در صورت بروز سکته قلبی چه باید کرد؟ اقدامات اولیه سکته قلبی

هنگام سکته قلبی چه اتفاقی می‌افتد؟

وقتی سکته قلبی رخ می‌دهد، جریان خون حیاتی که باید به عضله قلب برسد، ناگهان به دلیل انسداد شریان‌ها قطع می‌شود و این عضله را در وضعیت خطرناک کمبود اکسیژن قرار می‌دهد.

در این شرایط، بافت قلب که دیگر خون دریافت نمی‌کند، به سرعت دچار آسیب شده و سلول‌های آن شروع به مردن می‌کنند که این روند می‌تواند عملکرد پمپاژ خون را مختل کرده و حیات فرد را تهدید کند.

بروز علائمی مانند درد شدید قفسه سینه، تنگی نفس و تعریق نیازمند توجه فوری است چرا که هر دقیقه تاخیر در درمان، می‌تواند عواقب جبران‌ناپذیری برای سلامتی فرد به همراه داشته باشد. همچنین توجه به این علائم، باعث پیشگیری از سکته قلبی نیز خواهد شد.

اولین اقدام در صورت مشکوک شدن به سکته قلبی چیست؟

اولین و مهم‌ترین اقدام در صورت مشکوک شدن به سکته قلبی، تماس فوری با اورژانس و شماره ۱۱۵ است. هیچ‌وقت منتظر نمانید تا علائم خودبه‌خود برطرف شوند یا سعی نکنید خودتان با خودرو شخصی به بیمارستان بروید، مگر اینکه اورژانس دستور دهد.

پس از تماس با اورژانس، درب خانه را باز بگذارید تا تیم درمان به راحتی وارد شود، بیمار را در حالت نیمه‌نشینه قرار دهید تا تنفسش راحت‌تر شود و اگر داروهای زیرزبانی مانند نیتروگلیسرین یا آسپرین توسط پزشک قبلا برایتان تجویز شده است، طبق دستور عمل کنید.

اگر تنفس و نبض بیمار قطع شد، CPR یا احیای قلبی ریوی را با کمک اوپراتور اورژانس انجام دهید.

ارتباط داروی آسپرین و حمله قلبی در پیشگیری از مرگ در سکته قلبی چیست؟

آسپرین در زمان حمله قلبی نقش حیاتی دارد زیرا به عنوان یک ضد انعقاد عمل می‌کند. این دارو با جلوگیری از چسبیدن پلاکت‌های خون به یکدیگر، مانع از بزرگ‌تر شدن لخته خونی که باعث انسداد شریان قلب شده می‌شود و به رقیق‌تر شدن خون کمک می‌کند.

ارتباط آسپرین و حمله قلبی، می‌تواند جریان خون را تا حدی حفظ کرده و میزان آسیب به عضله قلب را کاهش دهد. با این حال، مصرف آن باید با احتیاط و طبق نظر پزشک یا اپراتور اورژانس انجام شود، زیرا برای همه افراد مانند کسانی که آلرژی یا خونریزی فعال دارند، مناسب نیست.

چگونه باید CPR (احیای قلبی-ریوی) را انجام دهید؟

سی پی آر، از کمک‌های اولیه قلبی است اما چند نکته وجود دارد که باید قبل از آموزش کمک‌های اولیه در خانه و شروع CPR در نظر داشته باشید:

• برای راه نجات از حمله قلبی، ابتدا مطمئن شوید که محیط اطراف بیمار امن است.
• فرد بی‌هوش را از نظر خونریزی یا آسیب‌هایی که ممکن است انجام CPR را خطرناک کند، بررسی کنید.

