گیاه افدرا برای لاغری؛ بایدها و نبایدها + منع مصرف

افدرا چیست؟

گیاه افدرا سیناکا که به «ما هوآنگ» نیز شهرت دارد، نوعی گیاه بومی آسیا است. این گیاه هزاران سال در طب چینی و همچنین در هند برای درمان تب، سردرد، سرفه، خس‌خس سینه و سرماخوردگی استفاده می‌شد. گیاه افدرا یک گیاه محرک است که به شکل درختچه‌ای سبز با برگ‌های کوچک و فلس‌دار رشد می‌کند.

افدرا، مانند بسیاری از گیاهان، دارای ترکیبات شیمیایی متنوعی است، اما مهم‌ترین اثرات آن عمدتا به مولکول‌های افدرین نسبت داده می‌شود. افدرین به‌ویژه به‌خاطر تاثیراتش در کاهش وزن و چربی، مورد توجه و بررسی‌های گسترده قرار گرفته است.

از دهه ۱۹۹۰ تا اواسط دهه ۲۰۰۰ میلادی، افدرا ماده‌ای رایج در مکمل‌های غذایی بود که جهت کاهش وزن، افزایش انرژی و بهبود عملکرد ورزشی معرفی می‌شد.

با وجود تبلیغات مکمل‌های حاوی افدرین، به دلیل وجود نگرانی‌هایی همچون اثرات قلبی، تحریک ریه‌ها و سیستم عصبی و خطر مرگ، مکمل‌های حاوی این ماده در چند کشور جهان از جمله آمریکا ممنوع است.

گیاه افدرا باعث افزایش سرعت متابولیسم و ​​چربی‌سوزی می‌شود؟

تاثیر گیاه افدرا در متابولیسم و چربی‌سوزی به علت وجود ترکیبات افدرین در این گیاه است.

• چندین مطالعه در این زمینه نشان می‌دهند که افدرین قادر است سرعت سوخت‌وساز بدن در حالت استراحت را افزایش داده و روند چربی‌سوزی را نیز سرعت بخشد.
• مطالعه‌ای دیگر نشان داد که در افراد دارای اضافه‌وزن، هنگام رعایت رژیم کم‌کالری، سرعت متابولیسم بدن کاهش می‌یابد، اما این کاهش با مصرف افدرین متوقف می‌شود. (البته این اثر فقط در یک مطالعه کوچک و کوتاه‌مدت مشاهده شده و مربوط به مصرف ترکیب خالص افدرین همراه با کافئین بوده، نه خود گیاه افدرا.)

تمام مطالعات معتبر در این زمینه، کوتاه‌مدت (۲ تا ۸ هفته) بودند. ضمن اینکه همه‌ آنها قبل از ممنوعیت انجام شدند و هیچ شواهد بلندمدتی درباره اثربخشی مشاهده نشد.

نکته‌ مهم! بسیاری از تحقیقاتی که اثرات گیاه افدرا بر کاهش وزن را بررسی کرده‌اند، در واقع قبل از ممنوعیت مکمل‌های حاوی افدرین انجام شده‌اند و تحقیق جدیدی درباره آن انجام نگرفته است.

اگر می‌خواهید بدانید داروهای لاغری با فرمول GLP-1 چه خطراتی برای بیماران قلبی دارند، توضیحات کامل در مقاله زیر ارائه شده است:

افدرا و کافئین؛ سینرژی مؤثر اما پرخطر در کاهش وزن

قبل از ممنوعیت محصولات حاوی افدرا، تحقیقات نشان داد که مکمل‌های غذایی حاوی افدرین اثرات کوتاه‌مدتی بر کاهش وزن دارند. بسیاری از مطالعاتی که اثر افدرا را بررسی کرده‌اند، این کار را از طریق ترکیب افدرین با کافئین انجام داده‌اند.

