علت زگیل تناسلی بدون رابطه در زنان و مردان چیست؟

علت زگیل تناسلی بدون رابطه در مردان و زنان

ویروس پاپیلومای انسانی (The human papillomavirus – HPV) یک ویروس بسیار شایع است که بیشتر افراد فعال جنسی در طول زندگی خود به آن مبتلا می‌شوند. این ویروس عمدتاً از طریق تماس جنسی منتقل می‌شود. اما نکته حائز اهمیت این است که این ویروس می‌تواند بدون وجود علائم قابل‌مشاهده، از فردی به فرد دیگر منتقل شود؛ این بدان معناست که یک فرد ممکن است بدون اطلاع از آن، حامل ویروس باشد.

خانواده HPV شامل بیش از 200 سویه‌ مختلف است؛ برخی از آن‌ها باعث ایجاد زگیل‌های تناسلی می‌شوند، در حالی که برخی دیگر می‌توانند خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهند.

آیا امکان ابتلا به HPV بدون رابطه جنسی وجود دارد؟

پاسخ قاطعانه بله است؛ ابتلا به HPV و ایجاد زگیل تناسلی حتی درصورتی‌که هرگز رابطه جنسی دخول شکل نگرفته باشد، کاملاً امکان‌پذیر است. با این که همچنان تماس جنسی همچنان شایع‌ترین و اصلی‌ترین روش انتقال HPV است، اما تنها راه ممکن نیست.

مطالعات نشان داده‌اند که افرادی که از فعالیت جنسی پرهیز می‌کنند، همچنان می‌توانند به HPV آلوده شوند. این امر عمدتاً به این دلیل است که انتقال HPV اساساً از طریق تماس مستقیم پوست به پوست صورت می‌گیرد. این تماس لزوماً نیازی به رابطه جنسی ندارد و می‌تواند شامل اشکال دیگری از تماس باشد.

برای مثال، تماس جنسی غیردخولی، مانند رابطه جنسی دهانی یا تماس دست با ناحیه تناسلی، می‌تواند ویروس را منتقل کند. زیرا این فعالیت‌ها شامل تماس مستقیم پوست به پوست در مناطق حساسی هستند که HPV در آن‌ها رشد می‌کند.

علاوه بر این، برای انتقال، اغلب نیاز است که پوست آلوده یا ذرات ویروسی (سلول‌های پوستی حاوی ویروس) با پوست آسیب‌دیده یا مرطوب فرد دیگر در تماس مستقیم قرار گیرند. به عبارتی حتی خراش‌های میکروسکوپی یا آسیب جزئی در پوست می‌توانند نقطه‌ای برای ورود ویروس ایجاد کنند.

علت‌های زگیل تناسلی بدون رابطه چیست؟

همان‌طور که به آن اشاره کردیم، ویروس HPV می‌تواند از راه‌های غیرجنسی نیز به افراد منتقل شود. اما این روش‌ها کدامند؟

تماس مستقیم پوست به پوست (غیرجنسی)

اساس انتقال HPV، تماس مستقیم پوست به پوست است. این نوع تماس می‌تواند حتی بدون فعالیت جنسی رخ دهد؛ مانند لمس ناحیه تناسلی فردی که حامل ویروس است.

نکته حیاتی این است که برای انتقال بیماری، پوست آلوده یا ذرات ویروسی باید با پوست آسیب‌دیده یا مرطوب شده (macerated) در تماس قرار گیرند. حتی بریدگی‌های کوچک یا نواحی آسیب‌دیده در پوست می‌توانند به‌عنوان نقاط ورود برای ویروس عمل کنند.

استفاده مشترک از لوازم شخصی

ویروس به طور بالقوه می‌تواند از طریق به اشتراک گذاشتن وسایل شخصی که با پوست آلوده در تماس بوده‌اند نیز منتقل شود. این شامل وسایلی مانند حوله، لباس یا تیغ است. برای به‌حداقل‌رساندن خطر انتقال از این طریق، توصیه می‌شود از به اشتراک گذاشتن ابزارها و وسایل بهداشتی شخصی خودداری شود. البته لازم به ذکر است که این نوع انتقال بسیار نادر است.

خود آلودگی (Autoinoculation)

این پدیده زمانی رخ می‌دهد که فرد ویروس HPV را از زگیلی در یک قسمت از بدن خود به قسمت دیگری منتقل می‌کند. این موضوع اهمیت رعایت بهداشت شخصی و خودداری از دست‌کاری یا کندن زگیل‌های پوستی را دوچندان می‌کند.

انتقال از مادر به نوزاد

فرد باردار مبتلا به HPV می‌تواند ویروس را در طول زایمان طبیعی یا از طریق تماس نزدیک به نوزاد خود منتقل کند. اگرچه در بیشتر موارد HPV در دوران بارداری عوارضی برای جنین ندارد، اما آگاهی و زیر نظر پزشک بودن در این شرایط بسیار مهم است.

