طول عمر و کیفیت زندگی با باتری قلب؛ هر آنچه باید بدانید

عمر کسانی که باتری قلب دارند چقدر است؟

میانگین طول عمر افراد دارای باتری قلبی می‌تواند حدود ۸ تا ۲۰ سال پس از کاشت دستگاه ادامه یابد و این مدت به سن، سلامت عمومی و نوع بیماری قلبی بستگی دارد.

در صورت رعایت توصیه‌های پزشکی، انجام پیگیری‌های منظم و کنترل بیماری زمینه‌ای، احتمال افزایش طول عمر بیشتر می‌شود.

منظور از باتری قلب چیست؟

منظور از باتری قلب دستگاهی به نام پیس‌میکر است که برای تنظیم ضربان قلب به کار می‌رود. این وسیله کوچک زیر پوست قفسه سینه قرار می‌گیرد و از طریق سیم‌های نازک متصل به قلب، سیگنال‌های الکتریکی لازم را برای حفظ ریتم طبیعی ضربان ارسال می‌کند.

زمانی که سیستم الکتریکی طبیعی قلب دچار اختلال شود و ضربان بیش از حد کند یا نامنظم شود، این دستگاه با ارسال پالس‌های ملایم به قلب کمک می‌کند تا ضربان در محدوده مناسب باقی بماند و از بروز علائمی مانند سرگیجه، ضعف یا غش پیشگیری شود.

برای درمان چه بیماری‌هایی از باطری قلب استفاده می‌شود؟

از باتری قلب برای کنترل اختلالاتی استفاده می‌شود که باعث کند شدن یا بی‌نظمی ضربان قلب می‌شوند. یکی از مهم‌ترین موارد کاربرد آن، درمان بلوک قلبی است؛ وضعیتی که در آن انتقال سیگنال‌های الکتریکی در قلب به‌درستی انجام نمی‌شود و ضربان کاهش پیدا می‌کند.

همچنین در سندرم سینوس بیمار، که در آن گره طبیعی تنظیم‌کننده ضربان قلب عملکرد مناسبی ندارد، از این دستگاه استفاده می‌شود. در برخی موارد آریتمی‌های شدید، افت ضربان پس از جراحی قلب یا اختلالات ریتم قلب ناشی از افزایش سن نیز کاشت باتری قلب توصیه می‌شود.

چه زمانی قلب احتیاج به باتری دارد؟

زمانی که ضربان قلب بیش از حد کند شود یا در انتقال سیگنال‌های الکتریکی بین بخش‌های مختلف قلب اختلال ایجاد شود، ممکن است نیاز به باتری قلب ایجاد شود. این وضعیت معمولا با علائمی مانند سرگیجه، غش، خستگی شدید یا تنگی نفس همراه می‌شود.

در شرایطی مانند بلوک قلبی، سندرم سینوس بیمار یا برخی آریتمی‌ها که قلب نمی‌تواند ضربان موثر و منظم ایجاد کند، پزشک کاشت باتری قلب را برای حفظ ریتم طبیعی و پیشگیری از عوارض جدی توصیه می‌کند.

تاثیر باتری قلب بر طول عمر بیماران برادی‌کاردی

در بیماران مبتلا به برادی‌کاردی، یعنی ضربان قلب به‌طور غیرطبیعی کند است، کاشت باتری قلب یا پیس‌میکر نقش حیاتی در پیشگیری از عوارض جدی دارد.

این دستگاه با تنظیم ضربان قلب، خطر بروز علائمی مانند سرگیجه، غش و نارسایی قلبی را کاهش می‌دهد و جلوی مرگ ناگهانی ناشی از کندی شدید ضربان را می‌گیرد.

مطالعات نشان داده‌اند که در بیمارانی با برادی‌کاردی شدید، استفاده از باتری قلب باعث افزایش طول عمر می‌شود. میزان بقای 5 ساله در بسیاری از این بیماران حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد است و در سالمندان میانگین طول عمر پس از کاشت دستگاه حدود ۷ تا ۱۰ سال برآورد می‌شود.

باتری‌های قلب چقدر دوام می‌آورند؟

باتری یک ضربان‌ساز معمولا ۵ تا ۷ سال دوام می‌آورد؛ بسته به اینکه چقدر از آن استفاده می‌شود. برخی از آنها می‌توانند تا ۱۵ سال نیز دوام بیاورند. وقتی باتری ضعیف می‌شود، مولد ضربان شما باید از طریق جراحی تعویض شود.

