کمکاری تیروئید چگونه باعث نازک شدن و ریزش مو میشود؟
کمکاری تیروئید با اختلال در متابولیسم و چرخه رشد فولیکولها، باعث ریزش مو، خشکی و شکنندگی آن میشود. این عارضه که گاهی شامل ریزش ابرو و مژه نیز میشود، با علائمی مانند خستگی و تغییر وزن هم همراه است. تشخیص ریزش موی ناشی از تیروئید کم کار با آزمایش خون امکانپذیر است و با مصرف دارو، رژیم غذایی سالم، مراقبت مناسب و صبر و بردباری ریزش مو متوقف شده و سلامت موها بازمیگردد.
در این مقاله از دارو دات کام علاوه بر بررسی رابطه کم کاری تیروئید و ریزش مو، نکاتی جهت بهبود سلامت مو در صورت ابتلا به کمکاری تیروئید ارائه میدهیم.
رابطه کم کاری تیروئید و ریزش مو چیست؟
غدهی تیروئید، غدهای پروانهای شکل در جلوی گردن است که هورمونهای تیروئیدی را تولید و ترشح میکند. این هورمونها که شامل T3 و T4 هستند، وظیفه تنظیم متابولیسم و بسیاری از فعالیتهای حیاتی بدن را برعهده دارند. از آنجا که هورمونهای تیروئید بر همه بخشهای بدن اثر میگذارند، فولیکولهای مو، سلولهای پوستی و بستر ناخن نیز تحت تاثیر آنها قرار میگیرند.
فولیکولهای مو به طور طبیعی خود را بازسازی میکنند و این فرایند شامل مراحل رشد، پسرفت، استراحت، ریزش و رشد مجدد است. تحقیقات نشان داده است که هورمونهای تیروئیدی میتوانند مستقیما بر مراحل چرخه فولیکول مو تاثیر بگذارند.
حدود ۴۲ درصد از افراد مبتلا به کمکاری تیروئید دچار طاسی میشوند. این طاسی به سه شکل دیده میشود:
- تلوژن افلوویوم (Telogen effluvium): در این حالت، موها خیلی زود وارد فاز استراحت میشوند. به همین دلیل، فرد ممکن است تا ۷۰ درصد موهای سر خود را در مدت دو ماه از دست بدهد.
- آلوپسی آرهآتا (Alopecia areata): در این حالت، سیستم ایمنی بدن در فاز رشد به فولیکولهای مو حمله میکند و باعث طاسی کامل یا ریزش بخش بزرگی از موهای سر میشود.
- ماداروزیس (Madarosis): در این حالت، مژهها و یکسوم بیرونی ابروها دچار ریزش مو میشوند.
افراد مبتلا به کمکاری تیروئید ممکن است دچار تریکودیستروفی (Trichodystrophy) هم شوند. در این حالت، موها خشک، شکننده و زبر شده و رشد آهسته دارند و به راحتی میریزند. در برخی افراد، این شرایط میتواند منجر به کچلی شود. همچنین، افراد مبتلا به کمکاری تیروئید معمولا موهای سفید بیشتری دارند.
اگر میخواهید بدانید که کمکاری تیروئید در زنان باردار چه علائمی دارد ، مقاله زیر را بخوانید:
علائم ریزش مو در اثر کمکاری تیروئید چیست؟
ریزش مو به تنهایی یک علامت اختصاصی نیست و نمیتوان آن را نشانه قطعی کم کاری تیروئید یا بیماری دیگری دانست. بنابراین، در صورت ریزش مو باید ابتدا به پزشک مراجعه کنید. پس از معاینه و بررسیهای آزمایشگاهی است که میتوان ریزش مو را به کم کاری تیروئید نسبت داد.
ریزش مویی که بر اثر کمکاری تیروئید در زنان و مردان رخ میدهد، میتواند علائم زیر را داشته باشد:
- کاهش تراکم و حجم مو در تمام سر
- افزایش ریزش مو هنگام دوش گرفتن یا شانه کردن
- ریزش مو در سایر نقاط بدن مانند مژه، ابرو و ناحیهی تناسلی
- خشک، زبر و شکننده شدن موها
- کند شدن رشد مو
- خشکی و خارش کف سر
- شوره سر
در افراد مبتلا به تلوژن افلوویوم (Telogen effluvium)، موها بهصورت دستهای میریزند. این ریزش بیشتر در سر دیده میشود، اما ممکن است در هر نقطهای از بدن نیز رخ دهد. در آلوپسی آرهآتا (Alopecia areata)، فرد اغلب دچار ریزش موی تکهای میشود.
