بیماری التهابی لگن (PID) چیست؟ علائم، تشخیص و درمان

بیماری التهابی لگن (PID)، یک عفونت جدی در اندامهای تولیدمثل زنان یعنی رحم، لولههای فالوپ و تخمدانها است. این بیماری، زمانی رخ میدهد که باکتریها از واژن یا دهانه رحم، به سمت اندامهای فوقانی حرکت کنند.
درد زیر شکم یا لگن، ترشحات غیرطبیعی، خونریزی بین پریودها و گاهی تب یا تهوع، علائم شایع این بیماری هستند هرچند که در برخی از موارد، بروز این بیماری، علائمی ندارد. از این رو تشخیص زود هنگام التهاب لگن، نقشی کلیدی در پیشگیری از عوارض جدی ناشی از آن دارد.
درمان التهاب لگن، معمولا با مصرف آنتیبیوتیک مناسب و پیگیری پزشکی دقیق با متخصص زنان انجام میشود. در مقابل و در صورت عدم درمان این بیماری، التهاب لگن میتواند به چسبندگی لولهها، نازایی، حاملگی خارج رحمی و درد مزمن لگن منجر شود.
در ادامه این مطلب از دارو دات کام، قرار است تا هر آنچه که لازم است درباره این بیماری، نشانهها و درمان آن بدانید را با شما به اشتراک بگذاریم؛ با ما همراه باشید.
- بیماری التهابی لگن (PID) چیست؟
- علائم بیماری التهابی لگن شامل چه مواردی میشود؟
- چه کسانی در معرض خطر ابتلا به التهاب لگن هستند؟
- علل ابتلا به بیماری التهابی لگن (PID) شامل چه مواردی میشود؟
- عوارض ابتلا به بیماری التهابی لگن (PID) چیست؟
- چه زمانی لازم است به پزشک مراجعه کنیم؟
- بیماری التهابی لگن چگونه تشخیص داده میشود؟
- روشهای درمان بیماری التهابی لگن
- آیا میتوان از ابتلا به بیماری التهابی لگن جلوگیری کرد؟
- سوالات متداول
بیماری التهابی لگن (PID) چیست؟
بیماری التهاب لگن، نوعی عفونت در اندامهای تناسلی داخلی زنان است. این اندامها شامل رحم، دهانه رحم، لولههای فالوپ و تخمدانها میشوند. به همین دلیل از نظر علائم، علت ایجاد و روشهای درمان شباهت زیادی با عفونتهای رحم دارد.
این بیماری زمانی ایجاد میشود که باکتریها از طریق واژن وارد دستگاه تناسلی شده و به رحم، لولههای فالوپ یا تخمدانها گسترش پیدا کنند. در برخی موارد علائم بیماری خفیف است و حتی ممکن است فرد هیچ نشانه مشخصی نداشته باشد.
باکتریهای مختلفی میتوانند عامل این عفونت باشند که از میان آنها باکتریهای منتقلشونده از راه جنسی مانند سوزاک و کلامیدیا از شایعترین عوامل هستند. این عفونت از واژن یا دهانه رحم شروع میشود و در صورت عدم درمان میتواند به سایر اندامهای لگنی گسترش یابد. در موارد شدید، اگر عفونت وارد جریان خون شود، میتواند عارضهای جدی و تهدیدکننده برای سلامت فرد ایجاد کند.
چه اندامهایی در اثر PID درگیر میشوند؟
این بیماری اغلب از واژن یا دهانه رحم شروع شده و به سمت اندامهای بالاتر گسترش مییابد. اندامهایی که ممکن است در PID درگیر شوند، شامل رحم، لولههای فالوپ، تخمدانها و بافتهای اطراف لگن هستند.
در موارد شدیدتر، عفونت میتواند باعث ایجاد آبسه لولهای تخمدانی و التهاب در بافتهای لگنی اطراف نیز شود.
علائم بیماری التهابی لگن شامل چه مواردی میشود؟
علائم بیماری التهابی لگن میتواند از خفیف تا شدید متفاوت باشد و در برخی زنان حتی بدون علامت بروز کند. با این حال، بیشتر بیماران دچار مجموعهای از نشانههای مرتبط با عفونت و التهاب در ناحیه لگن میشوند. تشخیص زودهنگام این علائم و مراجعه به پزشک میتواند از بروز عوارض جدی مانند ناباروری یا حاملگی خارج رحمی جلوگیری کند.
در ادامه، مهمترین علائم این بیماری را به صورت مجزا بررسی خواهیم کرد:
۱. درد پایین شکم و لگن
درد در قسمت پایین شکم یا لگن یکی از شایعترین علائم بیماری التهابی لگن است. این درد ممکن است مداوم یا متناوب باشد و گاهی هنگام حرکت، فعالیت یا رابطه جنسی شدت پیدا کند.