احساس سرگیجه یا غش می‌تواند نشانه‌هایی از عدم کارکرد ضربان‌ساز شما باشد و باید با پزشک خود صحبت کنید.

مراقبت‌های بعد از کاشت باتری قلب

بعد از کاشت باتری قلب، رعایت نکات زیر برای بهبود عملکرد دستگاه و پیشگیری از عوارض ضروری است:

• از فشار دادن یا مالش محل کاشت خودداری کنید و پانسمان را تمیز و خشک نگه دارید.
• فعالیت‌های شدید بدنی یا ورزش سنگین را تا تأیید پزشک محدود کنید.
• به برنامه پیگیری دوره‌ای پزشک پایبند باشید تا عملکرد باتری و ضربان قلب بررسی شود.
• داروهای تجویز شده برای قلب و بیماری‌های زمینه‌ای را مرتب مصرف کنید.
• در صورت مشاهده علائمی مانند سرگیجه، تنگی نفس، تورم یا درد شدید در ناحیه کاشت، سریعا با پزشک تماس بگیرید.

نکات مهم درباره زندگی با باتری قلب

پس از قرار دادن باتری قلب، به این نکات توجه کنید:

• محل کاشت را تمیز و خشک نگه دارید و از فشار دادن یا ماساژ آن خودداری کنید.
• داروهای تجویز شده را مرتب مصرف کنید.
• از فعالیت‌های شدید و ورزش سنگین تا تأیید پزشک خودداری کنید.
• به قرارهای پیگیری منظم در کلینیک قلب پایبند باشید.
• از وسایل الکتریکی قوی یا مغناطیسی که می‌توانند با دستگاه تداخل کنند، دوری کنید.
• در صورت بروز سرگیجه، تنگی نفس، تورم یا درد در ناحیه کاشت، سریعاً با پزشک تماس بگیرید.
• پیگیری عملکرد باتری و ضربان قلب را جدی بگیرید تا تعویض به موقع انجام شود.

تعویض باطری قلب چگونه خواهد بود؟

تعویض باتری قلب معمولا یک جراحی کوتاه است که در اتاق عمل یا کلینیک تخصصی انجام می‌شود. ابتدا پزشک محل قبلی کاشت را باز می‌کند، باتری قدیمی را جدا می‌کند و همان سیم‌های موجود را به باتری جدید متصل می‌کند.

این عمل معمولا بدون نیاز به قرار دادن سیم‌های جدید انجام می‌شود و دوران نقاهت کوتاه است. پس از تعویض، عملکرد دستگاه و ضربان قلب بیمار تحت نظر قرار می‌گیرد تا از عملکرد صحیح باتری اطمینان حاصل شود.

آیا باتری قلب شارژ می‌شود؟

اکثر باتری‌های قلب یا همان پیس‌میکرهای معمولی، قابل شارژ نیستند و پس از پایان عمر باتری باید تعویض شوند. با این حال، نوع خاصی از دستگاه‌ها به نام پیس‌میکرهای قابل شارژ وجود دارد که می‌توانند انرژی خود را از طریق یک سیستم بی‌سیم خارجی دوباره تأمین کنند، ولی این نوع کمتر رایج است و بیشتر در موارد خاص پزشکی استفاده می‌شود.

آیا تلفن‌های همراه با ضربان‌سازها تداخل دارند؟

تلفن‌های همراه معمولا کمتر از ۳ وات قدرت دارند و به طور معمول با ضربان‌سازها یا ICDها تداخل ایجاد نمی‌کنند یا به آنها آسیبی نمی‌رسانند.

با این حال، بهتر است تلفن همراه را در جیب بالای قفسه سینه و نزدیک محل کاشت دستگاه قرار ندهید و هنگام مکالمه از گوش مقابل استفاده کنید.

آیا ضربان‌سازها نیاز به تنظیم دوره‌ای دارند؟

در روزهای اولیه پس از کاشت، ممکن است وزن و حضور دستگاه را زیر پوست سینه احساس کنید، اما با گذشت زمان اکثر بیماران به آن عادت می‌کنند.

ژنراتور ضربان‌ساز کوچک است و معمولا حدود اندازه دو سکه نقره روی هم و وزن حدود یک اونس یا کمتر دارد؛ ICDها معمولا کمی بزرگ‌تر هستند.