از دیگر علائم کم کاری تیروئید که همراه با ریزش مو ظاهر میشوند، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کم کاری تیروئید و خشکی پوست
- مشکل در حافظه و تمرکز
- کم کاری تیروئید و افسردگی
- کم کاری تیروئید و چاقی
- کم کاری تیروئید و یبوست
- کم کاری تیروئید و خواب الودگی
برای آشنایی با تاثیر ورزش بر کم کاری تیروئید میتوانید مقاله زیر را مطالعه کنید:
سایر دلایل احتمالی ریزش مو
علاوه بر کمکاری تیروئید، ریزش مو میتواند دلایل دیگری نیز داشته باشد که در ادامه به آنها اشاره کردهایم:
- پرکاری تیروئید
- زایمان
- استرس
- افزایش سن
- عوامل ژنتیکی
- پس از عمل جراحی
- مشکلات تغذیهای مانند کمبود آهن، پروتئین و روی در رژیم غذایی
- عوامل هورمونی مانند PCOS
- عفونتهای کف سر مانند پسوریازیس
- بستن محکم موها که میتواند منجر به طاسی از نوع Traction شود.
- عوارض دارویی
- عفونتهای جنسی
- کمخونی
- بیماری سلیاک
- لوپوس
- یائسگی
اگر میخواهید بدانید که کمکاری تیروئید در نوزادان چه علائمی دارد ، مقاله زیر را بخوانید:
تفاوت بین ریزش موی ناشی از کمکاری تیروئید و ریزش موی ارثی
برخلاف ریزش مو ناشی از کمکاری تیروئید، طاسی ارثی که ریشه در عوامل ژنتیکی دارد، با سرعت آهسته رخ میدهد، الگوی مشخصی دارد و معمولا برگشتناپذیر است. طاسی ارثی اغلب با نازک شدن مو و از دست دادن کامل مو در برخی قسمتهای سر همراه است. در مردان، طاسی ارثی از شقیقهها و تاج سر شروع میشود و با الگوی M پیشرفت میکند؛ در مراحل نهایی، تنها یک حلقه مو اطراف سر باقی میماند. در زنان، ریزش مو گستردهتر است، اما بهدلیل بلند بودن موها، معمولا پنهان میماند. ریزش مو ارثی در زنان بیشتر بالای سر و قسمت فرق سر را تحت تاثیر قرار میدهد و خط رویش مو در امتداد پیشانی و شقیقهها معمولا طبیعی باقی میماند.
اگر میخواهید بدانید که کمکاری تیروئید در مردان چه علائمی دارد ، مقاله زیر را بخوانید:
چگونه ریزش مو در اثر کم کاری تیروئید تشخیص داده میشود؟ (آزمایشهای لازم)
برای تشخیص ریزش مو در اثر کم کاری تیروئید اولین و مهمترین اقدام آزمایش TSH است؛ این هورمون از غده هیپوفیز ترشح میشود و سطح بالای آن معمولاً نشانه کمکاری تیروئید است. بعد از آن تست Free T4 اندازهگیری میشود تا مشخص شود تیروئید چه مقدار هورمون فعال در بدن آزاد میکند. در برخی موارد، اگر پزشک احتمال تیروئیدیت هاشیموتو یا یک مشکل خودایمنی را بدهد، ممکن است آزمایشهای دیگری مثل Anti-TPO یا Anti-Tg هم درخواست شود.
این تستها کمک میکنند بفهمیم آیا سیستم ایمنی به غده تیروئید حمله میکند یا خیر؛ مشکلی که میتواند ریزش مو را شدیدتر کند. در مجموع تشخیص رابطه بین تیروئید و ریزش مو فقط با نگاه به ظاهر مو ممکن نیست. ترکیبی از بررسی علائم، معاینه و آزمایش خون است که به پزشک اجازه میدهد علت اصلی را تشخیص دهد و درمان مناسب را شروع کند.
گر به دنبال درمان کم کاری تیروئید و خواب آلودگی هستید؛ مقاله زیر را بخوانید.
درمان ریزش مو ناشی از کم کاری تیروئید
با درمان کم کاری تیروئید، وضعیت مو بهبود مییابد. علاوه بر درمان تیروئید و چکاپهای منظم برای اطمینان از سطح نرمال هورمونهای تیروئیدی در بدن، رعایت رژیم غذایی مناسب و سبک زندگی سالم نیز اهمیت زیادی دارد. مصرف مواد غذایی زیر در این دوران توصیه میشود:
- مقدار کافی میوهها و پروتئینها
- ید که عمدتا از طریق نمکهای یددار تامین میشود.
- غذای دریایی
- مواد معدنی مانند سلنیوم و روی که در آجیل، دانهها و غلات کامل موجود هستند.
