دوش واژینال یا دوشینگ چیست و چه مشکلاتی ایجاد می‌کند؟

دوش واژینال چیست؟

منظور از دوش واژینال، شستن داخل واژن با محلول‌ شست‌وشو است. این کار شامل تهیه مخلوطی از آب، صابون و مواد معطر به منظور ایجاد یک محلول پاک‌کننده برای واژن است. این محلول سپس به داخل کیسه یا بطری ریخته شده و در واژن قرار داده می‌شود. با فشردن بطری یا کیسه، محلول به داخل واژن جریان می‌یابد و آن را شستشو می‌دهد.

متن انگلیسی:

douching is harmful and should be discouraged because of its association with pelvic inflammatory disease, ectopic pregnancy, and perhaps other conditions

ترجمه متن:

دوش واژینال ممکن است خطر ابتلا به بیماری‌های التهابی لگن، بارداری خارج‌رحمی، عفونت‌ها و عوارض بارداری را افزایش دهد. (منبع)

دوش واژینال چگونه کار می‌کند؟

بیشتر افرادی که از دوش واژینال استفاده می‌کنند، مدعی می‌شوند که این روش بوی نامطبوع را از بین می‌برد و از عفونت جلوگیری می‌کند؛ البته این ادعا درست نیست. برای حفظ سلامت قسمت‌های بیرونی و داخلی واژن نیازی به دوش واژینال نخواهید داشت.

برای انجام دوش واژینال، مخلوطی از آب و سایر مواد در یک بطری یا کیسه قرار داده می‌شود. این مخلوط از طریق یک لوله به سمت داخل واژن اسپری یا تزریق خواهد شد و سپس مایعات از واژن خارج می‌شوند.

آیا دوش واژینال بی‌خطر است؟

دوش واژینال ایمن نیست و کالج آمریکایی متخصصان زنان و زایمان، این کار را توصیه نمی‌کند. شستن واژن منجر به از بین رفتن باکتری‌های مفید و فلور طبیعی موجود در واژن می‌شود. وقتی بدن تلاش می‌کند این باکتری‌ها را دوباره تولید کند، منجر به تولید بیش‌ازحد آن‌ها خواهد شد. بازتولید بیش از حد این باکتری‌ها باعث ایجاد عفونت می‌شود.

همان‌طور که روده، انواع مختلفی از باکتری‌ها، قارچ‌ها، مخمرها و ویروس‌ها را دارد، واژن نیز شامل چنین ساختاری می‌شود. حدود ۵۰ نوع میکروب در داخل واژن زندگی می‌کنند و اگر این میکروب‌ها از تعادل خارج شوند، منجر به ایجاد مشکلاتی مانند واژینوز باکتریال (BV) و عفونت‌های قارچی خواهند شد.

BV نوعی عفونت ناشی از رشد بیش‌ازحد باکتری‌های طبیعی واژن است و باعث ایجاد بوی شبیه به ماهی خواهد شد. این نوع عفونت واژن، باعث ترشح واژینال می‌شود.

در مورد علت بوی بد واژن، مقاله زیر را بخوانید:

آیا دوش واژینال با آب بی‌خطر است؟

ممکن است که استفاده از آب به‌جای محلول‌های شیمیایی برای دوش واژینال، گزینه‌ای ملایم‌تر به شمار رود؛ بااین‌حال دوش گرفتن واژن حتی با آب خالص هم توصیه نمی‌شود. اگر چه این روش نسبت به محلول‌ها خطر کمتری دارد، اما همچنان به‌عنوان ماده خارجی در نظر گرفته می‌شود که ممکن است منجر به ایجاد عفونت شود.

در نظر داشته باشید که شست‌وشوی بیش‌ازحد واژن، مضر است. شستن واژن حین حمام روزانه کافی است و از شست‌وشوی چندباره در طول روز خودداری کنید.