اگر دستگاه در جیب زیر پوست شل یا تکان می‌خورد، این موضوع را به پزشک گزارش دهید، زیرا حرکت بیش از حد ممکن است باعث جدا شدن سیم‌ها از عضله قلب یا ژنراتور شود.

همچنین در صورت وارد شدن شوک توسط ضربان‌ساز، تکان یا ضربه‌ای در قفسه سینه احساس می‌شود. گاهی تحریک اعصاب توسط سیم‌ها می‌تواند باعث تکان عضلات قفسه سینه یا سکسکه مداوم شود که در این موارد نیز باید با پزشک مشورت کنید.

هنگام تعویض ضربان‌ ساز، آیا سیم‌ها نیز تعویض می‌شوند؟

اگر سیم‌های اصلی به درستی کار کنند، در بیشتر موارد، در جای خود باقی می‌مانند و دوباره به دستگاه جدید متصل می‌شوند.

آیا می‌توانم با ضربان‌ساز یا ICD خود سفر کنم؟

بله، در صورت تایید پزشک، می‌توانید با دستگاه خود به صورت هوایی سفر کنید و رانندگی کنید. آشکارسازهای امنیتی فرودگاه عموماً ایمن هستند، اما به کارکنان امنیتی فرودگاه اطلاع دهید که ضربان‌ساز دارید.

آیا می‌توان با ضربان‌ساز ورزش کرد؟

ممکن است بتوانید با ضربان‌ساز خود ورزش کنید اما ابتدا با پزشک خود مشورت کنید تا مطمئن شوید که نوع ورزشی که انجام می‌دهید به دستگاه آسیب نمی‌رساند.

آیا ضربان‌ساز را حس خواهم کرد؟

در ابتدا، ممکن است وزن دستگاه را در سینه خود احساس کنید. اما با گذشت زمان، اکثر مردم به آن عادت می‌کنند. ژنراتور دستگاه بسیار کوچک است، تقریبا به اندازه دو سکه نقره کوچک که روی هم قرار گرفته‌اند و بسته به نوع و مدل دستگاه، حدود یک اونس یا کمتر وزن دارد.

ضربان‌سازها معمولا کمی بزرگتر از ضربان‌ساز هستند. اگر دستگاه در جیب زیر پوست شل یا تکان می‌خورد، این موضوع را به پزشک خود گزارش دهید.

حرکت بیش از حد می‌تواند باعث جدا شدن ژنراتور از سیم‌ها یا سیم‌ها از عضله قلب شود و دستگاه به درستی کار نکند. اگر ضربان‌ساز به قلب شوک وارد کند یا آتش بگیرد، این را به صورت تکان یا لگد در قفسه سینه احساس خواهید کرد.

گاهی اوقات قرار دادن سیم‌های ICD می‌تواند اعصابی را تحریک کند که باعث تکان خوردن دیافراگم و سکسکه‌های مداوم یا تکان خوردن عضلات قفسه سینه می‌شوند. در این صورت، با پزشک خود تماس بگیرید.

آیا می‌توانم با ضربان‌ساز خود MRI انجام دهم؟

برخی ضربان‌سازها برای انجام MRI تایید شده‌اند، اما همیشه قبل از انجام این آزمایش باید با پزشک مشورت کنید تا از ایمنی آن مطمئن شوید. میدان‌های مغناطیسی MRI می‌توانند بر عملکرد دستگاه‌های غیرقابل‌استفاده یا قدیمی تأثیر بگذارند.

همچنین از قرار گرفتن در معرض میدان‌های مغناطیسی قوی یا دستگاه‌هایی مانند فرستنده‌های رادیویی و تلویزیونی، دستگاه‌های جوش قوس الکتریکی، سیم‌های فشار قوی، تأسیسات رادار یا کوره‌های ذوب فلزات خودداری کنید.

عمر باتری قلب مدترونیک و برندهای معتبر

باتری‌های قلب یا پیس‌میکرهای مدترونیک و برندهای معتبر دیگر معمولا بین پنج تا هفت سال عمر می‌کنند اما بسته به مدل، میزان استفاده و نوع برنامه‌ریزی دستگاه، برخی تا ۱۵ سال دوام دارند.

عمر دقیق باتری به عواملی مانند شدت ضربان مورد نیاز، تعداد پالس‌های ارسال‌شده و ویژگی‌های پیشرفته دستگاه بستگی دارد.