۲. ترشحات غیرطبیعی واژن
در این بیماری ممکن است ترشحات واژن افزایش یابد یا از نظر رنگ، بو و قوام تغییر کند. ترشحات بدبو یا غیرمعمول میتواند نشانه وجود عفونت در دستگاه تناسلی باشد.
۳. درد در هنگام رابطه جنسی
برخی زنان مبتلا به التهاب لگن بهویژه درد عمقی در ناحیه لگن، هنگام رابطه جنسی دچار درد میشوند. این علامت و همچنین علائم عفونت واژن، به دلیل التهاب و حساسیت بافتهای داخلی دستگاه تناسلی ایجاد میشود.
۴. تب و احساس بیماری
در مواردی که عفونت شدیدتر باشد، ممکن است تب، لرز، احساس ضعف یا ناخوشی عمومی نیز ایجاد شود. وجود تب همراه با درد لگن میتواند نشانه فعال بودن عفونت باشد و نیاز به بررسی پزشکی دارد.
۵. احساس درد در قسمت بالای شکم
در برخی موارد، عفونت میتواند به بخشهای بالاتر شکم نیز گسترش یابد و باعث درد در قسمت بالای شکم، بهویژه در سمت راست شود. این حالت معمولا به دلیل التهاب بافتهای اطراف کبد در اثر گسترش عفونت لگنی ایجاد میشود.
۶. خونریزی غیرطبیعی واژن و لکهبینی بعد از رابطه جنسی یا بین دورههای قاعدگی
یکی از علائم احتمالی بیماری التهاب لگن و عفونت رحم، خونریزی غیرطبیعی واژن است. این حالت ممکن است به صورت لکهبینی بعد از رابطه جنسی یا خونریزی بین دورههای قاعدگی ظاهر شود و معمولا به دلیل التهاب در دهانه رحم یا رحم رخ میدهد.
۷. ادرار دردناک
برخی زنان مبتلا به PID هنگام ادرار دچار درد یا سوزش میشوند. این علامت ممکن است به دلیل تحریک یا درگیری بافتهای اطراف دستگاه ادراری در اثر عفونت واژن ایجاد شوند.
۸. تکرر ادرار
در برخی موارد التهاب لگن میتواند باعث احساس نیاز مکرر به ادرار شود. این علامت گاهی با عفونتهای ادراری اشتباه گرفته میشود و برای تشخیص دقیق به بررسی پزشکی نیاز دارد.
۹. احساس خستگی
عفونت و التهاب در بدن ممکن است باعث احساس خستگی، ضعف و کاهش انرژی شود. این حالت معمولا در کنار سایر علائم عفونت مانند درد لگن یا تب دیده میشود.
چقدر طول میکشد تا علائم التهاب لگن PID ظاهر شوند؟
مدتزمان لازم برای ظاهرشدن علائم PID میتواند متفاوت باشد. اگر التهاب لگن ناشی از عفونتهای مقاربتی درمان نشده مانند سوزاک یا کلامیدیا باشد، علائم ممکن است از چند روز تا چند هفته پس از عفونت اولیه ظاهر شوند.
در مواردی که PID ناشی از علل دیگری باشد، ممکن است چندین ماه طول بکشد تا علائم بروز کنند. همچنین، بسیاری از موارد PID ممکن است بدون علامت یا بسیار خفیف باشند که این مورد تشخیص زودهنگام را دشوار میسازد.
چه کسانی در معرض خطر ابتلا به التهاب لگن هستند؟
در جدول زیر، افرادی که در معرض ابتلا به بیماری التهاب لگن PID هستند را آوردهایم:
| عامل خطر | توضیح |
|---|---|
| فعالیت جنسی در سنین پایینتر از 25 سال | زنان جوانتر از 25 سال که از نظر جنسی فعال هستند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به PID قرار دارند. |
| داشتن شرکای جنسی متعدد | هرچه تعداد شرکای جنسی بیشتر باشد، خطر ابتلا به STIs و در نتیجه PID افزایش مییابد. |
| رابطه جنسی با فردی که بیش از یک شریک جنسی دارد | این وضعیت نیز خطر انتقال عفونت را بالا میبرد. |
| رابطه جنسی بدون کاندوم | کاندوم بهعنوان یک سد محافظتی عمل میکند و عدم استفاده از آن خطر انتقال STIs را افزایش میدهد. |
| سابقه ابتلا به PID یا عفونتهای مقاربتی (STIs) | افرادی که قبلاً به PID یا STIs مانند کلامیدیا یا سوزاک مبتلا شدهاند، در معرض خطر بیشتری برای عود بیماری هستند. |
| استفاده منظم از دوش واژینال | دوش واژینال میتواند تعادل باکتریایی واژن را مختل کند و خطر ابتلا به PID را افزایش دهد. |
| قراردادن دستگاه داخل رحمی (IUD) | خطر کمی برای ابتلا به PID در سه هفته اول پس از قراردادن IUD وجود دارد. |
| سابقه جراحیهای لگنی یا بستن لولهها (tubectomy) | این موارد نیز ممکن است خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهند. |
علل ابتلا به بیماری التهابی لگن (PID) شامل چه مواردی میشود؟
شایعترین عامل ابتلا به این بیماری، وجود باکتریهای مقاربتی (STIs) مانند کلامیدیا و سوزاک هستند. نوع دیگری از بیماریهای عفونی و جنسی به نام مایکوپلاسما ژنیتالیوم هستند که آنها هم بهعنوان عامل ابتلا به PID شناخته میشود. این باکتریها، معمولادر طول رابطه جنسی محافظت نشده منتقل میشوند.
