تحقیق جدید؛ نقش عامل بیولوژیکی در تصمیمهای اشتباه روزمره ما!
آیا تاکنون به این موضوع فکر کردهاید که چرا شما یا افراد اطرافتان مرتب دچار اشتباه در تصمیمگیری میشوند؟ ممکن است پاسخ این سؤال به سادگی که تصور میکنید نباشد، چراکه احتمالاً منشأ آن در یک فاکتور زیستی نهفته است که بر روند تصمیمگیری تأثیرگذار است.
گروه پژوهشی دانشگاه بولونیا به رهبری «جوزپه دی پلگرینو» در مطالعهای نوین به بررسی مکانیسم «یادگیری تداعی» و تصمیمگیری ناکارآمد پرداختهاند. نتایج آنها حاکی از این است که سرنخهایی که فرد در هنگام تصمیمگیری بر آنها تکیه میکند، میتواند تفاوت بین پیامدی مطلوب یا نامطلوب را مشخص کند. جزئیات بیشتر را در دارو دات کام بخوانید.
انواع رفتار تصمیمگیری
شما «نشانهباز» هستید یا «هدفگیر»؟ محققان افراد را به دو دسته تقسیم میکنند:
- گروه اول (نشانهمحورها): کسانی که حواسشان زود پرت میشود. مثلاً اگر علامتی ببینند که نوید جایزه میدهد، روی همان علامت قفل میکنند.
- گروه دوم (هدفمحورها): کسانی که به حواشی کاری ندارند و یکراست سراغ اصل مطلب و پاداش نهایی میروند.
مشکل زمانی پیش میآید که نشانهها تغییر کنند یا خطرناک شوند. این تحقیق نشان داد افرادی که بیش از حد به «نشانهها» وابستهاند (گروه اول)، خیلی سخت میتوانند باورهای قدیمی خود را تغییر دهند. مغز آنها حتی وقتی شرایط عوض شده، همچنان به اطلاعات قدیمی چسبیده است. مثل رانندهای که با وجود تغییر مسیر جاده، همچنان طبق نقشه قدیمی رانندگی میکند و به بیراهه میرود.
به عبارتی، بعضی از افراد بیشتر از سایرین برای تصمیمگیری به سرنخهای محیطی مانند تصاویر یا اصوات متکی هستند؛ پدیدهای که با نام «یادگیری پاولفی» شناخته میشود. این تحقیق نشان میدهد که بهروزرسانی باورها و رها کردن تداعیهای ذهنی برای این دسته از افراد، زمانی که سرنخها بیانگر پیامدهای پرریسک باشند، مشکلتر است. در نتیجه، این شرایط میتواند در طول زمان به اتخاذ تصمیمهای زیانبارتری بینجامد.
این یافتهها توضیح میدهد چرا ترک اعتیاد یا وسواس اینقدر سخت است. برای یک فرد معتاد، دیدن وسایل مصرف مواد (نشانه)، چنان کشش قدرتمندی ایجاد میکند که مغز، با وجود دانستن عواقب بد، نمیتواند جلوی خودش را بگیرد.
حسرتهای ما
در کنار این موضوع، بد نیست بدانیم که طبق آمارها، بزرگترین حسرتهای مردم معمولاً درباره عشق (۱۹ درصد)، خانواده (۱۶ درصد) و درس و دانشگاه (۱۴ درصد) است. شاید اگر مغز ما در تصمیمگیریها منعطفتر عمل میکرد، لیست این حسرتها کوتاهتر میشد!
مطالب این مقاله صرفاً جهت اطلاعرسانی است و هرگز جایگزین توصیه، تشخیص یا درمان پزشک متخصص نمیشود. قبل از هرگونه تصمیم درمانی، ابتدا با پزشک خود مشورت کنید.
نظرات