برندهای شناخته‌شده مانند مدترونیک (Medtronic)، بی‌وی‌ای (Biotronik) است. جنیس (St. Jude/Abbott) و بایوترونیک، همگی استانداردهای بالای کیفیت و دوام را دارند و قبل از پایان عمر باتری، پزشک با بررسی منظم دستگاه، زمان مناسب برای تعویض آن را مشخص می‌کند.

رعایت پیگیری‌های دوره‌ای، استفاده درست از دستگاه و کنترل بیماری زمینه‌ای می‌تواند طول عمر مفید باتری را افزایش دهد.

تفاوت باتری قلب تک‌حفره‌ای و دوحفره‌ای

باتری قلب تک‌حفره‌ای تنها یک سیم دارد که معمولا به دهلیز راست یا بطن راست متصل می‌شود و ضربان را در یک حفره قلب تنظیم می‌کند. این نوع دستگاه برای بیمارانی که فقط یک بخش قلبشان دچار کندی ضربان است یا اختلال ساده در ریتم دارند، کافی است.

باتری قلب دوحفره‌ای دو سیم دارد که به دهلیز راست و بطن راست متصل می‌شوند و ضربان قلب را در هر دو حفره هماهنگ می‌کنند.

این نوع برای بیمارانی با مشکلات پیچیده‌تر ریتم قلب، مانند بلوک دهلیزی-بطنی یا هماهنگی نامناسب بین دهلیز و بطن، مناسب است و به بهبود عملکرد قلب و کارایی پمپاژ خون کمک می‌کند.

وسایل ممنوعه برای افرادی که باتری قلب دارند

افراد دارای باتری قلب باید از وسایلی که میدان‌های مغناطیسی یا الکتریکی قوی ایجاد می‌کنند، دوری کنند، زیرا می‌توانند عملکرد دستگاه را مختل کنند. این وسایل شامل موارد زیر هستند:

• دستگاه‌های جوش قوس الکتریکی
• سیم‌ها و کابل‌های فشار قوی
• تأسیسات رادار و فرستنده‌های قوی رادیویی یا تلویزیونی
• کوره‌های ذوب فلزات و تجهیزات صنعتی با میدان مغناطیسی شدید
• آهنرباهای قوی و برخی وسایل مغناطیسی خانگی نزدیک محل کاشت

در عین حال، استفاده معمول از تلفن همراه، تلویزیون، کامپیوتر و وسایل خانگی رایج معمولا خطری ایجاد نمی‌کند اما بهتر است تلفن همراه را از نزدیک دستگاه دور نگه داشت و از گوش مقابل استفاده کرد.

علائم ضعیف شدن باتری قلب چیست؟

ضعیف شدن یا پایان عمر باتری قلب معمولا به‌صورت تدریجی رخ می‌دهد و ممکن است با علائم زیر همراه باشد:

• سرگیجه یا احساس غش و ضعف ناگهانی
• خستگی بیش از حد و کاهش توانایی فعالیت روزانه
• ضربان قلب نامنظم یا کند شدن ضربان
• درد، تورم یا حساسیت در ناحیه محل کاشت دستگاه
• در صورت داشتن ضربان ساز، عدم دریافت شوک در مواقع نیاز یا عملکرد غیرعادی دستگاه

در صورت مشاهده هر یک از این علائم، باید سریعا با پزشک متخصص قلب تماس گرفته شود تا عملکرد دستگاه بررسی و در صورت نیاز تعویض باتری انجام شود.

اگر باطری قلب از کار بیفتد چه می‌شود؟

اگر باتری قلب به‌طور کامل از کار بیفتد و بیمار هنوز به دستگاه وابسته باشد، ضربان قلب ممکن است کند یا نامنظم شود که می‌تواند باعث علائمی مانند سرگیجه، غش، تنگی نفس یا ضعف شدید شود.

در موارد شدید، خطر مرگ ناگهانی وجود دارد، به‌ویژه در بیمارانی که ضربان قلب طبیعی آنها کند است و به پیس‌میکر وابسته‌اند.

به همین دلیل، پیگیری منظم عملکرد دستگاه و تعویض به موقع باتری ضروری است. باتری‌ها معمولا پیش از پایان کامل، هشدار می‌دهند تا تعویض انجام شود و خطرات جدی پیشگیری شود.