عوارض دوش واژینال چیست؟

دوش واژینال نه‌تنها فایده‌ای برای سلامت ندارد بلکه می‌تواند باعث ایجاد مشکلات متعدد در ناحیه تناسلی شود. این روش با تغییر تعادل طبیعی محیط واژن و آسیب به باکتری‌های محافظ، خطر ابتلا به عفونت و التهاب را افزایش می‌دهد و ممکن است اثرات بلندمدتی بر سلامت باروری داشته باشد.

آیا دوش واژینال باعث عفونت واژن می‌شود؟

بله، استفاده از دوش واژینال می‌تواند عفونت‌های واژینالی را تشدید یا ایجاد کند. با شستشوی داخل واژن، باکتری‌های مفید از بین می‌روند و زمینه برای رشد باکتری‌های مضر و قارچ‌ها فراهم می‌شود.

برهم خوردن تعادل باکتری‌های مفید واژن

واژن به طور طبیعی دارای باکتری‌های «لاکتوباسیل» است که محیط آن را اسیدی و محافظت‌شده نگه می‌دارند. دوش واژینال این تعادل را به‌هم می‌زند و باعث برهم‌خوردن سطح pH طبیعی واژن می‌شود، در نتیجه احتمال التهاب، خارش و ترشح غیرطبیعی بالا می‌رود.

افزایش احتمال بیماری‌های التهابی لگن

دوش واژینال ممکن است با هدایت باکتری‌ها از واژن به رحم، لوله‌های فالوپ و تخمدان‌ها زمینه بروز بیماری التهابی لگن (PID را فراهم کند؛ وضعیتی که می‌تواند دردهای مزمن لگنی و مشکلات باروری ایجاد کند.

آیا دوش واژینال می‌تواند باعث ناباروری شود؟

بله، در مواردی که التهاب لگن مزمن شود یا به بافت‌های تناسلی آسیب برسد، قدرت باروری کاهش می‌یابد. عفونت‌های ناشی از دوش واژینال می‌توانند باعث بسته شدن لوله‌های فالوپ و اختلال در لقاح شوند.

دهانه رحم (سرویکیت)

استفاده از دوش واژینال ممکن است باعث تحریک و التهاب دهانه رحم شود؛ این وضعیت که سرویکیت نام دارد، با ترشح، درد یا خونریزی خفیف شناخته می‌شود و اغلب نیاز به درمان دارویی دارد.

چرا دوش واژینال انجام می‌شود؟

دلایل شستن قسمت‌های داخلی واژن، شامل موارد زیر است:

• از بین بردن بوی ناخوشایند
• جلوگیری از بارداری با شستن مایع منی بعد از اتمام رابطه
• شست‌وشو خون قاعدگی بعد از پریود
• جلوگیری از ابتلا به عفونت‌های مقاربتی

البته دوش واژینال، هیچ‌کدام از این موارد را انجام نمی‌دهد.

چه چیزی را می‌توان جایگزین دوش واژینال کرد؟

برای تمیز کردن واژن، فقط ناحیه بیرونی واژن را با آب و صابون ملایم بشویید. نیازی به شست‌وشوی داخلی این ناحیه یا فشار بالا نیست؛ همچنین از صابون‌های ملایم و بدون عطر استفاده کنید. علاوه‌بر این، می‌توانید با دست یا یک دستمال نرم به‌آرامی لابیا را باز کرده و ناحیه بیرونی را تمیز کنید. در کل، نیازی به استفاده از آب یا صابون در قسمت داخلی واژن نیست.

در نهایت از خرید و استفاده از پودرها، اسپری‌ها یا دستمال‌های به‌اصطلاح بهداشتی زنانه برای تمیز نگه‌داشتن واژن، خودداری کنید.

چگونه از بوی واژن جلوگیری کنیم؟

برای پیشگیری از بوی ناخوشایند واژن، رعایت بهداشت ملایم و صحیح بسیار مؤثر است:

• شستشوی روزانه ناحیه بیرونی با آب ولرم بدون صابون معطر
• خشک کردن ناحیه به‌صورت کامل پس از شستشو
• پوشیدن لباس زیر نخی و تعویض مرتب آن
• اجتناب از مصرف دوش واژینال و اسپری‌های خوشبوکننده
• تغذیه سالم و نوشیدن آب کافی

مراجعه به پزشک هنگام تغییر ناگهانی بو یا ترشحات، زیرا ممکن است نشانه عفونت باشد.

