دریچه آئورت قلب؛ عملکرد، علائم هشداردهنده و انواع جراحی

دریچه آئورت قلب چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟

دریچه آئورت یکی از اجزای حیاتی قلب است که به عنوان یک دریچه یک‌طرفه میان بطن چپ و سرخرگ آئورت عمل می‌کند. وظیفه اصلی این دریچه، مدیریت مسیر خروج خون از قلب به سمت سایر نقاط بدن است. این دریچه که اهمیتی بسیار بالا در سیستم گردش خون دارد، دارای سه لَت نازک و منعطف است. این لت‌ها در لحظه انقباض قلب باز شده و اجازه می‌دهند خون وارد آئورت شود و سپس در زمان استراحت قلب بسته می‌شوند تا از بازگشت خون به بطن چپ جلوگیری کنند. بافت لت‌ها از نوع همبند و سرشار از کلاژن و الاستین است که این ساختار به آن‌ها قدرت تحمل فشار خون بالا را می‌دهد.

هماهنگی دقیق در عملکرد باز و بسته شدن این دریچه برای حفظ جریان خون یک‌طرفه و کارایی پمپاژ قلب ضروری است. هرگونه مشکل در ساختار یا حرکت لت‌ها، می‌تواند منجر به تنگی یا نارسایی دریچه شده و فشار وارد بر بطن چپ را افزایش دهد. به طور طبیعی، دریچه آئورت با هر ضربان قلب در کسری از ثانیه باز و بسته می‌شود و این چرخه دقیق، تضمین‌کننده جریان خون پایدار به اندام‌های حیاتی بدن است.

در برخی افراد، به صورت مادرزادی به جای سه لت، دو لت وجود دارد که این موضوع ممکن است در طول زمان زمینه‌ساز بروز تنگی یا نارسایی دریچه شود. تشخیص به‌موقع این ناهنجاری‌ها با استفاده از اکوکاردیوگرافی و انجام معاینات منظم، می‌تواند از بروز عوارضی مانند نارسایی قلب یا آریتمی پیشگیری کند.

دریچه آئورت چه کاری انجام می‌دهد؟

دریچه آئورت نقش حیاتی در جریان خون در قلب دارد. دریچه آئورت باز می‌شود تا خون از بطن چپ به آئورت جریان یابد؛ همچنین این دریچه بسته می‌شود تا از جریان خون در جهت اشتباه جلوگیری کند. بسته بودن دریچه مانع نشت خون از آئورت به قلب می‌شود. خون از قلب شما در مراحل زیر عبور می‌کند:

• سمت راست قلب خون را از بدن دریافت کرده و آن را به ریه‌ها پمپاژ می‌کند؛
• ریه‌ها خون را با اکسیژن غنی کرده و به سمت چپ قلب بازمی‌گردانند؛
• دریچه آئورت باز می‌شود تا خون از سمت چپ قلب به آئورت جریان یابد؛
• آئورت خون غنی از اکسیژن را به سایر نقاط بدن پمپاژ می‌کند؛

اندازه طبیعی دریچه آئورت چقدر است؟

در بزرگسالان، اندازه دریچه آئورت حدود ۳ تا ۴ سانتی‌متر مربع است هرچند این عدد بسته به جثه و سطح بدن فرد، می‌تواند متغیر باشد.

علاوه بر دریچه، سرخرگ آئورت که بزرگ‌ترین شریان بدن است نیز اندازه‌های استانداردی دارد که با سن، جنس و سطح بدن تغییر می‌کند. ریشه آئورت در محل اتصال به قلب پهن‌ترین بخش است و در یک بزرگسال سالم معمولا در محدوده چند سانتی‌متر قرار دارد.

سپس آئورت صعودی و قوس آئورت شکل عصایی به خود می‌گیرند و در مسیر نزولی به تدریج باریک‌تر شده تا در ناحیه شکم به قطر چند سانتی‌متر برسند.

افزایش غیرطبیعی قطر که از حد انتظار فراتر رود، می‌تواند نشانه‌ای از اتساع یا آنوریسم باشد و نیازمند پیگیری و نظارت منظم پزشکی است.

