آناتومی و عملکرد قلب انسان به زبان ساده

قلب یکی از حیاتیترین اعضای بدن است که نقش اصلی در گردش خون و تامین اکسیژن و مواد مغذی سلولها دارد. این اندام توخالی و عضلانی با انقباضهای منظم خود خون را در سراسر بدن به جریان درمیآورد و بدون توقف، سلامت و بقای بافتها را تضمین میکند.
قلب از چهار حفره تشکیل شده است؛ دو دهلیز در بخش بالایی و دو بطن در بخش پایینی که هرکدام وظایف مشخصی در جمعآوری و پمپاژ خون دارند.
دهلیزها خون بازگشتی از بدن یا ریهها را دریافت و به بطنها منتقل میکنند، در حالی که بطنها خون را با فشار بالا به اندامها و ریهها میرسانند.
دریچهها و سیستم الکتریکی قلب هماهنگی جریان خون و ریتم ضربان را حفظ میکنند. آشنایی با ساختار و عملکرد قلب، نخستین گام برای درک اهمیت سلامت این عضو و پیشگیری از بیماریهای قلبی است.
در ادامه این مقاله از دارو دات کام با ما همراه باشید تا به اتفاق هم و به زبان ساده بررسی کنیم که قلب چیست و چطور کار میکند.
قلب چیست؟
قلب یک اندام ماهیچهای و عضلانی است که با انقباضهای منظم خود، حرکت خون و لنف را در بدن امکانپذیر میکند و نقش اصلی را در خونرسانی به اندامها بر عهده دارد. این فرایند، هستهی اصلی نقش قلب در گردش خون محسوب میشود و برای زنده ماندن بافتها ضروری است.
از نظر شکل و جایگاه، قلب تقریبا هماندازه یک مشت و دارای فرمی مخروطی با لبههای گرد و نوکی رو به پایین است. نوک قلب کمی به سمت جلو و چپ متمایل بوده و این اندام در پشت استخوان جناغ سینه و اندکی مایل به سمت چپ قفسه سینه قرار دارد. بررسی این ویژگیها در قالب آناتومی ساده قلب به درک بهتر موقعیت و کارکرد آن کمک میکند.
قلب سالم حدود نیم درصد وزن بدن را تشکیل میدهد و وزن آن به طور متوسط بین ۳۰۰ تا ۳۵۰ گرم است. این اندام از بخشهای مختلفی تشکیل شده که هرکدام وظیفه مشخصی دارند و در کنار هم ساختار و عملکرد قلب را شکل میدهند. شناخت اجزای قلب انسان نشان میدهد که هماهنگی دقیق میان این بخشها چگونه به پمپاژ مداوم و مؤثر خون در بدن منجر میشود.
آناتومی قلب انسان به زبان ساده
آناتومی قلب به گونهای طراحی شده است که جریان خون را به صورت منظم و پیوسته در سراسر بدن برقرار کند. این اندام از چهار حفره اصلی تشکیل شده است که شامل دو دهلیز در بخش فوقانی و دو بطن در بخش تحتانی قلب هستند. دیوارهای عضلانی به نام سپتوم، نیمه راست و چپ قلب را از یکدیگر جدا میکند و مانع از مخلوط شدن خون اکسیژندار و بدون اکسیژن میشود.
خون فاقد اکسیژن پس از بازگشت از اندامها وارد دهلیز راست میشود و سپس به بطن راست منتقل میگردد تا از آنجا به سمت ریهها پمپ شود. پس از انجام تبادل گازها در ریهها، خون اکسیژندار وارد دهلیز چپ شده و در مرحله بعد، بطن چپ آن را با فشار بالا به سراسر بدن ارسال میکند. این مسیر دقیق، اساس عملکرد طبیعی گردش خون در بدن است.
در بررسی آناتومی قلب انسان، علاوه بر حفرهها و دیوارهها، باید به ساختارهای کنترلی نیز توجه کرد. سیستم هدایتی فیزیولوژی قلب مجموعهای از سلولهای تخصصی است که پیامهای الکتریکی را تولید و منتقل میکند و باعث انقباض هماهنگ دهلیزها و بطنها میشود. این سیستم نقش کلیدی در تنظیم ضربان قلب و حفظ ریتم طبیعی آن دارد و بدون عملکرد صحیح آن، پمپاژ مؤثر خون امکانپذیر نخواهد بود.
