آیا زگیل تناسلی از طریق بزاق دهان و بوسیدن منتقل می‌شود؟

آیا زگیل تناسلی یا HPV از راه دهان منتقل می‌شود؟

بله. یکی از راه‌های انتقال HPV و زگیل تناسلی، رابطه دهانی و بوسیدن عمیق است. با این حال هنوز مطالعات راجع به این موضوع ادامه دارد. در سال ٢٠١۴ یک مطالعه در بین ٢٢٢ زوج، نشان داد مردانی که شریک جنسی مبتلا داشتند، بیشتر در خطر ابتلا به ویروس بوده‌اند.

در مطالعه‌ای دیگر در سال ٢٠٢٢ و با بررسی سواب‌های دهانی ٣٩٢ نفر که دارای دو شریک یا بیشتر برای بوسیدن عمیق بوده‌اند، نشان داده است که دو برابر بیشتر در معرض ابتلا بوده‌اند.

نکته مهم! تصور نمی‌شود که انواع مختلف ویروس HPV از طریق تعاملات عادی روزانه مانند بوسیدن دوستانه منتقل شود.

بوسیدن چگونه باعث انتقال زگیل یا HPV می‌شود؟

با توجه به اینکه ویروس HPV از طریق تماس مستقیم پوست با پوست منتقل می‌شود، می‌توان گفت که در هنگام بوسیدن، ویروس از طریق دهان فرد مبتلا به فرد دیگر انتقال می‌یابد.

انتقال HPV از طریق بزاق دهان

ویروس HPV می‌تواند در بزاق دهان افراد آلوده وجود داشته باشد. تحقیقات پزشکی نشان داده‌اند که DNA ویروس HPV در نمونه‌های بزاق افراد مبتلا قابل شناسایی است. با این حال، انتقال HPV از طریق بزاق به تنهایی نادر است و معمولا نیاز به تماس مستقیم با ضایعه یا زخم فعال در دهان وجود دارد.

سیستم ایمنی دهان و بزاق تا حدی به عنوان سد دفاعی عمل می‌کنند. خطر اصلی زمانی افزایش می‌یابد که فرد آلوده دارای زگیل یا ضایعه فعال در ناحیه دهان باشد.

انتقال زگیل تناسلی از دهان به ناحیه تناسلی

انتقال HPV از دهان به ناحیه تناسلی امکان‌پذیر است و به دو صورت رخ می‌دهد:

• انتقال مستقیم؛ تماس دهانی و تناسلی که مهم‌ترین مسیر انتقال است. ویروس می‌تواند از دهان فرد آلوده به ناحیه تناسلی شریک جنسی منتقل شود و برعکس.
• انتقال غیرمستقیم؛ در موارد نادر، تماس دست با دهان و سپس با ناحیه تناسلی می‌تواند منجر به انتقال شود، هرچند این موضوع کمتر شایع است. رعایت بهداشت دست‌ها و شستشوی دست‌ها پس از تماس با ناحیه دهانی توصیه می‌شود.

احتمال ایجاد زگیل دهانی در رابطه دهانی

به طور معمول زگیل دهانی ناشی از HPV در نتیجه رابطه دهانی نسبتا نادر است اما امکان‌پذیر است. برخی انواع HPV به‌ویژه HPV-6 و HPV-11، می‌توانند باعث ایجاد زگیل در ناحیه دهان شوند. این ضایعات معمولا به صورت برجستگی‌های کوچک، سفید یا صورتی در لب‌ها، زبان، کام یا گلو ظاهر می‌شوند.

افرادی با سیستم ایمنی ضعیف، کودکان و افرادی که رابطه دهانی محافظت‌نشده دارند، در معرض خطر بیشتری هستند. لازم به ذکر است که بسیاری از عفونت‌های HPV دهانی بدون علامت هستند و خودبه‌خود توسط سیستم ایمنی بدن پاکسازی می‌شوند.

در مطلب زیر احتمال انتقال زگیل تناسلی از طریق استخر بررسی شده است:

تفاوت بوسه معمولی با تماس دهانی پرخطر چیست؟

بوسه معمولی و کوتاه روی لب‌ها بدون تماس زبان، احتمال انتقال HPV را تقریبا ندارد. در این نوع بوسه، تماس پوستی محدود است و ویروس قادر به ورود به بدن نیست. سیستم ایمنی دهان و بزاق نیز به عنوان سد دفاعی عمل می‌کند.

بوسه عمیق یا بوسه زبانی، تماس طولانی‌تر بزاق را به همراه دارد و می‌تواند احتمال انتقال HPV را افزایش دهد. با این حال، این احتمال همچنان کمتر از سایر راه‌های انتقال است. خطر در این حالت بیشتر زمانی افزایش می‌یابد که یکی از طرفین زخم یا ضایعه فعال در دهان داشته باشد.

