خداحافظی با درد شبانه نقرس: درمانهای طبیعی که سطح اوریک اسید را متعادل میکنند
در این مطلب از دارو دات کام، با اثربخشترین راهکارهای طب سنتی چینی، از جمله گیاهان دارویی، طب فشاری و رژیمهای هدفمند برای مهار حملات نقرس و کنترل اسید اوریک آشنا میشوید.
یک پسر ۸ ساله تایوانی که با اضافهوزن دستبهگریبان بود و شاخص توده بدنی ۲۷ داشت، ناگهان شروع به لنگیدن کرد. خانوادهاش او را به دکتر بردند. نتیجه معاینه غیرمنتظره بود. تشخیص دکتر این بود که پسرک دچار حمله حاد نقرس شده و چند مشکل مزمن دیگر هم دارد.
نقرس که زمانی مختص افراد میانسال و سالمند تلقی میشد، اکنون به شکل فزایندهای نسل جوان را درگیر میکند. در سالهای اخیر موارد ابتلا به نقرس در بین نوجوانان و حتی کودکان گزارش شده است. براساس مطالعهای که در نشریه روماتولوژی لنست انتشار یافته است، پیشبینی میشود که شیوع جهانی نقرس در فاصله سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۵۰ بیش از ۷۰ درصد افزایش پیدا کند.
۲ راهکار مؤثر برای تسکین سریع درد
حملات نقرس اغلب به شکل ناگهانی رخ میدهند و معمولاً در نیمههای شب یا ساعات اولیه صبح ظاهر میشوند. احساس سوزش، تورم و درد بسیار شدید در ناحیه انگشت شست پا از جمله علائم سنتی این عارضه هستند.
هو نایون، متخصص تایوانی طب سنتی چینی، دو راهکار ساده و مطمئن را برای کاهش سریع درد نقرس بهویژه در زمان حملات شدید شبانه معرفی کرده است.
۱. سرد کردن ناحیه آسیبدیده
چند تکه یخ بردارید و آنها را درون یک حوله بپیچید و روی ناحیه قرمز و متورم بگذارید تا دمای آن ناحیه پایین بیاید، تورم کاهش یافته و درد تسکین پیدا کند.
۲. ماساژ نقطه طب فشاری چشمه بزرگ
نقطه چشمه بزرگ را در فرورفتگی بین نوک استخوان داخلی مچ پا و تاندون آشیل پیدا کنید. هردو سمت این نقطه را بهآرامی ماساژ دهید یا با فشار مناسب برانگیخته کنید. این نقطه از مریدین کلیه میگذرد. از اینرو، ماساژ دادن آن در زمان حمله باعث تسکین سریع درد میشود. ماساژ منظم این نقطه با تقویت سلامت کلیهها به دفع اوریک اسید و پیشگیری از حملات نقرس کمک میکند.
براساس طب سنتی چینی، بدن از مریدینهای مختلفی برخوردار است که انرژی حیاتی (چی) و خون را در سراسر بدن به جریان میاندازند. نقاط مشخصی در امتداد مریدینها وجود دارد که به آنها نقاط طب فشاری میگویند. نقطه چشمه بزرگ یکی از این نقاط است که تنظیم جریان انرژی را برعهده دارد. تحریک این نقاط از طریق ماساژ، سوزندرمانی یا طب سوزنی الکتریکی به شکل مؤثر باعث کاهش درد میشود.
در سالهای اخیر مطالعات علمی از اثربخشی طب سنتی چینی در درمان نقرس پرده برداشتهاند. تحقیقات حاکی از آن هستند که طب سوزنی الکتریکی درد نقرس را به حداقل میرساند و سطح اوریک اسید را پایین میآورد؛ بهگونهای که اثربخشی آن در بسیاری از موارد با داروهای متداول غربی برابری میکند، اما عوارض جانبی کمتر و ایمنی بالاتری دارد.
استعمال موضعی گیاهان طبیعی برای تسکین درد
دکتر شو رونگ، مدیر درمانگاه دکتر رونگ در کمبریج در بریتانیا، به اپک تایمز گفت که برخی از داروهای رایج نقرس به کلیهها فشار وارد میکنند. او گفت: «مسکنها، استروئیدها و کلشیسین برای کلیهها مضر بوده و برای بیماران نقرسی که کلیه ضعیفتری دارند مضرتر هستند.»