علاوه بر بیماریهای مقاربتی همچون زگیل تناسلی، انواع دیگری از باکتریها نیز میتوانند باعث PID شوند. این باکتریها ممکن است شامل باکتریهای طبیعی موجود در واژن باشند که در شرایط خاصی به اندامهای فوقانی راه پیدا میکنند. همچنین، باکتریهای مرتبط با واژینوز باکتریایی (BV)، پاتوژنهای تنفسی و پاتوژنهای رودهای نیز ممکن است در ایجاد PID نقش داشته باشند.
علاوهبراین، برخی شرایط یا اقدامات پزشکی میتوانند خطر ورود باکتریها به دستگاه تناسلی فوقانی را افزایش دهند:
- قاعدگی؛ در طول قاعدگی، سد دهانه رحم ممکن است کمی بازتر شود.
- پس از زایمان، سقطجنین یا سقط عمدی؛ این اتفاقات میتوانند به دهانه رحم آسیب رسانده و راه را برای باکتریها باز کنند.
- قراردادن دستگاه داخل رحمی؛ پس از قراردادن IUD نیز امکان ورود باکتریها به قسمت فوقانی دستگاه تناسلی جود دارد که معمولا محدود به سه هفته اول پس از قراردادن دستگاه است.
- جراحیهای لگنی یا سایر اقدامات پزشکی؛ شامل مانند کورتاژ یا هیستروسکوپی که در آنها دهانه رحم باز میشود.
در بسیاری از موارد، علت دقیق عفونت منجر به PID ناشناخته باقی میماند. به همین دلیل، پزشکان معمولا ترکیبی از آنتیبیوتیکها را برای درمان طیف وسیعی از باکتریهای احتمالی تجویز میکنند.
آیا میتوان بدون داشتن بیماریهای مقاربتی به بیماری التهابی لگن مبتلا شد؟
بله. اگر باکتریهایی که بهطور طبیعی در واژن شما وجود دارند به اندامهای تناسلی فوقانی بدن شما منتقل شوند، ممکن است به PID مبتلا شوید. البته ابتلا به این بیماری از این طریق بسیار نادر است.
آیا دوش واژینال باعث بیماری التهابی لگن (PID) میشود؟
استفاده منظم از دوش واژینال میتواند خطر ابتلا به PID را افزایش دهد. دوش واژینال تعادل باکتریهای مفید و مضر در واژن را به هم میزند و ممکن است منجر به ابتلا به عفونتهای واژینوز باکتریایی شود. به همین دلیل بسیاری از پزشکان توصیه میکنند که از دوش واژینال خودداری شود.
آیا بیماری التهابی لگن مسری است؟
بله بیماری PID مسری بوده و عمدتا از طریق رابطه جنسی و هرگونه تماس جنسی منتقل میشود.
بیماری التهابی لگن چقدر شایع است؟
بیماری التهابی لگن، یک بیماری نسبتا شایع است که بیشتر زنان جوان و فعال از نظر جنسی را تحت تأثیر قرار میدهد.
According to the U.S. Department of Health and Human Services, this condition affects about 5 percent of women in the United States
طبق گزارش وزارت بهداشت و خدمات ایالات متحده، این بیماری حدود ۵ درصد از زنان در ایالات متحده را تحتتأثیر قرار میدهد. (منبع)
متاسفانه، آمار دقیقی برای میزان ابتلا به این بیماری در ایران وجود ندارد. با این حال، بیماری التهابی لگن، بیشتر در زنان 15 تا 25 ساله شایع است.