تماس دهانی و تناسلی (Oral sex)، یکی از راه‌های اصلی انتقال HPV دهانی محسوب می‌شود و خطر بالایی دارد:

• تماس مستقیم مخاط دهان با ناحیه تناسلی
• انتقال ویروس از دهان به ناحیه تناسلی و برعکس
• افزایش خطر ابتلا به سرطان دهان و حلق به‌ویژه با HPV-16
• عدم استفاده از کاندوم در تماس دهانی

هرچه تماس دهانی نزدیک‌تر و طولانی‌تر باشد و با ضایعه یا زخم همراه باشد، احتمال انتقال HPV بیشتر می‌شود.

آیا استفاده مشترک از ظروف غذاخوری باعث انتقال زگیل تناسلی یا HPV می‌شود؟

خیر. ویروس HPV از طریق مایعات بدن و بزاق منتقل نمی‌شود؛ بلکه از طریق تماس مستقیم پوست با پوست منتقل می‌شود. بنابراین احتمال کمی وجود دارد که با اشتراک وسایلی مانند قاشق و چنگال یا حتی لوازم شخصی مثل رژ لب، ویروس انتقال پیدا کند.

آیا زگیل تناسلی (HPV) با کاندوم منتقل می‌شود؟

استفاده صحیح از کاندوم می‌تواند تا حدی از ابتلا جلوگیری کند؛ اما این جلوگیری قطعی و ١٠٠ درصد نیست. زیرا کاندوم تمام سطح پوست آلوده را پوشش نمی‌دهد.

یادآوری می‌شود که بهترین راه پیشگیری، دریافت واکسن HPV است.

متن انگلیسی:

HPV can spread to Trusted Source areas that a condom does not cover. Condom use often leaves some areas exposed, such as Trusted Source the scrotum, vulva, or perianal region. These can all be sites of HPV infection

ترجمه متن:

ویروس HPV می‌تواند به نواحی‌ای که کاندوم آن‌ها را نمی‌پوشاند منتقل شود. استفاده از کاندوم اغلب باعث می‌شود برخی نواحی در معرض باقی بمانند، مانند اسکروتوم (کیسه بیضه)، ولو (فرج) یا ناحیه پری آنال (اطراف مقعد). همه این نواحی می‌توانند محل ابتلا به HPV باشند. (منبع)

آیا احتمال ابتلا به زگیل تناسلی از طریق رابطه دهانی بیشتر از رابطه جنسی همراه با دخول است؟

خیر. شایع‌ترین روش‌های انتقال انواع HPV، رابطه واژینال و مقعدی هستند؛ رابطه دهانی در رتبه بعدی قرار دارد. بنابراین احتمال ابتلا از طریق رابطه دهانی، کمتر از رابطه جنسی همراه با دخول است.

در مطلب زیر با خطرناک‌ترین انواع ویروس HPV آشنا می‌شوید:

چه عواملی احتمال انتقال HPV از دهان را افزایش می‌دهد؟

عوامل متعددی می‌توانند احتمال انتقال HPV از طریق دهان را افزایش دهند. تماس مستقیم با ضایعات فعال یکی از مهم‌ترین این عوامل است. زمانی که فرد آلوده دارای زگیل یا ضایعه فعال در ناحیه دهان، لب یا حلق باشد، ویروس به راحتی می‌تواند از طریق تماس مستقیم منتقل شود. این ضایعات حاوی غلظت بالایی از ویروس هستند و خطر انتقال را به طور قابل توجهی افزایش می‌دهند.

وجود زخم یا التهاب در دهان نیز از عوامل مهم افزایش خطر انتقال است. هرگونه بریدگی، زخم، آفت یا التهاب در مخاط دهان، سد دفاعی پوست را مختل کرده و راه ورود ویروس به بافت‌های زیرین را فراهم می‌کند. افرادی که دارای بیماری‌های لثه، زخم‌های دهانی مکرر یا هرگونه آسیب مخاطی هستند، در معرض خطر بیشتری قرار دارند. علاوه بر این، سیستم ایمنی ضعیف، مصرف دخانیات و مصرف الکل نیز از عوامل مستعدکننده محسوب می‌شوند.

علائم HPV در دهان و گلو چیست؟

عفونت HPV در ناحیه دهان و گلو می‌تواند علائم متنوعی داشته باشد. برخی از این علائم واضح و قابل مشاهده هستند، در حالی که برخی دیگر ممکن است بدون علامت باشند و تنها با معاینه پزشکی تشخیص داده شوند. شدت علائم به نوع ویروس HPV و وضعیت سیستم ایمنی فرد بستگی دارد. در بسیاری از موارد، سیستم ایمنی بدن قادر به پاکسازی ویروس است و علائم ظاهر نمی‌شوند.

