سندرم بروگادا چیست؟ علائم، دلایل و عوامل تحریک‌کننده

سندروم بروگادا چیست؟

سندروم بروگادا ecg، یک بیماری قلبی است که با یک الگوی خاص در نوار قلب (ECG) شناخته می‌شود. در این الگو، بخشی از نوار قلب در قسمت‌های جلوی سمت راست قلب، شکل غیر عادی دارد. افراد مبتلا مستعد ایجاد ریتم‌های بسیار سریع و خطرناک در حفره‌های پایینی قلب (بطن‌ها) و مرگ ناگهانی هستند، در حالی که عضله قلب به‌ خوبی کار می‌کند.

علائم سندروم بروگادا چیست؟

سندروم بروگادا اغلب علائم قابل توجهی ایجاد نمی‌کند. بسیاری از افراد مبتلا به این سندرم از ابتلای خود به آن بی‌اطلاع هستند. علائم و نشانه‌هایی که ممکن است با سندرم بروگادا مرتبط باشند عبارتند از:

• سرگیجه
• غش
• نفس نفس زدن و تنفس سخت، به خصوص در شب
• ضربان قلب نامنظم یا تپش قلب
• ضربان قلب بسیار سریع و آشفته
• تشنج

یکی از نشانه‌های اصلی سندرم بروگادا، تغییرات خاص در نوار قلب (ECG) است.

علت سندروم بروگادا چیست؟

سندروم بروگادا بیشتر به دلیل جهش‌های ژنتیکی رخ می‌دهد. شایع‌ترین علت، جهش در ژن SCN5A است که کانال‌های سدیمی سلول‌های قلب را کنترل می‌کند. این اختلال باعث کاهش جریان سدیم و ایجاد بی‌نظمی در هدایت الکتریکی قلب می‌شود و می‌تواند آریتمی‌های خطرناک بطنی ایجاد کند.

این جهش در ۱۵ تا ۳۰ درصد موارد سندرم بروگادا دیده می‌شود. تغییرات ژنتیکی در ژن‌های مربوط به کانال‌های کلسیم و پتاسیم قلب و همچنین برخی پروتئین‌های دیگر نیز با این بیماری مرتبط هستند.

سندروم بروگادا معمولا به صورت ارثی و با الگوی غالب منتقل می‌شود. یعنی اگر یک والد ژن معیوب را داشته باشد، فرزند ۵۰٪ احتمال به ارث بردن آن را دارد. با این حال، شدت بیماری در افراد مختلف خانواده می‌تواند متفاوت باشد و حتی بعضی افراد حامل ژن، ممکن است علائمی نشان ندهند. عوامل محیطی و ژنتیکی دیگر هم مثل تب، داروهای خاص، کم‌بود یا زیاد بودن نمک‌های بدن و مصرف کوکائین می‌توانند بر بیماری تاثیر بگذارند.

عوامل تحریک‌کننده سندرم بروگادا کدامند؟

تب می‌تواند علائم بروگادا را تحریک کند. به همین دلیل است که افراد مبتلا به سندروم بروگادا باید فورا تب را درمان کنند. سایر محرک‌های علائم عبارتند از:

• گرمازدگی
• کم آبی بدن
• مسدودکننده‌های کانال سدیم و داروهایی که کانال سدیم را مسدود می‌کنند
• لیتیوم
• داروهای ضد افسردگی سه حلقه‌ای
• مصرف زیاد نوشیدنی‌های حاوی الکل
• کوکائین
• ماری جوانا

عوامل خطر سندروم بروگادا چیست؟

سندروم بروگادا در مردان شایع‌تر است. آنها ۸ تا ۱۰ برابر بیشتر از زنان احتمال ابتلا به این بیماری را دارند. هر کسی که سابقه خانوادگی مرگ ناگهانی قلبی یا سندروم بروگادا دارد، باید بررسی کند که آیا به این بیماری مبتلا است یا خیر. همچنین به نظر می‌رسد این بیماری در افرادی با اجداد آسیایی شایع‌تر است.

جدی‌ترین عارضه سندرم بروگادا چیست؟

افراد مبتلا به سندروم بروگادا در معرض خطر بیشتری برای ریتم‌های نامنظم قلب هستند که از حفره‌های پایینی قلب (بطن‌ها) شروع می‌شود و می تواند باعث سکته قلبی و مرگ ناگهانی فرد (SCD) شود.