چگونه با خیال راحت واژن خود را تمیز کنیم؟

قبل از انتخاب روش برای تمیز کردن بخش بیکینی، در نظر داشته باشید که بوی واژن در هر زن، متفاوت است. همچنین امکان دارد این بو در سال‌های مختلف زندگی، تغییر کند. علاوه‌بر این، نیازی نیست که حساسیت بالایی به بوی طبیعی واژن نشان دهید. بااین‌حال چند راهکار برای حفظ بهداشت واژن به شرح زیر است.

• رعایت بهداشت مناسب؛ ناحیه تناسلی خود را به‌آرامی شست‌وشو دهید و از صابون‌هایی که ممکن است پوست حساس را تحریک کنند، استفاده نکنید.
• استفاده از لباس‌های قابل تنفس؛ رطوبت اضافی اطراف واژن ممکن است بوی ناخوشایند و عفونت ایجاد کند. از لباس زیرهای ۱۰۰٪ نخی استفاده کنید؛ زیرا قابلیت عبور هوا و جذب رطوبت دارند. پارچه‌هایی مانند ساتن، ابریشم و پلی‌استر، جریان هوای کافی را فراهم نمی‌کنند و رشد باکتری را افزایش می‌دهند.
• احتیاط در استفاده از محصولات خوشبوکننده؛ اسپری‌ها و پودرها ممکن است بوی واژن را موقتا بپوشانند، اما هرگز نباید داخل واژن استفاده شوند.
• پرهیز از شوینده‌های قوی؛ استفاده از دوش واژینال یا مواد شوینده قوی، تعادل PH واژن را برهم زده و باعث تحریک و عفونت می‌شود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر واژن شما بوی نامطبوعی دارد و علائم غیرطبیعی (مثل ترشح غیرطبیعی) تا یک هفته ادامه یافت، به پزشک مراجعه کنید. علائمی که نیاز به مراجعه به پزشک دارند به شرح زیر است.

• ترشح بدبوی واژینال
• درد هنگام ادرار
• ناراحتی یا درد هنگام رابطه جنسی
• قرمزی، تورم یا سوزش یا در واژن

اگر هیچ علامتی ندارید، نیازی به انجام اقدام خاص برای تمیز نگه‌داشتن واژن نیست.

توصیه‌ای از تیم دارو دات کام به شما

واژن به‌صورت طبیعی، مایعاتی مانند منی، خون و ترشحات دیگر را از طریق ترشحات طبیعی دفع می‌کند؛ بنابراین نیازی به شست‌وشو واژن با مواد قوی و خشن وجود ندارد. اگر بوی غیرعادی یا ترشحات غیرطبیعی از این بخش را تجربه می‌کنید، به‌جای استفاده از دوش واژینال، با پزشک خود مشورت کنید. استفاده منظم از دوش واژینال، مشکلات اصلی را پنهان می‌کند.

دوش واژینال طبق نظر کارشناسان سلامت از جمله کالج آمریکایی متخصصان زنان و زایمان (ACOG)، نباید انجام شود. توجه داشته باشید که داشتن مقداری بوی واژن طبیعی است. بااین‌حال اگر بوی بسیار شدید و غیرعادی احساس کردید، ممکن است نشانه‌ای از عفونت باشد که باید به پزشک مراجعه کنید.

اگر سوالی دارید، در بخش نظرات بنویسید تا کارشناس سلامتی دارو دات کام پاسخ دهد.

سوالات متداول

آیا دوش واژینال برای سلامت واژن مفید است؟

خیر، دوش واژینال توصیه نمی‌شود. واژن یک اندام خودپاک‌کننده است و این کار با برهم زدن تعادل باکتری‌های مفید و تغییر سطح pH، احتمال بروز عفونت‌های قارچی و باکتریایی را افزایش می‌دهد.