زگیل دهانی و ضایعات داخل دهان

زگیل تناسلی دهانی معمولا به صورت برجستگی‌های کوچک و نرم در داخل دهان ظاهر می‌شوند. این ضایعات می‌توانند به شکل‌های مختلفی دیده شوند:

• برجستگی‌های کوچک به اندازه سر سوزن تا چند میلی‌متر
• رنگ سفید، صورتی یا قرمز
• سطح صاف یا زگیل‌مانند
• گاهی به صورت خوشه‌ای یا تکی
• معمولا بدون درد
• احساس ناهمواری در دهان
• گاهی خونریزی جزئی در صورت تحریک
• ناراحتی هنگام جویدن یا صحبت کردن

ضایعات داخل دهان در اثر زگیل دهانی در کدام بخش‌ها خود را نشان می‌دهند؟

محل‌های شایع بروز علائم زگیل تناسلی در بدن، شامل موارد زیر است:

• داخل لب‌ها
• زیر زبان
• سقف دهان
• لثه‌ها
• داخل گونه‌ها
• زبان

لازم به ذکر است که همه ضایعات دهانی ناشی از HPV نیستند و تشخیص قطعی نیاز به معاینه پزشک دارد.

علائم HPV در گلو

عفونت HPV دهان و گلو می‌تواند علائم مختلفی ایجاد کند. در بسیاری از موارد، این عفونت بدون علامت است و فقط در معاینات پزشکی تشخیص داده می‌شود. علائم شایع آن عبارتند از:

• گلو درد مزمن یا طولانی‌مدت
• تغییر صدا برای بیش از دو هفته
• سرفه مداوم
• احساس وجود جسم خارجی یا توده در گلو
• مشکل در بلعیدن
• تنفس صدادار
• تورم غدد لنفاوی گردن
• گوش درد

یادتان باشد که عفونت HPV در گلو، می‌تواند بدون هیچ علامتی باشد.

آیا می‌توان خطر ابتلا به HPV دهانی یا زگیل دهانی را کاهش داد؟

بله. توجه کنید که رابطه جنسی دهانی، لزوما یک رابطه ایمن نیست. بنابراین بهتر است روش‌های کاهش خطر را بدانید. راهکارهایی وجود دارند که می‌توانید خطر ابتلا به HPV دهانی یا زگیل دهانی را کاهش دهید:

• محدود کردن تعداد شرکای جنسی یا تک همسری؛ هر چه تعداد شریک‌های جنسی کمتر باشد، خطر ابتلا به ویروس پاپیلومای انسانی هم کمتر است.
• اطلاع از تاریخچه زندگی جنسی شریک جنسی‌؛ لازم است برای پیشگیری از زگیل تناسلی، از سابقه شریک جنسی خود مطلع شوید و اگر به بیماری مبتلا است، برای درمان زگیل تناسلی اقدام کنید.
• انجام آزمایشات دوره‌ای نزد پزشک؛ انجام مرتب آزمایش پاپ اسمیر، کمک می‌کند تا با تشخیص HPV به موقع از عفونت مطلع شوید و از انتقال آن جلوگیری کنید.
• آگاهی از روش‌های پیشگیری از ابتلا؛ استفاده از کاندوم، سدهای دهانی و مهم‌تر از همه دریافت واکسن، بهترین راهکار برای پیشگیری از ابتلا به ویروس HPV هستند.

آیا HPV دهانی خطر ابتلا به سرطان دهان، سر یا گردن را افزایش می‌دهد؟

بله. اگرچه آن دسته از ویروس‌های HPV که باعث زگیل تناسلی می‌شوند، با انواع مربوط به سرطان متفاوت هستند؛ اما برخی از سویه‌های HPV می‌توانند باعث سرطان دهانه رحم، ولو، واژن، آلت تناسلی مردانه و مقعد شوند.

همچنین با اینکه این موارد نادر است؛ اما HPV دهانی می‌تواند باعث رشد غیرطبیعی سلول‌ها در دهان و گلو و در نتیجه سرطان شود.

یکی از انواع این سرطان‌ها، سرطان اوروفارنکس است که در دهان، زبان و گلو ایجاد می‌شود. این سرطان نادر است اما حدود دو سوم از مبتلایان در DNA سلول‌های سرطانی خود، ویروس HPV داشته‌اند.