سندروم بروگادا چگونه تشخیص داده می‌شود؟

برای تشخیص سندروم بروگادا، پزشک معاینه فیزیکی انجام می‌دهد.سابقه پزشکی شما را بررسی می‌کند.سابقه خانوادگی شما، به ویژه سابقه مرگ ناگهانی قلبی را بررسی می‌کند. در نهایت آزمایش‌های زیر را تجویز می‌کند:

• آزمایش ژنتیکی: نمونه بزاق یا خون شما مرد آزمایش قرار می‌گیرد. این آزمایش می‌تواند تایید کند که شما یک تغییر ژنتیکی خاص دارید که نشان دهنده سندرم بروگادا است. سایر اعضای خانواده ممکن است بخواهند برای این بررسی تغییر یا جهش ژنتیکی آزمایش انجام دهند. اگر یکی از بستگان درجه یک شما مبتلا به سندرم بروگادا است، برنامه‌ریزی برای غربالگری این بیماری مهم است. بستگان درجه یک بیمار والدین، خواهر و برادر و فرزندان بیمار هستند که باید غربالگری شوند.
• نوار قلب: نوار قلب یا الکتروکاردیوگرام (EKG) فعالیت الکتریکی قلب را که باعث ضربان قلب شما می‌شود، ثبت می‌کند. الگوی خاصی به نام «نوع ۱» در نوار قلب، تشخیص بروگادا را قطعی می‌کند. الگوهای «نوع ۲» یا «نوع ۳» ضعیف‌تر هستند و نیاز به بررسی بیشتر دارند. چون گاهی این الگو همیشه دیده نمی‌شود، پزشک ممکن است چندین بار نوار قلب بگیرد (گاهی با جابجایی سیم‌ها). ممکن است نوار قلب را قبل و بعد از غذا ثبت کند.

• آزمایش چالش دارویی: ممکن است قبل از نوار قلب، دارویی به شما می‌دهند تا الگوی پنهان بروگادا (مخصوصا تبدیل نوع ۲ یا ۳ به نوع ۱) آشکار شود.

بر اساس نتایج سندرم بروگادا در نوار قلب، ممکن است موارد زیر را نیز داشته باشید:

• آزمایش الکتروفیزیولوژی (EP): پزشک از طریق ورید فمورال (سیاهرگ فمورال) در پا، کتترهایی یا لوله‌هایی نازک را داخل قلب قرار می‌دهد. این کاتترها فعالیت الکتریکی را از داخل قلب اندازه‌گیری می‌کنند. اگر تشخیص شما پس از آزمایش‌های دیگر نامشخص باشد، ممکن است این آزمایش را انجام دهید.
• آزمایش‌های آزمایشگاهی: آزمایش خون، تعادل طبیعی الکترولیت‌ها، مانند پتاسیم، کلسیم و منیزیم را بررسی می‌کند و می‌تواند سایر علل ریتم غیرطبیعی قلب را رد کند.

سندروم بروگادا چگونه درمان می‌شود؟

هدف از درمان سندروم بروگادا، جلوگیری از بروز آریتمی‌های بطنی و درمان آنها در صورت بروز است.

درمان شما ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• دارو درمانی
• دفیبریلاتور قلبی قابل کاشت (ICD) در صورت ابتلا به تاکی‌کاردی بطنی، غش یا ایست قلبی
• در برخی موارد، ابلیشن

اگر علائمی ندارید، پزشک شما ممکن است به دلیل سابقه خانوادگی یا نتایج آزمایش شما، تصمیم بگیرد که به ICD نیاز دارید. برخی از پزشکان ممکن است پیگیری‌های مکرر انجام دهند و فقط زمانی که علائم دارید، شما را درمان کنند. برخی دیگر با این رویکرد موافق نیستند زیرا اولین علامت شما می‌تواند مرگ ناگهانی قلبی باشد.

داروها

داروهایی مثل ایزوپروترنول و کینیدین در این بیماران توصیه می شود.

جراحی یا سایر درمان ها

پزشکان ممکن است توصیه کنند که یک دفیبریلاتور قلبی قابل کاشت (ICD) برای شما نصب و جراحی شود. این دستگاه کوچکی است که زیر پوست قفسه سینه شما قرار می‌گیرد، شبیه ضربان‌ساز قلب است و این دستگاه ریتم قلب شما را کنترل می‌کند و در صورت نیاز برای اصلاح ریتم، شوک الکتریکی به قلب شما می‌فرستد.

بهبودی بعد از درمان چقدر طول می‌کشد؟

چند روز پس از دریافت ICD می‌توانید فعالیت‌های زیادی انجام دهید، اما احتمالا برای رانندگی باید یک هفته صبر کنید. می‌توانید هر روز کمی فعالیت بدنی داشته باشید، اما نه تا حدی که خودتان را خسته کنید. تا زمانی که پزشکان به شما اجازه نداده‌اند، هیچ فعالیت سنگین یا شدیدی انجام ندهید.