شواهد نشان دادند که افدرین به همراه کافئین، میزان متابولیسم بدن را بیشتر افزایش می‌دهد و لازم به ذکر است که این ترکیب بسیار خطرناک بوده و حتی دوزهای کم آن هم می‌تواند کشنده باشد (مرگ، سکته و حمله قلبی ایجاد کرده و دلیل اصلی ممنوعیت FDA بوده است).

هر افزایش متابولیسمی لزوما نشان‌دهنده کاهش وزن ایمن نیست. بعد از ممنوعیت این مکمل‌ها، تقریبا هیچ تحقیق جدیدی در این زمینه انجام نشده است.

سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) مکمل‌های غذایی حاوی آلکالوئیدهای افدرین را ممنوع کرده است، زیرا خطراتی جدی برای سلامتی دارند، از جمله فشار خون بالا، حمله قلبی، تشنج، سکته مغزی و روان پریشی. افدرا می‌تواند در برخی افراد تهدیدکننده زندگی یا ناتوان‌کننده باشد.

دوز مصرف افدرا

اعدادی که درباره دوز مصرف گفته می‌شود به گیاه افدرا مربوط نیست، بلکه به آلکالوئید افدرین مربوط است و حتی دوزهای بسیار کمتر هم می‌توانند عوارض جدی ایجاد کنند. غلظت افدرین در این گیاه ثابت نبوده، بنابراین توصیه دوز مصرف برای آن علمی و ایمن نیست.

موارد مصرف و اثربخشی افدرا

با جستجو در اینترنت ممکن است موارد مصرف گوناگونی برای افدرا پیدا کنید. نکته‌ مهم این است که هنوز تحقیقات کافی و به‌روز در این زمینه صورت نگرفته و آنچه وجود دارد نتایج تحقیقات دوره‌های قبل از ممنوعیت آن است.

اثرات احتمالی گیاه افدرا

گفته می‌شود که افدرا ممکن است در زمینه‌ چاقی موثر باشد. به نظر می‌رسد که مصرف خوراکی و کوتاه‌مدت افدرا تا حدودی به کاهش وزن کمک می‌کند. هنوز مشخص نیست که آیا مصرف افدرا در بلندمدت نیز مفید است یا خیر. ضمن اینکه عوارض جانبی آن را نیز باید درنظر گرفت.

گیاه افدرا برای چه مواردی بی‌اثر است؟

این طور بیان می‌شود که افدرا احتمالا در عملکرد ورزشی بی‌اثر است. علاوه بر آن، مصرف خوراکی افدرا به همراه کافئین برای بهبود عملکرد ورزشی موثرتر از کافئین تنها نیست. به دلیل خطر مرگ، استفاده از این ماده به‌طور کامل ممنوع است.

عوارض جانبی افدرا

همانند سایر ترکیبات شیمیایی، برای افدرا نیز عوارض جانبی زیادی بیان شده است که حتما باید آنها را درنظر گرفت. در ادامه به‌طور مختصر به این عوارض جانبی اشاره کرده‌ایم.:

• افزایش تهوع و استفراغ
• افزایش تپش قلب و ضربان نامنظم
• مشکلات مربوط به سلامت روان
• افزایش فشار خون
• تشنج
• حملات قلبی
• سکته مغزی
• خطر مرگ

موارد احتیاط و هشدارهای ویژه برای مصرف افدرا

در مصرف گیاه افدرا باید موارد احتیاط را مدنظر قرار داده و به هشدارهای ویژه دقت کرد. در فهرست زیر به این نکات مهم اشاره کرده‌ایم:

• مصرف افدرا با سایر محرک‌ها و مانند کافئین‌دار خطر عوارض جانبی را تشدید می‌کند.
• مکمل‌های حاوی افدرا می‌توانند با عوارض جدی نظیر فشار خون بالا، حملات قلبی و تشنج همراه باشد.
• مصرف افدرا در دوران بارداری و شیردهی خطرناک است و باید از آن پرهیز شود.
• کودکان نباید مکمل‌های حاوی افدرا بخورند، زیرا با عوارض شدید همراه خواهد بود.
• دوزهای زیاد افدرا می‌تواند اضطراب را بدتر کند.
• مصرف افدرا می‌تواند کنترل قند در افراد دیابتی را دچار اختلال کند.
• افدرا می‌تواند اختلال حرکتی مثل لرزش اندام‌ها را بدتر کند.
• تحریک قلب، درد قفسه سینه، ضربان نامنظم، تحریک تیروئید، ایجاد سنگ کلیه و خطر حمله قلبی و مغزی نیز از دیگر هشدارهای مربوط به این گیاه است.

تداخلات گیاه افدرا با سایر داروها

مثل هر گیاه دیگری، افدرا نیز می‌تواند با داروها تداخل داشته باشد. در فهرست زیر می‌توانید این تداخلات را در دو گروه تداخلات متوسط و تداخلات جزئی مشاهده کنید.

برای آشنایی با فواید کمتر شناخته‌شده شیرین‌بیان در سلامت بدن و کنترل وزن، می‌توانید مطلب زیر را مطالعه کنید:

تداخلات متوسط

مصرف افدرا با داروهای زیر دارای تداخلات متوسط است:

• دگزامتازون
• مشتقات ارگوت
• داروهای ضد افسردگی
• داروهای دیابت
• داروهایی که توسط کبد تجزیه می‌شوند
• داروهای ضد تشنج
• متیل گرانتین‌ها

تداخل جزئی

گفته می‌شود که افدرا با داروهای آسم تداخل جزئی دارد.

خطرات مصرف گیاه افدرا

صرفا به این دلیل که یک مکمل از گیاهان تهیه شده است آن را مطمئن و بی‌خطر نمی‌کند. خطرات مصرف افدرا ناشی از اثرات ترکیب شیمیایی آن است. ماده‌ افدرین موجود در این گیاه، ترکیبی شبیه به آمفتامین است که ارتباط نزدیکی با آدرنالین دارد.

به دلیل همین ترکیبات شیمیایی، افدرا می‌تواند باعث افزایش ضربان قلب و فشار خون شود. تپش قلب، تهوع، استفراغ، تحریک‌پذیری عصبی، مشکل خواب و ناراحتی دستگاه گوارش نیز از دیگر مسائلی است که افدرا می‌تواند ایجاد کند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

مصرف هر مکمل غذایی باید با موافقت پزشک انجام گیرد. بنابراین اگر قصد دارید که از گیاه افدرا یا مکمل‌های حاوی افدرا استفاده کنید پیش از هر اقدامی با پزشک خود مشورت کرده و دستورالعمل‌های لازم را از او بگیرید.

ممکن است درباره تاثیر افدرا بر کاهش وزن شنیده باشید و قصد شما کم کردن وزن باشد. در این صورت حتما درباره این موضوع به پزشک خود بگویید. پزشک می‌تواند با بررسی شرایط شما راه‌های مطمئن، کم‌خطر و کارآمد را جهت کاهش وزن به شما ارائه دهد.

توصیه‌ای از تیم دارو دات کام به شما

در این مقاله از دارو دات کام به چند سوال مهم در ارتباط با گیاه افدرا پاسخ دادیم و عوارض و تداخلات آن را نیز مشاهده کردید. افدرا یکی از خطرناک‌ترین گیاهان دارویی شناخته‌شده است و هیچ شباهتی به گیاهان معمولی ندارد. گفته می‌شود که این گیاه حتی در دوزهای استاندارد می‌تواند کشنده باشد.

لازم است حتما سوالات و ابهامات خود را با پزشک در میان بگذارید، زیرا پزشک ممکن است شما را از مصرف افدرا منع کند. بنابراین قبل از مشورت با پزشک از هر گونه مصرف خودسرانه‌ آن پرهیز کنید تا سلامتی شما به خطر نیفتد.