همچنین اگر این مساحت به میزان قابل توجهی کاهش یابد، مقاومت در برابر خروج خون افزایش یافته و وضعیتی به نام تنگی دریچه آئورت رخ می‌دهد.

در مقابل، اگر دریچه به درستی بسته نشود، نارسایی دریچه ایجاد می‌شود که با نشت خون به سمت عقب و به درون بطن چپ مشخص می‌شود.

این اندازه‌گیری‌ها با استفاده از اکوکاردیوگرافی داپلر و روش پیوستگی محاسبه می‌شوند و باید همراه با علائم بالینی بیمار و شاخص‌های همودینامیک مورد ارزیابی قرار گیرند.

دریچه آئورت در کجا قرار دارد؟

در آناتومی سطحی، دریچه آئورت در امتداد لبه چپ جناغ سینه در سطح فضای بین‌دنده‌ای سوم قرار دارد. به عبارتی دیگر، دریچه آئورت بین بطن چپ و آئورت قرار دارد. اگر به قلب خود از روبرو نگاه کنید، دریچه آئورت نزدیک وسط قلب قرار دارد. دریچه ریوی در سمت راست و جلوی دریچه آئورت قرار دارد. سرخرگ ریوی از قوس آئورت عبور می‌کند تا خون را به ریه‌های راست و چپ برساند.

بخش‌های مختلف دریچه آئورت چیست؟

دریچه آئورت شامل سه بخش است که همه بخش‌ها از کلاژن ساخته شده‌اند. این بخش‌ها به‌ نام لت‌ها یا کاسپ‌ها نامیده می‌شوند. لت‌ها در یک قلب سالم، به‌طور کامل باز می‌شوند تا خون جریان یابد؛ لت‌ها سپس به هم فشرده می‌شوند تا از بازگشت خون جلوگیری کنند. برخی افراد با دو لت دریچه آئورت به دنیا می‌آیند؛ در اینصورت دریچه آئورتی که فقط دو لت دارد، دریچه آئورت دو لتی نامیده می‌شود.

دریچه آئورت دو لتی در کودکان

دریچه آئورت دو لتی یک ناهنجاری مادرزادی است که در آن به جای سه لت، دریچه فقط دو لت دارد. این وضعیت ریسک تنگی زودرس، نارسایی و اتساع آئورت را افزایش می‌دهد.

بسیاری از کودکان و نوجوانان بی‌علامت هستند، اما با گذر زمان احتمال ایجاد کلسیفیکاسیون و علائم قلبی بیشتر می‌شود. تشخیص با اکو انجام می‌شود و پایش منظم یا در موارد شدید، درمان جراحی یا مداخله‌ای لازم است.

انواع بیماری های دریچه آئورت

بیماری‌های دریچه آئورت شامل اختلالاتی هستند که باز و بسته شدن طبیعی دریچه بین بطن چپ و آئورت را مختل می‌کنند و باعث اختلال جریان یک‌طرفه و کارآمد خون به سراسر بدن می‌شوند. این مشکلات می‌توانند شامل تنگی دریچه، نشت خون به بطن چپ، تغییرات مادرزادی در تعداد یا محل لت‌ها و حتی پارگی بافت دریچه باشند.

علاوه بر این، ممکن است دریچه به‌طور کامل بسته نشود و خون بازگردد یا دچار تنگی و سفتی شود. برخی از این بیماری‌ها مادرزادی هستند و برخی دیگر به دلیل افزایش سن، فشار خون بالا، آسیب قلب یا عفونت ایجاد می‌شوند.

در ادامه، مهم‌ترین بیماری‌های دریچه آئورت را بررسی می‌کنیم:

1. گشاد شدن دریچه آئورت

گشادی دریچه آئورت به اتساع حلقه دریچه یا ریشه آئورت اشاره دارد که مانع تماس کامل لت‌ها شده و باعث نشت خون به بطن چپ می‌شود. این وضعیت می‌تواند ناشی از افزایش سن، فشار خون، بیماری‌های بافت همبند، التهاب آئورت، دریچه دو لتی یا اتساع آئورت باشد.