عوارض ابتلا به بیماری التهابی لگن (PID) چیست؟
اگر بیماری التهابی لگن بدون درمان رها شود یا درمان آن به تاخیر بیفتد، میتواند منجر به عوارض جدی و دائمی شود. مهم است بدانید که حتی با درمان بهموقع، عوارض ممکن است رخ دهند، اما تأخیر در درمان پیامدهای بدتری به همراه خواهد داشت.
این عفونت میتواند باعث ایجاد بافت اسکار در داخل لولههای فالوپ شود. این اسکار میتواند منجر به مشکلات متعددی از جمله موارد زیر شود:
۱. حاملگی خارج رحمی
بیماری التهابی لگن، یکی از دلایل اصلی حاملگی خارج رحمی است. بافت اسکار به وجود آمده در لولههای فالوپ میتواند از رسیدن تخمک بارور شده به رحم جلوگیری کند و باعث شود که تخمک در لوله فالوپ یا سایر نقاط خارج از رحم کاشته شده و رشد کند.
۲. ناباروری در زنان
آسیب به اندامهای تولید مثل میتواند منجر به ناباروری شود. بافت اسکار میتواند لولههای فالوپ را مسدود کند و مانع از رسیدن تخمک به رحم یا لقاح آن با اسپرم شود.
۳. بارداری خارج از رحم
بارداری خارج از رحم یکی از عوارض مهم بیماری التهابی لگن است. در اثر التهاب و آسیب لولههای فالوپ، مسیر طبیعی حرکت تخمک بارورشده مختل میشود و ممکن است جنین به جای رحم در لوله فالوپ لانهگزینی کند.
این وضعیت خطرناک است و میتواند باعث درد شدید، خونریزی داخلی و تهدید جان مادر شود. تشخیص و درمان سریع برای جلوگیری از عوارض جدی ضروری است.
۴. درد مزمن لگن
بیماری التهاب لگن میتواند باعث درد لگنی شود که ممکن است ماهها یا سالها طول بکشد. این درد مزمن معمولاً ناشی از التهاب، تشکیل بافت اسکار و چسبندگی در لولههای فالوپ و سایر اندامهای لگنی است و میتواند در طول رابطه جنسی یا تخمکگذاری تشدید شود.
۵. آبسه لولهای تخمدانی
التهاب لگن ممکن است باعث تشکیل آبسه و تجمع چرک در دستگاه تناسلی شود. این آبسهها معمولا لولههای فالوپ و تخمدانها را تحتتأثیر قرار میدهند، اما میتوانند در رحم یا سایر اندامهای لگنی نیز ایجاد شوند.
۶. سندرم فیتز-هیو-کورتیس
سندرم فیتز‑هیو‑کورتیس یکی از عوارض نادر بیماری التهابی لگن است. در این وضعیت، عفونت ناشی از باکتریهایی مانند کلامیدیا یا سوزاک از ناحیه لگن گسترش یافته و باعث التهاب بافت اطراف کبد میشود. این التهاب بدون درگیری مستقیم خود کبد رخ میدهد.
آیا بیماری التهابی لگن روی باروری تأثیر میگذارد؟
بیماری التهابی لگن (PID) میتواند تأثیر قابلتوجهی بر باروری زنان داشته باشد و یکی از دلایل اصلی ناباروری است که به دلیل آسیب و انسداد لولههای فالوپ رخ میدهد.
هنگامی که عفونت PID در لولههای فالوپ رخ میدهد، میتواند باعث التهاب شدید و در نهایت تشکیل بافت اسکار شود. این بافت اسکار میتواند لولههای فالوپ را تنگ یا حتی به طور کامل مسدود کند. لولههای فالوپ نقش حیاتی در فرایند باروری ایفا میکنند؛ آنها مسیر حرکت تخمک از تخمدان به رحم را فراهم میکنند و محل لقاح تخمک با اسپرم هستند.
اگر لولههای فالوپ آسیبدیده یا مسدود شوند اسپرم نمیتواند به تخمک برسد تا آن را بارور کند. حتی اگر لقاح رخ دهد، تخمک بارور شده نمیتواند بهدرستی از لوله فالوپ به رحم حرکت کند.
این وضعیت میتواند منجر به ناتوانی در باردارشدن یا حاملگی خارج از رحم شود. خطر ناباروری با هر بار ابتلا به PID و با تأخیر در درمان آن افزایش مییابد. مطالعات نشان میدهند که 1 نفر از هر 8 زن با سابقه PID ممکن است در باردار شدن مشکل داشته باشند و تا 1 نفر از هر 10 نفر در نهایت با ناباروری مواجه شوند.
