پرکاری تیروئید و لاغری؛ چرا تیروئید پرکار باعث کاهش وزن می‌شود؟

ارتباط پرکاری تیروئید با لاغری چیست؟

پرکاری تیروئید و لاغری ارتباط مستقیمی دارند، زیرا در این اختلال مقدار هورمون‌های تیروئیدی بیش از حد طبیعی ترشح می‌شود و همین امر سبب افزایش سرعت سوخت‌وساز بدن می‌گردد.

وقتی پرکاری تیروئید و کاهش وزن هم‌زمان رخ می‌دهند، معمولا بدن انرژی بیشتری نسبت به حالت عادی مصرف می‌کند و برای تأمین این انرژی اضافی به سراغ ذخایر چربی و حتی عضلات می‌رود. نتیجه این فرآیند کاهش وزن ناخواسته و گاهی قابل‌توجه است، حتی اگر اشتها افزایش یافته باشد.

علت لاغری در پرکاری تیروئید چیست؟

علت اصلی لاغری در پرکاری تیروئید افزایش بیش‌ازحد هورمون‌های تیروئیدی است که موجب افزایش شدید مصرف انرژی، تسریع در تجزیه چربی‌ها و پروتئین‌ها و بالا رفتن تولید حرارت در بدن می‌شود. این فرایند باعث می‌شود کالری دریافت‌شده کمتر از میزان سوخت‌وساز باشد و بدن ناچار شود برای جبران این تفاوت، از ذخایر خود استفاده کند.

مکانیسم کاهش وزن در پرکاری تیروئید

مکانیسم کاهش وزن در پرکاری تیروئید بر پایه افزایش متابولیسم پایه، افزایش تولید گرما و تجزیه سریع مواد انرژی‌زا است. هورمون‌های T3 و T4 سبب می‌شوند بدن کالری بیشتری بسوزاند و فرآیندهایی مانند لیپولیز و تجزیه پروتئین‌ها فعال‌تر شوند.

این فعالیت بیش‌از‌حد، باعث مصرف انرژی حتی در زمان استراحت می‌شود و در نهایت کاهش وزن قابل‌مشاهده را رقم می‌زند.

آیا همه افراد مبتلا به پرکاری تیروئید لاغر می‌شوند؟

اگرچه کاهش وزن یکی از علائم شایع پرکاری تیروئید است، اما همه افراد دچار لاغری نمی‌شوند. برخی بیماران به دلیل افزایش قابل‌توجه اشتها یا وجود بیماری‌های زمینه‌ای ممکن است وزنشان ثابت بماند و حتی در مواردی کمی افزایش یابد.

بنابراین شدت کاهش وزن به ترکیبی از عوامل مانند سن، میزان فعالیت، وضعیت تغذیه و شدت بیماری بستگی دارد.

آیا کاهش وزن با تیروئید پرکار خطرناک است؟

خیر؛ ولی در صورتی که با کاهش وزن ناشی از پرکاری تیروئید مواجه شده اید بهتر است سراغ درمان مشکل تیروئید خود بروید.

علائم همراه با لاغری ناشی از پرکاری تیروئید

افرادی که در اثر پرکاری تیروئید دچار لاغری می‌شوند، اغلب مجموعه‌ای از علائم دیگر را نیز تجربه می‌کنند. این علائم می‌تواند شامل تپش قلب، لرزش دست‌ها، تعریق زیاد، بی‌قراری، عدم تحمل گرما، افزایش اشتها، کاهش تمرکز، اسهال و ضعف عمومی باشد.

ترکیب این نشانه‌ها معمولا پزشک را به احتمال وجود اختلالات تیروئیدی هدایت می‌کند.

کاهش اشتها در برخی بیماران

اگرچه بسیاری از مبتلایان به پرکاری تیروئید با افزایش اشتها روبه‌رو می‌شوند، اما برخی افراد ممکن است کاهش اشتها داشته باشند. این کاهش اشتها می‌تواند به دلیل استرس متابولیک، مشکلات گوارشی یا اضطراب ناشی از بیماری باشد و در این حالت کاهش وزن معمولاً شدیدتر است.

تأثیر پرکاری تیروئید بر توده عضلانی

پرکاری تیروئید می‌تواند باعث تجزیه پروتئین‌ها و کاهش توده عضلانی شود. این فرآیند علاوه بر کاهش وزن، موجب ضعف عضلات، خستگی سریع و کاهش توان جسمی می‌شود. در چنین شرایطی افزایش مصرف پروتئین و انجام تمرینات مقاومتی می‌تواند به حفظ عضلات کمک کند.