بیماران ممکن است دچار تنگی نفس، خستگی و تپش قلب شوند و در موارد پیشرفته علائم نارسایی قلب بروز کند. تشخیص با اکوکاردیوگرافی انجام می‌شود و درمان شامل کنترل فشار خون، پایش منظم و در صورت نارسایی شدید، ترمیم یا تعویض دریچه یا اصلاح ریشه آئورت است.

2. تنگی دریچه آئورت قلب

تنگی دریچه آئورت بیشتر در افراد مسن دیده می‌شود و اغلب ناشی از رسوب تدریجی کلسیم روی دریچه‌ها است. بیماری‌هایی مانند تب روماتیسمی یا عفونت‌های قبلی نیز می‌توانند باعث تنگی شوند.

این بیماری می‌تواند مادرزادی باشد یا در طول زندگی ایجاد شود. درمان به شدت تنگی و علائم بستگی دارد و شامل پایش، دارودرمانی، بالون زدن یا جراحی تعویض دریچه است. بالون بیشتر در کودکان و نوجوانان کاربرد دارد و داروها برای کنترل فشار خون و کاهش کلسترول تجویز می‌شوند.

3. نارسایی دریچه آئورت

نارسایی دریچه آئورت زمانی رخ می‌دهد که لت‌ها کامل بسته نشوند و خون از آئورت به بطن چپ بازگردد. این وضعیت می‌تواند ناشی از بیماری خود لت‌ها، اندوکاردیت، تب روماتیسمی، اتساع یا دیسکشن ریشه آئورت باشد.

بیماری ممکن است سال‌ها بدون علامت باقی بماند یا به‌صورت حاد با تنگی نفس و افت فشار بروز کند. تشخیص با اکو انجام می‌شود و درمان شامل کنترل فشار خون، مدیریت علت زمینه‌ای و در صورت بروز علائم یا بزرگ شدن بطن چپ، ترمیم یا تعویض دریچه است.

4. دریچه آئورت دو لتی

دریچه آئورت دو لتی یک ناهنجاری مادرزادی است که در آن آئورت دو لت دارد و ریسک تنگی زودرس، نارسایی و اتساع آئورت را افزایش می‌دهد. بسیاری از بیماران سال‌ها بدون علامت هستند، اما با افزایش سن احتمال کلسیفیکاسیون و بروز علائم افزایش می‌یابد.

تشخیص با اکو و پایش قطر آئورت انجام می‌شود و درمان از کنترل فشار خون و سبک زندگی تا مداخله جراحی در موارد شدید متغیر است. غربالگری خویشاوندان درجه یک نیز توصیه می‌شود.

5. افتادگی دریچه آئورت

افتادگی دریچه آئورت زمانی رخ می‌دهد که لت‌ها به سمت بطن چپ خم شوند و هم‌راستایی آن‌ها به هم بخورد. این وضعیت می‌تواند ناشی از دریچه دو لتی، اختلالات بافت همبند یا التهاب باشد و باعث نارسایی شود.

علائم از بی‌علامتی تا تنگی نفس و کاهش تحمل فعالیت متغیر است. تشخیص با اکو انجام می‌شود و درمان مشابه نارسایی آئورت شامل کنترل عوامل زمینه‌ای و در صورت نیاز ترمیم یا تعویض دریچه است.

6. پارگی دریچه آئورت

پارگی دریچه آئورت نادر اما بسیار خطرناک است و معمولا به دلیل تروما، اندوکاردیت یا دیسکشن آئورت رخ می‌دهد. این وضعیت با درد شدید قفسه سینه، افت فشار خون و نارسایی حاد آئورت همراه است.

تشخیص فوری با اکو و تصویربرداری تکمیلی انجام می‌شود و درمان شامل پایدارسازی همودینامیک و جراحی ترمیمی یا تعویض دریچه است، ضمن اینکه علت زمینه‌ای باید درمان شود.