علاوه بر کیسه یخ و طب فشاری، رونگ پنج ماده گیاهی زیر را هم برای استعمال موضعی توصیه کرده که همگی به کاهش درد نقرس کمک میکنند:
- بادمجان: بادمجان تازه را له کنید، کمی عسل اضافه کنید و آن را به شکل خمیر درآورید.
- قاصدک: قاصدکها را بشویید و خشک کنید. سپس آنها را له کنید تا حالت خمیریشکل پیدا کند و کمی عسل اضافه کنید. مطالعات حیوانی نشان داده که عصاره برگ قاصدک سطح اوریک اسید را کاهش میدهد. در حاشیه مزارع یا کنار جادهها میتوانید قاصدک تازه پیدا کنید.
- پلانتاگو اسیاتیکا: روش آمادهسازی آن مانند قاصدک است. مطالعات حیوانی نشان داده که تأثیر این گیاه با داروی ضدالتهابی کلشیسین قابل قیاس است. پلانتاگو اسیاتیکای تازه در کنار جادهها پیدا میشود.
- دارچین: پودر دارچین را با عسل مخلوط کنید تا شکل خمیری پیدا کند.
طرز مصرف: خمیر را مستقیماً روی ناحیه آسیبدیده بمالید. محل استعمال خمیر را با پلاستیک بپوشانید و لبههای آن را با چسب ثابت نگهدارید. این روش را روزی دو مرتبه و به مدت ۵ تا ۷ روز متوالی تکرار کنید.
- زنجبیل تازه: یک تکه زنجبیل تازه بردارید. آن را تفت دهید و سپس له کنید.
طرز مصرف: خمیر زنجبیل را مستقیماً روی ناحیه آسیبدیده بمالید. دردتان باید پس از خشکشدن خمیر فروکش کند.
غذاهای پیشنهادی طب سنتی چینی برای دفع اوریک اسید
از تسکین درد موضعی که بگذریم، پیشگیری از عود بیماری نقرس مستلزم آن است که به اختلالات متابولیکی زمینهای رسیدگی کنیم. به گفته هو، سوپ درمانی سی شن تانگ (سوپ چهار خدا) یک گزینه ایدهآل برای تنظیم عملکرد متابولیکی و کمک به دفع اوریک اسید به شمار میآید.
سی شن تانگ (سوپ چهار خدا)
ترکیبات لازم
- ۳۰ گرم بذر اشک ایوب
- ۲۵ گرم قارچ پوریا کوکوس
- ۶۰ گرم بذر گوردون اوریال
- ۶۰ گرم بذر نیلوفر
- ۳۰ گرم یَم چینی
- ۱ تا ۲ عدد ران مرغ
- ۸ فنجان آب
گیاهان فوق بهصورت خشک مصرف میشوند.
طرز تهیه
- یَم چینی را پیش از مصرف به مدت نیم ساعت درون آب گرم بگذارید. یَم چینی سفیدی که در بازار عرضه میشود، اغلب با گوگرد فرآوری شده تا ماندگاری بیشتری داشته باشد.
- ران مرغ را به قطعات کوچک خرد کنید و چند دقیقه در آب داغ بجوشانید و سپس کنار بگذارید.
- مواد اولیه را بهخوبی بشویید و به همراه آب درون قابلمه بریزید و آن را روی حرارت زیاد بجوشانید. سپس شعله را کم کنید تا مواد حدود ۱ ساعت بهآرامی بجوشند. در پایان به مقدار دلخواه نمک اضافه کنید. سوپتان آماده است.
راهکار درمانی هو برای بیماران او اثربخش بوده است. او یک خانم ۷۸ ساله مبتلا به نقرس را درمان کرد که همزمان با فشار خون بالا و قند خون بالا هم دستبهگریبان بود. این خانم طبق توصیه او هرروز سوپ چهار خدا مصرف میکرد. دو سال گذشت و حملات نقرس متوقف شد و قند و فشار خون او به ثبات رسید. این خانم در ۹۰ سالگی همچنان پرجنبوجوش بود و بهتنهایی با اتوبوس برای معاینات منظم نزد هو میرفت.
نکته: نسخههای بازاری سوپ چهار خدا اغلب حاوی روده یا معده خوک هستند که بیماران مبتلا به نقرس باید از مصرف زیاد آنها اجتناب کنند. ایمنترین روش این است که سوپ را در خانه تهیه کنید. در زمان حمله حاد نقرس، در سوپتان گوشت نریزید. در زمانه حمله مزمن، میتوانید مقدار کمی دنده یا مرغ به آن اضافه کنید.