بعد از اطمینان از بی خطر بودن احیای قلبی، مراحل CPR حمله قلبی را به ترتیب زیر انجام دهید:

1. مرکز قفسه سینه برای فشار دادن را پیدا کنید.
2. یک دست را روی دست دیگر قرار داده و فشار دهید.
3. انگشتان را در هم قفل کنید و پایه یا کف دست را روی مرکز قفسه سینه، روی استخوان جناغ قرار دهید.
4. شانه‌ها را مستقیما بالای دست‌ها قرار داده و آرنج‌ها را صاف نگه دارید.
5. با قدرت و با سرعت ۱۰۰ تا ۱۲۰ فشار در دقیقه، محل مناسب را فشار دهید.

نکته بسیار مهم! به ازای 30 بار فشار قفسه سینه باید 2 بار تنفس مصنوعی دهان به دهان بدهید. این نسبت 30 به 2 را بطور منظم در حین عملیات احیا رعایت کنید تا زمانی که نبض بیمار شروع به زدن کند و به هوش بیاید.

همچنین این کار را تا وقتی ادامه دهید که 115 از راه برسد و کنترل اوضاع را به دست بگیرد. این حرکت را ادامه دهید تا فرد به هوش آمده و شروع به حرکت کند.

اگر ممکن است، چند نفر به‌صورت نوبتی CPR در سکته قلبی را انجام دهند تا وقفه‌ای در فشارها ایجاد نشود.

آیا در هنگام سکته قلبی می‌توانیم ماساژ قفسه سینه انجام دهیم؟

خیر، انجام ماساژ قفسه سینه در هنگام سکته قلبی به هیچ وجه توصیه نمی‌شود و می‌تواند بسیار خطرناک باشد زیرا فشار فیزیکی بر عضله قلبی که دچار آسیب شده است، می‌تواند وضعیت را بدتر کرده و آریتمی‌های قلبی را تشدید کند.

ماساژ قلبی در سکته یا فشار دادن سینه تنها زمانی مجاز است که قلب فرد کاملا از کار افتاده یا دچار ایست قلبی شده و نبض و تنفسش قطع شده باشد در حالی که در سکته قلبی، قلب معمولا همچنان در حال تپیدن است و بهترین اقدام، استراحت دادن به بیمار و تماس فوری با اورژانس است.

هنگام سکته قلبی چه‌ کارهایی را نباید انجام دهید؟

اگر در حال انجام کمک‌های اولیه برای فردی با علائم حمله قلبی هستید، باید برای نجات از سکته قلبی، از این موارد پرهیز کنید:

• ترک کردن فرد
• نادیده گرفتن علائم حمله قلبی
• صبر کردن برای اینکه علائم خودبه‌خود برطرف شوند.
• دادن هرگونه غذا یا نوشیدنی به فرد به‌جز داروهای قلبی تجویزی یا آسپیرین

سکته قلبی چقدر طول می‌کشد؟

نشانه‌های سکته قلبی ممکن است از چند دقیقه تا چند ساعت یا حتی یک روز طول بکشد و در صورت عدم درمان، این مدت زمان و آسیب وارده می‌تواند بیشتر شود.

با این حال، نباید به هیچ عنوان منتظر ماند یا علائم را نادیده گرفت؛ چرا که واکنش سریع به سکته قلبی و مراجعه فوری به درمانگاه برای بازگرداندن جریان خون و جلوگیری از عوارض جدی مانند مرگ در ساعات اولیه، بسیار ضروری است.

علائم و نشانه‌های سکته قلبی برای کمک به بیمار سکته قلبی

علائم هشدار قلب شامل موارد زیر است:

• احساس درد مداوم و فشار در قفسه سینه به مدت چند دقیقه تا چند ساعت
• درد در بازوها، گردن، فک، پشت و شکم
• تنگی نفس، گاهی همراه با سرفه، خس خس سینه و تولید خلط کف‌آلود
• احساس ناخوشی
• تعریق
• بی‌حسی اندام‌ها
• حالت تهوع
• سرگیجه و احساس سبکی سر
• سوء هاضمه به صورت احساس هضم نشدن غذا یا احساس پری معده

درد در قفسه سینه به دلیل انسدادی ایجاد می‌شود که مانع رسیدن خون به عضله قلب خواهد شد. این درد، از علائم حمله قلبی است و با استراحت برطرف نمی‌شود.