Blood is carried from your heart to the rest of your body through a complex network of arteries, arterioles, and capillaries. Blood is returned to your heart through venules and veins. If all the vessels of this network in your body were laid end-to-end, they would extend for about 60,000 miles (more than 96,500 kilometers).
خون از طریق شبکهای پیچیده از شریانها، شریانچهها و مویرگها به سراسر بدن، منتقل میشود. همچنین خون از طریق وریدچهها و وریدها به قلب بازمیگردد. اگر کلیه رگهای شبکه خونی را به کنار هم بگذاریم، رگی به طول بیش از ۹۶۵۰۰ کیلومتر خواهیم داشت. (منبع)
در ادامه درباره هر کدام از بخشهای مختلف قلب، به تفکیک برایتان خواهیم گفت:
دهلیز راست
دهلیز راست یکی از حفرههای فوقانی قلب است که خون فاقد اکسیژن را از طریق وریدهای اجوف فوقانی و تحتانی از سراسر بدن دریافت میکند. این حفره نقش جمعآوری خون برگشتی از بافتها را بر عهده دارد و آن را در زمان مناسب به بطن راست منتقل میکند. عملکرد صحیح دهلیز راست برای حفظ جریان منظم خون و جلوگیری از تجمع آن در سیستم وریدی اهمیت حیاتی دارد.
بطن راست
بطن راست خون دریافتشده از دهلیز راست را به سمت ریهها پمپ میکند. این خون از طریق شریان ریوی وارد ریهها میشود تا فرآیند تبادل گازها انجام گیرد و اکسیژن جذب شود. دیواره بطن راست نسبت به بطن چپ نازکتر است، زیرا برای پمپاژ خون به ریهها به فشار کمتری نیاز دارد.
دهلیز چپ
دهلیز چپ خون اکسیژندار را که از ریهها بازمیگردد از طریق وریدهای ریوی دریافت میکند. این حفره نقش واسطهای مهم در نحوه انتقال خون در قلب به بطن چپ دارد؛ خونی که غنی از اکسیژن است. عملکرد هماهنگ دهلیز چپ باعث میشود خون بدون وقفه و با حجم مناسب وارد قویترین بخش قلب شود.
بطن چپ
بطن چپ اصلیترین حفره پمپاژکننده قلب است که خون اکسیژندار را با فشار بالا به سراسر بدن میفرستد. این خون از طریق شریان سرخرگ آئورت به اندامها و بافتها میرسد. دیواره عضلانی بطن چپ ضخیمتر از سایر حفرههاست، زیرا باید نیروی کافی برای تأمین گردش خون سیستمیک را ایجاد کند.
تفاوت بطن و دهلیز چیست؟
در بررسی تفاوت بطن و دهلیز باید بگوییم که بطنها، حفرههای پایینی قلب هستند که خون را با فشار بالا به ریهها یا سراسر بدن پمپ میکنند اما دهلیزها حفرههای بالایی قلب هستند که خون بازگشتی از بدن یا ریهها را جمعآوری و به بطنها منتقل میکنند.
رگهای کرونری
رگهای کرونری مسئول خونرسانی به عضله قلب هستند و اکسیژن و مواد مغذی مورد نیاز سلولهای قلبی را تامین میکنند؛ عروق کرونر در تغذیه قلب نقشس بسیار مهم دارند. این رگها از ابتدای آئورت منشا میگیرند و سطح قلب را پوشش میدهند. هرگونه تنگی یا انسداد در رگهای کرونری میتواند باعث کاهش خونرسانی و آسیب به بافت قلب شود.
ساختار الکتریکی قلب
سیستم الکتریکی قلب شبکهای از سلولهای تخصصی است که تولید و هدایت پیامهای الکتریکی را بر عهده دارند. این سیستم باعث ایجاد ضربان منظم و هماهنگ در حفرههای قلب میشود و ترتیب انقباض دهلیزها و بطنها را تنظیم میکند. عملکرد صحیح این سیستم برای حفظ ریتم طبیعی قلب و پمپاژ مؤثر خون ضروری است.
دیوارههای قلب
قلب بهطور کامل درون ساختاری محافظ به نام پریکارد قرار گرفته است که از بافت همبند تشکیل شده و نقش محافظتی دارد. درست در زیر پریکارد، لایهای به نام اپیکارد قرار میگیرد که سطح خارجی قلب را میپوشاند و حاوی بافت چربی اپیکاردیال و رگهای کرونری است. این لایه به محافظت از قلب و تغذیه عضله قلب کمک میکند.