خطرات لاغری شدید در پرکاری تیروئید چیست؟

لاغری شدید در پرکاری تیروئید ممکن است منجر به ضعف عضلات، پوکی استخوان، کمبود مواد مغذی، کاهش قدرت بدنی و اختلال در عملکرد سیستم ایمنی شود. همچنین از بین رفتن چربی‌های بدن و کاهش ذخایر پروتئینی، بدن را در برابر استرس‌های فیزیکی و بیماری‌های دیگر آسیب‌پذیر می‌کند. این وضعیت در صورت عدم درمان مناسب می‌تواند سلامت بیمار را به‌طور جدی تهدید کند.

اگر می‌خواهید درباره ارتباط سرگیجه و پرکاری تیروئید بدانید، مطلب زیر می‌تواند برایتان مفید باشد:

مدیریت وزن در طول درمان پرکاری تیروئید چگونه است؟

درمان اصولی پرکاری تیروئید معمولا باعث تنظیم مجدد فعالیت غده تیروئید و کاهش سرعت سوخت‌وساز می‌شود. بسیاری از بیماران پس از کنترل هورمون‌ها دچار افزایش وزن بعد از درمان تیروئید می‌شوند که امری طبیعی است و نشان‌دهنده بازگشت بدن به وضعیت تعادلی است.

برای مدیریت بهتر وزن، رعایت رژیم غذایی متعادل، مصرف کافی پروتئین، انجام فعالیت بدنی منظم و پیگیری مداوم وضعیت هورمونی توصیه می‌شود.

قرص کاهش وزن برای کم‌کاری تیروئید

مصرف قرص‌های کاهش وزن برای کم‌کاری تیروئید توصیه نمی‌شود، زیرا این داروها می‌توانند متابولیسم را به‌طور مصنوعی افزایش دهند و حتی باعث ایجاد علائمی شبیه پرکاری تیروئید شوند. درمان کم‌کاری تیروئید باید بر اساس تجویز پزشک و با تنظیم دقیق دوز هورمون انجام شود و کاهش وزن باید از طریق روش‌های سالم و کنترل‌شده صورت گیرد.

آیا درمان پرکاری تیروئید، کاهش وزن را متوقف می‌کند؟

تحقیقات نشان می‌دهد که درمان می‌تواند باعث بازگشت فعالیت تیروئید به سطح طبیعی گردد. پس از این اتفاق، افراد معمولا وزنی را که پرکاری تیروئید باعث از دست دادن آن شده بود، دوباره به دست می‌آورند. با این حال، یک مطالعه در سال ۲۰۲۰ در مجله تیروئیدولوژی بالینی نشان داد افرادی که تحت درمان پرکاری تیروئید قرار می‌گیرند، ممکن است وزن بیشتری نسبت به وزن از دست رفته اولیه خود اضافه کنند که کمی نگران کننده بود.

دانشمندان خاطرنشان کردند که خطر افزایش وزن می‌تواند نگران کننده باشد، اما افرادی که به تیروئید پرکار مبتلا هستند برای جلوگیری از عوارض باید به دنبال درمان پرکاری تیروئید باشند و از درمان سر باز نزنند.

اگر می‌خواهید درباره علل ایجاد پرکاری تیروئید، مطلب زیر می‌تواند برایتان مفید باشد:

اگر پرکاری تیروئید درمان نشود چه اتفاقی می‌افتد؟

اگر پرکاری تیروئید درمان نشود، به‌مرور می‌تواند عوارض جدی و خطرناکی برای بدن ایجاد کند. شدت و نوع این عوارض پرکاری تیروئید بستگی به مدت‌زمان و شدت پرکاری دارد همانطور که در مقاله ای بر اهمیت درمان به موقع این بیماری تاکید شده است.