چه زمانی لازم است به پزشک مراجعه کنیم؟
در صورت مشاهده علائم بیماری التهابی لگن بهتر است برای بررسی و تشخیص دقیق به پزشک مراجعه کنید. برخی نشانهها میتوانند بیانگر شدید بودن عفونت باشند و در این شرایط مراجعه سریع به پزشک ضروری است.
در صورت بروز موارد زیر باید هرچه سریعتر به پزشک مراجعه کنید:
- ایجاد درد شدید در ناحیه پایین شکم
- بروز تهوع و استفراغ
- تب بالاتر از ۳۸٫۳ درجه سانتیگراد
- وجود ترشحات غیرطبیعی یا بدبوی واژن
در صورت بروز علائم التهاب لگن به کدام دکتر مراجعه کنیم؟
در صورت مشاهده علائمی مانند درد لگن، ترشحات غیرطبیعی واژن، تب یا درد هنگام رابطه جنسی، بهتر است به متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید. این پزشک با انجام معاینه لگنی، آزمایشهای لازم و در صورت نیاز تصویربرداری میتواند بیماری التهابی لگن را تشخیص داده و درمان مناسب را آغاز کند.
در برخی موارد، ممکن است پزشک برای بررسی دقیقتر یا درمان عوارض، بیمار را به سایر متخصصان مانند متخصص بیماریهای عفونی یا اورژانس ارجاع دهد. تشخیص و درمان زودهنگام توسط تیم پزشکی میتواند از بروز عوارضی مانند ناباروری یا بارداری خارج از رحم جلوگیری کند.
تشخیص و درمان زودهنگام نقش مهمی در پیشگیری از عوارضی مانند ناباروری یا حاملگی خارج از رحم دارد.
بیماری التهابی لگن چگونه تشخیص داده میشود؟
فرایند پزشکی تشخیص این بیماری، شامل مراحل زیر است:
- بررسی تاریخچه پزشکی و علائم؛ پزشک در مورد فعالیت جنسی، سابقه عفونتهای مقاربتی و علائم فعلی سؤال خواهد کرد.
- معاینه لگنی؛ معاینه لگنی برای بررسی اندامهای تولیدمثل و ناحیه پایین شکم انجام میشود. پزشک به دنبال علائمی مانند حساسیت، تورم، درد در حرکت دهانه رحم، حساسیت رحم یا تخمدانها و لولههای فالوپ و وجود هرگونه توده یا آبسه خواهد بود. وجود ترشحات غیرطبیعی دهانه رحم یا التهاب در دستگاه تناسلی تحتانی نیز میتواند نشاندهنده PID باشد.
- نمونهبرداری از واژن و دهانه رحم سسا کشت دهانه رحم؛ نمونههایی از مایع واژن و دهانه رحم برای بررسی علائم عفونتهای مقاربتی مانند سوزاک، کلامیدیا و مایکوپلاسما ژنیتالیوم گرفته میشود. حتی اگر نتایج این آزمایشها منفی باشد، PID رد نمیشود، زیرا باکتریها ممکن است در اندامهای فوقانی گسترشیافته باشند.
- انجام تست بارداری؛ برای بررسی حاملگی خارج رحمی که علائم مشابهی دارد، انجام میشود.
نکته! تشخیص بیماری التهابی لگن (PID) میتواند چالشبرانگیز باشد. علائم این بیماری گاهی متغیر و گاهی اوقات هم نامحسوس هستند و هیچ آزمایش قطعی برای تشخیص آن وجود ندارد.
چه آزمایشهای دیگری ممکن است برای تشخیص بیماری التهابی لگن نیاز باشد؟
برای تشخیص بهتر و دقیقتر بیماری، پزشک ممکن است درخواست کند تا تستهای زیر نیز انجام شوند:
- آزمایش خون؛ برای بررسی علائم عفونت، التهاب مانند افزایش سرعت رسوب گلبول قرمز (ESR) یا پروتئین C-واکنشی (CRP) آزمایش خون انجام میشود.
- آزمایش ادرار؛ آزمایش ادرار برای رد عفونت ادراری که علائم مشابهی دارد انجام میشود.
- میکروسکوپی مایع واژن؛ برای بررسی وجود گلبولهای سفید خون که نشاندهنده عفونت هستند، انجام میشود.
- آزمایشهای مخصوص بیماریهای مقاربتی STI؛ مانند تست HIV، آزمایش HPV و سیفلیس و در صورت لزوم، آزمایش برای سایر عفونتهای مقاربتی نیز توصیه میشود.
- سونوگرافی لگنی یا ترانس واژینال؛ برای تصویربرداری از اندامهای تناسلی و بررسی علائمی مانند ضخیمشدن و پر شدن لولههای فالوپ از مایع، وجود مایع آزاد در لگن یا آبسه لولهای تخمدانی تجویز میشود.