در عمق اپیکارد، لایه میوکارد قرار دارد که ضخیمترین بخش دیواره قلب محسوب میشود و از بافت عضلانی تشکیل شده است. میوکارد مسئول اصلی انقباض و انبساط قلب است و با این حرکات منظم، خون را در سراسر بدن پمپ میکند. قدرت و هماهنگی این لایه، نقش تعیینکنندهای در عملکرد طبیعی قلب دارد.
سطح داخلی حفرههای قلب توسط لایهای نازک و صاف به نام اندوکارد پوشیده شده است. اندوکارد با ایجاد سطحی هموار، حرکت روان خون در داخل قلب را ممکن میسازد و در عملکرد صحیح دریچههای قلب نقش دارد.
علاوه بر این لایهها، دیوارهای عضلانی به نام سپتوم در قلب وجود دارد که بخش راست و چپ قلب را از یکدیگر جدا میکند و مانع از اختلاط خون اکسیژندار و بدون اکسیژن میشود.
در مجموع، دیوارههای قلب شامل اندوکاردیوم بهعنوان لایه داخلی، میوکاردیوم بهعنوان لایه عضلانی میانی و اپیکاردیوم بهعنوان لایه بیرونی هستند. اپیکاردیوم بخشی از پریکارد محسوب میشود و پریکارد با ترشح مقدار کمی مایع، از اصطکاک قلب با اندامهای اطراف جلوگیری میکند و امکان حرکت آزادانه آن را فراهم میسازد.
حفرههای قلب
قلب انسان شامل چهار حفره است؛ دو حفره بالایی دهلیزها نام دارند و دو حفره پایینی نیز بطنها هستند. دهلیزها و بطنها بهوسیله دیواره بینحفرهای سپتوم از هم جدا شدهاند.
دریچههای قلب نیز به صورت دریچههای یکطرفه عمل میکنند تا خون فقط در یک جهت جریان یابد. خون از قلب و از طریق یک سرخرگ به سمت اندامها خارج میشود؛ خون بازگشتی از اندامها نیز از طریق یک سیاهرگ بزرگ یا اصطلاحا ورید به قلب بازمیگردد.
دریچههای قلب
دریچههای قلب (مترال و سه لتی، …)، ساختارهایی هستند که جریان خون را در مسیر صحیح هدایت میکنند و از بازگشت آن جلوگیری میکنند. این دریچهها بین حفرهها و در محل خروج خون از قلب قرار دارند و با باز و بسته شدن هماهنگ، حرکت یکطرفه خون را تضمین میکنند. اختلال در عملکرد دریچهها میتواند موجب کاهش کارایی پمپاژ قلب شود.
- دریچه سهلتی (Tricuspid valve)؛ جریان خون بین دهلیز راست و بطن راست را تنظیم میکند.
- دریچه ریوی (Pulmonary valve)؛ جریان خون از بطن راست به شریانهای ریوی را کنترل میکند؛ شریانهایی که خون را برای دریافت اکسیژن به ریهها میبرند.
- دریچه میترال (Mitral valve)؛ این دریچه اجازه میدهد تا خون غنی از اکسیژن که از ریهها آمده است، از دهلیز چپ وارد بطن چپ شود.
- دریچه آئورتی (Aortic valve): دریچه آئورتی (Aortic valve)، راه را برای عبور خون غنی از اکسیژن از بطن چپ به آئورت، باز میکند.
دریچههای دهلیزی-بطنی
دریچههای دهلیزی-بطنی بین حفرههای بالایی و پایینی قلب قرار دارند و شامل موارد زیر میشوند:
- دریچه سهلتی؛ دریچهای میان دهلیز راست و بطن راست
- دریچه میترال؛ دریچهای میان دهلیز چپ و بطن چپ
دریچههای نیمههلالی
دریچههای نیمههلالی هنگام خروج خون از بطنها باز میشوند و شامل موارد زیر است:
- دریچه آئورتی؛ زمانی باز میشود که خون از بطن چپ به آئورت جریان پیدا میکند.
- دریچه ریوی؛ زمانی باز میشود که خون از بطن راست به شریانهای ریوی جریان مییابد.

رگهای خونی
سه نوع اصلی رگهای خونی به شرح زیر در قلب وجود دارد:
- شریانها؛ این رگها با آئورت آغاز میشوند. شریانها خون غنی از اکسیژن را از قلب به کلیه بافتهای بدن میبرند.
