ارتباط قند خون بالا بعد از غذا با خطر ابتلا به آلزایمر
ارتباط پیچیده میان متابولیسم قند و سلامت سیستم عصبی نشان میدهد که مدیریت سبک زندگی باید با در نظر گرفتن تفاوتهای ژنتیکی و بیولوژیک هر فرد طراحی شود. جزئیات بیشتر را در این مطلب از دارو دات کام بخوانید.
یک مطالعه نشان داده است افرادی که زمینه ژنتیکی برای افزایش بیشتر قند خون پس از غذا دارند، برای ابتلا به بیماری آلزایمر با خطر نسبی بالاتری مواجهاند.
دلیل این موضوع هنوز در حال بررسی است، اما بالا بودن مکرر قند خون میتواند به رگهای خونی در سراسر بدنــ از جمله مغزــ آسیب بزند. همچنین میان مقاومت به انسولین و تجمع پلاکهای آمیلوئید در مغز که از نشانههای شاخص بیماری آلزایمر محسوب میشوند، هم ارتباط وجود دارد.
پژوهشگران در این مطالعه که نتایج آن در نشریه علمی «دیابت، چاقی و متابولیسم» (Diabetes, Obesity and Metabolism) منتشر شد، دادههای ژنتیکی بیش از ۳۵۰ هزار فرد بین ۴۰ تا ۶۹ سال سن را بررسی کردند
به نوشته ویمنزهلت، پژوهشگران ژنهای مرتبط با قند خون ناشتا، انسولین و سطح قند خون دو ساعت پس از غذا را تحلیل کردند. نتایج نشان داد افرادی که زمینه ژنتیکی قند خون بالاتر دو ساعت پس از غذا داشتند، در مقایسه با افرادی که چنین ژنهایی نداشتند، برای ابتلا به آلزایمر، ۶۹ درصد خطر نسبی بالاتری داشتند.
نکته مهم این است که این عدد «خطر نسبی» است، نه خطر واقعی و در عمل ممکن است به خطر واقعی ابتلا فقط چند درصد اضافه کند. با این حال، به گفته ویکی گارفیلد، یکی از نویسندگان مطالعه، «کنترل بهتر قند خون پس از غذا ممکن است با کاهش خطر زوال عقل ناشی از آلزایمر مرتبط باشد.»
او افزود: «این مطالعه درباره ارتباط میان سوختوساز قند و پیری مغز شواهد بیشتری ارائه میدهد.»
چرا قند خون با آلزایمر مرتبط است؟
از قبل مشخص شده که دیابت نوع ۲ کنترلنشده که در آن بدن در پردازش قند خون مشکل دارد، با زوال عقل مرتبط است، هرچند پژوهشها همچنان ادامه دارد.
یک مطالعه در سال ۲۰۲۲ نشان داد هرچه سن تشخیص دیابت نوع ۲ پایینتر باشد، خطر ابتلا به زوال عقل بیشتر است. مطالعهای قدیمیتر نیز دریافت بیش از ۸۰ درصد مبتلایان به آلزایمر، دیابت نوع ۲ نیز دارند.
به گفته متخصصان، دیابت کنترلنشده با سلامت ضعیف مغز مرتبط است. یکی از دلایل احتمالی این است که قند خون بالا میتواند به رگهای خونی در سراسر بدن، از جمله مغز، آسیب بزند. میان مقاومت به انسولین و تجمع پلاکهای آمیلوئید در مغز هم ارتباط وجود دارد.
چگونه سطح قند خون را بعد از غذا پایدار نگه داریم؟
این مطالعه روی زمینه ژنتیکی افزایش قند خون تمرکز داشت و اگرچه مستقیم به این موضوع نپرداخت، اما احتمالا ضرری ندارد که انتخابهای غذایی داشته باشید که بتوانند خطر افزایش قند خون پس از غذا را کاهش دهند.
متخصصان توصیه میکنند در هر وعده غذایی ترکیبی از پروتئین، فیبر و چربی سالم مصرف شود؛ ترکیبی که به کاهش نوسان قند خون کمک میکند و احساس سیری طولانیتری ایجاد میکند. پیادهروی پس از غذا هم میتواند به کاهش قند خون کمک کند.
اگر درباره خطر آلزایمر یا سابقه آن در خانواده نگرانید، بهتر است درباره خطرات فردی متوجه خود با پزشک مشورت کنید تا توصیههایی مختص خود دریافت کنید.
مطالب این مقاله صرفاً جهت اطلاعرسانی است و هرگز جایگزین توصیه، تشخیص یا درمان پزشک متخصص نمیشود. قبل از هرگونه تصمیم درمانی، ابتدا با پزشک خود مشورت کنید.
نظرات