متن انگلیسی:

Long-term effects of untreated hyperthyroidism include decreased bone mineral density, stroke, and heart failure

ترجمه متن:

اثرات طولانی مدت پرکاری تیروئید درمان نشده شامل کاهش تراکم مواد معدنی استخوان، سکته مغزی و نارسایی قلبی است. (منبع)

آیا روش‌هایی برای جلوگیری از لاغری ناشی از پرکاری تیروئید وجود دارد؟

بله، راهکارهای تغذیه‌ای و سبک زندگی نقش مهمی در کاهش اثرات کاهش وزن و حمایت از سلامت کلی بیماران مبتلا به پرکاری تیروئید دارند. این راهکارها عبارتند از:

• مصرف کالری و پروتئین؛ دریافت کالری کافی برای مقابله با کاهش وزن ضروری است و رژیم غذایی غنی از پروتئین به حفظ توده‌ی عضلانی کمک می‌کند.
• فعالیت بدنی؛ تمرینات مقاومتی و قدرتی برای حفظ یکپارچگی عضلات و بهبود ظرفیت عملکردی توصیه می‌شوند.
• مدیریت استرس؛ استرس روانی می‌تواند اختلالات تیروئیدی را تشدید کند. استفاده از روش‌هایی مانند یوگا، مدیتیشن و تمرینات ذهن‌آگاهی می‌تواند به تعدیل پاسخ‌های استرسی کمک کند.
• مصرف آب؛ دریافت کافی مایعات برای عملکرد صحیح بدن و کنترل وزن اهمیت دارد. کم‌آبی می‌تواند با علائم گرسنگی اشتباه گرفته شود و منجر به مصرف غیرضروری کالری گردد. هیدراته ماندن، کنترل اشتها و سلامت متابولیک کلی را بهبود می‌بخشد.

اگر می‌خواهید از علائم پرکاری تیروئید آگاه باشید، مطلب زیر می‌تواند برایتان مفید باشد:

توصیه‌ای از تیم دارو دات کام به شما

پرکاری تیروئید یکی از بیماری‌های شایع غدد درون‌ریز است که می‌تواند با علائمی مانند تپش قلب، اضطراب، لرزش دست و کاهش وزن ناخواسته همراه باشد. بسیاری از افراد ممکن است تصور کنند که کاهش وزن بدون تلاش، اتفاقی مثبت است، در حالی‌که می‌تواند نشانه‌ی وجود یک بیماری جدی باشد. توصیه می‌کنیم:

• اگر بدون تغییر در رژیم غذایی یا فعالیت بدنی دچار کاهش وزن شده‌اید، حتما به پزشک مراجعه کنید.
• در صورت بروز علائمی مانند ضربان قلب سریع، تعریق بیش از حد، بی‌خوابی یا ضعف عضلانی، بررسی وضعیت تیروئید اهمیت دارد.
• خوددرمانی با داروهای تیروئید یا مکمل‌های نامعتبر می‌تواند خطرناک باشد. درمان باید تحت نظر پزشک متخصص انجام شود.
• سبک زندگی سالم شامل تغذیه متعادل، فعالیت بدنی مناسب و کاهش استرس می‌تواند در کنترل بهتر بیماری مؤثر باشد.

اگر سوالی دارید، در بخش نظرات بنویسید تا کارشناس سلامتی دارو دات کام پاسخ دهد.

سوالات متداول

چرا پرکاری تیروئید باعث لاغری می‌شود؟

در پرکاری تیروئید مقدار هورمون‌های تیروئیدی افزایش می‌یابد و این موضوع باعث بالا رفتن سرعت متابولیسم بدن می‌شود. در نتیجه بدن انرژی بیشتری مصرف می‌کند و چربی‌ها و گاهی بافت عضلانی سریع‌تر تجزیه می‌شوند که می‌تواند به کاهش وزن منجر شود.

آیا کاهش وزن ناگهانی می‌تواند نشانه پرکاری تیروئید باشد؟

بله، کاهش وزن غیرمنتظره یا سریع، به‌ویژه اگر با علائمی مانند افزایش اشتها، تپش قلب، تعریق یا احساس گرما همراه باشد، می‌تواند یکی از نشانه‌های پرکاری تیروئید باشد و نیاز به بررسی پزشکی دارد.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در صورتی که کاهش وزن بدون دلیل مشخص رخ دهد یا همراه با علائمی مانند تپش قلب، اضطراب، لرزش دست‌ها، تعریق زیاد یا خستگی غیرمعمول باشد، بهتر است برای ارزیابی و انجام آزمایش‌های لازم به پزشک مراجعه شود.

آیا پرکاری تیروئید بر توده عضلانی تأثیر می‌گذارد؟

بله، در پرکاری تیروئید افزایش متابولیسم می‌تواند باعث تجزیه پروتئین‌های عضلانی شود. در نتیجه ممکن است فرد علاوه بر کاهش وزن، دچار ضعف عضلانی یا کاهش توده عضلانی نیز شود.