چگونه فرج واژن را شستشو دهیم؟

برای شستشوی فرج، استفاده از آب گرم به تنهایی کافی است. در صورت نیاز می‌توان از شوینده‌های بسیار ملایم، غیرصابونی و فاقد عطر فقط برای نواحی خارجی استفاده کرد و سپس ناحیه را به آرامی خشک نمود.

آیا می‌توانیم از صابون برای دوش واژینال استفاده کنیم؟

خیر، استفاده از صابون یا هرگونه ماده شوینده در داخل کانال واژن به هیچ وجه مجاز نیست. این مواد باعث خشکی شدید، تحریک مخاط و نابودی فلور طبیعی واژن می‌شوند.

آیا استفاده از دوش واژینال بعد از رابطه جنسی توصیه می‌شود؟

خیر، دوش واژینال تأثیری در پیشگیری از بارداری یا بیماری‌های مقاربتی ندارد. علاوه بر این، می‌تواند باکتری‌ها را به سمت رحم و لوله‌های فالوپ هدایت کرده و ریسک بیماری‌های التهابی لگن را افزایش دهد.

آیا دوش واژینال می‌تواند بوی بد واژن را از بین ببرد؟

خیر، دوش واژینال تنها برای مدت کوتاهی بو را پنهان می‌کند و اغلب با تشدید عفونت، باعث بدتر شدن بو در درازمدت می‌شود. بوی غیرطبیعی معمولاً نشانه عفونت است و باید توسط پزشک درمان شود.

آیا استفاده از دوش واژینال در دوران قاعدگی خطرناک‌تر است؟

بله، به دلیل باز بودن دهانه رحم، احتمال ورود باکتری‌ها به حفره لگنی و ایجاد عفونت در این دوران بیشتر است.

آیا دوش واژینال می‌تواند روی نتایج تست پاپ اسمیر تأثیر بگذارد؟

بله، انجام دوش قبل از آزمایش می‌تواند سلول‌های غیرطبیعی را بشوید و منجر به نتایج کاذب منفی شود.

 آیا استفاده از محلول‌های ضدعفونی‌کننده رقیق مانند بتادین برای شستشوی داخلی مجاز است؟

خیر، حتی ضدعفونی‌کننده‌ها نیز فلور طبیعی واژن را از بین می‌برند و ممکن است باعث سوزش مخاط و خشکی واژن شوند.

 آیا دوش واژینال باعث کاهش احتمال بارداری در روش‌های پیشگیری از بارداری مانند کاندوم می‌شود؟

خیر، دوش گرفتن پس از رابطه هیچ تاثیری در اثربخشی کاندوم یا جلوگیری از بارداری ندارد و نباید به عنوان روش پیشگیری در نظر گرفته شود.

آیا دوش واژینال برای درمان خارش واژن توصیه می‌شود؟

خیر، خارش معمولا نشانه عفونت قارچی یا التهاب است و دوش واژینال با خشک‌کردن ناحیه، خارش و التهاب را تشدید می‌کند.

آیا استفاده از دوش واژینال قبل از رابطه جنسی ضروری است؟

خیر، واژن نیازی به پاکسازی قبل از رابطه ندارد و این کار می‌تواند پارتنر را در معرض باکتری‌های نامناسب قرار دهد.

آیا دوش واژینال باعث تغییر در pH واژن و افزایش خطر ابتلا به HPV می‌شود؟

بله، تغییر pH طبیعی و تخریب لایه مخاطی واژن می‌تواند سیستم ایمنی موضعی را تضعیف کرده و استعداد برای ابتلا به ویروس‌ها مانند HPV را افزایش دهد.

آیا دوش واژینال در بارداری ممنوع است؟

بله، به دلیل حساسیت بالای رحم در این دوران و خطر وارد شدن هوا به عروق یا عفونت، اکیدا ممنوع است.