طول عمر بیماران دریچه قلب چقدر است؟

بازه سنی بیماران دریچه قلب بسیار متغیر است و به نوع بیماری و درمان بستگی دارد. به طور تقریبی، بازه عمر کسانی که به بیماری دریچه قلب مبتلا شده‌اند، به صورت زیر است:

• بیماران با مشکلات خفیف دریچه قلب و بدون جراحی، اغلب می‌توانند تا ۶۰ یا ۸۰ سالگی زندگی کنند.
• کسانی که جراحی تعویض دریچه داشته‌اند، با مراقبت مناسب و مصرف داروهای لازم، طول عمر معمولی دارند و ممکن است کمی کوتاه‌تر از افراد سالم باشد، اما بیشتر از ۱۰ الی ۲۰ سال بعد از عمل، کیفیت زندگی خوبی خواهند داشت.

علائم بیماری دریچه آئورت قلب

بیماری دریچه آئورت شایع‌ترین و خطرناک‌ترین نوع بیماری دریچه قلب محسوب می‌شود. علائم بیماری دریچه آئورت به شرح زیر است:

• ناراحتی یا درد قفسه سینه
• سرگیجه
• غش
• خستگی
• تپش قلب
• تنگی نفس هنگام فعالیت در حالت دراز کشیده یا هنگام خواب
• تورم در پاها و مچ پاها

علائم مشکلات دریچه قلب چیست؟

مشکلات دریچه قلب در همه افراد همراه با علامت ظاهر نمی‌شوند، اما در برخی بیماران نشانه‌هایی بروز می‌کند. این مشکلات با گذر زمان بدتر می‌شوند و با افزایش سن، علائم بیشتر دیده می‌شوند. نشانه‌های شایع مشکلات دریچه قلب عبارتند از:

• درد قفسه سینه
• سرگیجه یا غش کردن
• خستگی شدید
• احساس تپش یا لرزش قلب
• تنگی نفس، به‌ویژه هنگام ورزش یا دراز کشیدن
• تورم در مچ پا، ساق‌ها، پاها یا شکم

صدای ضربان قلب در واقع ناشی از باز و بسته شدن دریچه‌ها است. شنیدن صدای غیرطبیعی هنگام ضربان قلب می‌تواند اولین نشانه مشکل دریچه‌ای باشد. با این حال، مرمر قلبی ممکن است بدون وجود بیماری دریچه‌ای هم رخ دهد که به آن مرمر قلبی بی‌ضرر گفته می‌شود.

علائم نارسایی دریچه آئورت چیست؟

نارسایی دریچه آئورت زمانی رخ می‌دهد که لت‌ها به طور کامل بسته نمی‌شوند و خون به بطن چپ بازمی‌گردد. علائم شایع شامل تنگی نفس، خستگی، تپش قلب، درد قفسه سینه، سرگیجه و تورم اندام‌ها است. بیماری ممکن است سال‌ها بدون علامت باشد و با پیشرفت، علائم شدیدتر می‌شوند.

علائم دریچه آئورت دولتی

علائم دریچه آئورت دولتی (Bicuspid) ممکن است شامل تنگی نفس، خستگی، تپش قلب و درد قفسه سینه باشد. بسیاری از بیماران سال‌ها بدون علامت هستند و فقط با معاینات دوره‌ای یا اکو تشخیص داده می‌شوند.

علت مشکلات دریچه آئورت قلب

شایع‌ترین علت مشکلات دریچه آئورت، فرسودگی ناشی از سن و رسوب کلسیم روی لت‌های دریچه است که باعث سفتی و بسته نشدن کامل آن می‌شود.

علاوه بر این، نقایص مادرزادی مانند دریچه دو لتی، عفونت‌ها به‌ویژه اندوکاردیت، تب روماتیسمی، فشار خون بالا و آسیب یا تروما به قلب می‌توانند دریچه را تحت تأثیر قرار دهند. در برخی بیماران، بیماری‌های بافت همبند و اتساع ریشه آئورت نیز باعث نارسایی دریچه می‌شوند.