آزمایش با روشهای تهاجمیتر در موارد خاص برای تشخیص بیماری التهابی لگن
گاهی ممکن است که پزشک، از روشهایی تهاجمیتر برای تشخیص این بیماری، استفاده کند:
- نمونهبرداری از پوشش رحم؛ در برخی موارد، نمونه کوچکی از پوشش رحم برای بررسی شواهد التهاب پوشش رحم گرفته میشود.
- لاپاراسکوپی؛ این روش شامل واردکردن یک ابزار نازک و دارای دوربین از طریق یک برش کوچک در پایین شکم برای مشاهده مستقیم اندامهای لگنی است. لاپاراسکوپی میتواند دقیقترین تشخیص را فراهم کند، اما معمولاً برای موارد خفیف استفاده نمیشود.
روشهای درمان بیماری التهابی لگن
درمان بیماری التهابی لگن معمولا با استفاده از آنتیبیوتیکها صورت میگیرد. درمان این بیماری باید بهمحض تشخیص احتمالی آغاز شود، زیرا پیشگیری از عوارض طولانیمدت، به تجویز زودهنگام آنتیبیوتیکهای توصیه شده بستگی دارد.
در ادامه، روشهای درمانی این بیماری را بررسی خواهیم کرد:
۱. درمان با آنتیبیوتیک
درمان بیماری التهابی لگن (PID)، معمولا با آنتیبیوتیکها انجام میشود. آزیترومایسین یکی از این داروهاست که برای کنترل و درمان التهاب لگن تجویز میشود و با هدف از بین بردن باکتریهای عامل عفونت، از جمله بیماریهای مقاربتی مورد استفاده قرار میگیرد.
معمولا پزشک تنها به یک نوع آنتیبیوتیک اکتفا نمیکند و ترکیبی از داروها را تجویز میکند تا طیف وسیعی از باکتریهای احتمالی را پوشش دهد، زیرا نوع دقیق باکتری عامل عفونت ممکن است مشخص نباشد.
پس از شروع درمان، پزشک ممکن است چند روز بعد ویزیت مجدد برای بررسی بهبود علائم و اطمینان از اثربخشی دارو تعیین کند. در صورتی که علائم پس از ۷۲ ساعت بهبود نیابند، ممکن است نیاز به ارزیابی مجدد و تغییر دوز یا نوع آنتیبیوتیک وجود داشته باشد.
داروهای آنتیبیوتیک برای درمان التهاب لگن، بهصورت خوراکی و به مدت ۱۴ روز مصرف میشوند. توجه داشته باشید که بسیار مهم است که کل دوره درمان بهطور کامل طی شود، حتی اگر علائم بهبود یابند. قطع زودهنگام دارو میتواند منجر به عود عفونت یا مقاومت باکتریایی شده و درمان مجدد را دشوارتر کند.
توجه! در مواردی که بدن به داروهای خوراکی پاسخ ندهد، احتمال بروز آبسه در دستگاه تناسلی وجود داشته باشد یا فرد باردار باشد، ممکن است لازم به بستری شدن باشد. در این شرایط، معمولا ابتدا آنتیبیوتیک داخل وریدی و سپس آنتیبیوتیک خوراکی تجویز میشود.
داروهای آنتیبیوتیک برای درمان التهاب لگن
از آنجا که این بیماری توسط چند نوع باکتری مختلف، بهویژه باکتریهای منتقل شده از راه جنسی مانند کلامیدیا و سوزاک ایجاد میشود، پزشکان اغلب ترکیبی از آنتیبیوتیکها را به عنوان درمان عفونت زنان تجویز میکنند تا طیف وسیعی از باکتریها پوشش داده شود. انتخاب دارو به شدت بیماری، شرایط بیمار و نظر پزشک بستگی دارد و ممکن است بهصورت خوراکی یا تزریقی تجویز شود. داروهایی همچون:
- سفتریاکسون (Ceftriaxone)؛ یکی از آنتیبیوتیکهای تزریقی رایج در درمان PID است که بهویژه برای پوشش باکتری نایسریا گونورهآ که عامل سوزاک است، استفاده میشود و بهصورت یک دوز تزریقی همراه با سایر آنتیبیوتیکها تجویز میشود.
- داکسیسایکلین (Doxycycline)؛ یک آنتیبیوتیک خوراکی است که معمولاً به مدت حدود ۱۴ روز مصرف میشود و برای درمان عفونتهایی مانند کلامیدیا و برخی باکتریهای دیگر مؤثر است.