تغییرات ضربان قلب هنگام سکته قلبی

هنگام سکته قلبی، ضربان قلب ممکن است تغییرات متنوع و خطرناکی بسته به شدت حمله و محل آسیب دیدگی قلب داشته باشد. یکی از شایع‌ترین این تغییرات، آریتمی یا نامنظمی ضربان قلب است؛ به این معنا که قلب ممکن است خیلی سریع، خیلی کُند یا با ریتم نامنظم بزند.

این اتفاق به این دلیل رخ می‌دهد که جریان خون قطع شده، سیستم الکتریکی قلب را که مسئول تنظیم ضربان است، دچار اختلال می‌کند. در موارد حاد، قلب ممکن است دچار فیبریلاسیون دهلیزی یا بطنی شود که در آن قلب به جای پمپاژ مؤثر، می‌لرزد و این وضعیت اگر درمان نشود، می‌تواند منجر به ایست قلبی شود.

تغییرات فشارخون هنگام سکته قلبی

تغییرات فشار خون هنگام سکته قلبی می‌تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد، اما معمولا یکی از دو الگوی زیر رخ می‌دهد:

• افزایش فشار خون؛ در بسیاری از موارد، بدن به درد شدید و استرس ناشی از حمله قلبی با ترشح آدرنالین واکنش نشان می‌دهد. این باعث می‌شود فشار خون به طور ناگهانی و خطرناکی بالا برود تا خون با فشار بیشتری پمپاژ شود.
• کاهش فشار خون؛ اگر بخش بزرگی از عضله قلب آسیب ببیند و قدرت پمپاژ قلب به شدت افت کند، فشار خون به سرعت کاهش می‌یابد. این وضعیت بسیار خطرناک است زیرا باعث می‌شود خون کافی به مغز و سایر اعضای حیاتی نرسد و فرد ممکن است دچار سرگیجه، غش یا شوک شود.

بنابراین، هم فشار خون بالا و هم پایین می‌تواند نشانه‌ای از وضعیت اورژانسی باشد و نیاز به بررسی دقیق دارد. درباره تفاوت سکته قلبی و مغزی، می‌توانید در مجله پزشکی دارو دات کام بیشتر بخوانید.

سرفه هنگام سکته قلبی

سرفه یک علامت اصلی و شایع برای سکته قلبی نیست اما در شرایط خاصی می‌تواند رخ دهد و نشان‌دهنده وضعیت خطرناکی است:

• سرفه ناشی از تنگی نفس (ادم ریوی)؛ اگر سکته قلبی باعث شود که قلب نتواند به درستی خون را پمپاژ کند، خون در رگ‌های ریه تجمع می‌یابد و مایع وارد بافت‌های ریه می‌شود (نارسایی قلبی حاد). این حالت باعث تنگی نفس شدید و سرفه‌ای می‌شود که اغلب همراه با خلط کف‌آلود یا صورتی است. این یک علامت اورژانسی است.
• سرفه خشک؛ گاهی اوقات فرد به دلیل تحریک عصب واگ در ناحیه قفسه سینه یا اضطراب شدید دچار سرفه خشک می‌شود، اما این حالت کمتر شایع است.

برخلاف باورهای رایج در شبکه‌های اجتماعی، سرفه کردن شدید کاردیاک روشی قطعی برای جلوگیری از سکته قلبی یا درمان آن نیست و نباید جایگزین تماس فوری با اورژانس شود. اگر فردی دچار درد قفسه سینه و سرفه با خلط صورتی شد، باید فورا به پزشک مراجعه کند.

استفراغ بعد از سکته قلبی به چه معناست؟

استفراغ پس از سکته قلبی ناشی از تحریک شدید اعصاب بدن در پاسخ به درد و کمبود اکسیژن عضله قلب به‌ویژه زمانی است که عصب واگ تحت فشار قرار می‌گیرد.