در مقاله زیر راهکارهای کاربردی برای تقویت سیستم ایمنی بدن در برابر ویروس زگیل تناسلی بررسی شده است:

روش‌های پیشگیری از انتقال HPV از طریق دهان

برای پیشگیری از زگیل تناسلی از طریق دهان نیازمند رعایت چند نکته کلیدی است. اجتناب از تماس دهانی با افرادی که دارای ضایعه یا زگیل قابل مشاهده در دهان یا ناحیه تناسلی هستند، اولین و مهم‌ترین قدم است. استفاده از محافظ‌های دهانی مانند کاندوم یا دنتال دم (Dental Dam) در هنگام تماس دهانی-تناسلی می‌تواند خطر انتقال را کاهش دهد، هرچند این روش‌ها صد درصد محافظ نیستند.

رعایت بهداشت دهان و دندان نیز اهمیت دارد. مسواک زدن منظم، استفاده از نخ دندان و مراجعه منظم به دندانپزشک می‌تواند به حفظ سلامت مخاط دهان کمک کند. همچنین، اجتناب از به اشتراک گذاشتن مسواک، ظروف غذا خوری و سایر وسایل شخصی که با دهان تماس دارند، توصیه می‌شود. واکسیناسیون HPV یکی از مؤثرترین روش‌های پیشگیری است که می‌تواند از ابتلا به انواع پرخطر ویروس جلوگیری کند.

چه زمانی باید برای بررسی HPV دهانی به پزشک مراجعه کرد؟

مراجعه به پزشک در صورت مشاهده هرگونه علائم غیرعادی در دهان یا گلو ضروری است. اگر برجستگی، زگیل یا زخمی در دهان دارید که بیش از دو هفته بهبود نیافته است، باید به پزشک مراجعه کنید. همچنین، گلو درد طولانی‌مدت، تغییر صدا، مشکل در بلع یا احساس توده در گلو از علائمی هستند که نیاز به بررسی پزشکی دارند.

افرادی که رابطه جنسی دهانی محافظت‌نشده داشته‌اند، به خصوص با شرکای جنسی متعدد، باید از نظر HPV دهانی معاینه شوند. افرادی با سیستم ایمنی ضعیف، سیگاری‌ها و کسانی که علائم سرطان دهان یا گلو دارند، باید فوراً به پزشک متخصص گوش، حلق و بینی مراجعه کنند. تشخیص زودهنگام HPV دهانی می‌تواند از عوارض جدی‌تر مانند سرطان پیشگیری کند.

توصیه‌ای از تیم دارو دات کام به شما

اگرچه بیشترین احتمال ابتلا به ویروس HPV به دلیل ارتباط واژینال و مقعدی است؛ اما رابطه دهانی و بوسیدن نیز ممکن است باعث انتقال شود.

بنابراین روش‌های پیشگیری از ابتلا و مخصوصا دریافت واکسن را جدی بگیرید. به یاد داشته باشید که تک همسری و شرکای جنسی محدود کمک بزرگی به کاهش خطر ابتلا به ویروس HPV می‌کند.

اگر سوالی دارید، در بخش نظرات بنویسید تا کارشناس سلامتی دارو دات کام پاسخ دهد.

سوالات متداول

آیا بزاق دهان می‌تواند ویروس HPV را منتقل کند؟

بزاق دهان به‌تنهایی معمولا عامل اصلی انتقال ویروس HPV نیست. انتقال این ویروس بیشتر از طریق تماس مستقیم پوست یا مخاط آلوده با پوست یا مخاط فرد دیگر اتفاق می‌افتد.

آیا بوسه معمولی باعث انتقال HPV می‌شود؟

بوسه معمولی در بیشتر موارد باعث انتقال HPV نمی‌شود، زیرا این ویروس عمدتاً از طریق تماس مستقیم با نواحی آلوده منتقل می‌گردد.

آیا رابطه دهانی باعث انتقال زگیل تناسلی می‌شود؟

بله، در صورت تماس دهان با ناحیه تناسلی آلوده، امکان انتقال ویروس HPV و ایجاد زگیل تناسلی وجود دارد.

آیا HPV دهانی خطرناک است؟

HPV دهانی در بسیاری از موارد بدون علامت است، اما برخی انواع آن می‌توانند باعث ایجاد ضایعات دهانی یا در مواردی مشکلات جدی‌تر در ناحیه دهان و گلو شوند.

چگونه می‌توان از انتقال HPV از طریق دهان جلوگیری کرد؟

رعایت بهداشت فردی، پرهیز از تماس دهانی با ضایعات مشکوک و استفاده از روش‌های محافظتی در روابط جنسی دهانی می‌تواند خطر انتقال HPV را کاهش دهد.