- مویرگها؛ رگهای خونی بسیار کوچک و نازکی هستند که شریانها را به وریدها متصل میکنند. دیواره نازک مویرگها امکان تبادل اکسیژن، مواد مغذی، دیاکسید کربن و سایر مواد زائد را با سلولهای اندامها فراهم میکند.
- وریدها؛ این رگها خون را به قلب بازمیگردانند. این خون فقیر از اکسیژن بوده و سرشار از مواد زائدی است که باید از بدن دفع یا حذف شوند. هرچه وریدها به قلب نزدیکتر شده، بزرگتر میشوند. ورید اجوف فوقانی خون را از سر و بازوها به قلب میآورد و ورید اجوف تحتانی خون را از شکم و پاها به قلب بازمیگرداند.
شریانهای کرونری
شریانهای کرونری از بخش ابتدایی آئورت و در بالای دریچه آئورت منشعب میشوند و وظیفه اصلی آنها تامین خون و اکسیژن مورد نیاز عضله قلب است. این رگها نقش حیاتی در حفظ عملکرد طبیعی قلب دارند، زیرا بافت قلب برای انقباض منظم و مؤثر، به جریان مداوم خون غنی از اکسیژن وابسته است.
در بدن انسان دو شریان کرونری اصلی وجود دارد که شامل شریان کرونری راست و شریان کرونری چپ هستند. شریان کرونری راست معمولاً بخشهایی از دهلیز راست، بطن راست و در برخی افراد بخشهایی از سیستم هدایتی قلب را خونرسانی میکند.
شریان کرونری چپ دارای تنهای به نام تنه اصلی کرونری چپ است که پس از منشأ گرفتن، به دو شاخه مهم تقسیم میشود. یکی از این شاخهها شریان سیرکومفلکس چپ است که بخشهای جانبی و پشتی قلب را تغذیه میکند.
شاخه دیگر، شریان نزولی قدامی چپ یا راموس اینترونتریکولاریس قدامی است که مسئول خونرسانی به دیواره قدامی قلب و بخش بزرگی از بطن چپ به شمار میرود. هماهنگی عملکرد این شریانها برای سلامت و بقای عضله قلب ضروری است.
سیستم هدایت الکتریکی
پالسهای الکتریکی تولیدشده توسط عضله قلب یا همان بافت میوکارد، باعث انقباض قلب میشوند. این سیگنال الکتریکی در گره سینوسی-دهلیزی ایجاد میشود. این گره بالای دهلیز راست قرار دارد، گره SA یا همان گره سینوسی دهلیزی، گاهی ضربانساز طبیعی قلب نامیده میشود.
پالس الکتریکی این ضربانساز طبیعی از طریق فیبرهای عضلانی دهلیزها و بطنها عبور کرده و باعث انقباض آنها میشود. ضربان قلب شما ممکن است بسته به نیازهای فیزیکی، استرس یا عوامل هورمونی تغییر کند.
قلب در کجا قرار دارد؟
قلب در جلوی قفسه سینه و بین ریه راست و ریه چپ قرار دارد. این عضله کمی پشت و به سمت چپ استخوان جناغ وسط سینه، جای گرفته است. ریه چپ کمی کوچکتر است تا برای قلب در سمت چپ قفسه سینه جا باز کند. قفسه سینه از قلب شما محافظت میکند.
قلب چه شکلی است؟
قلب کمی شبیه به یک هرم وارونه با لبههای گرد است.
اندازه قلب چقدر است؟
اندازه قلب هر فرد کمی متفاوت است. بااینحال قلب تقریبا به اندازه مشت دست هر شخص است. وزن قلب یک بزرگسال حدود ۲۸۰ گرم برآورد میشود. وزن قلب به اندازه بدن و جنسیت بستگی دارد.
عملکرد قلب به زبان ساده برای کودکان
قلب یک عضو مهم در بدن است که مثل یک پمپ قوی کار میکند. قلب خون را به همه جای بدن میفرستد تا اکسیژن و غذا به سلولها برسد و بدن بتواند حرکت کند، فکر کند و زنده بماند.
وقتی قلب میتپد، خون کثیف را به ریهها میفرستد تا تمیز و پر از اکسیژن شود و بعد خون تمیز را دوباره به دستها، پاها، مغز و بقیه اندامها میرساند. این کار هر روز و هر شب، حتی وقتی خواب هستیم، بدون توقف انجام میشود تا بدن همیشه سالم بماند.
