاه‌ها، این کمبود منابع باعث شده برای جبران مشکلات مالی به سمت توسعه دوره‌ها و واحدهای بین‌الملل حرکت کنند تا بتوانند منابعی جذب کرده و سرپا بمانند؛ متأسفانه در سطح کشور شاهد بروز برخی تخلفات در حوزه آموزش بین‌الملل هستیم که ریشه آن به همین کمبود منابع آموزشی بازمی‌گردد و در بودجه ۱۴۰۵ نیز هیچ راهکار مشخصی برای گره‌گشایی از این وضعیت آموزشی دیده نمی‌شود.
جمالیان با اشاره به وضعیت بودجه اورژانس کشور، گفت: بودجه اورژانس کشور به خوبی دیده شده، اما همچنین آن یک درصدی که قرار بود از محل منابع حاصل از فروش و واردات خودرو برای خرید آمبولانس اختصاص یابد، امیدواریم در سال ۱۴۰۵ با پیگیری جدی‌تر محقق شود تا بتوانیم در زمینه نوسازی ناوگان آمبولانس اقدام کنیم.

۵۰ درصد آمبولانس‌ها مستهلک هستند

وی ادامه داد: در حال حاضر در کل کشور حدود ۳۴۰۰ پایگاه اورژانس و نزدیک به ۶ هزار دستگاه آمبولانس داریم که به جرأت می‌توان گفت بیش از ۵۰ درصد این آمبولانس‌ها کاملاً مستهلک شده و نیاز فوری به نوسازی دارند البته سایر آمبولانس‌ها نیز اگرچه وضعیت بهتری دارند، اما نمی‌توان گفت شرایط مطلوبی دارند و تنها نسبت به ناوگان فرسوده قابل‌قبول‌تر هستند. نوسازی ناوگان آمبولانس یک ضرورت جدی در نظام سلامت کشور است.

گره‌گشایی اساسی در بودجه ۱۴۰۵ حوزه سلامت وجود ندارد

عضو کمیسیون بهداشت مجلس یادآور شد: اگر بخواهم جمع‌بندی کنم، باید بگویم در بودجه ۱۴۰۵ در حوزه سلامت شاهد گره‌گشایی اساسی نیستیم؛ به‌گونه‌ای که بتوان به کادر درمان یا مردم وعده داد اتفاق خاص و متفاوتی رخ خواهد داد. به جز بحث نظام ارجاع و برنامه پزشک خانواده که برای اجرای آن در ۶۴ شهرستان بودجه نسبتاً مناسبی پیش‌بینی شده، سایر بخش‌ها تقریباً با همان مشکلات بودجه ۱۴۰۴ سال ۱۴۰۵ را هم پشت سر خواهند گذاشت.
این نماینده مجلس افزود: نکته مهم دیگری که باید به آن اشاره کنم، وضعیت نگران‌کننده بیمه‌هاست که متأسفانه کمتر به آن پرداخته می‌شود و به‌ویژه بیمه سلامت که امروز بحرانی‌ترین وضعیت را در نظام سلامت دارد و با بدهی‌های انباشته فراوانی مواجه است البته بودجه ۱۴۰۵ نیز پاسخگوی این بدهی‌ها نیست و این موضوع باعث می‌شود پرداخت مطالبات بیمه‌ها به مراکز درمانی با تأخیر انجام شود که به دنبال آن، مطالبات پرسنلی، دارویی و تجهیزاتی نیز دچار مشکل خواهد شد. این مسئله یکی از نگرانی‌های جدی ما در حوزه سلامت است.

نیاز به بودجه ویژه و هدفمند برای مشکلات سلامت

جمالیان ادامه داد: به طور کلی اعتبارات حوزه سلامت در لایحه بودجه ۱۴۰۵ وضعیت مطلوبی ندارد این در حالی است که وضعیت آلودگی هوا هر سال بدتر می‌شود، بیماری‌های غیرواگیر و قلبی و ریوی روند صعودی دارند و سن بروز سکته‌های قلبی و مغزی کاهش یافته است؛ این موارد از بحران‌های جدی نظام سلامت به شمار می‌رود و برای مقابله با آن‌ها و تقویت حوزه بهداشت، نیاز به بودجه‌ای ویژه و هدفمند وجود داشت که متأسفانه در لایحه بودجه ۱۴۰۵ دیده نشده است.