- مقدار کافی چربی
- سبزیهای سبز تیره مانند اسفناج، حاوی ویتامینهای A و C
- غذاهای حاوی کلسیم مانند لبنیات
- بیوتین موجود در تخممرغ، آجیل و غلات کامل
- امگا ۳ در ماهی، دانه کتان و گردو
- مصرف مقدار کافی آب
- در صورت رژیم غذایی نامناسب، مصرف مولتیویتامین حاوی سلنیوم، نیاسین، ویتامین C، آهن، روی، بیوتین و ویتامین D
همچنین در این شرایط باید مراقبتهای زیر را از مو انجام دهید:
- استفاده از شامپو و ماسک موهای ملایم و فاقد سولفات
- کوتاه کردن منظم مو
- کاهش استفاده از حرارت برای حالت دادن مو
- خودداری از سفت بستن موها
در نهایت، آگاهی از تاثیر قندخون بر کم کاری تیروئید، خواب کافی، کاهش استرس و مشاوره با متخصص پوست و مو میتواند کمککننده باشد.
اگر به دنبال درمان کم کاری تیروئید هستید؛ مقاله زیر را بخوانید.
چه مدت طول میکشد تا موها دوباره رشد کنند؟
بعد از شروع درمان، از عوارض کم کاری تیروئید ممکن است بهطور موقت ریزش مو افزایش یابد، زیرا موها از فاز استراحت وارد فاز رشد میشوند.
همچنین ممکن است موهای جدید بافت و رنگ متفاوتی نسبت به قبل داشته باشند. فرآیند رشد مجدد موها ممکن است چندین ماه طول بکشد.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنم؟
در صورت مشاهده موارد زیر حتما به پزشک مراجعه کنید:
- مشاهده ریزش موی شدید و ناگهانی که با تغییر فصل یا استرس معمولی ارتباطی ندارد.
- اگر ریزش مو با علائمی مانند خستگی مفرط، افزایش وزن بیدلیل، حساسیت به سرما، خشکی پوست یا یبوست همراه شد.
- در صورت نازک شدن موها در تمام نقاط سر که نشاندهنده تغییرات هورمونی است.
- اگر وضعیت ریزش مو با تغییر رژیم غذایی، مصرف مکملها یا محصولات مراقبت از مو پس از چند ماه بهبود نیافت.
- اگر قبلا مشکل تیروئید داشتهاید و اکنون با وجود مصرف دارو، دوباره شاهد ریزش مو هستید.
- چنانچه تغییراتی در ضربان قلب، افسردگی یا مشکلات قاعدگی همراه با ریزش مو ایجاد شد.
- اگر ریزش مو باعث ایجاد نگرانی شدید روحی یا کاهش اعتماد به نفس شده است.
توصیهای از تیم دارو دات کام به شما
ریزش مو ناشی از کمکاری تیروئید با درمان دارویی و تنظیم سطح هورمونها قابلکنترل است، اما نیازمند صبر و زمان است. توصیه میشود در صورت مشاهده ریزش شدید یا همراه بودن آن با علائمی مانند خستگی، تغییرات وزنی و برهم خوردن چرخه پریودی بر اثر کم کاری تیروئید، سریعا به پزشک مراجعه کنید. علاوه بر پیگیری درمان، تغذیه سالم سرشار از پروتئین، ویتامینها و مواد معدنی، همراه با مراقبت صحیح از مو و کاهش استرس، نقش بسزایی در بازگشت سلامت و درخشش موهای شما خواهد داشت. اگر سوالی در این باره دارید، بنویسید تا پزشکان ما به آن پاسخ دهند.
سوالات متداول
آیا قرص کم کاری تیروئید باعث ریزش میشود؟
بله، گاهی شروع درمان یا تغییر دوز دارو باعث ریزش موی موقت میشود که پس از تنظیم هورمونها و طی چند ماه، معمولا برطرف میشود.
آیا بعد از درمان کم کاری تیروئید ریزش مو قطع میشود؟
بله، با درمان صحیح و تنظیم سطح هورمونها، ریزش مو معمولا متوقف شده و موها دوباره رشد میکنند، اما این فرآیند ممکن است چند ماه زمان ببرد.
رشد مجدد موها پس از درمان چقدر طول میکشد؟
فرآیند رشد مجدد موها ممکن است چندین ماه زمان ببرد و نیاز به صبر و پیگیری منظم درمان دارد.
مطالب این مقاله صرفاً جهت اطلاعرسانی است و هرگز جایگزین توصیه، تشخیص یا درمان پزشک متخصص نمیشود. قبل از هرگونه تصمیم درمانی، ابتدا با پزشک خود مشورت کنید.
منابع مقاله:
btf-thyroid | aad | healthline | pmc | onlinedoctor | clevelandclinic | medicalnewstoday | palomahealth | harvard
نظرات