عملکرد قلب چگونه است؟
وظیفه قلب چیست؟
خون از طریق شبکهای از رگهای خونی به نام سیستم گردش خون و همزمان با ضربان قلب، پمپ میشود. خون علاوهبر انتقال اکسیژن تازه و مواد مغذی به بافتهای بدن، مواد زائد بدن، از جمله دیاکسید کربن را نیز از بافتها دور میکند.
وظیفه اصلی قلب شامل پمپاژ خون در سراسر بدن، اکسیژن رسانی به سلولها، تغذیه سلولها و دفع مواد زائد میشود. سایر وظایف قلب به شرح زیر است.
- کنترل ریتم و سرعت ضربان قلب
- حفظ فشار خون
علاوهبر این موارد، قلب با کمک سیستمهای دیگر بدن، سایر عملکردهای بدن را نیز تنظیم میکند:
- سیستم عصبی؛ سیستم عصبی به کنترل ضربان قلب کمک میکند. این سیستم سیگنالهایی ارسال میکند تا قلب، هنگام استراحت آرامتر و هنگام استرس سریعتر بتپد.
- سیستم غدد درونریز؛ سیستم غدد درونریز بل ترشح هورمونهایی به رگهای خونی دستور میدهد تا منقبض یا منبسط شوند. این امر بر فشار خون تاثیر میگذارد. هورمونهای غده تیروئید نیز بر آهسته یا سريعتر شدن ضربان قلب، موثرند.
انواع بیماری های قلبی کدامند؟
برخی از بیماریهای رایجی که قلب را تحت تاثیر قرار میدهند به شرح زیر است:
- آریتمی: بیماری آریتمی ضربان قلبی که خیلی سریع، خیلی کند یا نامنظم است.
- کاردیومیوپاتی: کاردیومیوپاتی باعث ضخیم شدن غیرعادی، بزرگ شدن یا سفت شدن عضله قلب میشود.
- نارسایی احتقانی قلب: قلب شما خیلی سفت یا ضعیف شده که بهدرستی خون را در بدن پمپ نمیکند.
- بیماری عروق کرونری: علت بیماری عروق کرونری، تجمع پلاک است که باعث باریک شدن شریانهای کرونری میشود.
- دیابت: با بروز دیابت، قند خون بالاتر از حد طبیعی و درر نتیجه آسیب به قلب میشود.
- سکته قلبی: سکته قلبی در نتیجه انسداد ناگهانی شریان کرونری که جریان اکسیژن به بخشی از عضله قلب را قطع میکند، ایجاد میشود.
- بیماری دریچههای قلب: مشکل در عملکرد یکی از دریچههای قلب ایجاد میشود.
- فشار خون بالا: خون شما با فشار بالا به دیواره شریانها میزند.
- کلسترول بالا: میزان چربیها در خون بیش از حد طبیعی است.
- پریکاردیت: التهاب در لایه پوشاننده قلب یا پریکارد، وجود دارد.
علائم یا نشانههای رایج بیماریهای قلبی
اختلال در عملکرد قلب میتواند باعث کاهش توان پمپاژ خون و ایجاد علائم مختلف در بدن شود. این علائم بهصورت تدریجی بروز میکنند و با پیشرفت مشکل، شدت آنها افزایش مییابد:
- درد قفسه سینه
- تپش قلب و احساس ضربان نامنظم یا شدید قلب
- سرگیجه
- تنگی نفس
- خستگی
- ورم در قسمتهای پایینی بدن مثل پاها و مچها
بیتوجهی به این علائم میتواند زمینهساز بروز عوارض جدیتر قلبی و کاهش کیفیت زندگی فرد شود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
زمانهایی که باید به متخصص قلب مراجعه کنید:
- اگر درد قفسه سینه دارید، مخصوصا اگر با فعالیت بدتر میشود.
- فشار خون بالا دارید.
- دچار تنگی نفس، تپش قلب یا سرگیجه هستید.
- دیابت دارید.
- سابقه مصرف سیگار دارید.
- کلسترول بالا دارید.
- بیماری مزمن کلیه دارید.
- سابقه خانوادگی بیماری قلبی دارید.
- بیماری عروق محیطی یا مشکلات در شریانهای پا یا مغز دارید.