مهم‌ترین دلایل بیماری‌های دریچه آئورت عبارتند از:

• تغییرات وابسته به سن و کلسیفیکاسیون لت‌ها
• نقص مادرزادی دریچه مانند دریچه دو لتی
• اندوکاردیت یا عفونت لایه‌های داخلی قلب
• تب روماتیسمی و پیامدهای آن
• فشار خون بالا و اتساع ریشه آئورت
• تابش درمانی به قفسه سینه در گذشته
• آسیب یا ضربه به قلب

عوامل خطر ایجاد بیماری‌های دریچه آئورت

برخی عوامل احتمال بروز تنگی یا نارسایی دریچه آئورت را افزایش می‌دهند. مهم‌ترین عامل سن بالا است، زیرا با افزایش سن رسوب کلسیم روی لت‌ها سرعت می‌گیرد. عوامل خطر اصلی عبارتند از:

• سن بالای ۶۰ سال و وجود نشانه‌های تجمع کلسیم روی دریچه
• تولد با دریچه آئورت دو لتی یا سایر نقص‌های مادرزادی دریچه
• سابقه تب روماتیسمی
• اندوکاردیت و سایر عفونت‌های قلبی
• انجام پرتو درمانی قفسه سینه برای سرطان، مانند لنفوم هوچکین
• داشتن برخی بیماری‌های زمینه‌ای مانند سندرم مارفان، سندرم اهلرز-دانلوس و لوپوس
• فشار خون بالا

چه شرایط و اختلالاتی بر دریچه قلب آئورت تأثیر می‌گذارند؟

عملکرد دریچه آئورت می‌تواند تحت تأثیر عوامل مادرزادی، بیماری‌ها و آسیب‌های قلبی قرار گیرد. برخی افراد با نقص مادرزادی دریچه مانند دریچه دو لتی به دنیا می‌آیند و برخی دیگر به دلیل بیماری‌ها یا آسیب‌های قلبی دچار مشکل می‌شوند. اختلالات اصلی که عملکرد دریچه آئورت را تحت تأثیر قرار می‌دهند عبارتند از:

• نارسایی دریچه آئورت؛ خون به جای جریان یافتن به آئورت، به بطن چپ بازمی‌گردد.
• تنگی دریچه آئورت؛ دریچه تنگ می‌شود و جریان خون کاهش می‌یابد.
• دریچه آئورت دو لتی؛ وجود دو لت به جای سه لت، ریسک مشکلات گردش خون و بیماری‌های قلبی را افزایش می‌دهد.
• اندوکاردیت؛ التهاب لایه داخلی قلب و دریچه‌ها که می‌تواند عملکرد دریچه را مختل کند.

عوارض مشکلات دریچه آئورت قلب چیست؟

وقتی دریچه آئورت دچار تنگی یا نشت شود و درمان نشود، به‌ویژه در موارد متوسط تا شدید، بطن چپ تحت فشار یا حجم اضافی قرار می‌گیرد و کارایی پمپاژ قلب کاهش می‌یابد. آسیب بافت دریچه و جریان غیرطبیعی خون زمینه بروز عوارض جدی را فراهم می‌کند.

در این شرایط، گذر زمان، تأخیر در تشخیص یا درمان ناکافی خطر عوارض را افزایش می‌دهد و ممکن است منجر به نارسایی قلبی، آریتمی‌های قلبی، اندوکاردیت عفونی، سکته قلبی، سکته مغزی و حتی ایست قلبی ناگهانی شود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

باید در صورت بروز هر یک از علائم زیر به پزشک مراجعه کنید، زیرا می‌توانند نشانه اختلالات دریچه آئورت یا سایر مشکلات قلبی باشند:

• درد قفسه سینه یا فشار روی سینه
• سرگیجه، غش یا احساس ضعف شدید
• تنگی نفس هنگام فعالیت یا در حالت استراحت
• تپش قلب غیرطبیعی یا لرزش قلب
• تورم مچ پا، ساق‌ها یا شکم
• خستگی شدید و کاهش تحمل فعالیت‌های روزانه

همچنین اگر سابقه بیماری قلبی، دریچه آئورت دو لتی یا دیگر عوامل خطر دارید، مراجعه منظم به پزشک و انجام معاینات دوره‌ای اهمیت بالایی دارد، حتی اگر علائم واضحی نداشته باشید.