- مترونیدازول (Metronidazole)؛ داروی مترونیدازول برای پوشش باکتریهای بیهوازی که ممکن است در عفونتهای لگنی نقش داشته باشند استفاده میشود و اغلب همراه با داکسیسایکلین تجویز میشود.
- سفوتتان (Cefotetan)؛ یک آنتیبیوتیک تزریقی از گروه سفالوسپورینها است که در موارد بستری در بیمارستان برای درمان عفونتهای شدید لگنی استفاده میشود.
- کلیندامایسین (Clindamycin)؛ این دارو در برخی موارد شدید یا در بیمارانی که نیاز به درمان بیمارستانی دارند، معمولاً همراه با آنتیبیوتیکهای دیگر برای پوشش باکتریهای بیهوازی تجویز میشود.
2. بستری شدن در موارد شدید
در مواردی که علائم بیماری شدید باشد یا احتمال بروز عوارض وجود داشته باشد، ممکن است نیاز به بستری شدن در بیمارستان وجود داشته باشد. این وضعیت معمولا در شرایطی مانند تب بالا، درد شدید لگن، تهوع و استفراغ شدید، بارداری یا زمانی که بیمار به درمان خوراکی پاسخ نمیدهد توصیه میشود.
در بیمارستان، درمان معمولا با آنتیبیوتیکهای تزریقی و تحت نظر پزشک انجام میشود تا عفونت سریعتر کنترل شده و از بروز عوارض جدی جلوگیری شود.
3. جراحی در عفونتهای پیشرفته
جراحی برای التهاب لگنی نادر است، اما ممکن است در مواردی که آبسه پاره شده باشد یا عفونت به درمان آنتیبیوتیکی پاسخ ندهد، لازم باشد.
4. درمان شریک جنسی
برای جلوگیری از عفونت مجدد و گسترش عفونتهای مقاربتی، شریک جنسی بیمار نیز باید معاینه و درمان شود، حتی اگر علائمی نداشته باشد. این اقدام برای شکستن چرخه انتقال عفونت و جلوگیری از عود کردن مجدد PID، بسیار اهمیت دارد.
5. پرهیز موقت از رابطه جنسی
تا زمانی که تمام علائم بیماری برطرف شود و درمان تکمیل شود، باید از رابطه جنسی خودداری شود. همچنین، همسر شما باید جهت پیشگیری از عود عفونت مقاربتی (STI) تحت معاینه و درمان قرار گیرد، چرا که برخی از افراد ممکن است مبتلا باشند اما علامتی نداشته باشند. انجام تست و درمان همزمان، میتواند تا حد زیادی خطر ابتلای مجدد به عفونت و التهاب لگن را کاهش دهد.
آیا ممکن است پس از درمان، دوباره به بیماری التهابی لگن مبتلا شوم؟
بله، هر فردی ممکن است پس از درمان دوباره به PID مبتلا شود. یک بار ابتلا به PID و درمان آن، هیچکس را از ابتلای دوباره به آن محافظت نمیکند.
اگر بیماری التهابی لگن داشته باشم، چه زمانی میتوانم رابطه جنسی را از سر بگیرم؟
برای جلوگیری از ابتلای مجدد به این بیماری، شما و شریک زندگیتان باید یک هفته پس از اتمام آنتیبیوتیکها صبر کنید و سپس میتوانید رابطه جنسی خود را از سر بگیرید.
آیا میتوان از ابتلا به بیماری التهابی لگن جلوگیری کرد؟
بله، بیماری التهابی لگن (PID) قابل پیشگیری است. از آنجایی که در اکثر موارد، ابتلا به PID ناشی از عفونتهای مقاربتی است، تمرکز اصلی بر پیشگیری از این عفونتها است.
چگونه میتوان خطر ابتلا به بیماری التهابی لگن را کاهش داد؟
برای کاهش خطر ابتلا به PID ، بهویژه از طریق عفونتهای مقاربتی، میتوان اقدامات زیر را انجام داد:
- رابطه جنسی ایمن داشته باشید؛ در راستای رعایت سلامت جنسی زنان، همیشه از کاندوم استفاده کنید. تعداد شرکای جنسی را محدود کنید و در مورد سابقه جنسی شریک احتمالی خود با او صحبت کنید.
- آزمایشهای منظم عفونتهای مقاربتی انجام دهید؛ اگر از نظر جنسی فعال هستید، در مورد انجام آزمایشات و بررسیهای مربوط به عفونتهای مقاربتی، مخصوصا درصورتیکه قصد شروع رابطه جنسی با یک شریک جدید را دارید، با پزشکتان صحبت کنید.
- از دوش واژینال خودداری کنید؛ دوش واژینال تعادل طبیعی باکتریها در واژن را به هم میزند و میتواند خطر ابتلا به PID را افزایش دهد.