اگر سندرم بروگادا داشته باشم چه انتظاری می‌توانم داشته باشم؟

هیچ درمانی برای سندروم بروگادا وجود ندارد. اما درمان‌ها می‌توانند خطر مرگ ناگهانی قلبی را که از عوارض سندرم بروگادا است، کاهش دهند.

افراد مبتلا به سندروم بروگادا که علائم دارند اما تحت درمان قرار نمی‌گیرند، در معرض خطر بالای مرگ ناگهانی قلبی هستند. افراد بدون علائم و با نوار قلب طبیعی، خطر بسیار کمتری برای مرگ ناگهانی قلبی دارند.

آیا می‌توان از سندرم بروگادا پیشگیری کرد؟

اگر سندروم بروگادا را از والدین خود به ارث برده‌اید، نمی‌توانید آن را تغییر دهید. اگر می‌دانید که سندرم بروگادا در خانواده شما وجود دارد، شما و بستگانتان می‌توانید آزمایش ژنتیکی برای بررسی آن انجام دهید. همچنین، اگر قصد بارداری دارید، می‌توانید به یک مشاور ژنتیک مراجعه کنید تا متوجه شوید که آیا در معرض خطر انتقال آن به فرزندان خود هستید یا خیر.

چگونه از خودم مراقبت کنم؟

اگر پزشک شما سندروم بروگادا را در شما تشخیص داد، از مواردی که باعث آریتمی می‌شوند، اجتناب کنید. می‌توانید با اجتناب از تب و برخی داروها و مواد خاص از علائم جلوگیری کنید. از پزشک خود لیستی از داروهایی که باید از آنها اجتناب کنید، بخواهید.

چگونه خطر مشکلات ریتم قلب را در صورت ابتلا به سندروم بروگادا کاهش دهیم (بایدها و نبایدها)

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟

شما باید حداقل سالی یک بار با پزشک خود قرار ملاقات داشته باشید. اگر ICD دارید، پزشک شما باید حداقل سالی دو بار دستگاه شما را بررسی کند. در صورت بروز هر چیز غیر معمول، به پزشک خود اطلاع دهید.

چه زمانی باید به اورژانس مراجعه کنم؟ و با ۱۱۵ تماس بگیرم؟

اگر دچار ایست قلبی ناگهانی (SCD) شده‌اید، به مراقبت‌های پزشکی فوری نیاز دارید. از آنجایی که در این صورت نمی‌توانید خودتان درخواست کمک کنید، باید کسی در نزدیکی شما کمک کند.

اگر در معرض خطر ایست قلبی هستید، از خانواده خود بخواهید که آموزش احیای قلبی ریوی (CPR) ببینند و با 115 یا شماره اورژانس تماس بگیرید. همچنین می‌توانید در صورت نیاز به کمک، همکاران خود را از خطر خود مطلع کنید.

توصیه‌ای از تیم دارو دات کام به شما

شنیدن اینکه شما بیماری دارید که ممکن است متاسفانه گاهی باعث ایست قلبی و مرگ شود، آسان نیست. اما دانستن اینکه در معرض خطر هستید به شما این امکان را می‌دهد که برای کاهش این خطر اقدام کنید. داشتن یک دفیبریلاتور خارجی خودکار (AED) در خانه و/یا مدرسه فرزندتان می‌تواند به شما آرامش خاطر بدهد.

همچنین، از افرادی که با شما زندگی یا کار می‌کنند بخواهید که CPR را یاد بگیرند.این یادگیری ها بسیار میتواند سودمند باشد.ضمن اینکه درمان ICD که توسط پزشک صورت میگیرد بسیار موثر است.

سوالات متداول

آیا سندروم بروگادا در نوار قلب معمولی همیشه مشخص است؟

خیر، سندروم بروگادا در نوار قلب معمولی همیشه مشخص نیست و ممکن است پنهان باشد. گاهی برای تشخیص نیاز به داروهای خاص یا تست‌های تحریک‌کننده است.

آیا تب می‌تواند باعث تحریک سندروم بروگادا شود؟

بله، تب یکی از مهم‌ترین عوامل تحریک‌کننده سندروم بروگادا است و می‌تواند باعث بروز آریتمی‌های خطرناک و حتی ایست قلبی شود.

آیا برای سندروم بروگادا داروی خاصی وجود دارد؟

هیچ دارویی برای درمان قطعی وجود ندارد، اما کینیدین برای پیشگیری از آریتمی و ایزوپروترنول برای جلوگیری از ایست قلبی استفاده می‌شوند.

آیا سندروم بروگادا ارثی است؟

بله. اگر یک والد ژن معیوب را داشته باشد، فرزند ۵۰ درصد احتمال به ارث بردن آن را دارد.