تشخیص بیماری‌های دریچه آئورت قلب

تشخیص بیماری‌های دریچه آئورت با گرفتن شرح حال دقیق، بررسی سابقه خانوادگی، معاینه بالینی و گوش دادن به سوفل قلب با استتسکوپ آغاز می‌شود. اکوکاردیوگرافی داپلر نقش مهمی در تشخیص و ارزیابی شدت بیماری دارد.

در صورت لزوم، سی‌تی اسکن یا ام‌آر‌آی برای اندازه‌گیری دقیق ریشه و آئورت صعودی، بررسی آناتومی دریچه و برنامه‌ریزی درمان‌های مداخله‌ای استفاده می‌شود. در افرادی که علائم مرزی دارند، تست ورزش یا استرس اکو می‌تواند تغییرات فشار و جریان خون را در حین فعالیت آشکار کند.

سایر ارزیابی‌ها بر اساس شرایط بیمار شامل موارد زیر است:

• نوار قلب؛ بررسی هیپرتروفی بطن چپ، آریتمی‌ها یا شواهد فشار اضافی بر قلب
• عکس قفسه سینه؛ ارزیابی بزرگی قلب، تغییرات سایه آئورت و احتقان ریوی
• سی‌تی آنژیوگرافی قلب و آئورت؛ اندازه‌گیری دقیق قطر آئورت، کلسیم دریچه و مسیرهای عروقی در کاندیدهای تعویض دریچه آئورت از طریق کاتتر (TAVI)
• ام‌آر‌آی قلب؛ اندازه‌گیری کمّی جریان خون، حجم نشت در نارسایی آئورت و تشخیص آئورتوپاتی
• کاتتریزاسیون قلب؛ زمانی که پاسخ غیرتهاجمی قاطع نیست یا پیش از جراحی، برای اندازه‌گیری مستقیم گرادیان دریچه و ارزیابی عروق کرونر

درمان مشکلات دریچه آئورت

درمان مشکلات دریچه آئورت به نوع اختلال، شدت آن و علائم بیمار بستگی دارد. رویکردها شامل مراقبت غیرجراحی و مداخلات پزشکی یا جراحی هستند:

درمان غیرجراحی و کنترل پزشکی

در برخی بیماران، بیماری دریچه آئورت در مراحل اولیه یا خفیف است و می‌توان آن را بدون جراحی کنترل کرد. این رویکرد بر مدیریت علائم و پیشگیری از پیشرفت بیماری تمرکز دارد:

• کنترل فشار خون و بیماری‌های زمینه‌ای
• دارو درمانی برای کاهش خستگی، تپش قلب و تنگی نفس
• پایش منظم با اکوکاردیوگرافی برای ارزیابی پیشرفت بیماری

مداخلات کم تهاجمی

برای برخی بیماران که نیاز به درمان فوری دارند اما شرایط جراحی باز مناسب نیست، روش‌های کم تهاجمی امکان اصلاح عملکرد دریچه بدون برش کامل قفسه سینه را فراهم می‌کنند:

• بالون زدن دریچه آئورت در کودکان و نوجوانان با تنگی دریچه
• تعویض دریچه آئورت از طریق کاتتر (TAVI) در بیماران مناسب

درمان جراحی

در موارد شدید یا پیشرفته بیماری، درمان جراحی می‌تواند عملکرد دریچه را بازگرداند یا اصلاح کند. جراحی شامل ترمیم یا تعویض دریچه و در برخی موارد اصلاح ریشه آئورت است:

• ترمیم دریچه آئورت در صورت آسیب قابل ترمیم یا نشتی
• تعویض دریچه آئورت با دریچه مکانیکی یا بیولوژیک
• اصلاح ریشه آئورت در صورت اتساع یا آسیب ریشه

عمل تعویض دریچه آئورت

تعویض دریچه آئورت یکی از روش‌های متداول درمان بیماری‌های دریچه است. طی این عمل، دریچه آسیب‌دیده برداشته می‌شود و به جای آن یک دریچه مصنوعی قرار داده می‌شود. دریچه‌های مصنوعی می‌توانند از بافت بیولوژیک یا مکانیکی باشند.