فرنی لوبیا قرمز و بذر اشک ایوب
لی یینگدا، متخصص طب سنتی چینی، از درمانگاه سیهانگ در تائویوان در تایوان، دستور غذایی درمانی زیر را برای کمک به دفع اوریک اسید توصیه میکند.
ترکیبات لازم
- ۵۰ گرم لوبیای آزوکی (لوبیا قرمز)
- ۵۰ گرم بذر اشک ایوب
- ۶ تا ۸ پیمانه آب
برای آنکه سوپتان بافت رقیقتری داشته باشد، مقدار آب را بیشتر کنید و برای افزایش غلظت سوپ از آب کمتری استفاده کنید.
طرز تهیه
- مواد اولیه را بهخوبی بشویید و همراه آب درون قابلمه بریزید. مخلوط را بجوشانید و سپس شعله را کم کنید تا به مدت ۱ ساعت به جوشیدن ادامه دهد. سوپتان آماده است.
نکته:
- بذر اشک ایوب میتواند موجب انقباضات رحمی شود. از اینرو، برای خانمهای باردار مناسب نیست. اگر خانم هنوز در ۳ ماه نخست بارداری خود بوده و جنین هنوز به اندازه کافی رشد نکرده باشد، خطر سقط وجود دارد.
- لوبیای آزوکی سرشار از پتاسیم است. از اینرو، بیماران کلیوی نباید در مصرف آن زیادهروی کنند.
- مواد لازم معمولاً در فروشگاههای مواد غذایی آسیایی یا فروشگاههای محصولات ارگانیک در دسترس هستند.
خوراکیهای پیشنهادی و خوراکیهای ممنوع
لی افزود که دارو بهتنهایی کافی نیست و اثربخشی آن به رعایت رژیم غذایی مناسب بستگی دارد. اگر رژیم مناسبی نداشته باشید، اثربخشی درمان به شکل قابلتوجهی کاهش خواهد یافت. او به بیماران مبتلا به نقرس توصیه میکند که آب بنوشند و مصرف میوه و سبزیجات را افزایش دهند. دریافت آب کافی باعث افزایش حجم ادرار شده و به دفع اوریک اسید و کاهش رسوبات نمک کمک میکند. ماهیت قلیایی میوه و سبزیجات از تبلور اوریک اسید جلوگیری کرده و خطر بروز حملات نقرس را به حداقل میرساند.
گیلاس بهویژه برای بیماران مبتلا به نقرس مفید است. مطالعات نشان دادهاند که اگر ۲ روز متوالی گیلاس بخورید، خطر حملات نقرس ۳۵ درصد کاهش خواهد یافت. نوشیدن منظم آب آلبالو هم میتواند سطح اوریک اسید را پایین بیاورد. آلبالو از نظر ظاهری شبیه گیلاس است، اما کمی کوچکتر بوده و سرشار از آنتوسیانین است و بهعنوان مکمل غذایی مصرف میشود. با اینحال، باید بدانید که گیلاس و آلبالو قند بالایی دارند و نباید در مصرف آنها زیادهروی کنیم.
هو میگوید افزایش مصرف شیر به پیشگیری از نقرس کمک میکند، زیرا پروتئین آبپنیر و کازئین موجود در شیر باعث دفع اوریک اسید میشوند. افرادی که شیر نمیخورند، میتوانند از ماست بدون شکر استفاده کنند.
یک مطالعه مروری در سال ۲۰۲۴ نشان داد افرادی که فرآوردههای لبنی بیشتری میل میکنند، ۳۱ درصد کمتر در معرض ابتلا به نقرس قرار دارند. مطالعه دیگری هم نشان داده که مصرف پنیر به کاهش سطح اوریک اسید خون کمک میکند.
هو در مورد خوراکیهای ممنوعه توصیه میکند که با توجه به شرایط بیماری عمل کنید. در دوره حملات حاد باید از مصرف گوشت قرمز، غذاهای دریایی، الکل و خوراکیهای سرشار از پورین از جمله احشای داخلی حیوانات و پوست ماهی پرهیز کنید. در دوره حملات مزمن توصیه میشود که مصرف غذاهای سرخکردنی، الکل، نوشیدنیهای قندی و نمک و شکر را محدود کنید و غذاهای تند و فلفلی هم نخورید.
مطالب این مقاله صرفاً جهت اطلاعرسانی است و هرگز جایگزین توصیه، تشخیص یا درمان پزشک متخصص نمیشود. قبل از هرگونه تصمیم درمانی، ابتدا با پزشک خود مشورت کنید.
نظرات