تماس با سطوح آلوده

ویروس HPV می‌تواند برای مدتی روی سطوح، از جمله توالت‌های عمومی، زنده بماند. بااین‌حال، خطر انتقال از طریق چنین تماسی به‌طورکلی بسیار پایین در نظر گرفته می‌شود؛ زیرا ویروس برای ایجاد عفونت نیاز به تماس مستقیم و پایدار پوست به پوست با پوست آسیب‌دیده دارد و بعید است از طریق تماس کوتاه با سطوحی مانند توالت‌فرنگی و یا لبه استخر رخ دهد.

آیا امکان انتقال زگیل تناسلی از آب استخر وجود دارد؟

یک نگرانی رایج در مورد امکان ابتلا به زگیل تناسلی از استخرهای عمومی وجود دارد. لازم است به‌وضوح بیان شود که ابتلا به زگیل تناسلی از آب استخر بسیار بعید است.

ویروس پاپیلومای انسانی از طریق تماس مستقیم پوست به پوست منتقل می‌شود و به طور معمول از طریق آب یا مایعات بدنی در یک محیط رقیق و کلر زده مانند استخر انتقال نمی‌یابد؛ زیرا ویروس در چنین شرایطی زنده نمی‌ماند.

اما از آن جایی که HPV می‌تواند باعث انواع دیگری از زگیل‌ها، مانند زگیل‌های معمولی یا زگیل‌های کف پا شود که با زگیل‌های تناسلی متفاوت است، توصیه می‌شود در مکان‌های عمومی مانند استخرها و رختکن‌ها برای جلوگیری از گسترش زگیل‌های کف پا از کفش یا دمپایی شخصی استفاده کنید.

آیا با بوسیدن زگیل تناسلی منتقل می‌شود؟

ابتلا به HPV از طریق بوسیدن امکان‌پذیر است، با اینکه جز روش‌های انتقال شایع این بیماری محسوب نمی‌شود.

بوسیدن با دهان باز می‌تواند باعث انتقال HPV دهانی شود. اما باید اشاره شود که سویه‌های HPV که معمولاً باعث زگیل‌های دهانی می‌شوند، عموماً با سویه‌هایی که باعث زگیل‌های تناسلی می‌شوند، متفاوت هستند.

علاوه بر این، به اشتراک گذاشتن ظروف غذاخوری یا رژ لب بسیار بعید است که ویروس را منتقل کند، زیرا HPV از طریق مایعات بدنی به این شیوه منتقل نمی‌شود.

راه‌های درمان زگیل تناسلی بدون رابطه

در حال حاضر هیچ درمان قطعی یا خاصی برای خود ویروس HPV وجود ندارد. سیستم ایمنی بدن اغلب ویروس را به‌مرورزمان خودبه‌خود از بین می‌برد. بااین‌حال، اگر HPV پایدار بماند و مشکلاتی مانند زگیل‌های تناسلی یا تغییرات پیش سرطانی را ایجاد کند باید به فکر درمان آن‌ها بود.

در صورت عدم درمان، زگیل‌های تناسلی ممکن است خودبه‌خود ناپدید شوند، بدون تغییر باقی بمانند و یا بزرگ‌تر و بیشتر شوند.

راه‌های درمان برای زگیل‌های تناسلی عبارتند از:

• درمان‌های موضعی: این روش‌ها شامل استفاده از کرم‌ها یا محلول‌های تجویزی به طور مستقیم بر روی نواحی آسیب‌دیده هستند. هدف از این کار، جلوگیری از رشد زگیل‌ها یا تسهیل برداشتن آن‌ها است. یادتان باشد به‌هیچ‌وجه از محصولات بدون نسخه که برای زگیل‌های معمولی پوستی طراحی شده‌اند، برای زگیل‌های تناسلی استفاده نکنید.
• کرایوتراپی: این روش شامل انجماد زگیل‌ها با استفاده از نیتروژن مایع است. انجماد باعث ایجاد تاول در اطراف زگیل می‌شود که پس از بهبود تاول، زگیل از بین می‌رود. این روش ممکن است به چندین جلسه درمانی نیاز داشته باشد و فرایندی دردناک به‌حساب می‌آید.
• الکتروکوتر: در این روش، از جریان الکتریکی برای سوزاندن زگیل‌ها استفاده می‌شود. این روش اغلب تحت بی‌حسی موضعی یا عمومی انجام می‌شود و یک درمان بسیار موثر محسوب می‌شود.
• لیزر درمانی: این درمان از یک پرتو لیزر با قدرت بالا برای برداشتن بافت زگیل استفاده می‌کند.
• برداشتن از طریق جراحی: برای زگیل‌های بزرگ‌تر یا مقاوم‌تر، جراح می‌تواند آن‌ها را در یک عمل سرپایی، معمولاً با استفاده از بی‌حسی موضعی، برش دهد.

لازم به ذکر است که این درمان‌ها زگیل‌های قابل‌مشاهده را به طور مؤثر از بین می‌برند، اما خود ویروس HPV در بدن باقی می‌ماند و همچنان می‌تواند به دیگران منتقل شود.