• دریچه‌های بافت بیولوژیک با گذر زمان تحلیل می‌روند و ممکن است نیاز به تعویض مجدد پیدا کنند.
• بیماران با دریچه مکانیکی باید داروهای رقیق‌کننده خون مصرف کنند تا از ایجاد لخته جلوگیری شود.

تفاوت دریچه فلزی و بیولوژیک

دریچه‌های قلبی مصنوعی به دو نوع اصلی تقسیم می‌شوند؛ دریچه فلزی و بیولوژیک. دریچه فلزی از فلزات مقاوم ساخته شده و طول عمر بالایی دارد، اما بیمار باید برای همیشه داروهای رقیق‌کننده خون مصرف کند تا از ایجاد لخته جلوگیری شود.

در مقابل، دریچه بیولوژیک از بافت حیوانی یا انسانی ساخته می‌شود و نیازی به داروهای رقیق‌کننده طولانی‌مدت ندارد، اما طول عمر آن کوتاه‌تر است و ممکن است پس از ۱۰ تا ۲۰ سال نیاز به تعویض پیدا کند. انتخاب نوع دریچه بستگی به سن بیمار، وضعیت سلامت و ترجیح پزشک دارد.

عوارض عمل تعویض دریچه آئورت

جراحی تعویض دریچه آئورت مانند هر عمل جراحی دیگر ممکن است عوارضی داشته باشد، بنابراین باید زمانی انجام شود که مزایای آن بیشتر از ریسک‌ها باشد. عوارض احتمالی شامل موارد زیر است:

• خونریزی
• ایجاد لخته در بدن
• عملکرد ناکافی دریچه جایگزین
• آریتمی
• عفونت پس از جراحی
• سکته
• در موارد نادر، مرگ در حین عمل یا بعد از آن

استنت و بالن قلب

در برخی موارد تنگی یا مشکلات دریچه آئورت، پزشکان از روش‌های کم‌تهاجمی مانند بالون زدن دریچه یا قرار دادن استنت در مسیر عروق استفاده می‌کنند تا جریان خون بهبود یابد و نیاز به جراحی باز کاهش پیدا کند.

تعویض دریچه آئورت بدون جراحی

برای برخی بیماران، می‌توان تعویض دریچه آئورت را بدون جراحی باز انجام داد. این روش کم‌تهاجمی با نام TAVR یا TAVI شناخته می‌شود.

در روش TAVI، دریچه زیستی از پیش مهندسی‌شده که از بافت گاو یا خوک ساخته شده و روی چارچوب مشبک قرار دارد، با هدایت یک کاتتر به محل دریچه قدیمی رسانده می‌شود.

این عمل تحت بیهوشی عمومی و با استفاده از تصویربرداری پیشرفته انجام می‌شود و دریچه جدید بلافاصله شروع به کار می‌کند، به‌طوری که علائمی مانند تنگی نفس، درد قفسه سینه، سرگیجه و غش گذرا کاهش می‌یابند.

تیم پزشکی متشکل از کاردیولوژیست مداخله‌ای، جراح قلب و متخصص بیهوشی قلبی این فرایند را انجام می‌دهند و بیمار از یک شب قبل بستری شده و پس از عمل بین 5 تا 10 روز دوره نقاهت را طی می‌کند.

مراقبت‌های بعد از عمل قلب باز

پس از جراحی تعویض دریچه قلب، مراقبت‌های بعد از عمل قلب باز اهمیت ویژه‌ای دارند تا از بهبود کامل و پیشگیری از عوارض اطمینان حاصل شود. این مراقبت‌ها شامل رعایت داروها، تغذیه سالم، پیگیری معاینات پزشکی و فعالیت‌های فیزیکی کنترل‌شده است.

در این مرحله، بیمار باید فشار خون و ضربان قلب خود را تحت نظر داشته باشد و از هرگونه فعالیت سنگین یا بلند کردن اجسام سنگین پرهیز کند. همچنین مراجعه منظم به پزشک برای بررسی عملکرد دریچه قلب و انجام اکوکاردیوگرافی ضروری است.