این واکنش گوارشی می‌تواند به دلیل شدت درد قفسه سینه یا تجمع مایع در ریه‌ها ناشی از نارسایی قلبی رخ دهد و اگرچه ناراحت‌کننده است اما یکی از علائم شایع در طی حمله قلبی محسوب می‌شود که باید همراه با سایر نشانه‌ها مورد توجه پزشکی قرار گیرد.

اگر مشکوک به سکته یا حمله قلبی هستید چه کاری باید انجام دهید؟

در صورت مشکوک بودن به سکته قلبی باید کارهای زیر را انجام دهید:

• با اورژانس تماس بگیرید.
• به علائم توجه کنید و درد یا ناراحتی در قفسه سینه، درد یا بی‌حسی در گردن، پشت یا بازوها، تنگی نفس، تعریق سرد، حالت تهوع یا سرگیجه توجه داشته باشید.
• منتظر نمانید تا ببینید آیا علائم برطرف می‌شوند یا نه؛ اقدام‌های لازم برای درمان سکته قلبی را در نظر داشته باشید.
• به فرد مشکوک به حمله قلبی، چیزی برای خوردن یا نوشیدن ندهید؛ مگر اینکه داروی تجویز شده‌ای مانند نیتروگلیسیرین داشته باشد.
• اگر فرد بی‌هوش شد و نبض نداشت، عملیات احیا (CPR) را آغاز کنید.

اگر تنها هستید و دچار حمله قلبی می‌شوید چه باید بکنید؟

اگر فردی دچار حمله قلبی شده و تنها است، باید مراحل زیر را انجام دهد:

• با 115 تماس بگیرید. اگر در حال رانندگی هستید، توقف کنید و به سمت بیمارستان رانندگی نکنید.
• با یک دوست یا یکی از اعضای خانواده برای دریافت کمک تماس بگیرید.
• اگر نیتروگلیسیرین دارید، آن را مصرف کنید؛ برای جذب بهتر، نیتروگلیسیرین را خرد کرده یا بجوید.

نکته! اگر نیتروگلیسیرین به شکل اسپری است، باید 2 پاف زیر زبانتان اسپری کنید. اگر قرص آسپرین دارید، باید همزمان و به‌محض جذب شدن نیتروگلیسرین از دهان، بجوید و قورت دهید.

توجه! اگر درد قفسه سینه تا 5 دقیقه بعد برطرف نشد، باز هم نیتروگلیسیرین را همانطور که گفته شد به‌صورت جویدنی، زیر زبانی یا اسپری زیر زبانی استفاده کنید. تا 3 بار و هر 5 دقیقه مجاز به استفاده از نیتروگلیسیرین هستید.

• در ورودی را باز کنید تا وقتی نیروهای اورژانس رسیدند، به‌راحتی وارد شوند.
• بنشیند و به دیوار یا سطحی محکم تکیه دهد.
• خود را گرم نگه دارد و تا زمان رسیدن اورژانس، آرام باقی بمانید.

بعد از سکته قلبی چه اتفاقی می‌افتد؟

اقدامات درمانی پس از سکته قلبی برای بازگرداندن جریان خون و کاهش آسیب‌های قلبی، شامل روش‌های تخصصی زیر است:

• آنژیوگرافی عروق کرونر برای گرفتن تصاویر از رگ‌های خونی قلب
• مداخله عروق کرونر از راه پوست (PCI) برای باز کردن رگ‌های مسدود شده
• جراحی بای‌پس عروق کرونر در برخی موارد خاص

در برخی موارد از حمله‌های قلبی، پزشک ممکن است جراحی بای‌پس عروق کرونر را نیز برای بررسی‌های بیشتر بیمار، تجویز کند.