راه‌های پیشگیری از زگیل تناسلی بدون رابطه

راه‌های پیشگیری از زگیل تناسلی عبارتند از:

واکسیناسیون HPV

واکسن HPV به‌عنوان مؤثرترین روش پیشگیری اولیه در برابر ویروس HPV و مشکلات با آن، از جمله زگیل‌های تناسلی و سرطان‌، شناخته می‌شود. سازمان‌های بهداشتی به‌شدت این واکسن را توصیه می‌کنند.

رعایت بهداشت فردی و پرهیز از استفاده از لوازم مشترک

راه دیگر رعایت بهداشت فردی به‌ویژه در استفاده از وسایل شخصی است که با پوست در تماس هستند. برای جلوگیری از انتقال این ویروس، توصیه می‌شود از به اشتراک گذاشتن وسایل شخصی مانند حوله، لباس، تیغ یا سایر وسایل بهداشتی که ممکن است با پوست آلوده در تماس باشند، خودداری شود. همچنین همیشه دست‌های خود را پس از لمس هر زگیلی روی خود یا دیگران، به طور کامل با آب و صابون بشویید.

پرهیز از تماس مستقیم زگیل‌های قابل‌مشاهده

اگر شما یا فردی که می‌شناسید زگیل‌های قابل مشاهده‌ای دارید، عاقلانه است که از تماس نزدیک پوست به پوست با نواحی آسیب‌دیده خودداری کنید. از دست‌کاری، کندن یا خاراندن زگیل‌ها روی خود یا دیگران خودداری کنید، زیرا این کار می‌تواند باعث گسترش آن‌ها شود.

جلوگیری از خود آلودگی

برای جلوگیری از گسترش ویروس به سایر نقاط بدن خود، از اصلاح پوست در ناحیه‌ای که زگیل وجود دارد، خودداری کنید. بهتر است زگیل‌ها را درمان کرده و تا زمانی که ناپدید شوند آن‌ها را بپوشانید تا خطر خود آلودگی به حداقل برسد.

استفاده از کفش در مکان‌های عمومی

پوشیدن کفش در مکان‌های عمومی مانند دوش‌های عمومی، استخرها و رختکن‌ها در صورت داشتن زگیل در کف پا توصیه می‌شود.

آگاهی در ارتباطات خود

آموزش در مورد HPV و نحوه انتقال آن یک اقدام پیشگیرانه ضروری است. برای افراد فعال جنسی، روش‌های پیشگیری عمومی برای کاهش کلی خطر HPV حیاتی هستند.

این روش‌ها شامل رعایت رابطه جنسی ایمن (مانند استفاده از کاندوم یا محافظ دهانی در طول رابطه جنسی دهانی)، انجام آزمایش‌های منظم برای عفونت‌های مقاربتی، سؤال از شریک جنسی در مورد سوابق جنسی و محدودکردن تعداد شرکای جنسی است.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

همیشه توصیه می‌شود در صورت داشتن هرگونه نگرانی در مورد HPV یا مشاهده هرگونه تغییر غیرعادی در پوست یا ناحیه تناسلی خود، با پزشک متخصص در ارتباط باشید. اما در صورت مشاهده موارد زیر حتماً باید به پزشک مراجعه کنید:

• وجود برجستگی‌های غیرعادی: اگر برجستگی‌ها یا زائده‌های جدیدی را در ناحیه تناسلی، اطراف مقعد یا حتی در دهان خود مشاهده کردید، باید به پزشک مراجعه کنید.
• نتایج غیرطبیعی در تست پاپ‌اسمیر: برای زنان، آزمایش‌های پاپ‌اسمیر منظم برای تشخیص به‌موقع تغییرات سلولی دهانه رحم که می‌تواند با HPV مرتبط باشد، بسیار مهم است. اگر نتیجه پاپ‌اسمیر شما غیرطبیعی بود، باید برای انجام آزمایش‌های بیشتر و درمان هرگونه تغییر پیش سرطانی قبل از پیشرفت آن‌ها به پزشک متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید.

توصیه‌ای از تیم دارو دات کام برای شما

درک اینکه HPV از راه‌های مختلف به جز رابطه جنسی، مانند تماس پوست به پوست و به‌ندرت از طریق وسایل شخصی مشترک منتقل می‌شود، کلید رفع تصورات غلط و تقویت آگاهی درباره سلامتی شما است.

ما درک می‌کنیم که نگرانی درباره این موضوع می‌تواند اضطراب‌آور باشد؛ اما شما می‌توانید با کارهایی مانند واکسیناسیون و گزینه‌های درمانی موجود برای زگیل‌ها، از سلامت خود و اطرافیانتان محافظت کنید. بااین‌حال اگر علائم غیرعادی مشاهده می‌کنید یا صرفاً مایلید در مورد HPV یا سلامت جنسی خود بیشتر بدانید، لطفاً با یک متخصص مورداعتماد در ارتباط باشید.