خطرات تمام شدن باتری قلب

تمام شدن باتری قلب می‌تواند باعث کند شدن یا نامنظم شدن ضربان قلب شود و علائمی مانند سرگیجه، غش، تنگی نفس و خستگی شدید ایجاد کند. در بیمارانی که به دستگاه وابسته هستند، این وضعیت می‌تواند خطر مرگ ناگهانی را افزایش دهد.

به همین دلیل، پیگیری منظم عملکرد باتری و تعویض به موقع آن اهمیت زیادی دارد. هشدارهای دستگاه معمولا پیش از پایان کامل باتری صادر می‌شوند تا زمان کافی برای تعویض فراهم شود و خطرات جدی پیشگیری شود.

آیا باتری قلب خطرناک است؟

به‌طور کلی، باتری قلب یا پیس‌میکر خطرناک نیست و نقش آن حفظ ضربان طبیعی قلب و پیشگیری از عوارض کندی ضربان است. با این حال، مانند هر جراحی، کاشت دستگاه ممکن است با خطرات کوتاه‌مدت مانند عفونت محل جراحی، خونریزی یا آسیب جزئی به رگ‌ها همراه باشد.

خطرات جدی ناشی از خود دستگاه نادر هستند اما در صورت عدم پیگیری منظم یا پایان عمر باتری بدون تعویض، کُند شدن ضربان قلب می‌تواند علائمی جدی ایجاد کرده و در موارد شدید خطر مرگ ناگهانی داشته باشد. رعایت مراقبت‌های پس از کاشت و پیگیری دوره‌ای، ایمنی بیمار را تضمین می‌کند.

علت مرگ در افرادی که باتری قلب دارند

باتری قلب یا پیس‌میکر دستگاهی است که برای تنظیم ضربان قلب در بیمارانی با ریتم کند یا نامنظم نصب می‌شود. این دستگاه خطر مرگ ناگهانی ناشی از کندی ضربان قلب را کاهش می‌دهد اما نمی‌تواند همه مشکلات قلبی یا بیماری‌های زمینه‌ای را برطرف کند. به همین دلیل، علل مرگ در این بیماران اغلب به عوامل زمینه‌ای مرتبط است.

شایع‌ترین علل مرگ در افراد دارای باتری قلب عبارتند از:

• نارسایی قلبی مزمن
• سکته قلبی یا حمله قلبی
• آریتمی‌های شدید که دستگاه قادر به کنترل کامل آن‌ها نیست
• بیماری‌های مزمن دیگر مانند دیابت یا بیماری‌های ریوی
• عفونت‌های شدید یا عوارض ناشی از بیماری‌های سیستمیک

توصیه‌ای از تیم دارو دات کام به شما

مشکلات قلبی که منجر به نیاز به ضربان‌ساز می‌شوند، می‌توانند باعث ایجاد استرس، اضطراب یا ترس در شما شوند، اما صحبت با پزشک معالجتان می‌تواند موارد مبهم را برایتان شفاف کند تا بتوانید در مورد آنچه اتفاق می‌افتد احساس بهتری داشته باشید.

اگر سوالی دارید، در بخش نظرات بنویسید تا کارشناس سلامتی دارو دات کام پاسخ دهد.

سوالات متداول

تعویض باتری قلب بعد از چند سال انجام می‌شود؟

تعویض باتری قلب معمولا هر ۵ تا ۱۲ سال انجام می‌شود و زمان آن به نوع دستگاه، میزان استفاده و تنظیمات بستگی دارد.

ورزش با باتری قلب مجاز است؟

بیشتر بیماران می‌توانند پس از تأیید پزشک فعالیت بدنی و ورزش سبک تا متوسط انجام دهند.

آیا باتری قلب باعث کاهش طول عمر می‌شود؟

باتری قلب به خودی خود باعث کاهش طول عمر نمی‌شود و در بسیاری موارد خطر مرگ ناشی از کندی ضربان قلب را کاهش می‌دهد.

باتری قلب معمولا چند سال کار می‌کند؟

عمر عملکرد باتری قلب اغلب بین ۵ تا ۱۵ سال قرار دارد.

آیا تمام شدن باتری قلب باعث مرگ ناگهانی می‌شود؟

پایان عمر باتری به صورت تدریجی رخ می‌دهد و در صورت پیگیری منظم، پیش از خاموشی کامل تعویض انجام می‌شود.

مهم‌ترین عامل در افزایش طول عمر این بیماران چیست؟

کنترل بیماری زمینه‌ای قلبی و پیگیری منظم پزشکی بیشترین نقش را در افزایش طول عمر ایفا می‌کند.