طول عمر بعد از سکته قلبی چقدر است؟

آمارهای جهانی نشان می‌دهند که حدود ۹۰ درصد از افرادی که دچار سکته قلبی می‌شوند و به موقع به بیمارستان می‌رسند، از مرحله حاد نجات پیدا می‌کنند.

بررسی‌ها حاکی از آن است که حدود ۸۰ درصد از بیماران یک سال پس از حادثه هنوز زنده هستند و این رقم برای پنج سال بعد به حدود ۷۰ درصد می‌رسد.

همچنین تخمین زده می‌شود که حدود ۵۰ درصد موفق می‌شوند 10 سال یا بیشتر پس از سکته قلبی عمر کنند؛ البته به شرطی که داروها را منظم مصرف کنند و سبک زندگی سالمی را داشته باشند.

عوامل متعددی بر طول عمر پس از سکته قلبی تاثیرگذارند که مهم‌ترین آن‌ها سن فرد، میزان آسیب وارد شده به عضله قلب و سرعت دریافت درمان در لحظات اولیه است.

علاوه بر این، وجود بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت و فشار خون بالا می‌تواند خطرات را افزایش دهد، در حالی که رعایت دقیق رژیم غذایی، ترک سیگار و مصرف منظم داروها شانس زندگی طولانی‌تر و سالم‌تری را برای بیمار تضمین می‌کند.

توصیه‌ای از تیم دارو دات کام به شما

اگر علائم حمله قلبی در فردی ظاهر شد، آرامش خودتان را حفظ کنید و فورا با اورژانس 115 تماس بگیرید. اپراتور اورژانس، راهنمایی و نکات لازم برای همراهی بیمار تا لحظه رسیدن تیم اورژانس را به شما ارائه می‌دهد. اپراتور اورژانس به شما می‌گوید که در صورت ایست قلبی بیمار، چگونه CPR انجام دهید.

حمله قلبی یک وضعیت اورژانسی جدی است. فردی که دچار حمله قلبی می‌شود باید فورا کمک‌های اورژانسی دریافت کند که شامل داروها و روش‌های درمان بالینی است.

اگر سوالی دارید، در بخش نظرات بنویسید تا پزشک پاسخ دهد.

سوالات متداول

اولین اقدام هنگام مشاهده سکته قلبی چیست؟

تماس فوری با اورژانس و حفظ آرامش بیمار، از اولین اقدامات مهم در زمان مشاهده علائم سکته قلبی هستند.

آیا آسپرین در حمله قلبی کمک می‌کند؟

بله، مصرف آسپرین می‌تواند از بزرگ شدن لخته خون جلوگیری کند، اما باید با مشورت پزشک مصرف شود.

آیا باید بیمار را حرکت داد یا بخوابانیم؟

بیمار باید در حالت نیمه‌نشیده استراحت کند و از هرگونه حرکت و فعالیت خودداری گردد.

در صورت بیهوشی چه کار کنیم؟

اگر تنفس و نبض ندارید، فورا احیای قلبی ریوی را شروع کنید.

چه عواملی می‌توانند روند احیا را موفق‌تر کنند؟

شروع سریع احیا، تماس سریع با اورژانس و استفاده از دفیبریلاتور، در فرایند احیا بسیار کمک کننده هستند.

هنگام سکته قلبی خفیف چه کنیم؟

با وجود علائم خفیف نیز باید فورا به اورژانس مراجعه کنید تا از عوارض بعدی جلوگیری شود.

هنگام قلب درد چه کنیم؟

فورا استراحت کنید، لباس‌های تنگ را باز کنید و در صورت تجویز قبلی، داروهای زیرزبانی مصرف کنید.

در هنگام سکته قلبی چه اتفاقی می افتد؟

جریان خون به بخشی از قلب قطع شده و عضله آن دچار آسیب می‌شود.

آیا سکته قلبی درمان دارد؟

بله، با درمان‌های سریع مانند آنژیوپلاستی و داروها می‌توان جلوی آسیب را گرفت.