آزمایشهای رایج برای بررسی سلامت قلب
آزمایشها و روشهای بررسی سلامت قلب به شرح زیر است:
- اندازهگیری فشار خون
- گرفتن نوار قلب (الکتروکاردیوگرام یا EKG)
- اکوکاردیوگرام (تصویربرداری با امواج صوتی از قلب)
- رادیوگرافی قفسه سینه
- آزمایشهای خون
- کاتتریزاسیون قلب
- سی تی اسکن
- امآرآی قلب
- تست استرس
در مطلب زیر، با انواع آزمایش خون، کاربردها و نحوه تفسیر نتایج آن بیشتر آشنا شوید:
درمانهای رایج برای قلب
درمان بیماریهای قلبی با هدف بهبود عملکرد قلب، کاهش علائم و پیشگیری از عوارض جدیتر انجام میشود. انتخاب روش درمانی به نوع بیماری قلبی، شدت آن، سن بیمار و وضعیت کلی سلامت بستگی دارد و معمولا ترکیبی از چند رویکرد درمانی به کار گرفته میشود.
روشهای درمانی رایج برای بیماریهای قلبی شامل موارد زیر است:
- اصلاح سبک زندگی؛ شامل تغذیه سالم، کاهش مصرف نمک و چربیهای اشباع، ترک سیگار، کنترل وزن و مدیریت استرس
- دارو درمانی؛ استفاده از داروهایی برای کنترل فشار خون، تنظیم ضربان قلب، کاهش کلسترول خون و پیشگیری از تشکیل لخته
- درمانهای مداخلهای؛ روشهایی مانند آنژیوپلاستی و استنتگذاری برای باز کردن عروق تنگ یا مسدود
- جراحیهای قلب؛ شامل جراحی قلب باز، بایپس عروق کرونری یا ترمیم و تعویض دریچههای قلب
- دستگاههای کمککننده قلب؛ مانند ضربانساز قلب و دفیبریلاتور برای تنظیم ریتم غیرطبیعی قلب
- توانبخشی قلبی؛ برنامههای نظارتشده ورزشی و آموزشی برای بازگشت تدریجی بیمار به فعالیتهای روزمره
ترکیب مناسب این روشها تحت نظر پزشک متخصص میتواند به کنترل بهتر بیماریهای قلبی و کاهش خطر عوارض بلندمدت کمک کند.
مراقبتهای ضروری برای بیماران قلبی
اگر بیماری قلبی دارید، حتما به صورت منظم به متخصص قلب مراجعه کنید. داروهای تجویز شده توسط پزشک را در زمانهای درست و در دوز تعیین شده، مصرف کنید. توصیههای زیر را نیز جدی بگیرید:
- رسیدن به وزنی سالم
- مصرف نکردن الکل
- خوردن غذاهای سالم برای قلب مانند میوهها، سبزیجات و غلات کامل
- انجام فعالیت بدنی حداقل ۱۵۰ دقیقه در هفته
- محدود کردن مصرف نمک
- مدیریت استرس با روشهای سالم مانند مدیتیشن
- ترک سیگار
چگونه میتوانم قلب خود را سالم نگه دارم؟
برای پیشگیری از بیماریهای قلبی، این اقدامات را انجام دهید:
- رژیم غذایی سالم برای قلب داشته باشید.
- فعالیت بدنی منظم انجام دهید.
- وزن سالم خود را حفظ کنید.
- سیگار را ترک کنید.
- کلسترول، قند خون و فشار خون خود را کنترل کنید.
- استرس خود را مدیریت کنید.
- به اندازه کافی بخوابید.
توصیهای از تیم دارو دات کام به شما
قلب خون را در سراسر بدن پمپ میکند و اکسیژن را به سلولها و بافتها میرساند. بیماریهایی که قلب را تحت تاثیر قرار میدهند با ایجاد تغییرات در سبک زندگی، قابل پیشگیری هستند. همچنین اگر سابقه بیماری قلبی خانوادگی دارید، برای چکاپ و بررسی وضعیت قلب خود به پزشک مراجعه کنید.
اگر سوالی دارید، میتوانید در بخش نظرات بنویسید تا کارشناس سلامتی دارو دات کام پاسخ دهد.
سوالات متداول
مطالب این مقاله صرفاً جهت اطلاعرسانی است و هرگز جایگزین توصیه، تشخیص یا درمان پزشک متخصص نمیشود. قبل از هرگونه تصمیم درمانی، ابتدا با پزشک خود مشورت کنید.
منابع مقاله:
clevelandclinic | webmd | texasheart | herzzentrum | teachmeanatomy | ncbi









نظرات