- در صورت مشاهده علائم، بهسرعت به دنبال درمان باشید؛ اگر علائم PID یا سایر STIs مانند ترشحات غیرمعمول واژن، درد لگن یا خونریزی بین دورهها را مشاهده کردید، فورا به پزشک مراجعه کنید و از درمانهای خانگی و خودسرانه خودداری کنید.
- بهداشت فردی مناسب را رعایت کنید؛ رعایت بهداشت فردی و نکات ایمنی بهداشتی بانوان در پیشگیری از این بیماری، نقش مهمی دارد.
توصیهای از تیم دارو دات کام به شما
بیماری التهابی لگن PID عفونت اندامهای تولیدمثلی است. عفونتهای مقاربتی مانند سوزاک یا کلامیدیا معمولا باعث آن میشوند. اگر علائم PID مانند درد در ناحیه پایین شکم را مشاهده کردید، با پزشک خود صحبت کنید. پزشک میتواند PID را تشخیص داده و برای درمان آن به شما آنتیبیوتیک بدهد.
درمان زودهنگام، کلید جلوگیری از عوارض PID مانند ناباروری است. شریک جنسی شما نیز باید درمان شود. میتوانید با استفاده از کاندوم در هر بار رابطه جنسی از PID جلوگیری کنید.
اگر سوالی دارید، در بخش نظرات بنویسید و با ما به اشتراک بگذارید.
سوالات متداول
علائم بیماری التهابی لگن در زنان چیست؟
علائم شایع شامل درد در قسمت پایین شکم یا لگن، ترشحات غیرطبیعی واژن با بوی نامطبوع، تب، درد هنگام رابطه جنسی، درد یا سوزش هنگام ادرار، خونریزی غیرطبیعی بین قاعدگیها یا بعد از رابطه جنسی و گاهی تهوع یا احساس خستگی است. در برخی موارد بیماری میتواند با علائم خفیف یا حتی بدون علامت باشد.
آیا بیماری PID باعث ناباروری میشود؟
بله. در صورت عدم درمان بهموقع، عفونت میتواند به لولههای رحمی آسیب بزند و باعث ایجاد چسبندگی یا انسداد شود که ممکن است منجر به ناباروری گردد.
آیا التهاب لگن باعث حاملگی خارج رحمی میشود؟
بله. آسیب و ایجاد اسکار در لولههای فالوپ در اثر PID میتواند عبور طبیعی تخمک بارور را مختل کند و خطر بروز حاملگی خارج رحمی را افزایش دهد.
آیا التهاب لگن میتواند باعث ناباروری شود؟
بله. التهاب و آسیب به لولههای فالوپ ممکن است مانع رسیدن اسپرم به تخمک یا عبور تخمک بارور به داخل رحم شود و در نتیجه احتمال ناباروری افزایش یابد.
آیا رابطه جنسی دردناک نشانه التهاب لگن است؟
بله. درد هنگام رابطه جنسی، بهویژه درد عمقی در لگن، یکی از علائم شایع بیماری التهابی لگن محسوب میشود، هرچند این علامت میتواند در بیماریهای دیگر نیز دیده شود.
ادرار دردناک و تکرر ادرار نشانه التهاب لگن است؟
ممکن است در برخی بیماران دیده شود، زیرا عفونت لگنی میتواند باعث تحریک دستگاه ادراری شود. با این حال این علائم بیشتر در عفونتهای مجاری ادراری شایع هستند و برای تشخیص دقیق نیاز به ارزیابی پزشکی وجود دارد.
آیا شریک جنسی من هم نیاز به درمان بیماری التهابی لگن دارد؟
در بسیاری از موارد بله. اگر PID ناشی از عفونتهای مقاربتی مانند کلامیدیا یا سوزاک باشد، شریک جنسی نیز باید بررسی و درمان شود تا از انتقال مجدد عفونت جلوگیری شود.
بعد از شروع درمان التهاب لگن چه زمانی میتوانم رابطه جنسی داشته باشم؟
توصیه میشود تا پایان کامل دوره درمان، برطرف شدن علائم و درمان همزمان شریک جنسی از رابطه جنسی خودداری شود. این کار به جلوگیری از عود عفونت و انتقال مجدد آن کمک میکند.
مطالب این مقاله صرفاً جهت اطلاعرسانی است و هرگز جایگزین توصیه، تشخیص یا درمان پزشک متخصص نمیشود. قبل از هرگونه تصمیم درمانی، ابتدا با پزشک خود مشورت کنید.
منابع مقاله:
mayoclinic | nhs | clevelandclinic | nhs | betterhealth | cdc | ncbi | webmd | healthline













نظرات