نکات کلیدی و مهم مراقبت پس از عمل، شامل موارد زیر می‌شود:

• مصرف منظم داروهای تجویزی و رقیق‌کننده خون در صورت نیاز
• رعایت رژیم غذایی سالم و کم‌نمک
• فعالیت فیزیکی سبک و پیاده‌روی تدریجی
• پیگیری منظم معاینات قلب و اکو

درمان دریچه آئورت دولتی چیست؟

درمان دریچه آئورت دولتی (Bicuspid)، به شدت اختلال بستگی دارد. در موارد خفیف، پایش منظم و کنترل فشار خون کافی است.

در صورت بروز تنگی یا نارسایی شدید، روش‌های درمان شامل بالون زدن دریچه در کودکان، تعویض دریچه با جراحی باز یا مداخله کم‌تهاجمی (TAVI) است. همچنین اصلاح ریشه آئورت در صورت اتساع شدید ممکن است ضروری باشد.

چگونه می‌توانم دریچه آئورت خود را سالم نگه دارم؟

با ایجاد کمی تغییر در سبک زندگی می‌توان قلب سالم‌تری داشت. در ادامه به بررسی این نکات برای داشتن قلبی سالم‌تر می‌پردازیم:

• رسیدن به وزن سالم و متناسب با نوع بدن، جنسیت و سن
• پیروی از رژیم غذایی سالم کم‌نمک و سرشار از میوه‌ها، سبزی و غلات کامل
• ورزش کردن به مدت حداقل ۳۰ دقیقه در روز
• مدیریت استرس با روش‌های سالمی از جمله مدیتیشن یا وقت گذراندن با خانواده و دوستان
• ترک سیگار

برای آشنایی بیشتر با مدیتیشن، پیشنهاد می‌کنیم مقاله «مدیتیشن: راهی ساده و سریع برای کاهش استرس و اضطراب» را مطالعه کنید.

چگونه می‌توانم با وجود بیماری دریچه قلب، قلب خود را سالم‌تر نگه دارم؟

درصورتی‌که مشکل قلبی دارید، باید اقدامات زیر را انجام دهید تا عوارض این بیماری کاهش یابد:

• سیگار نکشید.
• فشار خون و کلسترول خود را کنترل کنید.
• رژیم غذایی سالم، کم‌چربی و پر از میوه و سبزی را وارد سبک زندگی خود کنید.
• منظم ورزش کنید.
• در فاصله زمانی منظم به پزشک مراجعه کنید تا وضعیت قلب بررسی شود و مشکلات احتمالی نیز تشخیص داده شوند.
• قبل از انجام کارهای مربوط به دندان‌پزشکی، با تجویز پزشک قلبتان، آنتی‌بیوتیک مصرف کنید و از مصرف خودسرانه هر قرصی بپرهیزید.
• قبل از دریافت هرگونه خدمات پزشکی در موارد مختلف حتما اطلاع دهید که مشکل دریچه قلب دارید.

اگر به دنبال محدود کردن یا ترک سیگار هستید، مقاله «چطور سیگار را ترک کنیم؟» می‌تواند راهنمای خوبی برای شما باشد.

توصیه‌ای از تیم دارو دات کام به شما

دریچه آئورت یکی از چهار دریچه اصلی قلب است که باعث جریان یافتن خون از بطن چپ به آئورت می‌شود. دریچه آئورت ممکن است تحت تاثیر برخی از بیماری‌های قلبی قرار بگیرد. در صورت مشاهده نشانه‌های بیماری قلبی به پزشک متخصص قلب مراجعه کنید.

روش‌های تشخیص بیماری دریچه آئورت توسط پزشک شامل انجام آزمایش، شنیدن صدای قلب، اکو و عکس رنگی قلب است. پزشک ممکن است برای علائم شدید بیماری قلبی، جراحی به منظور ترمیم یا تعویض دریچه آئورت را تجویز کند. همچنین تغییرات سبک زندگی منجر به بهبود سلامت قلب خواهد شد.

اگر سوالی دارید، در بخش نظرات بنویسید تا گارشناس سلامتی دارو دات کام پاسخ دهد.

سوالات متداول